Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

  • Ημικρανία & Κεφαλαλγία

    Ημικρανία & Κεφαλαλγία

    Πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων υποφέρουν από πονοκεφάλους (κεφαλαλγίες). Όταν μια  κεφαλαλγία οφείλεται σε κάποια νόσο ονομάζεται δευτεροπαθής.

    Στις περισσότερες όμως περιπτώσεις δεν ανευρίσκεται παθολογικό αίτιο και τότε ονομάζεται «ιδιοπαθής κεφαλαλγία». Οι ιδιοπαθείς κεφαλαλγίες είναι μια ομάδα κεφαλαλγιών στην οποία ανήκουν οι ημικρανίες, οι κεφαλαλγίες τάσεως και οι διάφορες παραλλαγές τους.

    Hκεφαλαλγία είναι το συχνότερο σύμπτωμα για το οποίο οι πολίτες αναζητούν ιατρική βοήθεια στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων σε όλο τον δυτικό κόσμο. Στη συντρηπτική πλειονότητα, οι πολίτες αυτοί υποφέρουν από πρωτοπαθή κεφαλαλγία, κεφαλαλγία τύπου τάσεως και ημικρανία συχνότερα και μόνο σε ένα πολύ μικρό ποσοστό, κάτω του 1%, η κεφαλαλγία για την οποία παραπονιούνται οφείλεται σε άλλη διαταραχή.

    Παρ´ όλα αυτά, επειδή «αυτή η άλλη διαταραχή» είναι τις περισσότερες φορές σοβαρή και εγκυμονεί κίνδυνο θανάτου, τόσο οι ιατροί όσο και οι ασθενείς αντιμετωπίζουν φοβικά την επείγουσα κεφαλαλγία. Αλλά σπάνια η κεφαλαλγία είναι επείγουσα. Απλώς, τις περισσότερες φορές ασθενείς με χρόνιες κεφαλαλγίες, τις οποίες δεν αντιμετωπίζουν με τη σωστή ιατρική παρακολούθηση, απευθύνονται στα ΤΕΠ για την επίλυση του οξέος προβλήματος, αδιαφορώντας για τη μονιμότερη και σωστότερη διαχείρισή τους.

    Αυτό δεν συμβαίνει μόνο στη χώρα μας, αλλά παγκοσμίως. Άλλες πάλι φορές, πολλοί ασθενείς με χρόνιες κεφαλαλγίες αντιμετωπίζουν ελλιπώς το πρόβλημά τους. Πηγαίνουν στον ιατρό αλλά δεν ακολουθούν τις οδηγίες του. Είτε δεν παίρνουν καθόλου τα φάρμακά τους είτε τα παίρνουν για λίγο χρονικό διάστημα, σε μικρότερη ή αυξομειούμενη δόση, ανακλυκλώνοντας το πρόβλημά τους. Σε ένα μικρό, βέβαια, ποσοστό, η πρωτοπαθής κεφαλαλγία είναι ανθεκτική και, παρά την τήρηση όλων των ιατρικών οδηγιών, ταλαιπωρεί σοβαρά τον ασθενή και τον αναγκάζει να αναζητά επειγόντως ιατρική βοήθεια στα ΤΕΠ.  Άλλωστε είναι τόσο συχνές οι πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες στο γενικό πληθυσμό και συχνά τόσο τυραννικές που σε πρόσφατες μετρήσεις κατατάσσονται όλες οι κεφαλαλγίες μαζί σαν έβδομη αιτία «χαμένης ζωής λόγω αναπηρίας», αμέσως μετά το άγχος και την κατάθλιψη. Αποτελεί, επομένως, η κεφαλαλγία πολύ σημαντικό θέμα δημόσιας υγείας, το οποίο υποεκτιμάται συστηματικά τόσο από τον ιατρικό όσο και από τον πολιτικό κόσμο.

    Η ημικρανία, ειδικά στη χρόνια μορφή της, που έχει συχνότητα 2% περίπου στο γενικό πληθυσμό, είναι μια ιδιαίτερα επίπονη διαταραχή που εξαθλιώνει τη ζωή των ασθενών.

    Άλλες χρόνιες κεφαλαλγίες είναι η κεφαλαλγία τύπου τάσεως (ΚΤΤ) και η αθροιστική κεφαλαλγία (ΑΚ). Η ΚΤΤ, παρότι είναι πολύ συχνή στον γενικό πληθυσμό, σπάνια παίρνει τη μορφή της χρόνιας (δηλαδή σχεδόν καθημερινής) κεφαλαλγίας από μόνη της, αλλά σε συνδυασμό με την ημικρανία. Υπάρχουν, ωστόσο, πολλές περιπτώσεις χρόνιας ΚΤΤ, οι οποίες, αν δεν συνδυάζονται με ημικρανία, συνυπάρχουν με χρόνιες διαταραχές άγχους και κατάθλιψης.

    Οι συναισθηματικές διαταραχές δεν προκαλούν de novo  κεφαλαλγίες, αλλά σε ασθενείς που έχουν επίσης μια πρωτοπαθή κεφαλαλγία την επιδεινώνουν σαν ροοστάτης. Ένα συχνό και εξαιρετικά δυσθεράπευτο πρόβλημα στις χρόνιες κεφαλαλγίες είναι η κατάχρηση αναλγητικών φαρμάκων που επιδεινώνουν τις κεφαλαλγίες δραματικά. Η ΑΚ, παρότι σπάνια έχει τη μορφή της χρόνιας κεφαλαλγίας, είναι ωστόσο η δραματικότερη μορφή χρόνιας κεφαλαλγίας, που συχνά οδηγεί τους ασθενείς σε πρόωρη συνταξιοδότηση, εξαιτίας της πλήρους εργασιακής ανικανότητας που προκαλεί.

    Η αντιμετώπιση της χρόνιας κεφαλαλγίας απαιτεί πολυπαραγοντική αντιμετώπιση σε ειδικά ιατρεία κεφαλαλγίας. Τέτοια υπάρχουν, δυστυχώς, λίγα στη χώρα μας. Αλλά είναι μέσα στις άμεσες προτεραιότητες της Ελληνικής Εταιρείας Κεφαλαλγίας, καταρχάς η καταγραφή των υπαρχόντων και κατά δεύτερον η θεσμοθέτηση κανόνων και αξιολόγησής τους, στα πρώτυπα που έχει ορίσει η Ευρωπαϊκή Συνομοσδονία Κεφαλαλγίας.

    Υπάρχουν ειδικές φαρμακευτικές θεραπείες για τις πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες που έχουν αποδείξει υπεροχή έντοντι εικονικού φαρμάκου σε τυχαιοποημένες μελέτες, τόσο για τη συμπωματική όσο και για την προφυλακτική θεραπεία των κεφαλαλγιών. Πρόσφατες έρευνες αναδεικνύουν, ωστόσο, νέες θεραπείες με μονοκλωνικά αντισώματα και νευροδιεγέρτες, που φαίνεται πως είναι ασφαλέστερες θεραπείες των ήδη υπαρχόντων.  Αναπτύσσεται επομένως ένας νέος κλάδος στον χώρο της νευρολογίας του κεφαλικού πόνου, σε εντελώς διαφορετικό χώρο, με σχεδόν «διαστημικές τεχνολογίες».

    Αλλά η θεραπεία των κεφαλαλγιών δεν περιορίζεται μόνο στη χρήση φαρμάκων και συσκευών νευροδιέγερσης, που ήδη διατίθενται και στην ελληνική αγορά. Απαιτείται πολλές φορές ψυχοθεραπεία, τεχνικές βιοανάδρασης, φυσιοθεραπεία, κοινωνική υποστήριξη, γι’ αυτό και τα ειδικά ιατρεία κεφαλαλγίας πρέπει να έχουν αντίστοιχη στελέχωση για την ολιστική αντιμετώπιση της χρόνιας κεφαλαλγίας.

    Δήμος – Δημήτριος Δ. Μητσικώστας, Νευρολόγος 

  • Έξι συμβουλές για καλή στοματική υγεία

    Έξι συμβουλές για καλή στοματική υγεία

    Η καλή στοματική υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γενική υγεία. Για αυτο και η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία συστήνει σε όλους μας:

    – Την υιοθέτηση της καλής στοματικής υγείας στην καθημερινότητα όλων μας,

    – Την τακτική επίσκεψη στον οδοντίατρο,

    – Την ισορροπημένη και υγιεινή διατροφή.

    – Τον περιορισμό της κατανάλωσης ζάχαρης,

    – Την αποχή από τη χρήση καπνού,

    – Τον περιορισμό της κατανάλωσης αλκοόλ.

  • Εξωσωματική γονιμοποίηση: 7 απαντήσεις όταν ο πελαργός αργεί…

    Εξωσωματική γονιμοποίηση: 7 απαντήσεις όταν ο πελαργός αργεί…

    Το 1978 γεννήθηκε η Λουίζ Μπράουν, το πρώτο «παιδί του σωλήνα», όπως ατυχώς αποκαλέστηκε τότε. Ο Bob Edwards και ο Patrick Septoe, διάσημοι Βρετανοί Εμβρυολόγοι και Γυναικολόγοι της εποχής αντίστοιχα, πέτυχαν τη γέννηση της Λουίζ μέσω της εξωσωματικής γονιμοποίησης, δηλαδή της γονιμοποίησης του ωαρίου και του σπερματοζωαρίου στο εργαστήριο και τη μεταφορά του εμβρύου στη μήτρα. Έκτοτε και μέχρι σήμερα πάνω από 5.000.000 παιδιά έχουν γεννηθεί με εξωσωματική γονιμοποίηση παγκοσμίως.

    Σήμερα η Λουίζ είναι 37 ετών, υγιέστατη, προσφάτως δε έγινε και η ίδια μητέρα με φυσική σύλληψη.

    Πότε ένα ζευγάρι πρέπει να στραφεί στην εξωσωματική γονιμοποίηση για να βρει λύση στο πρόβλημα υπογονιμότητας του;

    1.  Η εξωσωματική γονιμοποίηση έχει απόλυτη ένδειξη, όταν και οι δυο σάλπιγγες της γυναίκας είναι αποφραγμένες.

    Αυτό μπορεί να συμβεί για διάφορους λόγους. Μια προϋπάρχουσα πυελική φλεγμονή, κυρίως από χλαμυδιακές λοιμώξεις είναι η πιο συχνή αιτία.

    Η ενδομητρίωση, μια πάθηση ορμονοεξαρτώμενη, που προκαλεί πόνο στην έμμηνο ρύση και τις επαφές μπορεί σε προχωρημένο βαθμό να δημιουργήσει απόφραξη με τη δημιουργία συμφύσεων.

    Επίσης, άλλο αίτιο αποτελλούν οι συμφύσεις από οποιοδήποτε προηγούμενο χειρουργείο στην κοιλιά, όπως φυσικά και η χειρουργική αφαίρεση των σαλπίγγων.

    Γυναίκες με απόφραξη της μιας εκ των δύο σαλπίγγων, έχουν τη δυνατότητα να προσπαθήσουν να μείνουν έγκυες με φυσικό τρόπο. Αν όμως δεν τα καταφέρουν η εξωσωματική αποτελεί την  ενδεδειγμένη λύση και σε αυτή την ομάδα.

    2.  Ο σοβαρός ανδρικός παράγοντας έχει πλέον απόλυτη ένδειξη για εξωσωματική γονιμοποίηση μέσω της μικρογονιμοποίησης (ICSI).

    Άνδρες με σοβαρή ολιγοσπερμία ή ακόμα και συγκεκριμένες μορφές αζωοσπερμίας, έχουν τη δυνατότητα να καταφύγουν σε συλλογή σπέρματος από τον όρχη ή την επιδιδυμίδα και μέσω της εξωσωματικής γονιμοποίησης να ζήσουν τη χαρά της τεκνοποίησης.

    3.  Ο ορισμός του τι θεωρείται υπογόνιμο ζευγάρι διαφέρει από χώρα σε χώρα.

    Ένας χρόνος ελεύθερων και τακτικών επαφών χωρίς αποτέλεσμα για μια γυναίκα κάτω των 35 ετών είναι αρκετός για να ζητήσει το ζευγάρι βοήθεια και να αρχίσει τη διερεύνηση. 85% των ζευγαριών επιτυγχάνουν κύηση μέσα στο δωδεκάμηνο και τα μισά από αυτά που δεν τα κατάφεραν θα το επιτύχουν τελικά στο δεύτερο χρόνο προσπάθειας.

    Ένα ζευγάρι που έχει προσπαθήσει για 1-2 χρόνια, έχει κάνει μια πλήρη διερεύνηση και δεν έχει βρει κάποιο συγκεκριμένο λόγο υπογονιμότητας κατατάσσεται αυτομάτως στην κατηγορία της ανεξήγητης υπογονιμότητας (unexplained infertility). Αυτά τα ζευγάρια, πρέπει να έχουν πλέον ως θεραπεία επιλογής την εξωσωματική, καθώς η σύγχρονη έρευνα και τα διεθνή πρωτόκολλα έχουν δείξει πως η σπερματέγχυση θα προσφέρει σε αυτή την κατηγορία ελάχιστη βοήθεια.

    4.  Ένας από τους σημαντικότερους λόγους υπογονιμότητας είναι ο ανώμαλος κύκλος της γυναίκας που συνοδεύεται από διαταραχές ωορρηξίας.

    Το πιο σημαντικό αίτιο προβλημάτων ωορρηξίας είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες έχουν πολύ καλά ποσοστά εγκυμοσύνης όταν καταφεύγουν σε πρόκληση ωορρηξίας με σπερματέγχυση ή χωρίς.

    Ανθεκτικές, όμως, περιπτώσεις πολυκυστικών ωοθηκών, που δεν ανταποκρίνονται στις παραπάνω θεραπείες μπορούν να προχωρήσουν σε εξωσωματική.

    5.   Στις μέρες μας επαγγελματικοί, οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες αναβάλλουν τη δημιουργία οικογένειας σε ηλικία άνω των 40. Αυτές οι γυναίκες αποτελούν τη πιο δύσκολη ομάδα υπογονιμότητας.

    Το μειωμένο αναπαραγωγικό δυναμικό των γυναικών και κυρίως η μείωση της ποιότητας των ωαρίων τους σε μεγάλες ηλικίες τις οδηγεί, κάποιες φορές, σε εξωσωματική ως τη μόνη επιλογή. Ακόμα και με την εξωσωματική οι πιθανότητες επιτυχίας μπορεί να είναι χαμηλές  στην ομάδα αυτή. Εδώ έχει θέση η εξωσωματική γονιμοποίηση με δανεισμό ωαρίων, όπως και για γυναίκες με πρόωρη εμμηνόπαυση, με πιθανότητες επιτυχίας 50-70%.

    6. Η τεχνολογία με την ενσωμάτωση της μοριακής βιολογίας και της γενετικής στην εξωσωματική και μέσω της προγενετικής – προεμφυτευτικής διάγνωσης (PGD), χρησιμοποιείται ευρέως πλέον από γονείς με γενετικά νοσήματα.

    Έτσι, με τη διαδικασία επιλογής του υγιούς εμβρύου, οι γονείς μπορούν πλέον να είναι σίγουροι πως θα αποκτήσουν ένα υγιές παιδί.

    7. Τέλος, γυναίκες με ιστορικό κακοήθειας που θα πρέπει να προβούν σε αφαίρεση ωοθηκών ή χημειοθεραπεία, έχουν πλέον τη δυνατότητα μέσω εξωσωματικής και κρυοσυντήρηση ωαρίων να διατηρήσουν τη γονιμότητα τους για μεταγενέστερο χρόνο, εφόσον το επιθυμούν.

    Η εξωσωματική γονιμοποίηση, μια τεχνική που συνάντησε πολλές αντιδράσεις στο ξεκίνημα της, εξωθώντας τους πρωτοπόρους της  να συνεχίσουν την έρευνα τους με ιδιωτικά κεφάλαια, έχει μετατραπεί σήμερα στον πιο αποτελεσματικό τρόπο επίτευξης εγκυμοσύνης και προσφέρει την υπέρτατη χαρά της τεκνοποίησης και της δημιουργίας οικογένειας, σε πολλά ζευγάρια που παλαιότερα δεν μπορούσαν ούτε να ονειρευτούν αυτή την επιλογή.

    Νικόλαος Βράχνης, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος

    Χάρης Καρπουζής, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος

  • Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για το έλκος

    Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για το έλκος

    Φούσκωμα, ναυτία, κοιλιακή δυσφορία, πόνος, ερυγές (ρεψίματα), καούρα, κόπωση, αίσθημα κορεσμού με μικρή ποσότητα τροφής, συμπτώματα που, όταν επιμένουν, «μιλάνε» για έλκος στομάχου ή δωδεκαδακτύλου.

    Μια νοσηρή οντότητα που στο 90%, περίπου, των περιπτώσεων σημαίνει μόλυνση από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. Pylori). Ένα βακτηρίδιο που, μπορεί να υπάρχει στο μικροβίωμα του στομάχου ή του ανώτερου πεπτικού πολλών ανθρώπων, χωρίς, όμως, να δίνει συμπτώματα ή να οδηγεί σε έλκος σε όλες τις περιπτώσεις, εξηγεί ο Δρ. Ιωάννης Κοζαδίνος, Διευθυντής Γενικός Χειρουργός στο Metropolitan Hospital.

    Τι είναι το έλκος;

    Έλκος είναι στην ουσία μια «πληγή» στην εσωτερική επιφάνεια του στομάχου ή της συνέχειάς του, του δωδεκαδακτύλου.

    Αιτιολογία

    Λοίμωξη από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, αντιφλεγμονώδη φάρμακα, αλκοόλ και κάπνισμα, στρες, πιθανώς κάποια γενετική προδιάθεση είναι παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση έλκους.

    Ποια είναι τα συμπτώματα;

    Συνήθως οι ασθενείς επισκέπτονται το γιατρό λόγω επιγαστρικού καύσου και επεισοδίων επιγαστραλγίας. Στην περίπτωση του δωδεκαδακτυλικού έλκους η επιγαστραλγία παρέρχεται με τη λήψη τροφής, ενώ, αν πρόκειται για γαστρικό έλκος, η λήψη τροφής επιδεινώνει την επιγαστραλγία. Και στις δυο περιπτώσεις ο πόνος υποχωρεί με λήψη αντιόξινων φαρμάκων (ευρέως πια χρησιμοποιούμενα), ενώ μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εμετό και ενίοτε ήπια απώλεια βάρους.

    Πώς τίθεται η διάγνωση;

    Η πιο ειδική και ευαίσθητη διαγνωστική εξέταση σήμερα είναι η ενδοσκόπηση ανώτερου πεπτικού. Αυτή προσφέρει το πλεονέκτημα της λήψης βιοψιών για τον αποκλεισμό της κακοήθειας αλλά και τη δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης επί ύπαρξης επιπλοκών (π.χ. δυνατότητα αιμόστασης στην αιμορραγία του πεπτικού έλκους).

    Μετά την ανεύρεση του πεπτικού έλκους θα πρέπει πάντα να γίνεται έλεγχος για λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού τονίζει ο Δρ. Κοζαδίνος.

    Πιο ειδικές εξετάσεις (π.χ. μέτρηση γαστρίνης, αξονική τομογραφία), μπορεί να είναι απαραίτητες σε κάποιες περιπτώσεις που εγείρουν στο γιατρό υποψία για άλλη νόσο που συνοδεύεται από έλκη. Είναι πολύ σημαντικό, όταν διαγιγνώσκεται ένα έλκος στομάχου να αποκλείεται η πιθανότητα κακοήθειας. Και αυτό, δεδομένου ότι και ένας καρκίνος μπορεί να έχει ελκωτική μορφή, είναι σε πολλές περιπτώσεις δύσκολο έως και αδύνατο. Κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του καλοήθους έλκους του στομάχου, όπως η τοπογραφία του, η ύπαρξη ομαλών πτυχών, ακτινοειδώς διαμορφωμένων, εφόσον αναγνωριστούν κατά την ενδοσκόπηση θέτουν την υπόνοια της καλοήθειας.

    Επίσης η τάση επούλωσης με φαρμακευτική αγωγή είναι χαρακτηριστική στα καλοήθη έλκη.

    Τονίζεται όμως η σημασία της λήψης πολλαπλών βιοψιών για τον αποκλεισμό κακοήθειας.

    Το γαστρικό έλκος σήμερα αντιμετωπίζεται με χρήση φαρμάκων και προσαρμοσμένες διατροφικές συνήθειες.

    Χειρουργική επέμβαση κρίνεται απαραίτητη στις ακόλουθες περιπτώσεις:

    • αποτυχία της συντηρητικής αγωγής (μετά από τουλάχιστον 8 εβδομάδες θεραπείας)
    • υποτροπή του έλκους κατά τη διάρκεια συντηρητικής αγωγής ή εντός 2 ετών
    • αδυναμία να αποκλειστεί η κακοήθεια
    • εμφάνιση επιπλοκών (π.χ. διάτρηση, αιμορραγία, απόφραξη, κακοήθης εξαλλαγή).

    Οι επεμβάσεις που σήμερα χρησιμοποιούνται πιο συχνά στη χειρουργική αντιμετώπιση του πεπτικού έλκους βασίζονται στη βαγοτομή. Βαγοτομή ονομάζεται η διατομή των κλάδων ενός νεύρου του στομάχου (πνευμονογαστρικού) που έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση έκκρισης γαστρικού οξέος.

    Έτσι το έλκος επουλώνεται. Η επέμβαση συνοδεύεται πάντα από μια παροχετευτική του στομάχου επέμβαση, καθώς το διατμηθέν νεύρο είναι υπεύθυνο για το φυσιολογικό άδειασμα του στομάχου και την προώθηση της τροφής πιο περιφερικά στο δωδεκαδάκτυλο και το έντερο, καταλήγει ο Δρ. Κοζαδίνος.

  • Ανοσοποιητικό – Αυτοάνοσα: Έλα D!!!

    Ανοσοποιητικό – Αυτοάνοσα: Έλα D!!!

    O ρόλος της βιταμίνης D στην ενίσχυση της υγείας των οστών είναι πλέον γνωστός. Συγκεκριμένα, η διόρθωση των επιπέδων της βιταμίνης D φαίνεται πως συμβάλλει στην αντιμετώπιση του πόνου τόσο της οστεοαρθρίτιδας, όσο και των συνδετικών ιστών.

    Ωστόσο, η δράση της βιταμίνης D στην πρόληψη των αυτοάνοσων νοσημάτων δεν είναι ευρέως γνωστή. Μεγάλη μελέτη (1) απέδειξε ότι τα άτομα που λάμβαναν συμπληρωματικά βιταμίνη D αντιμετώπιζαν κατά 22% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ρευματοειδή αρθρίτιδα, ψωρίαση και αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα.

    Βιταμίνη D & ανοσοποιητικό
    Ο ρόλος της βιταμίνης D είναι, επίσης, πολύ σημαντικός στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού (2), καθώς συμβάλλει στη σωστή ανοσοαπόκριση και με τον τρόπο αυτό μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης λοιμώξεων του αναπνευστικού και άλλων νοσημάτων.
    Με αφορμή την πανδημία του κορωνοϊού, δεκάδες μελέτες ήλθαν να επιβεβαιώσουν τον ευεργετικό ρόλο της βιταμίνης D στη μείωση όχι μόνο του κινδύνου λοίμωξης από COVID-19, αλλά και της βαρύτητας της νόσου.

    Απώλεια βάρους
    Μία άλλη σημαντική συνεισφορά της βιταμίνης D είναι στην προσπάθεια απώλειας βάρους. Η ακριβής σχέση μεταξύ της λήψης της βιταμίνης D και της απώλειας βάρους δεν έχει αποσαφηνιστεί, υπάρχουν όμως διάφορες θεωρίες. Η επικρατέστερη αναφέρει ότι η βιταμίνη D αποτρέπει τη δημιουργία και τη συσσώρευση νέων λιποκυττάρων, ενώ φαίνεται ότι βοηθά και συνολικά τον οργανισμό μέσω της γενικότερης διαδικασίας μείωσης της φλεγμονής που προκαλεί. Τέλος, η συμβολή στην απώλεια βάρους είναι πιθανό να σχετίζεται και με την αύξηση των επιπέδων της σεροτονίνης, μιας ορμόνης που παίζει καθοριστικό ρόλο στον έλεγχο της όρεξης.
    Μελέτη (3) έδειξε ότι η συμπληρωματική λήψη 50.000 IU βιταμίνης D/εβδομάδα από υπέρβαρες και παχύσαρκες γυναίκες 20-40 ετών οδήγησε σε μείωση του βάρους και του ΔΜΣ τους, αλλά και σε μείωση της περιφέρειας της μέσης τους.

    Διαβήτης τύπου 2
    Ολοένα και περισσότερες μελέτες το τελευταίο διάστημα επιβεβαιώνουν ότι η βιταμίνη D είναι βοηθητική και στον διαβήτη τύπου 2, καθώς βελτιώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη, ενώ παράλληλα αυξάνει και την έκκρισή της.

    Πότε χρειαζόμαστε συμπλήρωμα διατροφής;
    Τα επίπεδα βιταμίνης D στον οργανισμό μας μετριούνται με μια αιματολογική εξέταση που λέγεται 25-υδρόξυ βιταμίνη D ή 25 (OH) D3.
    Οι τιμές της καθορίζονται ως εξής:
    τιμές 25 (OH) D3>30 ng/ml θεωρούνται φυσιολογικές,
    τιμές 25 (OH) D3 20-30 ng/ml θεωρούνται ενδεικτικές ανεπάρκειας της βιταμίνης,
    τιμές 25 (OH) D3 <20 ng/ml υποδηλώνουν έλλειψη της βιταμίνης D.
    Όταν έχουμε έλλειψη βιταμίνης D, θα πρέπει να λαμβάνουμε είτε 25.000 μονάδες βιταμίνης μία φορά την εβδομάδα για τρεις μήνες είτε ημερήσια δόση 4.000 μονάδων.
    Προσοχή όμως! Το καλοκαίρι είναι σημαντικό να μειώνουμε την ποσότητα της βιταμίνης που λαμβάνουμε στις 2.000 μονάδες ημερησίως, χωρίς όμως να τη διακόπτουμε.

    Αλέξιος Ευθυμίου – Γενικός Οικογενειακός Ιατρός

  • Σιδερένια υγεία χωρίς αναιμία

    Σιδερένια υγεία χωρίς αναιμία

    Σοφία Παπαγιάννη – Φαρμακοποιός

    Αναιμία δεν σημαίνει έλλειψη αίματος, όπως κυριολεκτικά θα μπορούσε να εκληφθεί ο όρος, αλλά ανεπάρκεια σε υγιή ερυθρά αιμοσφαίρια (ένα από τα συστατικά του αίματος, που μαζί με τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια αιωρούνται στο πλάσμα, που είναι άμορφο συστατικό).

    Η αναιμία είναι μια διαταραχή στο αίμα, που σηματοδοτεί την ύπαρξη μιας αιτίας που προκαλεί την ανεπάρκεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων (εργαστηριακά η ένδειξη είναι ο χαμηλός αιματοκρίτης φτ. 36-50 για γυναίκες και 40-52 για άντρες).

    Ο ρόλος των ερυθρών αιμοσφαιρίων, είναι η μεταφορά οξυγόνου που προλαμβάνεται από τους πνεύμονες με την εισπνοή, μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, στους ιστούς του σώματος και συγχρόνως η απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα από τους ιστούς στους πνεύμονες και η αποβολή του με την εκπνοή. 

    sideral

    Από αναιμία πάσχει το 1/3 περίπου του πληθυσμού παγκοσμίως.

    Όταν η ισορροπία των ερυθρών αιμοσφαιρίων στη σύσταση του αίματος διαταραχθεί, τότε η οξυγόνωση των ιστών του σώματος είναι ελλιπής με αποτέλεσμα την αναιμία και τα συμπτώματα που απορρέουν από αυτήν και είναι:

    ✤ Ωχρότητα του δέρματος εμφανέστερη στο βλεννογόνο του εσωτερικού του κάτω βλεφάρου
    ✤
    Πονοκέφαλος
    ✤
    Ταχυκαρδία ή αρρυθμία
    ✤
    Εντερικές διαταραχές
    ✤
    Εμβοές στα αυτιά
    ✤
    Ανορεξία
    Υπάρχουν πολλές μορφές αναιμίας
    από αιτίες οι οποίες ποικίλουν. Μερικοί τύποι αναιμίας είναι:
    ✤
    Μεγαλοβλαστική
    ✤
    Αιμολυτική
    ✤
    Αναιμία από μια χρόνια νόσο (καρκίνο, ρευματοειδή αρθρίτιδα, νεφρική νόσο)
    ✤
    Αναιμία λόγω νόσου του μυελού των οστών όπως η λευχαιμία
    ✤
    Θαλασσαιμία (μεσογειακή αναιμία)
    ✤
    Απλαστική αναιμία

    Σιδηροπενική αναιμία που προκαλείται όπως δηλώνει ο όρος από έλλειψη σιδήρου.

    Στις γυναίκες, παρουσιάζεται συχνότερα το φαινόμενο της σιδηροπενικής αναιμίας, λόγω της εμμήνου ρύσεως, αλλά και λόγω μικρότερων αποθηκών σιδήρου στον οργανισμό τους.

    Στις γυναίκες που βρίσκονται σε παραγωγική ηλικία το ποσοστό των γυναικών που παρουσιάζουν αναιμία μπορεί να φτάσει μέχρι 20%, ενώ στις εγκύους και τις θηλάζουσες μπορεί να ανέλθει μέχρι το 50%. Αυτό συμβαίνει, κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, που οι απαιτήσεις σε σίδηρο διπλασιάζονται, επειδή το σώμα της εγκυμονούσας χρειάζεται το σίδηρο αυτό, προκειμένου να παράξει περισσότερο αίμα, ώστε να καλύψει τις ανάγκες τόσο του οργανισμού όσο και του εμβρύου.

    Ο σίδηρος χρησιμοποιείται για να παραχθεί η αιμοσφαιρίνη, πρωτεΐνη των ερυθρών αιμοσφαιρίων, υπεύθυνη για την μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς. Επίσης εκτός από τον σίδηρο οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, Β9 (φολικό οξύ) καθώς και η Β12 (κοβαλαμίνη) είναι απαραίτητες για την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων στον οργανισμό.

    Μια στοχευμένη και ειδική διατροφή πλούσια σε σίδηρο, φολικό οξύ και Β12 καθώς και ανάλογα συμπληρώματα διατροφής, υπό την καθοδήγηση του ειδικού επιστήμονα υγείας, μπορούν να ισορροπήσουν το πρόβλημα.

     

  • Ύπνος: ποιότητα vs ποσότητα

    Ύπνος: ποιότητα vs ποσότητα

    Νικόλαος Τιβέριος Οικονόμου
    Νευρολόγος, Κλινικός Νευροφυσιολόγος, Ειδικός Ιατρός του Ύπνου-Επιληψίας.
    Διδάσκων Νευρολογίας (Μέλος ΣΕΠ) στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
    Κλινικός – Ερευνητικός Συνεργάτης Πανεπιστήμιο Αθηνών

    Η μεγάλη σημασία του ύπνου για τη λειτουργικότητα μας και το εν γένει ευ ζην αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο. Έτσι γίνεται πολύς λόγος για το πόσες ώρες θα πρέπει να κοιμόμαστε (συνεπώς για την ποσότητα του ύπνου) αλλά και για την ίδια την ποιότητα αυτού.

    Το ερώτημα ποιο από τα δύο (ποσότητα και ποιότητα) είναι πιο σημαντικό για την ευζωία είναι ουτοπικό, καθώς και τα δύο είναι εξίσου σημαντικά.

    Πολύς κόσμος ρωτάει πόσες ώρες πρέπει να είναι ο ιδανικός ύπνος. Φαίνεται ότι οι 7-9 ώρες ύπνου (και ο μέσος όρος 8 ώρες) συνδέονται με μικρότερα ποσοστά καρδιαγγειακών νοσημάτων, διαβήτη, καρκίνου, εμφάνισης άνοιας και εν τέλει με μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι σε ανθρώπους που η ανάγκη για ύπνο είναι <6 ωρών (short sleepers) ή >9 ωρών (long sleepers) θα συμβούν τα ανωτέρω! Οι πραγματικές ανάγκες για ύπνο και η αυθόρμητη αφύπνιση με αίσθημα ύπνου αναζωογονητικού είναι αυτό που σηματοδοτεί την ορθή ποσότητα του ύπνου.

    hypnofix
    Το σύνδρομο χρόνιας αποστέρησης ύπνου (μια πραγματική σύγχρονη επιδημία) συνδέεται με όλα τα ανωτέρω, όπως επίσης με αύξηση του ποσοστού τροχαίων και άλλων ατυχημάτων, μειωμένες επιδόσεις/δεξιότητες σε σχολικό/εργασιακό χώρο και με μεγάλη οικονομική επιβάρυνση για τα κράτη (χαρακτηριστικά η επιβάρυνση που προκαλεί η χρόνια στέρηση ύπνου ισούται με το 2% του ΑΕΠ των ΗΠΑ ή το 3% της Ιαπωνίας).

    Από την άλλη, η κακή ποιότητα του ύπνου λόγω διαταραχών αυτού, οι οποίες και είναι πολύ πιο συχνές από ό,τι πιστεύουμε (χαρακτηριστικά το σύνδρομο άπνοιας ύπνου -ΣΑΥ- αφορά στο 20% περίπου του γενικού πληθυσμού και περίπου στο 50% στις ηλικίες άνω των 50 χρονών, το σύνδρομο ανήσυχων άκρων αφορά στο 6-9% του γενικού πληθυσμού, ενώ ή αϋπνία περίπου το 10-15%). Και οι υπνικές διαταραχές αυτές (οι περισσότερες μελέτες αφορούν στο ΣΑΥ και στην αϋπνία), όπως και με όσα ειπώθηκαν με το σύνδρομο χρόνιας αποστέρησης ύπνου, συνδέονται με την εμφάνιση ή κακή έκβαση σημαντικών νόσων. Έτσι, μη θεραπευμένα ΣΑΥ ή αϋπνία αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών συμβάντων (εμφράγματα ή εγκεφαλικά) και διαβήτη κατά 2 φορές ή κατά 2.5 φορές την εμφάνιση άνοιας.

    Αν από μόνες τους η στέρηση ύπνου και οι πρωτοπαθείς διαταραχές αυτού αποτελούν σημαντικούς και ανεξάρτητους παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση ή επιδείνωση σωρείας νόσων και για μείωση του προσδόκιμου ζωής, ας φανταστούμε τι μπορεί να προκαλέσει ο συνδυασμός αυτών…

    Για τους λόγους αυτούς, τα τελευταία χρόνια έχει δομηθεί η ειδικότητα του ειδικού ιατρού του ύπνου, ο οποίος λειτουργεί (ανιχνεύει, διαγιγνώσκει και θεραπεύει) εντός του κέντρου διαταραχών ύπνου ή αλλιώς εργαστηρίου ύπνου.

     

  • Τροφική δηλητηρίαση από θαλασσινά: Πώς αντιμετωπίζεται;

    Τροφική δηλητηρίαση από θαλασσινά: Πώς αντιμετωπίζεται;

    Τα θαλασσινά, όπως τα μύδια, τα στρείδια, τα χτένια, οι γαρίδες και τα καβούρια μπορεί να προκαλέσουν τροφική δηλητηρίαση. Αυτή μπορεί να προκληθεί αν είναι μολυσμένα από βακτήρια ή, πιο συχνά, ιούς. Ενδέχεται επίσης να είναι μολυσμένα από τοξίνες που παράγουν τα φύκια, τα οποία αποτελούν την τροφή τους.

    Οι τροφικές δηλητηριάσεις από τις τοξίνες των οστρακόδερμων, συνήθως υποχωρούν γρήγορα και σπανίως γίνονται επικίνδυνες.

    Οι τροφικές δηλητηριάσεις από τους ιούς και τα βακτήρια των οστρακόδερμων εκδηλώνονται με γαστρεντερικά συμπτώματα (ναυτία, έμετο, διάρροια, πόνο και κράμπες στην κοιλιά). Τα συμπτώματά συνήθως αρχίζουν μέσα σε 4-48 ώρες από την κατανάλωση του μολυσμένου οστρακόδερμου. Όταν ο ασθενής έχει αίμα στα κόπρανά του και πυρετό, είναι πιθανό να έχει τροφική δηλητηρίαση από βακτήριο των οστρακόδερμων.

    Σε κάθε περίπτωση, όπως επισημαίνει η Ειδική Παθολόγος δρ Χρυσούλα Λιάκου, MD, PhD, «αν ο ασθενής δεν μπορεί να πιει υγρά, έχει πυρετό ή αίμα στα κόπρανά του, ή αναπτύξει άλλο ανησυχητικό σύμπτωμα, πρέπει αμέσως να συμβουλευθεί γιατρό».

    Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται επίσης τα μικρά παιδιά και οι ηλικιωμένοι, γιατί αφυδατώνονται εύκολα από τους εμέτους και τις διάρροιες.

    Θεραπεία

    Η θεραπεία για τις τροφικές δηλητηριάσεις από ψάρια και οστρακόδερμα εξαρτάται από την αιτία και τα συμπτώματα.

    Συνήθως εμπεριέχει επαρκή πρόσληψη υγρών και αποφυγή χρήσης των περισσότερων αντιεμετικών και αντιδιαρροϊκών φαρμάκων, διότι εμποδίζουν την αποβολή του υπαίτιου παθογόνου ή τοξίνης από τον οργανισμό και έτσι παρατείνουν τη λοίμωξη.

    Εάν ο ασθενής δεν μπορεί να αναπληρώσει τα υγρά που χάνει με τον έμετο και τη διάρροια, μπορεί να χρειασθεί νοσηλεία στο νοσοκομείο για να του χορηγηθούν ενδοφλεβίως και να μην αφυδατωθεί.

  • H έλλειψη ύπνου, εκτός από εσάς, ταλαιπωρεί και το ανοσοποιητικό σας

    H έλλειψη ύπνου, εκτός από εσάς, ταλαιπωρεί και το ανοσοποιητικό σας

    Υπό φυσιολογικές συνθήκες, ο ενδογενής βηματοδότης του ύπνου ρυθμίζει το φαινόμενο «ύπνος – αφύπνιση – εγρήγορση» με περιοδικό τρόπο. Το κυκλικό φαινόμενο ευρίσκεται υπό την επήρεια του φωτός και χημικών ουσιών με κύριο εκπρόσωπο τη μελατονίνη.

    Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται επτά έως οκτώ ώρες κάθε βράδυ.

    hypnofix-2023

    Κατά την διάρκεια του σωστού ύπνου:

    • Γίνεται επιδιόρθωση των φθορών, διαδικασία που συντελεί στην επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης και στον εφοδιασμό των ενεργειακών αποθηκών του σώματος με μέγιστη ενεργειακή εφεδρεία.
    • Ομαλοποιείται η έκκριση ορμονών και σεροτονίνης.
    • Ομαλοποιείται το σύνολο των βιοχημικών κύκλων του σώματος.
    • Η σωστή διεκπεραίωση των διεργασιών που προαναφέρονται είναι απαραίτητη για τον έλεγχο των φλεγμονών στο ανθρώπινο σώμα, την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και τη σωστή διάθεση της γλυκόζης. Οι άνθρωποι που δεν κοιμούνται ικανοποιητικά έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών επιπλοκών κατά τη διάρκεια λοιμώξεων.
    • Μέτρα βελτιστοποίησης του ύπνου σας και συνοδού ενίσχυσης του ανοσοποιητικού σας συστήματος:
    • Συστήνεται η άπλετη έκθεση σε φυσικό φως κατά τη διάρκεια του πρωινού. Το φυσικό φως κατά το πρωινό ομαλοποιεί την έκκριση μελατονίνης, υπναγωγών και αντιφλεγμονωδών ουσιών. Τοποθετήστε το γραφείο σας με ανατολικό προσανατολισμό, κοντά σε παράθυρο και προτιμήστε γραφεία εργασίας με ανατολικό προσανατολισμό.
    • Μην υποβάλλετε τον οργανισμό σας σε σκληρή πνευματική ή σωματική εργασία πριν τον ύπνο. Ασκηθείτε επί μισή ώρα νωρίς το πρωί ή νωρίς το απόγευμα.
    • Αποφύγετε μεγάλα γεύματα και ποτά κατά το δίωρο που προηγείται του ύπνου, την κατάχρηση καφεΐνης, αλκοόλ, ροφημάτων τύπου cola και το κάπνισμα.
    • Μην καταναλώνετε τις ουσίες αυτές μετά το μεσημέρι.
    • Αποσύρετε τις πηγές θορύβου ή φωτός από το υπνοδωμάτιο.
    • Να κοιμάστε και να ξυπνάτε την ίδια περίπου ώρα κάθε μέρα.
    • Αποφύγετε υπολογιστές, smartphones ή άλλες οθόνες κατά τις ώρες που προηγούνται του ύπνου. Το μπλε φως που εκπέμπουν ενδέχεται να διαταράξει τον ύπνο σας, αλλοιώνοντας την ομαλή έκκριση μελατονίνης.

    Αναστασία Μοσχοβάκη – Ειδική Παθολόγος

  • Αλλεργική επιπεφυκίτιδα: Κατηγορίες & Θεραπεία

    Αλλεργική επιπεφυκίτιδα: Κατηγορίες & Θεραπεία

    Τώρα που μπαίνει η άνοιξη… δεν μας φέρνει μόνο ευεξία, αλλά δυστυχώς σε μερικούς ανθρώπους κατά την περίοδο αυτή του χρόνου η γύρη των λουλουδιών, το πράσινο γρασίδι, τα αγριόχορτα, η σκόνη, τα ακάρεα μπορούν να προκαλέσουν κόκκινα μάτια με φαγούρα, αίσθημα καύσου, δακρύρροια, δηλαδή τη γνωστή σε όλους οξεία αλλεργική επιπεφυκίτιδα.

    ✤ Εποχιακή ή πυρετός εκ χόρτου
    ✤ Αλλεργική επιπεφυκίτιδα καθ’ όλο τον χρόνο
    ✤ Εαρινή επιπεφυκίτιδα
    ✤ Ατοπική κερατοεπιπεφυκίτιδα
    ✤ Επιπεφυκίτιδα με γιγαντιαίες θηλές

    artelac-ectoin-new
    Artelac Ectoin: Οφθαλμικές σταγόνες για τη πρόληψη και θεραπεία των συμπτωμάτων της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας.

    Οι δύο πρώτες αναφέρονται συχνά ως ενιαία οντότητα και πράγματι η διάκριση τους γίνεται -όπως αναφέρεται και στην ονομασία τους- από τη χρονική περίοδο των συμπτωμάτων.

    1. Η εποχιακή αλλεργική επιπεφυκίτιδα εμφανίζεται την άνοιξη και προκαλείται από μεταφερόμενα με τον αέρα αντιγόνα, όπως γύρη φυτών. Χαρακτηριστικά, οι ασθενείς με αυτή την αλλεργία είναι ελεύθεροι συμπτωμάτων τον χειμώνα λόγω της μειωμένης μεταφοράς με τον αέρα αυτών των αλλεργιογόνων στο κρύο. Ο κνησμός, τα κόκκινα μάτια, τα πολλά δάκρυα, το αίσθημα ξένου σώματος είναι χαρακτηριστικά και σε πιο βαριές περιπτώσεις -τα βλέφαρα μπορεί να είναι πρησμένα με εκκρίσεις, αλλά ουδέποτε προσβάλλεται ο κερατοειδής του ματιού. Επειδή ο επιπεφυκότας είναι ιστολογικά παρόμοιος με τον ρινικό βλεννογόνο, τα ίδια αντιγόνα που προκαλούν αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να εμπλέκονται και στην εμφάνιση της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας.

    2. Αυτοί που πάσχουν από αλλεργική επιπεφυκίτιδα καθ΄ όλο τον χρόνο παρουσιάζουν τα ίδια συμπτώματα, αλλά μπορεί να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου. Άρα δεν προκαλείται αποκλειστικά από εποχικά αλλεργιογόνα αλλά και από κοινά αλλεργιογόνα του σπιτιού, όπως καπνό τσιγάρου, τρίχωμα ζώων, ακάρεα, μούχλα, σκόνη κατσαρίδας. Πρόκειται για αντίδραση υπερευαισθησίας τύπου Ι που προκαλείται από την προσκόλληση των αντιγόνων με τα IgE αντισώματα και την απελευθέρωση παραγόντων που μεσολαβούν στη φλεγμονή η οποία είναι και η υπεύθυνη για τα κλινικά χαρακτηριστικά.
    Κατά συνέπεια, η θεραπεία γίνεται με κολλύρια που σταθεροποιούν τους παράγοντες της φλεγμονής (λοδοξαμίδη ή χρωμογλυκικό νάτριο).

    3. Η εαρινή κερατοεπιπεφυκίτιδα προσβάλλει παιδιά και νέους ενήλικους και υποτροπιάζει προσβάλλοντας και τα δύο μάτια. Συνήθως περισσότεροι από το 90% των ασθενών αυτών πάσχουν από συνοδό ατοπία, δηλαδή έκζεμα, άσθμα ή εποχική αλλεργική ρινίτιδα. Δυστυχώς επιπλοκές στον κερατοειδή και ουλοποίηση του επιπεφυκότα συμβαίνουν συχνά και ιδιαίτερα σε ασθενείς που προσβάλλονται σε πολύ νεαρή ηλικία. Ο έντονος κνησμός σε ασθενείς με εαρινή κερατοεπιπεφυκίτιδα ενοχοποιείται για την αυξημένη συχνότητα κερατόκωνου, μιας πολύ σοβαρής πάθησης του κερατοειδούς που δυνητικά μπορεί να προκαλέσει μεγάλη απώλεια όρασης.

    4. Η ατοπική κερατοεπιπεφυκίτιδα προσβάλλει επίσης και τους δύο οφθαλμούς και είναι δυνητικά σοβαρή πάθηση αλλά ευτυχώς σπάνια. Προσβάλλει συνήθως άνδρες με ατοπική δερματίτιδα και κυρίως εμφανίζεται κατά τους χειμερινούς μήνες. Οι ασθενείς επίσης μπορεί να εμφανίσουν άσθμα, κνίδωση, ημικρανία και ρινίτιδα. Παρουσιάζονται όμοια συμπτώματα με αυτά της εαρινής κερατοεπιπεφυκίτιδας. Ο κερατόκωνος, ο καταρράκτης και η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς μπορεί να συνυπάρχουν.

    5. Η επιπεφυκίτιδα με γιγαντιαίες θηλές έχει πάντα σχέση με ξένο σώμα, κυρίως με φακό επαφής, ράμμα κ.λπ.
    Σχετικά με τους δύο πρώτους τύπους επιπεφυκίτιδας, αν και προκαλούν σημαντική ενόχληση στην καθημερινότητα και ανεπιθύμητες αισθητικές συνέπειες, ωστόσο η πρόγνωσή τους είναι συνήθως άριστη. Στους υπόλοιπους τύπους δυστυχώς οι επιπλοκές τους μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές, δυνητικά ολέθριες για την όραση.

    Μεγάλη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην αλόγιστη χρήση των αντιαλλεργικών κολλυρίων: τοξικότητα από τα συντηρητικά των κολλυρίων, γλαύκωμα από τα κορτιζονούχα σκευάσματα και καταρράκτης! Το τρίψιμο των ματιών που προκαλεί η φαγούρα της αλλεργικής επιπεφυκίτιδας -όσο δύσκολο και να είναι- θα πρέπει να ΑΠΟΦΕΥΓΕΤΑΙ!

    Άννα Περράκη – Χειρουργός – Οφθαλμίατρος, Διευθύντρια Οφθαλμολογικής Κλινικής Ιατρικού Αθηνών