Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

  • Τι σχέση έχει ο ύπνος με τον πονοκέφαλο;

    Τι σχέση έχει ο ύπνος με τον πονοκέφαλο;

    Ο ύπνος αποτελεί ουσιαστικό μέρος της καθημερινής μας ζωής και μία από τις πιο βασικές ανθρώπινες ανάγκες μας. Mια νύχτα καλού ύπνου βελτιώνει τη μάθηση και ενισχύει τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, την προσοχή μας, τη λήψη αποφάσεων και τη δημιουργικότητα.

    Για το σώμα, ο ύπνος σημαίνει ότι μπορεί να αναρρώσει από την προηγούμενη ημέρα, να διορθώσει και να φτιάξει τους μυς και τα κύτταρα των ιστών και να καθαρίσει όλες τις απορροφούμενες τοξίνες. Ένας καλός ύπνος το βράδυ μπορεί να έχει μεγάλο αντίκτυπο στη συνολική ποιότητα ζωής μας

    Πόσο χρόνο όμως χρειάζεται να κοιμάμαι;

    Ενώ όλοι χρειάζονται ελαφρώς μια διαφορετική ποσότητα ύπνου για να λειτουργήσουν σωστά, οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται περίπου οκτώ ώρες καλού ποιοτικού ύπνου την νύχτα.

    Η έλλειψη ύπνου έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ικανότητα του εγκεφάλου μας να λειτουργήσει και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όπως ο πονοκέφαλο, η κατάθλιψη κ.λπ. Μελέτες έχουν δείξει ότι όσοι κοιμούνται κατά μέσο όρο μόνο έξι ώρες τείνουν να έχουν συχνότερα σοβαρούς πονοκεφάλους από αυτούς που κοιμούνται περισσότερο.

    Πονοκέφαλος μπορείς να προκληθεί ακόμα και από τις πολλές ώρες ύπνου

    Παρόλο που ο λίγος ύπνος είναι γνωστό ότι προκαλεί πονοκεφάλους, ο πολύωρος ύπνος μπορεί επίσης να έχει κάποια επίδραση. Με το να κοιμηθούμε περισσότερες ώρες  το σαββατοκύριακο,  μπορεί να προκληθεί μια ταχεία απελευθέρωση των νευροδιαβιβαστών, με αποτέλεσμα  τα αιμοφόρα αγγεία μας  είτε να συσταλούν είτε να διασταλούν και να εμφανιστεί πονοκέφαλος.

    Επίσης, παθήσεις όπως η άπνοια στον ύπνο ή συνήθειες όπως το σφίξιμο ή το τρίξιμο των δοντιών κατά τη διάρκεια του ύπνου, συσχετίζονται με την δημιουργία ή με την επιδείνωση διαφόρων τύπων κεφαλαλγιών.

    Μικρές συμβουλές για να απαλλαγείτε από τον πονοκέφαλο και να κοιμηθείτε καλύτερα

    Μειώστε τον χρόνο στην οθόνη των ηλεκτρονικών φορητών συσκευών: Ο χρόνος μπροστά από την οθόνη πριν τον ύπνο, με την  αύξηση της χρήσης των ηλεκτρονικών φορητών συσκευών, από τους αναγνώστες που διαβάζουν ηλεκτρονικά μέχρι τα smartphones, κάνει όλο και ποιο δύσκολο το να κοιμηθούμε. Υπάρχουν ανησυχίες ότι το μπλε φως που εκπέμπουν αυτές οι συσκευές μπορούν να καταστείλουν τα επίπεδα μελατονίνης στο σώμα, μια ορμόνη που μας βοηθά να κοιμηθούμε. Κοιτάζοντας επίσης την οθόνη του κινητού για ώρες, μπορεί να προκαλέσει πίεση στα μάτια, πόνο στον αυχένα και να προκαλέσει πονοκέφαλο.

    Μια καλή ιδέα είναι  να προσπαθήσουμε να απενεργοποιήσουμε οποιαδήποτε ηλεκτρονική συσκευή μια ώρα πριν από τον ύπνο για να βοηθήσουμε  τον εγκέφαλό μας να χαλαρώσει.

    Κάντε ένα ζεστό μπάνιο:

    Για να λειτουργήσει αυτή η τεχνική στο καλύτερο δυνατό, θα πρέπει να βεβαιωθούμε  ότι το μπάνιο είναι ζεστό και όχι καυτό ώστε να βοηθήσουμε το σώμα να φτάσει στην ιδανική θερμοκρασία για ανάπαυση. Αν το κάνουμε  τακτικά, μπορεί να βοηθήσει το σώμα μας  να αναγνωρίσει ότι έρχεται το τέλος της ημέρας και ότι ακολουθεί η  ώρα για ύπνο.

    Οργανώστε τις σκέψεις σας:

    Πιάστε ένα σημειωματάριο και γράψτε όλες τις ανησυχίες σας την ημέρα που πέρασε, οποιεσδήποτε άλλες σκέψεις και οτιδήποτε χρειάζεται να κάνετε την επόμενη. Έτσι μπορείτε να κοιμηθείτε με απόλυτα καθαρό μυαλό, γνωρίζοντας ότι όλα όσα σας απασχολούν είναι καταγεγραμμένα και έτοιμα  να τα δουλέψετε το επόμενο πρωί.

    Πιείτε ένα φλιτζάνι τσάι:

    Προφανώς πίνοντας  ένα φλιτζάνι καφέ πριν τον ύπνο, θα σας κρατήσει ξύπνιο όλη νύχτα. Αντίθετα, ένα ζεστό φλιτζάνι τσαγιού χωρίς καφεΐνη μπορεί να σας βοηθήσει να χαλαρώσετε και να κοιμηθείτε.

    Αν  δοκιμάσετε τις παραπάνω συμβουλές, πολύ σύντομα θα πρέπει να αρχίσετε να βλέπετε μια διαφορά στην ποιότητα του ύπνου σας.

    Δρ. Μιχάλης Βικελής, Νευρολόγος, MSc in Headache Medicine, PhD

  • Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τη σιδηροπενία

    Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τη σιδηροπενία

    Χωρίς αρκετό σίδηρο το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος σε όλο το σώμα, για την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων και για να εξασφαλιστεί ότι η καρδιά και οι σκελετικοί μύες μπορούν να λειτουργήσουν σωστά.

    Ο σίδηρος διαδραματίζει επίσης ζωτικό ρόλο στην καταπολέμηση λοιμώξεων και ασθενειών, διατηρώντας υψηλά τα επίπεδα ενέργειας και συντελεί στην εύρυθμη λειτουργία του εγκεφάλου.

    Η σιδηροπενία ορίζεται ως η κατάσταση κατά την οποία δεν υπάρχει αρκετός σίδηρος στο σώμα για να μπορεί να λειτουργήσει σωστά. Όταν οι διαθέσιμες αποθήκες σιδήρου του σώματος είναι χαμηλές (έλλειψη σιδήρου), η κατάσταση αυτή μπορεί να επηρεάσει σχεδόν όλες τις λειτουργίες του σώματος, όπως τον μεταβολισμό, την ψυχική και σωματική υγεία, την παραγωγικότητα στην εργασία ακόμα και τη σεξουαλική λειτουργία. O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δηλώνει ότι η σιδηροπενία μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της ικανότητας για σωματική εργασία έως και 30%.

    Ποια είναι η διαφορά μεταξύ σιδηροπενίας και σιδηροπενικής αναιμίας;
    Υπάρχει μια κλινική διαφορά μεταξύ της σιδηροπενίας και της σιδηροπενικής αναιμίας. Η χαμηλή επάρκεια σε σίδηρο (σιδηροπενία) δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος θα εμφανίσει αναιμία. Για να προσδιοριστεί αν κάποιος είναι σιδηροπενικός ή πάσχει από σιδηροπενική αναιμία, θα πρέπει να γίνει μια εξέταση αίματος η οποία περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

    • Επίπεδα αιμοσφαιρίνης: αυτό είναι το κύριο συστατικό των ερυθρών αιμοσφαιρίων, το οποίο απαιτεί σίδηρο για τη μεταφορά οξυγόνου στο σώμα. Μία εξέταση αίματος θα επιβεβαιώσει εάν τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης βρίσκονται εντός του φυσιολογικού εύρους με βάση την ηλικία, το φύλο και την κατάσταση του ατόμου (π.χ. εγκυμοσύνη). Ωστόσο, τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση της σιδηροπενίας.
    • Φερριτίνη ορού: μετράει την ποσότητα του σιδήρου που είναι αποθηκευμένη στο σώμα.
    • Κορεσμός τρανσφερίνης (TSAT): μετράει πόσος αποθηκευμένος σίδηρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία νέων ερυθρών αιμοσφαιρίων.

    Γιατί ο σίδηρος είναι σημαντικός για την υγεία των γυναικών; Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σιδηροπενίας σε ορισμένες φάσεις της ζωής τους, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια της περιόδου, ή μπορεί να χρειάζονται επιπλέον σίδηρο, όπως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό. Μπορεί επίσης να πρέπει να ελέγχουν τα επίπεδα σιδήρου των παιδιών τους, ειδικά κατά τη διάρκεια αλμάτων ανάπτυξης και για τα κορίτσια όταν αρχίσει η περίοδος. Η σημασία του σιδήρου για την υγεία των γυναικών είναι μεγάλη.

    Ποια είναι τα συμπτώματα της σιδηροπενίας;
    Η αναγνώριση των συμπτωμάτων της σιδηροπενίας και της σιδηροπενικής αναιμίας είναι συχνά το μεγαλύτερο εμπόδιο στη διάγνωση της νόσου. Τα συμπτώματα μπορούν να εκδηλωθούν με διαφορετικούς τρόπους, είναι δύσκολο να εντοπιστούν και μπορούν να συσχετιστούν με μια σειρά άλλων νοσημάτων.

    ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΠΩΣΗ

    • Πνευματική κόπωση: Η υπερβολική κούραση δεν επηρεάζει μόνο το σώμα, μπορεί να επιφέρει και πνευματική κόπωση. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την υγιή λειτουργία του εγκεφάλου, οπότε αν δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε ή έχετε εναλλαγές στη διάθεσή σας που δεν μπορείτε να διαχειριστείτε, θα μπορούσε να σημαίνει ότι έχετε σιδηροπενία.
    • Αίσθημα εξάντλησης: Το αίσθημα μόνιμης εξάντλησης ή εξαιρετικής κούρασης, που συχνά το αναφέρουμε ως κόπωση, είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα έλλειψης σιδήρου. Εάν αισθάνεστε καταβεβλημένοι ή δεν έχετε ενέργεια και διάθεση να πραγματοποιήσετε τις καθημερινές σας εργασίες, μπορεί να έχετε έλλειψη σιδήρου. Η κόπωση μπορεί να έχει αρνητική επίδραση στην κοινωνική σας ζωή και στην ψυχολογία σας, γι’ αυτό είναι σημαντικό να την αντιμετωπίσετε.
    • Απώλεια ακοής: Εάν αντιμετωπίζετε ξαφνική δυσκολία στην ακοή, είναι σημαντικό να λάβετε σωστή διάγνωση, καθώς μπορεί να οφείλεται σε πολλούς λόγους. Ένας λόγος για ξαφνική απώλεια ακοής μπορεί να είναι η αναιμία ή η ανεπάρκεια σιδήρου.

    ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ

    • Απώλεια μαλλιών: Για να διατηρήσετε μία υγιή τριχοφυΐα, το σώμα σας χρειάζεται σίδηρο. Εάν χάνετε τούφες μαλλιών ή περισσότερα μαλλιά από το κανονικό, θα μπορούσε να είναι ένδειξη σιδηροπενίας.
    • Νύχια με μορφολογικές ανωμαλίες: Εάν έχετε νύχια με ανωμαλίες στο χρώμα, το σχήμα ή την υφή, θα μπορούσε να οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου. Συγκεκριμένα, τα νύχια που βυθίζονται στη μέση, ανυψώνονται στις άκρες και έχουν μια στρογγυλεμένη εμφάνιση, όπως ένα κουτάλι, μπορεί να υποδηλώνουν αναιμία ή σιδηροπενία.
    • Χλωμή όψη: Εάν έχετε σιδηροπενία, μπορεί να υπάρχει λιγότερη αιμοσφαιρίνη η οποία έχει ως συνέπεια τη χλωμή όψη. Αυτό είναι πιο εμφανές στο πρόσωπο, τα νύχια, το εσωτερικό του στόματος και τα μάτια. Εάν τραβήξετε το κάτω βλέφαρό σας και δείτε μία χλωμή ροδακινί ή κίτρινη όψη, τότε μπορεί να έχετε σιδηροπενία.
    • Μώλωπες: Εάν μελανιάζετε εύκολα, αυτό μπορεί να προκαλείται λόγω έλλειψης σιδήρου. Μία μελανιά εμφανίζεται όταν έχουν καταστραφεί τα αιμοφόρα αγγεία κάτω από το δέρμα, αρκετά για να διαρρεύσει μια μικρή ποσότητα αίματος. Αν το σώμα σας δεν έχει αρκετό σίδηρο, είναι πιο πιθανό να υποστεί μώλωπες.
    • Στοματικά έλκη: Τα στοματικά έλκη μπορεί να προκληθούν από πολλά αίτια, από ένα απλό δάγκωμα στο εσωτερικό του στόματος, από στρες ή και έντονη κόπωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα έλκη στο στόμα μπορούν επίσης να αναπτυχθούν εξαιτίας της σιδηροπενίας.

    ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ

    • Ευερεθιστότητα: Εξάντληση, μεταβολές της διάθεσης και αδυναμία συγκέντρωσης είναι ενδείξεις σιδηροπενίας. Εάν αισθάνεστε ευερέθιστοι, μπορεί να είναι ένα σημάδι έλλειψης σιδήρου.
    • Απώλεια μνήμης: Ξεχνάτε πιο συχνά; Συζητήστε με τον γιατρό σας για το τι θα μπορούσε να προκαλέσει τη βραχυπρόθεσμη απώλεια μνήμης σας. Μπορεί να οφείλεται σε ανεπάρκεια σιδήρου.
    • Επιθυμία για περίεργες γεύσεις: Εάν αποζητάτε περίεργες γεύσεις και θέλετε να καταναλώσετε πράγματα που δεν είναι φαγώσιμα, όπως πηλό, χώμα ή στάχτη, θα πρέπει να αναζητήσετε θεραπεία, καθώς αυτό μπορεί να αποτελεί ένδειξη σιδηροπενίας.
    • Επιθυμία για να μασήσετε πάγο: Ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα της έλλειψης σιδήρου είναι η επιθυμία να φάμε ή να μασήσουμε πάγο. Η συχνή κατανάλωση κομματιών πάγου μπορεί να προκαλέσει βλάβη στα δόντια και στα ούλα, γι’ αυτό είναι σημαντικό να αναζητήσετε θεραπεία.
    • Αίσθημα κρύου: Εάν δυσκολεύεστε να παραμείνετε ζεστοί και τα χέρια και τα πόδια σας κρυώνουν εύκολα, μπορεί να έχετε ανεπάρκεια σιδήρου. Ο σίδηρος είναι σημαντικός για μια σειρά λειτουργιών που εμπλέκονται στη διατήρηση της σωστής θερμοκρασίας του σώματός μας. Είναι σημαντικό να διατηρούμε μια συγκεκριμένη θερμοκρασία σώματος και η ανεπάρκεια σιδήρου μπορεί να την απορρυθμίσει.
    • Σύνδρομο ανήσυχου ποδιού: Εάν όταν βρίσκεστε σε φάση ξεκούρασης, αισθάνεστε την ανάγκη να κουνάτε διαρκώς τα πόδια σας προκειμένου να απαλλαγείτε από μια δυσάρεστη ή περίεργη αίσθηση, μπορεί να υποφέρετε από σύνδρομο ανήσυχου ποδιού. Η αίσθηση που συνοδεύει αυτό το σύνδρομο μερικές φορές περιγράφεται ως φαγούρα ή αίσθημα καύσου και ενδέχεται να επηρεάσει τον ύπνο σας. Αυτό μπορεί να είναι ένα σύμπτωμα σιδηροπενίας.
    • Αίσθημα λαχανιάσματος: Η σιδηροπενία μπορεί να μειώσει την ικανότητά σας για άσκηση. Εάν διαπιστώσετε ότι δεν μπορείτε να ασκηθείτε όσο θέλετε ή λαχανιάζετε κάνοντας απλά πράγματα, όπως το ανέβασμα στις σκάλες, μπορεί να έχετε σιδηροπενία.
    • Επιρρεπής σε λοιμώξεις: Το ανοσοποιητικό σύστημα είναι η άμυνα του οργανισμού σας από τις λοιμώξεις και τις ασθένειες, αλλά για να λειτουργήσει σωστά απαιτεί σίδηρο. Εάν δεν υπάρχει αρκετός σίδηρος στο σώμα σας, τότε μπορεί να γίνετε επιρρεπείς σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, όπως τα κοινά κρυολογήματα.
    • Πονοκέφαλοι: Πονοκέφαλοι και ημικρανίες μπορεί να προκληθούν από πολλά αίτια όπως η αφυδάτωση ή το κρύωμα, αλλά η σιδηροπενία μπορεί να συμβάλλει στην εμφάνιση αυτών των συμπτωμάτων. Εάν έχετε πολλούς πονοκεφάλους ή οι πονοκέφαλοι γίνονται πιο έντονοι, θα πρέπει να μιλήσετε με τον γιατρό σας.
    • Σεξουαλική δυσλειτουργία: Η σιδηροπενία μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή σεξουαλική διάθεση και στυτική δυσλειτουργία. Εάν αντιμετωπίζετε οποιοδήποτε σύμπτωμα απώλειας της σεξουαλικής σας διάθεσης ή στυτική δυσλειτουργία, μιλήστε με τον γιατρό σας.

    Πώς διαγιγνώσκεται η σιδηροπενία;
    Τα συμπτώματα της σιδηροπενίας ποικίλλουν και μπορεί να είναι παρόμοια με εκείνα άλλων νοσημάτων, καθιστώντας δύσκολη τη διάγνωσή της. Μετά τη λήψη του ιατρικού ιστορικού και στην περίπτωση που ο γιατρός υποψιάζεται ότι ο ασθενής του πάσχει από σιδηροπενία, θα ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις ώστε να ελεγχθούν τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης και σιδήρου στο σώμα. Η λήψη αίματος είναι μια απλή διαδικασία που απαιτεί μικρή ποσότητα και συνήθως γίνεται από τον βραχίονα. Το μικροβιολογικό εργαστήριο θα παρέχει τις εργαστηριακές απαντήσεις που μπορούν να επιβεβαιώσουν την έλλειψη σιδήρου και πόσο σίδηρος λείπει. Η ποσότητα σιδήρου που λείπει δεν είναι πάντα η ίδια, οπότε ο γιατρός θα αναγνωρίσει τις ανάγκες σχετικά με την αναπλήρωση του σιδήρου. Είναι σημαντικό να διαγνωσθεί και να αντιμετωπιστεί τόσο η σιδηροπενία όσο και η σιδηροπενική αναιμία, καθώς μπορεί να έχουν σημαντικό αντίκτυπο όχι μόνο στην ποιότητα ζωής και τη γενική λειτουργία του σώματος, αλλά να επιδράσουν στην εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων.

    Ποια είναι η θεραπεία για τη σιδηροπενία;
    Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους μπορεί να αντιμετωπιστεί η σιδηροπενία και αυτό εξαρτάται από το πόση έλλειψη σιδήρου έχει κάθε άτομο, καθώς και από το ιατρικό ιστορικό του. Στις θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνεται η τροποποίηση της διατροφής, τα από του στόματος συμπληρώματα σιδήρου ή ο ενδοφλέβιος σίδηρος (ενδοφλέβια χορήγηση).

    Αιτίες

    Απώλεια αίματος: Λόγω της απώλειας αίματος κατά τη διάρκεια της περιόδου, οι γυναίκες πριν από την εμμηνόπαυση χρειάζονται έως και διπλάσιο σίδηρο στη διατροφή τους ώστε να αποφευχθεί η εμφάνιση σιδηροπενίας. Οι γυναίκες που έχουν ιδιαίτερα παρατεταμένη απώλεια αίματος κατά την περίοδο είναι πιο επιρρεπείς σε εμφάνιση σιδηροπενίας. Η απώλεια αίματος συμβάλλει επίσης στην ανάπτυξη εμφάνισης σιδηροπενίας σε ασθενείς με φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, καρδιακή ανεπάρκεια και χρόνια νεφρική νόσο.

    Φλεγμονή: Η φλεγμονή που σχετίζεται με ορισμένες μακροχρόνιες παθήσεις, όπως η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, η χρόνια καρδιακή ανεπάρκεια και η χρόνια νεφρική νόσος, ενδέχεται να μειώσει την ποσότητα του σιδήρου που απορροφάται από το έντερο και ως εκ τούτου να οδηγήσει σε εμφάνιση σιδηροπενίας.

    Φάρμακα: Ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της καρδιακής ανεπάρκειας και της χρόνιας νεφρικής νόσου μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια αίματος, μείωση απορρόφησης του σιδήρου ή αύξηση των αναγκών για σίδηρο.

    Ανάπτυξη: Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για τη σωστή σωματική ανάπτυξη, έτσι κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης η ανάγκη για σίδηρο αυξάνεται. Τέτοιες περιπτώσεις περιλαμβάνουν την εγκυμοσύνη, την παιδική ηλικία (σε παιδιά κάτω των πέντε ετών) και την εφηβεία.

    Διατροφή: Ο σίδηρος μπορεί να βρεθεί τόσο σε ζωικά προϊόντα όσο και σε φυτικές τροφές, αλλά ο σίδηρος από ζωικά προϊόντα απορροφάται καλύτερα από το σώμα. Τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο είναι τα κόκκινα κρέατα (συκώτι, μπριζόλα κλπ.), τα αυγά, τα όσπρια, τα φασόλια, οι ξηροί καρποί. Οι περιοριστικές δίαιτες από επιλογή όπως η χορτοφαγία (vegeterian ή vegan) είτε δίαιτες επιβαλλόμενες λόγω ύπαρξης χρόνιας ασθένειας μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένη πρόσληψη σιδήρου.

  • Κάθε πόνος έχει το «γιατρικό» του

    Κάθε πόνος έχει το «γιατρικό» του

    Ο πόνος, εκτός του ότι αποτελεί προειδοποιητική κατάσταση για πιθανά σοβαρό, οξύ πρόβλημα υγείας, σε χρόνια φάση συνιστά μια περιοριστική συνθήκη στην ποιότητα ζωής.

    Ενίοτε ο πόνος επιδρά αρνητικά στην ορθολογική αντιμετώπιση του υποκείμενου νοσήματος, επειδή οι διαταραχές του ύπνου, οι αγχώδεις συνδρομές και η κατάθλιψη επιβαρύνουν την ικανότητα λήψης αποφάσεων του πάσχοντα.

    ΜΗ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ

    Τα σκευάσματα αυτής της ομάδας των αντιφλεγμονωδών φαρμάκων είναι δραστικά σε μετρίου βαθμού καταστάσεις και συνήθως επιλέγονται όταν συνυπάρχει οίδημα και φλεγμονή στο πάσχον σημείο του σώματος. Αποτελούν φάρμακα εκλογής για παθήσεις του μυοσκελετικού, των αρθρώσεων και στη δυσμηνόρροια. Τα φάρμακα αυτά είναι γενικά ασφαλή και οι συχνότερες παρενέργειές τους περιλαμβάνουν: κοιλιακά άλγη, ναυτία, αιμορραγίες από το πεπτικό και υπερτασικές κρίσεις.

    Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη έχουν αθροιστική δράση, που σημαίνει ότι η συχνή, τακτική και χρόνια λήψη τους μπορεί να οδηγήσει σε νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια τα οποία αποτελούν ιδιαίτερα επιβαρυντικές καταστάσεις για την υγεία. Τα νεότερα αντιφλεγμονώδη, οι αναστολείς COX-2, προτάθηκαν επειδή παρουσίαζαν τα ίδια οφέλη με τα παλαιότερα, αλλά υπόσχονται λιγότερες παρενέργειες.

    Niflamol ΒΟΧ 1 flatten
    Niflamol: Με διπλή αναλγητική και αντιφλεγμονώδη δράση, δίνει λύση σε πόνους από φλεγμονή αλλά και πόνους περιόδου.

    ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ

    Η παρακεταμόλη αποτελεί την πρώτη μας επιλογή για την ανακούφιση από μέτριας έντασης πόνου ποικίλης αιτιολογίας. Δεν αποτελεί ανταγωνιστικό σκεύασμα των ΜΣΑΦ (μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών) και γενικά χαρακτηρίζεται από ηπιότερα αποτελέσματα στην καταπράυνση του πόνου και από λιγότερες παρενέργειες. Εν τούτοις, η συχνή χρόνια λήψη, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με πρόσληψη αλκοόλης, οδηγεί σε νεφρική και ηπατική ανεπάρκεια.

    Τα αντικαταθλιπτικά επιλέγονται σε ειδικές χρόνιες περιπτώσεις, όταν συνυπάρχει διαταραχή του συναισθήματος, οπότε ο ασθενής με τη λήψη τους ανακουφίζεται από τον πόνο και καταπολεμά την καταθλιπτική του συνδρομή. Έτσι, συχνά συνταγογραφούνται τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά και οι αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης-νορεπινεφρίνης.

    Για την αντιμετώπιση των νευραλγιών χορηγούνται τα αντιεπιληπτικά γκαμπαπεντίνη και πρεγκαμπαλίνη. Οι παρενέργειες των σκευασμάτων αυτών είναι ναυτία, ζάλη και απόσυρση.

    Τα οπιοειδή είναι συνθετικώς παρασκευασθέντα αναλγητικά φάρμακα που έχουν ως βασική χημική προέλευση το όπιο. Είναι ιδιαίτερα δραστικά στον οξύ πόνο από κατάγματα και τραυματισμούς. Η δράση τους ενισχύει την επίδραση των ενδορφινών, αλλά η χρόνια λήψη τους οδηγεί σε εξάρτηση με όλες τις πιθανές αρνητικές συνέπειες.

    Συμπερασματικά, οι μεγαλύτερες ηλικίες είναι πιο συχνά εκτεθειμένες στον πόνο και βιώνουν τις τυχόν παρενέργειες με δυσμενέστερες εξελίξεις.

    Ο κανόνας ορίζει να επιλέγεται η χαμηλότερη δοσολογία και για βραχύτερο διάστημα και πάντα μετά από σύσταση του θεράποντα. Όταν δεν υπάρχει ριζική θεραπεία σε υποκείμενο νόσημα που προκαλεί τον πόνο, τότε τα αναλγητικά προσφέρουν ένα κομμάτι από τη χαμένη ποιότητα ζωής.

    Παναγιώτης Χαλβασιώτης – Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ

  • Ρομποτική Χειρουργική Da Vinci – αντιμετώπιση των καλοήθων παθήσεων κατώτερου οισοφάγου

    Ρομποτική Χειρουργική Da Vinci – αντιμετώπιση των καλοήθων παθήσεων κατώτερου οισοφάγου

    Δύο είναι οι σημαντικότερες καλοήθεις παθήσεις του κατώτερου οισοφάγου, τις οποίες ο χειρουργός πεπτικού καλείται να επιλύσει χειρουργικά: α) η αχαλασία του οισοφάγου και, β) η γταστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) με ή χωρίς την παρουσία  διαφραγματοκήλης.

    Η χειρουργική του κατώτερου οισοφάγου παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες και έχει ιδιαίτερες απαιτήσεις  από την πλευρά του χειρουργού, αλλά και από πλευράς τεχνικού εξοπλισμού. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ένα τμήμα του κατώτερου οισοφάγου βρίσκεται στον θώρακα, ενώ το υπόλοιπο εκτείνεται στην κοιλιά. Σε παλιότερες εποχές υπήρχε έντονη διαμάχη μεταξύ των θωρακοχειρουργών  και των γενικών χειρουργών, γιατί και οι δύο ειδικότητες υποστήριζαν ότι μπορούν να χειρουργήσουν «καλύτερα» αυτές τις παθήσεις, οι μεν πρώτοι από  τον θώρακα προς την κοιλιά, με θωρακοτομή, οι μεν δεύτεροι από την κοιλιά προς τον θώρακα, με λαπαροτομή. Η αλήθεια είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις η επέμβαση ήταν εξαιρετικά δύσκολη και επίπονη για τον χειρουργό και κατά συνέπεια το ίδιο δύσκολη και  επώδυνη για τον ασθενή, με μακρό χρόνο ανάρρωσης και αποθεραπείας.

    Στις μέρες μας αυτό έχει αλλάξει οριστικά και αμετάκλητα. Η Ρομποτική Χειρουργική Da Vinci βρήκε μία από τις καλύτερες εφαρμογές της στη χειρουργική του κατώτερου οισοφάγου. Τα προβλήματα που αντιμετώπιζε η ανοικτή  χειρουργική στην προσπέλαση της περιοχής  λύθηκαν με τις δυνατότητες της Ρομποτικής Χειρουργικής Da Vinci.

    Με τη βοήθεια της τρισδιάστατης και απόλυτα ελεγχόμενης ρομποτικής  κάμερας,  η οποία μπορεί να κινείται σε πολύ περιορισμένο χώρο και να βλέπει τον στόχο από πολύ κοντά με  δυνατότητα μεγέθυνσης της εικόνας επί είκοσι φορές, ο χειρουργός μπορεί εύκολα να αναγνωρίσει τα ανατομικά στοιχεία της περιοχής σε επίπεδο μυϊκής ίνας. 

    Με τη ρομποτική κάμερα τοποθετημένη στην κοιλιά ο χειρουργός βλέπει, χωρίς πρόβλημα, το τμήμα του κοιλιακού οισοφάγου, ενώ με την ίδια άνεση μπορεί να βλέπει και ένα μεγάλο τμήμα του θωρακικού οισοφάγου, χωρίς να χρειάζεται να ανοιχτεί ο θώρακας. Με τη βοήθεια των λεπτών αλλά ευκάμπτων αρθρωτών εργαλείων της Ρομποτικής Χειρουργικής Da Vinci, ο ρομποτικός χειρουργός μπορεί να κόψει, να ράψει και να κάνει ό,τι χειρουργικό χειρισμό απαιτείται σε όλο το μήκος του κατώτερου οισοφάγου, στην πρόσθια ή στην οπίσθια επιφάνειά  του, χωρίς να περιορίζεται  από τα πλευρά ή τον στέρνο όπως συμβαίνει στην ανοικτή χειρουργική.

    Εφόσον δεν χρειάζονται η μεγάλη τομή και το «τράβηγμα» των πλευρών του στέρνου και του κοιλιακού τοιχώματος για να γίνει το χειρουργείο,  ο ασθενής που χειρουργείται με Ρομποτική Χειρουργική Da Vinci δεν ταλαιπωρείται κατά τη διάρκεια του χειρουργείου και γι΄αυτό δεν πονάει μετεγχειρητικά.  Η Ρομποτική Χειρουργική Da Vinci είναι αναίμακτη χειρουργική έτσι οι ασθενείς αποφεύγουν τους κινδύνους της μετάγγισης. Η Ρομποτική Χειρουργική Da Vinci είναι «κλειστή» χειρουργική γι’ αυτό ο κίνδυνος των μετεγχειρητικών λοιμώξεων είναι σχεδόν μηδενικός.

    Σήμερα, πλέον η χειρουργική κοινότητα παραδέχεται την υπεροχή της Ρομποτικής Χειρουργικής Da Vinci στη χειρουργική αντιμετώπιση των καλοήθων παθήσεων του κατώτερου οισοφάγου. Είναι βέβαιο ότι, όταν στο προσεχές μέλλον επιλυθούν τα προβλήματα κόστους και διαθεσιμότητας  του συστήματος, η  Ρομποτική Χειρουργική Da Vinci θα γίνει η μέθοδος εκλογής για την αντιμετώπιση αυτών των παθήσεων. 

    Ιωάννης Μπράμης, Ομότιμος Καθηγητής Χειρουργικής 

    Ελένη Καραφωκά – Μαύρου, Διευθύντρια Χειρουργικής Κλινικής Ερυωκλινικής Αθηνών

  • Πώς θα προλάβουμε τα παιδικά ατυχήματα στο σπίτι

    Πώς θα προλάβουμε τα παιδικά ατυχήματα στο σπίτι

    Τα περισσότερα ατυχήματα σε παιδιά ηλικίας 0-4 ετών συμβαίνουν στο σπίτι, μιας και εκεί περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους.

    Τα μικρά παιδιά είναι γεμάτα περιέργεια και δεν έχουν ανεπτυγμένη την αίσθηση του κινδύνου, γι’ αυτό και είναι σημαντικό όταν διαμορφώνουμε τους χώρους του σπιτιού μας, να λαμβάνουμε υπόψη την ηλικία, τον χαρακτήρα και τις ιδιαιτερότητες των παιδιών μας.

    Δείχνοντας την απαιτούμενη ευαισθησία και προσοχή μπορούμε να αποφύγουμε πολλά από αυτά τα ατυχήματα.

    Για να αποφύγουμε σοβαρούς τραυματισμούς είναι σημαντικό:

    • Να φυλάμε αιχμηρά και κοφτερά αντικείμενα π.χ. μαχαίρια, ψαλίδια, βελόνες και εργαλεία σε σημεία που δεν τα φτάνουν τα παιδιά.
    • Να κάνουμε τις γυάλινες πόρτες ορατές, βάζοντας αυτοκόλλητα στο σωστό ύψος. Υπάρχει και διαφανές αυτοκόλλητο υλικό για την επικάλυψη οποιασδήποτε γυάλινης επιφάνειας προς αποφυγή σοβαρού τραυματισμού σε περίπτωση ατυχήματος.
    • Τα παιδιά κάτω των τριών ετών δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση στα παιχνίδια των μεγαλύτερων παιδιών, διότι μπορεί να αποβούν επικίνδυνα.
    • Να ελέγχουμε τακτικά τα παιχνίδια στο σπίτι και τον κήπο. Καλό είναι να βεβαιωνόμαστε ότι είναι σε καλή κατάσταση και ότι δεν υπάρχουν σπασμένα κομμάτια που μπορεί να προκαλέσουν ατυχήματα.

    Για να αποφύγουμε τις πτώσεις:

    • Δεν αφήνουμε ποτέ παιδιά μόνα σε μπαλκόνια και ταράτσες και να φροντίσουμε να υπάρχουν κατάλληλα προστατευτικά.
    • Μαθαίνουμε στα παιδιά να μαζεύουν τα παιχνίδια τους καθώς δεν πρέπει να είναι σκορπισμένα στο πάτωμα ή στις σκάλες γιατί μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά ατυχήματα.
    • Χρησιμοποιούμε αντιολισθητικό χαλάκι στην μπανιέρα ή στην ντουζιέρα.

    Για να αποφύγουμε την ηλεκτροπληξία:

    • Βάζουμε καλύμματα ασφαλείας σε όλες τις πρίζες και να αντικαθιστούμε τα παλιά και φθαρμένα καλώδια.
    • Μαθαίνουμε στα παιδιά για τον κίνδυνο της ηλεκτροπληξίας όταν χρησιμοποιούν ηλεκτρικές συσκευές.

    Για να αποφύγουμε τα εγκαύματα:

    • Ποτέ δεν αφήνουμε μόνα τα παιδιά κοντά σε αναμμένο τζάκι, σόμπα ή  άλλη καυτή επιφάνεια.
    • Δεν επιτρέπουμε στα παιδιά να χρησιμοποιούν και να παίζουν με αναπτήρες, σπίρτα ή μικροσυσκευές (π.χ. τοστιέρα, γκαζάκι).
    • Δεν αφήνουμε σε εμφανές σημείο το ηλεκτρικό σίδερο πριν ή μετά τη χρήση του.
    • Δεν επιτρέπουμε στα παιδιά να πλησιάζουν την ηλεκτρική κουζίνα, διότι ο φούρνος και οι εστίες μπορεί να προκαλέσουν έγκαυμα. Επίσης, ενημερώνουμε τα παιδιά ότι τα σκεύη μαγειρικής μπορεί να περιέχουν καυτό λάδι, νερό ή φαγητό. Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε τα πίσω μάτια της κουζίνας και να στρίβουμε πάντα το χερούλι της κατσαρόλας ή του τηγανιού προς τα μέσα.
    • Δεν καπνίζουμε μέσα στο σπίτι και δεν αφήνουμε τσιγάρα σε σημεία προσβάσιμα από τα παιδιά.
    • Αποθηκεύουμε χημικά προϊόντα (π.χ. απορρυπαντικά) σε σημείο που δεν μπορούν να τα φτάσουν τα παιδιά.

    Για να αποφύγουμε τις δηλητηριάσεις:

    • Αποθηκεύουμε όλα τα απορρυπαντικά, φάρμακα, φυτοφάρμακα, μπογιές και διαλυτικά εκεί που δεν τα βλέπουν και δεν τα φτάνουν τα παιδιά.

    Για να αποφύγουμε τον πνιγμό και την ασφυξία:

    • Να μην αφήνουμε ποτέ τα παιδιά μόνα στην μπανιέρα, ούτε λεπτό.
    • Πρέπει να κρύβουμε πάντα τις πλαστικές σακούλες εκεί που δεν τις βρίσκουν τα παιδιά.
    • Ποτέ να μην αφήνουμε μικροαντικείμενα εκεί που τα φτάνουν μικρά παιδιά καθώς μπορεί να τα βάλουν στο στόμα τους.
    • Ενημερώνουμε τα παιδιά για τον κίνδυνο ασφυξίας σε πολύ κλειστούς χώρους, όπως η ντουλάπα ή τα κουτιά αποθήκευσης.

    Ας κάνουμε το σπίτι μας όσο το δυνατόν ασφαλέστερο. Πάνω από όλα, ας μάθουμε στα παιδιά μας από πολύ μικρή ηλικία να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να προφυλάσσονται από αυτούς, εξηγώντας τους πώς μπορούν να αποφύγουν τα ατυχήματα.

    Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ποτέ ότι, στα μικρά παιδιά, η επίβλεψη είναι η καλύτερη πρόληψη.

    ΠΗΓΗ: Σωματείο Αντιμετώπισης Παιδικού Τραύματος

  • Γιατί είμαστε ωχροί όταν αρρωσταίνουμε;

    Γιατί είμαστε ωχροί όταν αρρωσταίνουμε;

    Είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνουν οι φοιτητές της Ιατρικής: να κοιτάζουν προσεκτικά την όψη των ασθενών τους, διότι από το χρώμα του προσώπου τους μπορούν να αποκομίσουν μια πρώτη, αρκετά κατατοπιστική εικόνα για την κατάσταση της υγείας τους.

    Το δέρμα μπορεί να έχει πολλές αποχρώσεις. Μπορεί να είναι καφετί ή ρόδινο, εξαιρετικά σκούρο ή σχεδόν λευκό. Η απόχρωσή του εξαρτάται από τα γονίδια που ρυθμίζουν την παραγωγή της μελανίνης (είναι η χρωστική ουσία του σώματος) και  δεν έχει καμία σχέση με την υγεία.

    «Tο υγιές χρώμα του δέρματος οφείλεται στο χρώμα του αίματος που κυκλοφορεί στα αγγεία κάτω από την επιδερμίδα», λέει ο Δρ Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος (Αισθητική Δερματολογία-Δερματοχειρουργική). «Τα αγγεία αυτά είναι τα τριχοειδή, που διαπερνούν τους ιστούς του δέρματος. Αναλόγως με το χρώμα που έχει το αίμα σε αυτά, αποκτά το δέρμα κυρίως του προσώπου μια υγιή ροδαλή χροιά ή γίνεται χλωμό ή, ευτυχώς σπανιότερα, κυανό».

    Η ωχρότητα του προσώπου γίνεται αμέσως αντιληπτή από τους άλλους. Το 2018 είχε δημοσιευθεί μελέτη που έδειξε πως όταν ένας ασθενής μπαίνει σε ένα δωμάτιο, οι γύρω του μπορούν σε σημαντικό ποσοστό να αντιληφθούν ότι δεν είναι καλά, ακόμα κι αν δεν βήχει ούτε έχει κάποιο άλλο εμφανές σύμπτωμα νόσου.

    Η μελέτη, που είχε πραγματοποιηθεί από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Καρολίνσκα, στη Σουηδία, είχε δείξει πως στο 64% των περιπτώσεων μπορούμε να ξεχωρίσουμε το πρόσωπο ενός υγιούς ατόμου από εκείνο ενός ασθενούς.

    Όπως εξηγεί ο κ. Μιχελάκης, το χρώμα του αίματος καθορίζεται από τα κύτταρά του. Τα πιο πολυπληθή κύτταρα του αίματος είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία δεσμεύουν οξυγόνο από τους πνεύμονες για να το μεταφέρουν σε όλο το σώμα. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι πλούσια σε αιμοσφαιρίνη, μία πρωτεΐνη η οποία περιέχει σίδηρο. Όταν ο σίδηρος εκτεθεί στο οξυγόνο «σκουριάζει», δηλαδή γίνεται κόκκινος. Έτσι όμως αποκτά και η αιμοσφαιρίνη φωτεινό κόκκινο χρώμα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται το κόκκινο χρώμα του αίματος.

    «Όταν ρέουν στα τριχοειδή αγγεία άφθονα ερυθρά αιμοσφαίρια (που περιέχουν σίδηρο) και υπάρχει άφθονο οξυγόνο (το άτομο, δηλαδή, είναι υγιές), το αίμα στα τριχοειδή αγγεία είναι κατακόκκινο και έτσι αποκτά το δέρμα του προσώπου ροδοκόκκινη χροιά», λέει ο κ. Μιχελάκης. «Αν όμως ένας άνθρωπος έχει μειωμένη ροή ερυθρών αιμοσφαιρίων στα τριχοειδή αγγεία του δέρματος, τότε το δέρμα του χλωμιάζει».

    Αν και συνήθως συσχετίζουμε την ωχρότητα με το δέρμα του προσώπου, αυτή μπορεί να εκδηλωθεί και σε άλλα σημεία του σώματος, όπως στα νύχια, στα χείλη, τα ούλα και τη γλώσσα. Μάλιστα η γενικευμένη ωχρότητα είναι πιο ανησυχητική, διότι η τοπική στο πρόσωπο εμφανίζεται εύκολα, ακόμα κι όταν ένας άνθρωπος είναι απλώς πολύ κουρασμένος.

    Πού θα μπορούσε όμως να οφείλεται η μειωμένη ροή των ερυθρών αιμοσφαιρίων που προκαλεί την ωχρότητα; Υπάρχουν πολλές καταστάσεις που θα μπορούσαν να την προκαλέσουν, απαντά ο ειδικός. Μία κλασική αιτία είναι η αφυδάτωση που μπορεί να οφείλεται, π.χ., σε διάφορες λοιμώξεις όπως η γρίπη ή ακόμα και αυτή που προκαλεί ο νέος κορωνοϊός. Σε περίπτωση αφυδάτωσης ο οργανισμός μειώνει την ροή αίματος προς τα δευτερεύοντα όργανα (όπως το δέρμα και τα άκρα) για να έχει μεγαλύτερα αποθέματα για τα ζωτικά (όπως η καρδιά, ο εγκέφαλος και οι πνεύμονες). Την ίδια αντίδραση προκαλεί και η επικίνδυνα χαμηλή αρτηριακή πίεση (shock).

    Μία από τις σοβαρότερες λοιμώξεις που προκαλεί ωχρότητα είναι η σήψη (παλαιότερα λεγόταν σηψαιμία) η οποία εκδηλώνεται όταν εισβάλλουν βακτήρια στο αίμα, προκαλώντας βλάβη στα ερυθρά αιμοσφαίρια.

    Η αναιμία επίσης μπορεί να οδηγήσει σε ωχρότητα, αλλά με διαφορετικό μηχανισμό (εμποδίζει το αίμα να έχει επαρκή αριθμό υγιών ερυθρών αιμοσφαιρίων και όχι τη ροή των κυττάρων αυτών). Ο πιο συνηθισμένος τύπος είναι η σιδηροπενική αναιμία, η οποία οφείλεται στην έλλειψη σιδήρου. Η αναιμία μπορεί να προκληθεί από διάφορα αίτια που κυμαίνονται από διατροφή ανεπαρκή σε σίδηρο και αιμορραγία (π.χ. από το πεπτικό που δεν γίνεται αντιληπτή ή κατά την έμμηνο ρύση) έως καρκίνο. Γι’ αυτό και η αναιμία πάντοτε διερευνάται, ώστε να βρεθεί η αιτία της.

    Ωχρότητα στο δέρμα μπορεί να προκαλέσει και η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12. Αυτή εκδηλώνεται όταν η γαστρεντερική οδός δεν μπορεί να απορροφήσει αποτελεσματικά τη βιταμίνη από τα τρόφιμα. Η ανεπάρκεια αυτής της βιταμίνης οδηγεί σε αναιμία.

    Υπάρχει, όμως, περίπτωση να είναι ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων φυσιολογικός, αλλά ο οργανισμός να μην προσλαμβάνει αρκετό οξυγόνο. Σε τέτοια περίπτωση το δέρμα μπορεί αρχικά να χλωμιάσει αλλά ύστερα να σκουρύνει ή ακόμα και να αποκτήσει μια φαινομενικά μπλε χροιά (κυάνωση).

    «Τα αναπνευστικά προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν ωχρότητα, διότι εμποδίζουν την επαρκή πρόσληψη οξυγόνου», εξηγεί ο κ. Μιχελάκης. «Τα προβλήματα αυτά μπορεί να είναι χρόνια (όπως η χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια) ή οξέα (όπως μια κρίση άσθματος ή μια βαριά λοίμωξη του αναπνευστικού). Όταν τα αναπνευστικά προβλήματα είναι σοβαρά, μπορεί να οδηγήσουν σε έλλειψη οξυγόνου με συνέπεια την κυάνωση».

    Οι δυσκολίες στην αναπνοή που είναι αρκετά σοβαρές ώστε να προκαλούν ωχρότητα, υποδηλώνουν ότι ο ασθενής δεν προσλαμβάνει αρκετό οξυγόνο και είναι σημαντικό να αξιολογούνται επειγόντως από τον γιατρό, προειδοποιεί ο ειδικός. Επείγουσα αξιολόγηση απαιτείται και όταν η ωχρότητα εμφανίζεται στη διάρκεια ενός επεισοδίου αιμορραγίας ή σε ένα βρέφος με λοίμωξη του αναπνευστικού.

    Όταν, όμως, η ωχρότητα είναι το μοναδικό εμφανές σύμπτωμα σε ένα άτομο, μπορεί να περιμένει μια-δυο μέρες για να δει αν θα εξελιχθεί. Αν η ωχρότητα δεν υποχωρήσει ή επιδεινωθεί, πρέπει να την αξιολογήσει ένας γιατρός.

    Όσον αφορά τέλος την ωχρότητα που συνοδεύεται από ορισμένα άλλα συμπτώματα, καλό είναι επικοινωνούν οι ασθενείς με τον γιατρό για να τους πει τι να κάνουν. Τέτοια συμπτώματα είναι ο υψηλός πυρετός σε ενήλικα ή γενικώς ο πυρετός σε βρέφος, οι διογκωμένοι λεμφαδένες, το οίδημα σε περιοχή τραυματισμού, ο κοιλιακός πόνος και η κίτρινη χροιά στο δέρμα ή στα μάτια.

  • Επηρεάζει η διατροφή την ψυχοσωματική ανάπτυξη του ατόμου;

    Επηρεάζει η διατροφή την ψυχοσωματική ανάπτυξη του ατόμου;

    H επίδραση της διατροφής στη σωματική και ψυχική ισορροπία του ατόμου, έχει απασχολήσει αρκετά τον επιστημονικό κόσμο, τα τελευταία χρόνια.

    Η εμβρυϊκή, νεογνική και πρώτη βρεφική ηλικία αποτελούν κρίσιμες περιόδους, όπου το γενετικό δυναμικό του ατόμου σε συνδυασμό με τις επιδράσεις του περιβάλλοντος παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εγκεφαλική ανάπτυξη και στην αναπτυξιακή του πορεία.

    Επηρεάζει όμως η διατροφή την νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των παιδιών μας και αν ναι με ποιο τρόπο;

    Από τα πρώτα κιόλας στάδια ανάπτυξης του νέου οργανισμού, κατά την περίοδο της κύησης, η κατάλληλη τροφή και η πρόσληψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, είναι γνωστό ότι είναι σημαντική τόσο για την κυοφορούσα μητέρα, όσο και για το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Η επαρκής τροφοδότηση του εμβρύου με τα κατάλληλα θρεπτικά συστατικά, σε μια περίοδο μεγάλης πλαστικότητας για τον ανθρώπινο εγκέφαλο, είναι αυτή που θα καθορίσει και θα επηρεάσει τη νόηση, τη συμπεριφορά και την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του ατόμου αυτού.

    Μελέτες έδειξαν ότι παιδιά με πτωχή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών ως έμβρυα, εμφανίζουν συχνότερα αναπτυξιακές, αλλά και νευροψυχιατρικές διαταραχές, πτωχή ακαδημαϊκή επίδοση, διαταραχές προσοχής και συναισθήματος ή μαθησιακά προβλήματα. Τη θρέψη του εμβρύου, μπορεί να επηρεάσουν πολλοί παράγοντες. Για παράδειγμα το χαμηλό σωματικό βάρος της μητέρας, η εγκυμοσύνη στην εφηβεία, η παθολογία του πλακούντα ή το πτωχό διατροφικό περιβάλλον.

    Πέρα όμως από την περίοδο της κύησης, εξίσου σημαντικές για το κεντρικό νευρικό σύστημα, φαίνεται να είναι η νεογνική και η πρώτη βρεφική ηλικία. Από τη 16η ημέρα της ενδομήτριας ζωής που αρχίζει ο σχηματισμός του εγκεφαλικού ιστού, νέοι νευρώνες, νέες συνάψεις και μυελίνη οικοδομούν τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο του εμβρύου και η διαδικασία αυτή συνεχίζεται και ολοκληρώνεται μετά τη γέννηση (blooming and pruning). Ανεπαρκής προσφορά ενέργειας, πρωτεϊνών, λιπαρών οξέων, βιταμινών και ιχνοστοιχείων, έχει βρεθεί ότι επηρεάζουν αρνητικά την φυσιολογική ωρίμανση.

    Η τροφή αποτελεί σημαντικό περιβαλλοντικό παράγοντα, που σε αντίθεση με άλλους, όπως είναι η «οικογένεια», η «εκπαίδευση» ή τα «ερεθίσματα», μπορεί να δράσει άμεσα στο γενετικό υλικό του ατόμου, τροποποιώντας τον φαινότυπο. Η ανεπαρκής ή η ακατάλληλη διατροφή σε κρίσιμες ηλικιακές περιόδους, μπορεί να επηρεάσει τη δομή και τη συνοχή του εγκεφαλικού ιστού, τη νευρονική μετανάστευση και τη συναπτογένεση και να δράσει μέσω επιγενετικών μηχανισμών επηρεάζοντας το αναπτυξιακό προσδόκιμο του ατόμου. Οι επιδράσεις του υποσιτισμού, κυρίως σε χρόνια βάση, σε συνδυασμό με το γενετικό δυναμικό του κάθε ατόμου, μπορούν να οδηγήσουν σε παθολογική ή μη αναπτυξιακή πορεία. Για παράδειγμα, έχει βρεθεί ότι νεογνά με χαμηλό βάρος γέννησης σε αναπτυγμένες χώρες, με υψηλό κοινωνικοικονομικό επίπεδο (υψηλής θρεπτικής αξίας διατροφή), βρίσκονται σε χαμηλότερο κίνδυνο για αναπτυξιακά προβλήματα, σε σχέση με αντίστοιχα νεογνά χαμηλού βάρους, τα οποία θα γεννηθούν σε μειονεκτικότερα περιβάλλοντα. Τα παιδιά αυτά, συχνά έχουν ελλιπή σωματική ανάπτυξη, ελλείμματα σε κινητικές και γνωσιακές δεξιότητες, χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης, αρρωσταίνουν συχνότερα και εμφανίζουν περισσότερες επιπλοκές των κοινών λοιμώξεων, είναι λιγότερο κινητικά και κοινωνικά, ενώ συχνά εμφανίζουν προβλήματα συμπεριφοράς, προσοχής και συναισθήματος.

    Η πορεία αυτή, αναπτυξιακής έκπτωσης, είναι αναστρέψιμη;

    Παράγοντες που φαίνεται να επιδρούν και να τροποποιούν την επίδραση του υποσιτισμού σε νεαρή ηλικία είναι το υψηλό κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, η γνωσιακή ενεργοποίηση από τη νηπιακή κιόλας ηλικία, η αντισταθμιστική επιτάχυνση της αύξησης, η μετέπειτα ισορροπημένη σε θρεπτικά συστατικά και η παρατεταμένη διάρκεια του αποκλειστικού μητρικού θηλασμού. Ο μητρικός θηλασμός έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη νοητική ανάπτυξη του ατόμου πολλαπλώς. Το μητρικό γάλα είναι προϊόν υψηλής βιολογικής αξίας για το βρέφος, περιέχει θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, διαλυτές ανοσοσφαιρίνες, ορμόνες και πρεβιοτικά. Πέρα από τη θρεπτική του αξία, η ίδια η πράξη του μητρικού θηλασμού βελτιώνει τη σχέση μητέρας-βρέφους, επισφραγίζει την ποιότητα και τη σταθερότητα του συναισθηματικού δεσμού, με αποτέλεσμα την καλύτερη νοητική και συναισθηματική ανάπτυξη του βρέφους. Ο μητρικός θηλασμός με την ορμονική διέγερση στον εγκέφαλο της μητέρας, συμβάλει στη μείωση του άγχους και των αρνητικών συναισθημάτων της, με αποτέλεσμα επιπλέον ενίσχυση του δεσμού, παροχή καλύτερης φροντίδας και αρτιότερη ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του βρέφους.

    Πέρα από το μητρικό θηλασμό, έχει βρεθεί πως και άλλα θρεπτικά συστατικά παίζουν σημαντικό ρόλο στην αρτιότερη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη του ατόμου. Το ιώδιο, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (α-λινολενικό οξύ, δοκοσαεξανοϊκό οξύ, αραχιδονικό οξύ), το φυλλικό οξύ, οι βιταμίνες και άλλα ιχνοστοιχεία είναι μερικά από αυτά. Πολλά από τα συστατικά αυτά, αποτελούν δομικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών, του εγκεφαλικού ιστού και των ορμονών, αλλά και συμπαράγοντες ή καταλύτες μεταβολικών διεργασιών του οργανισμού, ενώ πολλά προσλαμβάνονται αποκλειστικά μέσω της διατροφής, αφού δεν μπορούν να συντεθούν στο σώμα.

    Αν και φαντάζει αυτονόητο ότι ημερησίως ο καθένας μπορεί να προσλάβει σχεδόν όλα τα απαραίτητα συστατικά με την τροφή, αυτό δεν ισχύει, αφού υπολογίζεται ότι το 25% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από σιδηροπενική αναιμία, το 33% έχει ανεπαρκή πρόσληψη ψευδαργύρου, ενώ το 30% ανεπαρκή πρόσληψη ιωδίου. Υπολογίζεται ότι 200 εκατομμύρια παιδιά κάτω από 5 χρονών, που ζουν σε χαμηλού και μέσου οικονομικού επιπέδου χώρες, δε θα καταφέρουν να φτάσουν το αναπτυξιακό τους δυναμικό και ένας σημαντικός παράγοντας θα είναι η ανεπαρκής πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Η διατροφή, φαίνεται πως αποτελεί σημαντικό τροποποιητικό παράγοντα της νευροαναπτυξιακής εξέλιξης του ατόμου. Μπορεί να επηρεάσει τη σωματική αλλά και τη ψυχοσαυναισθηματική του ανάπτυξη. Χαμηλή ποιότητα τροφής ή ανεπαρκής ημερήσια πρόσληψη θρεπτικών συστατικών, είναι παράγοντες ζωτικής σημασίας, για την αναπτυξιακή ολοκλήρωση ή μη, του ατόμου. Όλα τα παιδιά πρέπει να μπορούν να εκπληρώσουν το αναπτυξιακό τους δυναμικό. Ας τα βοηθήσουμε, παρέχοντας τους πλούσια διατροφικά γεύματα, καθημερινά!

    Δέσποινα Α. Μπαστάκη, Παιδίατρος, MD, PhD

  • Ζάχαρη ή Βούτυρο εχθρος της καρδιάς;

    Ζάχαρη ή Βούτυρο εχθρος της καρδιάς;

    Μισό αιώνα τώρα ιατρικοί φορείς και κυβερνήσεις προτρέπουν τους δυτικούς πληθυσμούς να περιορίσουν τα ζωικά λίπη στη διατροφή τους, με σκοπό την αποφυγή καρδιακών και αγγειακών παθήσεων που προκαλούνται από την αρτηριοσκλήρωση (αθηρωμάτωση).

    Η προτροπή αυτή βασίστηκε στο γεγονός ότι τα ζωικά λίπη, δηλαδή βούτυρα και πάχος κάθε είδους κρέατος, αποτελούνται από κορεσμένα λίπη που οδηγούν τον οργανισμό στη σύνθεση χοληστερίνης, η οποία προάγει την αθηρωμάτωση.

    Τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη μία επανάσταση από ένα μέρος της επιστημονικής κοινότητας.  Υποστηρίζεται ότι ο κύριος ένοχος δεν είναι τα κορεσμένα λίπη, αλλά οι υδατάνθρακες και κυρίως η ζάχαρη και το άμυλο. Μπορούμε με τις σημερινές επιστημονικές γνώσεις να δώσουμε μία αξιόπιστη απάντηση στην αντιπαράθεση αυτή;

    Χοληστερινική θεωρία της αθηρωμάτωσης

    Η θεωρία αυτή έλκει την καταγωγή της στην αυτοκρατορική Ρωσία στις αρχές του 20ού αιώνα.  Ο ιατρός της Αυτοκρατορικής Ιατρικής Υπηρεσίας Alexander I. Ignatovski (1987-1955) παρατήρησε ότι στις νεκροτομές αξιωματικών έβρισκε άφθονα αθηρώματα στις αρτηρίες τους, όπως στην αορτή, ενώ στους οπλίτες δεν έβρισκε.  Για να εξηγήσει τη διάφορα υπέθεσε ότι η διαφορά οφείλεται στη διατροφή.  Οι αξιωματικοί προέρχονταν από την αριστοκρατία και τρέφονταν με άφθονο κρέας, τυρί, αυγά και ζαχαρωτά, ενώ οι οπλίτες από την αγροτιά τρέφονταν με ψωμί, λάχανα, τεύτλα και σπάνια με λίγο ισχνό κρέας και ψάρια.  Για να ελέγξει τη θεωρία του τάισε κουνέλια με κρέας, αυγά και γάλα, με αποτέλεσμα να προκαλέσει αθηρώματα στις αορτές τους. 

    Λίγα χρόνια μετά, ο συνάδελφός του Nikolai N. Anichkov (1885-1964) επανέλαβε το πείραμα αυτό, αλλά τάισε τα κουνέλια του με τροφή πλούσια σε κρυσταλλική χοληστερίνη και προκάλεσε ακόμα πιο έκδηλη αθηρωμάτωση.  Τα πειράματα αυτά επαναλήφτηκαν και επιβεβαιώθηκαν στη Γερμανία και τις ΗΠΑ.  Ο Nikolai Anichkov θεωρείται σήμερα ο πατέρας της χοληστεριναιμικής θεωρίας της αθηρωμάτωσης, αν και άργησε να αναγνωριστεί, ίσως διότι οι Αμερικανοί που κυριάρχησαν στη σχετική έρευνα μετά το 1945 απέφευγαν να τον αναφέρουν επειδή υπηρετούσε στη Σοβιετική Ιατρική Ακαδημία την εποχή του Στάλιν.  Η συνέχεια παίζεται στις ΗΠΑ.  Από τα μέσα του 20ού αιώνα οι καρδιαγγειακές παθήσεις αναδέχθηκαν ως η πρωταρχική αιτία θανάτου. Η επιδημική αυτή εμφάνιση των καρδιαγγειακών παθήσεων αποδόθηκε στον τρόπο ζωής και διατροφής.  Πρωταγωνιστής της θεωρίας αυτής ήταν ο ερευνητής του Πανεπιστημίου της Μινεσότα στις ΗΠΑ Ancel Keys (1904-2004), ο οποίος οργάνωσε την περίφημη μελέτη των επτά χωρών που έδειξε ότι οι πληθυσμοί που τρέφονται με πολλά λίπη έχουν και τη μεγαλύτερη συχνότητα καρδιακών παθήσεων.  Παρά την κριτική για μεθοδολογικές ατέλειες αυτής της μελέτης, ακόμα και κατηγορίες για εξαπάτηση, αφού υποστηρίχτηκε ότι εξαίρεσε δεδομένα χωρών που δεν ταίριαζαν στη θεωρία του, τα αποτελέσματα αυτά αποτέλεσαν το ισχυρότερο μέσο για την προώθηση της σύστασης για περιορισμό των λιπών, και μάλιστα των κορεσμένων λιπαρών, στη διατροφή.  Οι δύο ισχυρότεροι οργανισμοί της Αμερικής, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (ΑΗΑ) και το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας (ΝΙΗ), υιοθέτησαν τη σύσταση του Keys, που αναδείχτηκε ισχυρός ιεραπόστολος της πρόληψης.  Άλλες δυτικές χώρες ακολούθησαν.

    Ρωγμές στη χοληστεριναιμική θεωρία

    Η πρώτη ισχυρή δόνηση πρόεκυψε όταν ανακαλύφθηκε ότι η χοληστερίνη που κυκλοφορεί στο αίμα δεν είναι μία ενιαία ουσία, αλλά αποτελείται από διαφορετικά κλάσματα.  Μόνο η LDL χοληστερίνη είναι η κακή, που δείχνει να σχετίζεται με την προαγωγή της αθηρωμάτωσης, ενώ η HDL είναι η καλή που προστατεύει από αυτήν.  Αποδείχθηκε, δηλαδή, ότι όσο πιο υψηλή HDL χοληστερίνη έχει ένα άτομο τόσο μεγαλύτερη προστασία παρουσιάζει από ανάπτυξη καρδιοπαθειών. Δίαιτα πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά (όπως τα σπορέλαια) και φτωχή σε κορεσμένα (βούτυρο – πάχος) μειώνει το ίδιο την καλή και την κακή, και άρα έχει αρνητικό όφελος.  Η διατροφική σύσταση τότε προσαρμόστηκε σε διατροφή που να μην ξεπερνά το σύνολο των λιπών το 30% των θερμίδων, τα δε κορεσμένα το 10%.

    Η δεύτερη μεγάλη κρίση ήταν η ανακάλυψη του σοβαρού κινδύνου από τα trans λιπαρά που υπάρχουν άφθονα στις μαργαρίνες, που παρασκευάζονται με υδρογόνωση φυτικών ελαίων για την αντικατάσταση των στέρεων λιπών (βούτυρο, λαρδί), και που είχαν τεράστια διάδοση ως αποτέλεσμα των διαιτητικών συστάσεων. Αλλά το ισχυρότερο πλήγμα στη χοληστεριναιμική θεωρία της αθηρωμάτωσης ήρθε πρόσφατα.  Από χρόνια γίνονται παρεμβατικές μελέτες με σκοπό να διαπιστωθεί εάν η φτωχή σε ζωικά λίπη διατροφή έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση θανάτων και νόσων από καρδιαγγειακά. Λίγες από τις μελέτες αυτές είχαν δώσει ξεκάθαρα αποτελέσματα.  Πρόσφατα, λοιπόν, συγκεντρώθηκαν όλες μαζί και με διεξοδική έρευνα αναλύθηκαν συστηματικά, το δε συλλογικό αποτέλεσμα δεν επιβεβαίωσε τη θεωρία ότι περιορισμός των ζωικών λιπών στη διατροφή μειώνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.  Βέβαια, οι μελέτες που συλλογικά αναλύθηκαν διέφεραν μεταξύ τους (ετερογένεια) και πολλές είχαν μεθοδολογικές αδυναμίες.  Μακροχρόνιες συγκριτικές διατροφικές μελέτες είναι εξαιρετικά δύσκολο να διεξαχθούν με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια και πάντα θα υπάρχουν αμφιβολίες.

    Παρενέργειες της φτωχής σε λιπαρά διατροφής

    Η σοβαρότερη παρενέργεια της διατροφής που είναι φτωχή σε λιπαρά αφορά την αντικατάστασή τους από υδατάνθρακες, δηλαδή ζαχαρούχες και αμυλούχες τροφές που παράγονται από αλεύρι και άλλα δημητριακά, πάστα, ρύζι, πατάτες και όλα τα παρασκευάσματα και ροφήματα που περιέχουν ζάχαρη. 

    Αποτέλεσμα της κάλυψης των θερμιδικών αναγκών με υδατάνθρακες αντί για λίπη είναι η υπερβολική παραγωγή ινσουλίνης , η ανάπτυξη παχυσαρκίας, ιδίως κοιλιακής, και η ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη, που χαρακτηρίζει το λεγόμενο μεταβολικό σύνδρομο.  Ως μεταβολικό σύνδρομο χαρακτηρίζουμε ένα συνδυασμό παραγόντων που αποτελούν ισχυρό κίνδυνο ανάπτυξης αθηρωμάτωσης.  Κύριο συστατικό του συνδρόμου είναι η κοιλιακή παχυσαρκία που εκτιμάται από την περίμετρο της μέσης (μέγεθος της ζώνης) και συνδυάζεται με υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων στο αίμα, χαμηλές τιμές καλής χοληστερίνης (HDL) και τάση αύξησης του σακχάρου, αλλά και της αρτηριακής πίεσης. Φαίνεται ότι η εναπόθεση λίπους στην κοιλιά, γύρω από τα σπλάχνα, είναι το έναυσμα για  μεταβολικές συνέπειες. Στη λιπογένεση ενοχοποιείται η λήψη υδατανθράκων και μάλιστα αυτών που ο οργανισμός γρήγορα και εύκολα τούς μετατρέπει σε γλυκόζη, όπως είναι η ζάχαρη και  άλλοι απλοί σακχαρίτες και το άμυλο.

    Επομένως, δεν είναι τόσο η στέρηση κορεσμένων λιπών που είναι βλαπτική, αλλά η αντικατάστασή τους στη διατροφή από σακχαρούχες και αμυλούχες τροφές. Πράγματι, τροφές πλούσιες σε λιπαρά δημιουργούν αίσθημα κορεσμού, ενώ υδατανθρακούχες τροφές ανοίγουν την όρεξη και έπειτα από λίγο πάλι την αίσθηση ανάγκης λήψης τροφής.

    Τέλος, πρέπει να σημειώσω  ότι οι παραπάνω γνώμες αφορούν το γενικό πληθυσμό.  Μπορεί ορισμένα άτομα να έχουν ιδιαίτερες ανάγκες ή οι συστάσεις αυτές να μη τους αφορούν.  Όπως τα  υπέρβαρα άτομα δεν έχουν όλα αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών, όπως δείχνουν πρόσφατα δεδομένα.   

    Νικόλαος Καρατζάς, Καρδιολόγος

  • Μύθοι και αλήθειες για την οστεοαρθρίτιδα

    Μύθοι και αλήθειες για την οστεοαρθρίτιδα

    Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα, την πιο συχνή μορφή αρθρίτιδας και μία από τις κύριες αιτίες αναπηρίας στη μέση και τρίτη ηλικία.

    Παρότι όμως η οστεοαρθρίτιδα είναι πολύ συνηθισμένη, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν διάφορες δοξασίες γι’ αυτήν. Ο Δρ. Φώτης Τσούκας, Διευθυντής Ορθοπαιδικής Κλινικής Metropolitan Hospital, Πιστοποιημένος Χειρουργός Ρομποτικής Ορθοπαιδικής γόνατος και ισχίου με εξειδίκευση σε: Ρομποτική Χειρουργική Γόνατος – Ισχίου ΜΑΚΟPlasty, Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος με πλοήγηση μέσω υπολογιστή CAS (Computer Assisted Surgery), Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική ξεδιαλύνει τις κυριότερες από αυτές.

    «Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί φυσιολογική συνέπεια του γήρατος».

    Μύθος. Οι πιθανότητες εκδήλωσης οστεοαρθρίτιδας αυξάνονται καθώς μεγαλώνουμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η νόσος είναι αναπόφευκτη, ούτε ότι την εκδηλώνουν μόνο οι ηλικιωμένοι. Στην πραγματικότητα, οι τραυματισμοί, η παχυσαρκία, το οικογενειακό ιστορικό και οι αδύναμοι μύες παίζουν ρόλο στην ανάπτυξή της, ακόμα και σε νεότερες ηλικίες απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς (και σε νέους ανθρώπους 20 ή 30 ετών). Αντιθέτως, η συστηματική άσκηση και το υγιές σωματικό βάρος μπορεί να μειώσουν τις πιθανότητες εκδήλωσής της.

    «Η οστεοαρθρίτιδα δεν είναι σοβαρό πρόβλημα»

    Μύθος. Αν ο ασθενής αφεθεί χωρίς θεραπεία, η ζωή με τους πόνους που προκαλεί η αρθρίτιδα μπορεί τελικά να τον οδηγήσει στην ακινησία, στην απομόνωση στο σπίτι ή/και στην βαριά κατάθλιψη και κάθε μία από αυτές τις καταστάσεις μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ποιότητα και στη διάρκεια της ζωής. Επομένως, όποιος έχει επίμονα συμπτώματα στις αρθρώσεις, πρέπει να συμβουλεύεται έναν γιατρό για να κάνει την απαιτούμενη θεραπεία.

    «Η οστεοαρθρίτιδα προκαλεί δυσκαμψία που διαρκεί όλη μέρα»

    Μύθος. Η δυσκαμψία που διαρκεί επί ώρες ή όλη την ημέρα συνήθως είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, που είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα. Στην οστεοαρθρίτιδα, ο ασθενής μπορεί να ξυπνήσει με πόνους και δυσκαμψία, που όμως υποχωρούν μέσα στο πρώτο ημίωρο, καθώς χαλαρώνουν οι αρθρώσεις με την κίνηση. Στην πορεία της ημέρας ο πόνος μπορεί να επιστρέψει. Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί η οστεοαρθρίτιδα στο χέρι, στα πρώτα στάδια της οποίας η δυσκαμψία μπορεί να επιμείνει όλη την ημέρα.

    «Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα πρέπει να αποφεύγουν τη γυμναστική»

    Μύθος. Ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα πρέπει να γυμνάζονται διότι η άσκηση αυξάνει τη ροή του αίματος και έτσι αρθρώσεις και μύες αιματώνονται καλύτερα. Έχει όμως σημασία το είδος της ασκήσεως. Αν κάποιο άτομο πάσχει από οξεία οστεοαρθρίτιδα, καλό είναι να προτιμήσει κολύμβηση, περπάτημα, ποδηλασία, ασκήσεις στο νερό, ασκήσεις με βάρη και γενικώς χαμηλής πρόσκρουσης ασκήσεις. Ειδάλλως, μπορεί να επιλέξει ό,τι του αρέσει, ακόμα και ελαφρύ τζόκινγκ (αρκεί να είναι μη ανταγωνιστικό). 

    «Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται με παυσίπονα φάρμακα»

    Μύθος. Η θεραπεία δεν αρχίζει ούτε τελειώνει με τα φάρμακα. Η πρώτης γραμμής θεραπεία για την οστεοαρθρίτιδα μπορεί να συμπεριλαμβάνει ανάπαυση, απώλεια βάρους, ασκήσεις, ψυχρά ή θερμά επιθέματα, χρήση ορθωτικών (είναι συσκευές που ευθυγραμμίζουν τις αρθρώσεις) ή/και φάρμακα. Η θεραπεία καθορίζεται από τον γιατρό για κάθε ασθενή ξεχωριστά εξηγεί ο Δρ. Τσούκας.

    «Για να μειωθεί ο πόνος, ο ασθενής πρέπει να χάσει πολλά κιλά»

    Μύθος. Δεν χρειάζεται να είναι ακραία η απώλεια βάρους για να παρατηρήσει ο ασθενής διαφορά στα συμπτώματά του. Αν το υπέρβαρο άτομο χάσει το 10% του αρχικού βάρους του, ο πόνος της οστεοαρθρίτιδας μπορεί να μειωθεί κατά 50%. Μελέτες έχουν δείξει πως για κάθε 0,5 κιλό που χάνει κάποιος, οι πιέσεις στα γόνατά του μειώνονται κατά 2 κιλά.

     «Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται με ενέσεις στις αρθρώσεις»

    Μύθος. Υπάρχουν δύο ειδών ενδαρθρικές ενέσεις, η μία με γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη) και η άλλη με υαλουρονικό οξύ, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε επιλεγμένους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Ωστόσο, οι ενδαρθρικές ενέσεις κορτικοειδών τείνουν να εγκαταλειφθούν, επειδή νεότερα επιστημονικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι μπορεί να επιδεινώνουν την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας.

    «Οι περισσότεροι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα χρειάζονται τελικά εγχείρηση»

    Μύθος. Η εγχείρηση δεν είναι η τυπική έκβαση για τους περισσότερους ασθενείς. Το αν θα χρειαστεί να χειρουργηθούν ή όχι εξαρτάται από το αν υιοθετούν τα απαιτούμενα μέτρα στον τρόπο ζωής (π.χ. να χάσουν τα περιττά τους κιλά, να γυμνάζονται) και από το αν ανταποκρίνονται στις συντηρητικές (δηλαδή τις μη χειρουργικές) θεραπείες.

    «Για να χειρουργηθεί ο ασθενής, πρέπει να περιμένει μέχρι να μην μπορεί να περπατήσει».

    Μύθος. Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική νόσος. Όταν είναι ήπια έως μέτρια, τα συμπτώματά της κατά κανόνα καταπραΰνονται με τις συντηρητικές θεραπείες. Αν όμως ο ασθενής αρχίσει να μην βλέπει βελτίωση, να κλείνεται στο σπίτι επειδή πονάει, να πονάει ακόμα και όταν είναι ακίνητος ή ξαπλωμένος ή/και να μην κοιμάται από τον πόνο το βράδυ, πρέπει να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο της εγχείρησης. Το ίδιο και αν αρχίσει να παραμορφώνεται η προσβεβλημένη άρθρωση.

    «Η εγχείρηση πρέπει να καθυστερεί όσο το δυνατόν περισσότερο, γιατί τα εμφυτεύματα έχουν μικρή διάρκεια ζωής»

    Μύθος. Με τις σύγχρονες, προηγμένες μεθόδους όπως η ρομποτικά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική και τα καινοτόμα βιοϋλικά, η διάρκεια ζωής των νέων αρθρώσεων έχει αυξηθεί σημαντικά, εφόσον βέβαια ο ασθενής τηρεί τις μετεγχειρητικές οδηγίες του γιατρού. Αναλόγως με το υλικό και τον τρόπο ζωής του ασθενούς, ένα εμφύτευμα μπορεί πλέον να αντέξει ακόμα και 20-25 χρόνια.

    «Από μια ηλικία και μετά, δεν επιτρέπεται να γίνει εγχείρηση»

    Μύθος. Κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος και την ηλικία του, μπορεί να είναι υποψήφιος για κλασική ή ρομποτική ολική αρθροπλαστική, διότι το κριτήριο είναι ο πόνος και η αναπηρία του και όχι τα κιλά ή τα χρόνια του. Ειδικά η ρομποτική εγχείρηση ενδείκνυται και για ειδικές ομάδες ασθενών, όπως τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με ενδεχόμενη μυϊκή αδυναμία και παχυσαρκία. Ωστόσο μπορεί να είναι λιγότερο κατάλληλη για όσους έχουν ήδη υποβληθεί σε άλλες χειρουργικές επεμβάσεις στις ίδιες αρθρώσεις (δεν θα μπορεί να γίνει σωστή χαρτογράφησή τους) και για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που μπορεί να επιβραδύνουν την επούλωση της χειρουργικής τομής.

    «Η ανάρρωση από την αρθροπλαστική διαρκεί πολλούς μήνες»

    Μύθος. Όλα εξαρτώνται από το είδος της αρθροπλαστικής που θα κάνει ο ασθενής, την εξειδίκευση του γιατρού και το κατά πόσο θα τηρήσει ο ασθενής τις μετεγχειρητικές οδηγίες (συμπεριλαμβάνουν φυσικοθεραπεία, ασκήσεις, διατροφή κ.λπ.). Με τις σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές αρθροπλαστικές όπως η ρομποτική, οι ασθενείς συνήθως βρίσκονται σε θέση να επαναλάβουν τις περισσότερες καθημερινές δραστηριότητές τους μέσα σε 3-6 εβδομάδες. Μέσα σε 6-8 εβδομάδες μπορούν και να οδηγούν, ενώ η ενασχόληση με τα σπορ μπορεί να καθυστερήσει περισσότερο (μπορεί να χρειαστούν έως και 12 εβδομάδες, αναλόγως με το είδος του αθλήματος), καταλήγει ο Δρ. Τσούκας.

  • Cranberry & Προβιοτικά: Ο συνδυασμός που προλαμβάνει ουρολοιμώξεις

    Cranberry & Προβιοτικά: Ο συνδυασμός που προλαμβάνει ουρολοιμώξεις

    Μεγάλος αριθμός ατόμων (ανδρών και κυρίως γυναικών) υποφέρουν από ουρολοίμωξη κάθε χρόνο – και αν ανήκετε και εσείς σ’ αυτήν την ομάδα, γνωρίζετε πολύ καλά ότι η εμπειρία δεν είναι ευχάριστη.

    Το χειρότερο δε είναι ότι η ουρολοίμωξη  μπορεί να γίνει αρκετά επικίνδυνη, αν δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, οδηγώντας σε υποτροπιάζουσα ουρολοίμωξη, μόνιμη βλάβη στα νεφρά, ακόμη και σε απειλητική για τη ζωή σηψαιμία.

    Όταν εντοπίσετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, καλό είναι να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό, ώστε να σας δώσει την κατάλληλη αγωγή, κυρίως αντιβίωση.  Όσο πιο σύντομα ζητήσετε βοήθεια, τόσο το καλύτερο.

    Υπάρχουν επίσης τρόποι να τις αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά, και κυρίως να τις προλάβετε  και να υποστηρίξετε την υγεία του ουροποιητικού σας συστήματος.   Μπορεί δε να είναι τόσο απλοί  όσο προσθέτοντας στην καθημερινότητά σας τη λήψη ενός συμπληρώματος  διατροφής.

    Η λήψη συνδυασμού εκχυλίσματος Cranberry με προβιοτικά και  συγκεκριμένα με γαλακτοβάκκιλο Acidophillus  υποβοηθά την υγεία του ουροποιητικού συστήματος και του κόλπου, τη διατήρηση της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρουκαι την αποκατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου και του κόλπου κατά τη διάρκεια και μετά τη λήψη αντιβιοτικής θεραπείας.

    To  Cranberry περιέχει αντιοξειδωτικές ουσίες, τις προανθοκυανιδίνες, οι οποίες δρουν αποκολλώντας το μικρόβιο/βακτήριο  από τα τοιχώματα των αγγείων της ουροδόχου κύστης. Σύμφωνα με κλινική μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Harvard, το Cranberry περιορίζει σημαντικά τον αριθμό των μικροβίων στην ουροδόχο κύστη και μάλιστα μειώνει κατά 60% την επανεμφάνιση της λοίμωξης. 

    Τα προβιοτικά,  και συγκεκριμένα ο γαλακτοβάκιλλoς Acidophillus είναι  ένα από τα σημαντικότερα  “καλά” βακτήρια που έχει ανάγκη ο οργανισμός σας, αποτελούν μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου  και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Έρευνες, δείχνουν ότι γυναίκες που κατανάλωναν γαλακτοβάκιλλο acidophillus έχουν  έως και 80% μειωμένο κίνδυνο να αναπτύξουν ουρολοίμωξη.

    Ο συνδυασμός Cranberry και προβιοτικών είναι χρήσιμος για:

    ·       Άτομα που υποφέρουν από υποτροπιάζουσες ή χρόνιες ουρηθρίτιδες

    ·       Επικουρικά σε παθήσεις της ουροδόχου κύστης και ιδιαίτερα σε άτομα που ταλαιπωρούνται από υποτροπιάζουσες κυστίτιδες

    ·       Γυναίκες επικουρικά στη θεραπεία της κολπίτιδας (βακτηριακής και μυκητιασικής) και στην πρόληψη υποτροπών

    ·       Ασθενείς με προϋπάρχουσα νεφρική νόσο (νεφρολιθίαση, διαταραχές της ούρησης, αναπτυξιακές ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος)

    ·       Ασθενείς με ακράτεια ούρων, ασθενείς με ουροκαθετήρα

    ·       Άτομα που λαμβάνουν αντιβιοτική θεραπεία για την προστασία της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του εντέρου και του κόλπου

    ·       Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος ενάντια σε πιθανές λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος

    ·       Όσους θέλουν να υποστηρίξουν την ομαλή λειτουργία του εντέρου

    Το Democran είναι ένα συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει  36 mg εκχύλισμα Cranberry και 50mg  προβιοτικά(2500 δισεκατομμύρια ζωντανά στελέχη γαλακτοβάκιλλου Αcidophillus).

    Τι είναι ακριβώς η ουρολοίμωξη

    Στην ουσία, η ουρολοίμωξη είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται σε μολύνσεις/λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος από μικροοργανισμούς, όπως τα βακτήρια, οι ιοί και οι μύκητες.  Τις περισσότερες φορές, η μόλυνση εντοπίζεται στην ουροδόχο κύστη – είναι η λεγόμενη κυστίτιδα. Στους άνδρες είναι πιο συχνή η προστατίτιδα και η ουρηθρίτιδα.

    Παρόλο που διαφορετικοί τύποι βακτηριδίων είναι υπεύθυνοι για τις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, το 75% των περιπτώσεων προκαλούνται από το βακτήριο Εscherichia Coli, το γνωστό
    Ε coli που βρίσκεται στο έντερο. Άλλα βακτήρια, λιγότερο συχνά, είναι τα proteus, οι  ψευτομονάδες, ο στρεπτόκοκκος κ.ά.

    Τα συμπτώματα

    • Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της ουρολοίμωξης είναι:
    • Αίσθημα καύσου ή ακόμα και πόνος κατά την ούρηση
    • Συχνοουρία
    • Θολά, αιματηρά ή δύσοσμα ούρα
    • Πόνοι χαμηλά στην κοιλιά ή στη μέση
    • Ναυτία ή εμετός

    Παράγοντες κινδύνου

    Αν και  οποιοσδήποτε  μπορεί να  αναπτύξει ουρολοίμωξη,  ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου είναι το φύλο. Οι γυναίκες είναι πολύ πιο επιρρεπείς στην ανάπτυξη ουρολοίμωξης από ό, τι οι άνδρες. Πράγματι, κλινικές μελέτες δείχνουν ότι περίπου οι μισές γυναίκες εμφανίζουν  τουλάχιστον ένα επεισόδιο ουρολοίμωξης  κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

    Οι λόγοι είναι πολλοί:

    1.     Μικρότερο μήκος ουρήθρας στις γυναίκες  συγκριτικά με τους άντρες

    2.     Η ουρήθρα στις γυναίκες βρίσκεται πιο κοντά στον πρωκτό

    3.     Η χρήση ορισμένων μεθόδων ελέγχου των γεννήσεων (όπως το σπερματοκτόνο ή τα διαφράγματα) αυξάνει επίσης τον κίνδυνο μιας γυναίκας να αναπτύξει ουρολοίμωξη

    4.      Το σκούπισμα από πίσω προς τα εμπρός, μετά τη χρήση της τουαλέτας.

    5.     Η χρήση προφυλακτικών

    6.     Η κακή χρήση ταμπόν

    7.     Η χρήση συνθετικών εσωρούχων και στενών ρούχων που κρατούν την υγρασία και δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη βακτηριδίων

    8.     Η κατακράτηση ούρων

    Ο κίνδυνος εμφάνισης ουρολοίμωξης  αυξάνεται σημαντικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ιδιαίτερα στις εβδομάδες έξι έως 24.

    Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο λόγω ορμονικών αλλαγών που επηρεάζουν τους πληθυσμούς των βακτηρίων.

    Πέρα από τους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με το φύλο, άλλοι παράγοντες που αφορούν και άνδρες και γυναίκες είναι ο διαβήτης, η χρήση καθετήρα, αυξημένο μέγεθος προστάτη ή παρουσία πετρών στα νεφρά.

    Σωτήρης Ν. Μήτρου MD, MSc, DFSRH, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος, Μέλος ΔΣ Κλινικής ΡΕΑ