Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

  • Χριστουγεννιάτικες συνήθειες & παραδόσεις η απόλαυση με μέτρο

    Χριστουγεννιάτικες συνήθειες & παραδόσεις η απόλαυση με μέτρο

    Ευάγγελος Τουλής
    Ιατρός Ειδικός Παθολόγος
    www.evangelostoulis.gr

    Η περίοδος των εορτών των Χριστουγέννων μέχρι και τα Θεοφάνεια αποτελεί μία ανάσα για το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού μας μακριά από την καθημερινότητα. Πέρα από την αγιοσύνη των ημερών έχει γίνει παράδοση και μία γαστριμαργική αφθονία, η οποία εν μέρει οφείλεται και στις προετοιμασίες των προγόνων μας για το χειμώνα. Αυτές περιλάμβαναν τη σφαγή του χοίρου, το πάστωμα κρέατος (κυρίως μέσα σε λίπος), τη παρασκευή των λουκάνικων και άλλων εδεσμάτων, αλλά ταυτόχρονα υπήρχε άφθονος οίνος από τον καλοκαιρινό τρύγο. Και όλα αυτά μετά από μία αυστηρή νηστεία ενός περίπου μηνός. Αν και οι πρόγονοι μας, ίσως και οι γονείς κάποιων από εμάς, ήταν γενικά συγκρατημένοι σε ότι αφορά την διατροφή τους, υπήρχε μία χαλαρότητα κατά την περίοδο των Χριστουγέννων.

    Τα τελευταία χρόνια, παρατηρούμε έναν εκτροχιασμό στην διατροφή μας, με τεράστιες ποσότητες λίπους (όπως π.χ. σε τηγανιές, τσιγαρίδες, λουκάνικα χοιρινό, πίτες κλπ.), υδατανθράκων (όπως σε ψωμί, πατάτες, μελομακάρονα, κουραμπιέδες, μπακλαβά κ.τ.λ.), αλλά και μεγάλες ποσότητες οινοπνεύματος κυρίως από τσίπουρα, κρασί, αλλά και διάφορα «ευγενή» ποτά. Όλα αυτά μπορεί να επιβαρύνουν την υγεία ειδικά ανθρώπων με διάφορα νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η αρτηριακή υπέρταση, η καρδιακή ανεπάρκεια, η στεφανιαία νόσος, αλλά και φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, χολολιθίαση, χρόνια παγκρεατίτιδα, κίρρωση κ.λ.π. Η πρώτη κατηγορία των ασθενών πρέπει να αποφεύγει τα λιπαρά φαγητά και γλυκά, αλλά και το αλάτι. Ακόμη άτομα με προβλήματα στο έντερο και το πεπτικό πρέπει, να αποφεύγουν επίσης τα πολύ λιπαρά γεύματα, τα πικάντικα φαγητά, αλλά και την υπέρμετρη κατανάλωση φυτικών ινών.
    Η μη τήρηση των παραπάνω θα μπορούσε να προκαλέσει πολύ σοβαρή επιβάρυνση στην υγεία αυτών των ομάδων. Βέβαια υπάρχουν και άνθρωποι, οι οποίοι δεν γνωρίζουν αν πάσχουν από κάποια δυνητικά επικίνδυνη ή σοβαρή ασθένεια. Άτομα με χολολιθίαση έχουν πιθανότητα με την κατανάλωση λιπαρών εδεσμάτων ή μεγάλης ποσότητας αλκοόλ, να εμφανίσουν βαρύτατη οξεία παγκρεατίτιδα, η οποία μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη ή ενίοτε και τον θάνατο.


    Αλλά και για τους υγιείς, το υπέρμετρο ξενύχτι, οι μεγάλες ποσότητες φαγητού και το πολύ αλκοόλ μπορούν να προκαλέσουν το λιγότερο στομαχικές διαταραχές (φούσκωμα, δυσπεψία, δυσφορία). Ακόμα υπερτασικές κρίσεις, στηθάγχη, έμφραγμα ή και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια ειδικά σε άτομα με πολλαπλούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, τα οποία μπορεί ακόμη και να μην το γνωρίζουν.

    Τέτοιοι παράγοντες κινδύνου είναι το αυξημένο σωματικό βάρος, η υψηλή χοληστερόλη, η θρομβοφιλία, το κάπνισμα, το άγχος, η κληρονομικότητα, ο προδιαβήτης και το μεταβολικό σύνδρομο κ.λ.π.

    Όλα αυτά μπορούν να προληφθούν και να αντιμετωπισθούν με μία επίσκεψη στο γιατρό μας, αλλά και με συχνότητα προληπτικών ελέγχων ανάλογη της ηλικίας μας και του οικογενειακού μας ιστορικού. Ακόμη επειδή οικογενειακές μαζώξεις είναι πάρα πολύ συχνές, πρέπει να αποφεύγεται ο συγχρωτισμός νοσούντων από ιογενή εποχιακά νοσήματα, όπως η γρίπη, ο κορονοϊός, ο RSV, το κοινό κρυολόγημα κ.λ.π. με ηλικιωμένους, αλλά και άτομα με μειωμένο ανοσοποιητικό όπως διαβητικοί, καρκινοπαθείς, καρδιοπαθείς κ.λ.π. Τουλάχιστον η χρήση μάσκας θα ήταν ένα μέτρο ανάγκης. Επειδή ειδικότερα για τους ιούς της γρίπης Covid 19 υπάρχει αντιϊική θεραπεία, συστήνεται να κάνουμε ένα τεστ για αυτά τα νοσήματα κατά την εμφάνιση συμπτωμάτων, ώστε να προστατεύσουμε καλλίτερα τον εαυτό μας και τους ευπαθείς συμπολίτες μας.

    Ας μην ξεχνάμε τέλος, ότι το αλκοόλ ανήκει στις ψυχοτρόπες ουσίες και σε καμία περίπτωση δεν θα βελτιώσει τυχόν κακή μας διάθεση. Απλώς θα επιβραδύνει τα αντανακλαστικά μας καθιστώντας μας επικίνδυνους για τους συνανθρώπους μας αν καθίσουμε πίσω από ένα τιμόνι.

    Επειδή τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μία στροφή της νεολαίας μας, ακόμη και ανηλίκων προς τα σκληρά ποτά, καλό είναι αυτά να καταναλώνονται με μέτρο και ποτέ με άδειο στομάχι, καλό είναι να αποφεύγονται τα ενδιάμεσα «σφηνάκια» τα οποία συχνά είναι χείριστης ποιότητας, αλλά και οι επονομαζόμενες μπόμπες που είναι επικίνδυνα ακόμη και για την ζωή. Αν θέλουμε να περάσουμε όμορφα αυτές τις γιορτές, καλό είναι να σηκωνόμαστε ελαφρώς πεινασμένοι, νηφάλιοι και ικανοί και για μία μικρή βόλτα μετά από κάθε γιορτινό τραπέζι. Όχι υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ στους χώρους διασκέδασης με άδειο στομάχι ( πάντα τρώμε κάτι), δεν οδηγούμε αν έχουμε πιει έστω και δύο ποτά.
    Έτσι τα μεθεόρτια θα μας βρουν όλους μαζί, χαρούμενους, ξεκούραστους και υγιείς!

  • Risk Downplaying …άκου τα καμπανάκια του οργανισμού!!!

    Risk Downplaying …άκου τα καμπανάκια του οργανισμού!!!

    Αναστασία Μοσχοβάκη
    Ιατρός Ειδική Παθολόγος
    iatreioamoschovaki.gr
    anastasiamoschovaki1.blogspot.com/

    Οι γιορτές αποτελούν για τους περισσότερους μια περίοδο χαλάρωσης, συναισθηματικής ευφορίας και κοινωνικών συναναστροφών. Το εορταστικό κλίμα, με τη λάμψη και τη ζεστασιά του, παρασύρει σε έναν ρυθμό πιο χαλαρό και ανέμελο. Η εορταστική περίοδος είναι κατεξοχήν περίοδος κατά την οποίαν αρκετοί άνθρωποι αγνοούν τα «καμπανάκια» που στέλνει ο οργανισμός και παραμελούν κάτι θεμελιώδες: τις προληπτικές και απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις.

    Η υποεκτίμηση του κινδύνου κατά την εορταστική περίοδο

    Η ψυχολογία της «εορταστικής διάθεσης» οδηγεί σε ένα φαινόμενο γνωστό ως risk downplaying (υποεκτίμηση κινδύνου). Η ευφορία, η κοινωνική πίεση για συμμετοχή σε δραστηριότητες, η επιθυμία «να μην χαλάσει η διάθεση» και η αλλαγή προτεραιοτήτων συμβάλλουν σε γνωστικές στρεβλώσεις:

    ✤ Μειώνεται ο φόβος για πιθανή σοβαρή νόσο,
    ✤ αυξάνεται η ανοχή σε σωματικά συμπτώματα,
    ✤ αυξάνεται ο φόβος της ιατρικής εξέτασης και της νοσηλείας στο σπίτι ή στο νοσοκομείο.

    Η «αναβολή λόγω γιορτών» αποτελεί καταγεγραμμένο μοτίβο συμπεριφοράς. Οι άνθρωποι τείνουν να μεταθέτουν τις ιατρικές εξετάσεις:

    ✤ Λόγω υποεκτίμησης κινδύνου
    ✤ λόγω φόρτου δραστηριοτήτων,
    ✤ λόγω της πεποίθησης ότι οι εξετάσεις μπορούν να περιμένουν, λόγω περιορισμένης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας κατά την διάρκεια των εορταστικών ημερών.

    Η αναβολή αυτή μπορεί να οδηγεί σε σημαντικές καθυστερήσεις στη διαλεύκανση συμπτωμάτων, με κλινικές συνέπειες που συχνά γίνονται εμφανείς αργά.
    Γιατί ο κίνδυνος εμφάνισης παθολογικών προβλημάτων παρά τον εφησυχασμό είναι μεγαλύτερος κατά τις εορτές
    Οι διατροφικές και μεταβολικές επιβαρύνσεις της περιόδου δεν είναι αμελητέες. Κατά τους εορταστικούς μήνες καταγράφονται:

    ✤ Αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπών και απλών υδατανθράκων, που επηρεάζουν τα λιπιδαιμικά προφίλ και τα επίπεδα γλυκόζης.
    ✤ Μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ, που μπορεί να επιβαρύνει το ήπαρ, να προκαλέσει αρρυθμίες ή να αλληλοεπιδράσει με φάρμακα.
    ✤ Μειωμένος ύπνος και απορρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού, οποίος επηρεάζει ορμονικές ισορροπίες, ανοσολογική λειτουργία και καρδιαγγειακό φορτίο.
    ✤ Έκθεση σε αυξημένα επίπεδα στρες, παρά το φαινομενικά χαλαρωτικό κλίμα, λόγω κοινωνικών υποχρεώσεων και ανισορροπίας μεταξύ υποχρεώσεων και ξεκούρασης.

    Αυτές οι αλλαγές μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα που συχνά αποδίδονται λάθος στις «υπερβολές των γιορτών», ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να αποτελούν πρώιμα σημάδια παθολογικών καταστάσεων. Οι στατιστικές δείχνουν αύξηση της θνησιμότητας από παθολογικά προβλήματα αμέσως μετά την περίοδο των γιορτών, πιθανώς λόγω της συνδυασμένης επίδρασης υπερβολών και αποφυγής ιατρικών εξετάσεων.

    Η πρόληψη δεν έχει εποχή. Οι τακτικές εξετάσεις δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. Η καλλιέργεια μιας κουλτούρας προληπτικής ιατρικής απαιτεί επίγνωση ότι ο οργανισμός δεν παύει να εκπέμπει σήματα ακόμη και μέσα στο γιορτινό περιβάλλον. Η έγκαιρη αναγνώριση και αξιολόγηση αυτών των σημάτων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διατήρηση της υγείας και την πρόληψη σοβαρών παθήσεων.

    Ακόμη και κατά τη διάρκεια των γιορτών – ή ειδικά τότε – κάθε πολίτης οφείλει να δίνει προσοχή σε μηνύματα καμπανάκια του οργανισμού:

    ✤ Αντιλαμβάνεται αλλαγές στη λειτουργία του σώματος;
    ✤ Εμφανίζει συμπτώματα που δεν είχε στο παρελθόν;
    ✤ Αισθάνεται ασυνήθιστη κόπωση ή δυσφορία;
    ✤ Έχει συχνουρία;
    ✤ Έχει ανεξήγητους πόνους στο στήθος;
    ✤ Έχει μουδιάσματα;
    ✤ Παρουσιάζει πρήξιμο;
    ✤ Έχει πονοκέφαλο;
    ✤ Έχει δύσπνοια;

    Αυτές οι ενδείξεις δεν πρέπει να αγνοούνται.
    Μικρές αλλαγές, μεγάλη διαφορά
    Δεν χρειάζεται να στερηθείτε την χαρά των γιορτών για να φροντίσετε την υγεία σας. Μερικές απλές και ρεαλιστικές πρακτικές αρκούν:

    ✤ Ακούστε προσεκτικά το σώμα σας.
    ✤ Αποφύγετε υπερβολές σε φαγητό και αλκοόλ.
    ✤ Προγραμματίστε έγκαιρα την παθολογική ιατρική σας εξέταση στην αρχή ή στο τέλος της περιόδου.
    ✤ Μην αναβάλλετε την ιατρική παθολογική σας εξέταση όταν υπάρχει σύμπτωμα που είναι έντονο ή επιμένει.

  • Μπορούμε να αφήσουμε τους ιούς έξω από τις παρέες μας;

    Μπορούμε να αφήσουμε τους ιούς έξω από τις παρέες μας;

    Μαρία Γούτου
    Ειδική Παθολόγος,
    Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
    goutoumaria.gr

    Οι γιορτινές μέρες που συναντιόμαστε με τα αγαπημένα μας πρόσωπα, διασκεδάζουμε και έχουμε πολλές κοινωνικές συναναστροφές πλησιάζουν. Ωστόσο η χαρούμενη αυτή περίοδος συνοδεύεται και από αυξημένη έκθεση σε ιούς που προκαλούν κρυολογήματα, γρίπη και άλλες εποχικές λοιμώξεις, κυρίως λόγω της αυξημένης κυκλοφορίας των παθογόνων αυτών, σε συνδυασμό με τον συγχρωτισμό σε κλειστούς χώρους. Έτσι η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος αποκτά καθοριστική σημασία, όχι μόνο για να παραμείνουμε υγιείς αλλά και για να απολαύσουμε τις γιορτές με περισσότερη ενέργεια και ευεξία. Ακολουθούν 7 συμβουλές για τονώσετε αποτελεσματικά την άμυνα του οργανισμού σας.

    Διατροφή: Ο ακρογωνιαίος λίθος άμυνας
    Η υγιεινή διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία παραμένει ο σημαντικότερος σύμμαχος του ανοσοποιητικού μας.
    ✤Βιταμίνη C: Βοηθά στην παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων. Βρείτε την σε εσπεριδοειδή, πιπεριές, μπρόκολο και ακτινίδια.
    ✤ Βιταμίνη D: Παίζει ρόλο στη ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης. Τους χειμερινούς μήνες τα επίπεδά της συχνά μειώνονται. Ηλιακή έκθεση, λιπαρά ψάρια και εμπλουτισμένα τρόφιμα βοηθούν. Συχνά χρειάζονται συμπληρώματα ώστε να διατηρούμε επίπεδα βιταμίνης-D πάνω από 30 ng/mL
    ✤ Ψευδάργυρος: Σημαντικός για την επούλωση, την παραγωγή αντισωμάτων και τη λειτουργία των ενζύμων του ανοσοποιητικού. Περιέχεται σε κρέας, ξηρούς καρπούς, όσπρια και θαλασσινά.
    ✤ Προβιοτικά: Η υγεία του εντέρου σχετίζεται άμεσα με την άμυνα του οργανισμού. Γιαούρτι, κεφίρ, τουρσί και τρόφιμα ζύμωσης μπορούν να υποστηρίξουν τη μικροβιακή ισορροπία.
    Προσπαθήστε να διατηρείτε καθημερινά θρεπτικά γεύματα που στηρίζουν το ανοσοποιητικό.

    Συμπληρώματα ναι,  αλλά με προσοχή
    Μακάρι να μπορούσαμε να ενισχύσουμε την άμυνά μας μαγικά, λαμβάνοντας απλώς συμπληρώματα διατροφής. Ορισμένες ομάδες ανθρώπων όμως έχουν αυξημένες ανάγκες ενώ παράλληλα η διατροφή τους δεν είναι επαρκής. Τα ηλικιωμένα άτομα για παράδειγμα, συχνά δεν μπορούν να καταναλώσουν φρέσκα λαχανικά και φρούτα λόγω δυσκολιών στην μάσηση ή την κατάποση. Εδώ η συμπληρωματική λήψη βιταμινών μπορεί να είναι χρήσιμη, πρέπει όμως να γίνεται με καθοδήγηση επαγγελματία υγείας, καθώς οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τις συνήθειες και τα υπάρχοντα προβλήματα υγείας.

    Ύπνος και ξεκούραση
    Ο ποιοτικός ύπνος αποτελεί απαραίτητο «όπλο» για την άμυνά μας. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο οργανισμός εκκρίνει ορμόνες και κυτταροκίνες που βοηθούν στην αντιμετώπιση λοιμώξεων. Στόχος είναι 7–8 ώρες ποιοτικού ύπνου. Αποφύγετε την υπερβολική καφεΐνη, το αλκοόλ και προσπαθήστε να διατηρείτε σταθερό ωράριο, ακόμη και τις ημέρες των γιορτών.

    Σωματική δραστηριότητα
    Ένας καθημερινός περίπατος 20–30 λεπτών είναι αρκετός για να διατηρήσει τη φυσική άμυνα ενεργή. Η άσκηση δεν χρειάζεται να είναι έντονη — στόχος είναι η συνέπεια, όχι η υπερβολή.

    Διαχείριση άγχους
    Η ψυχική ευεξία είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική. Το άγχος των εορταστικών προετοιμασιών μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό. Τεχνικές χαλάρωσης, όπως βαθιές αναπνοές, διαλογισμός ή λίγα λεπτά καθημερινής αποφόρτισης, βοηθούν σημαντικά στην ισορροπία του οργανισμού.

    Ενυδάτωση
    Το νερό συμβάλλει στη σωστή λειτουργία όλων των συστημάτων του σώματος και η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει την άμυνά μας. Στόχος είναι 6–8 ποτήρια νερό την ημέρα, περισσότερα αν καταναλώνετε αρκετό καφέ ή αλκοόλ, ποτά που έχουν την τάση να μας αφυδατώνουν.

    Η σημασία του εμβολιασμού
    Δεν πρέπει ποτέ να υποτιμούμε την τεράστια αξία του εμβολιασμού, μιας και είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους ενίσχυσης τους ανοσοποιητικού και προστασίας του οργανισμού μας. Τα εμβόλια κατά της γρίπης, του κορωνοϊού, του πνευμονιόκοκκου και πλέον και του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV) μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης, νοσηλείας και επιπλοκών, ειδικά σε άτομα με χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό. Η έγκαιρη ανανέωση των εμβολίων λειτουργεί ως «ασπίδα» για τον οργανισμό και ταυτόχρονα συμβάλλει στη συλλογική προστασία των ευάλωτων ομάδων. Συζητήστε με τον γιατρό σας για το ποια εμβόλια ενδείκνυνται για εσάς, ώστε να περάσετε τις γιορτές με ασφάλεια και υγεία.

     

  • Γήρανση, καρκίνος και μακροζωία. Τρεις κορυφαίοι Έλληνες αποκαλύπτουν το νέο χάρτη της υγείας

    Γήρανση, καρκίνος και μακροζωία. Τρεις κορυφαίοι Έλληνες αποκαλύπτουν το νέο χάρτη της υγείας

    Δημήτρης Βλαχάκης
    Καθηγητής Γενετικής, Εργαστήριο Γενετικής,
    Τμήμα Βιοτεχνολογίας, Σχολή Εφαρμοσμένης Βιολογίας & Βιοτεχνολογίας,
    Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

    Βασίλης Γοργούλης
    Καθηγητής & Διευθυντής Εργαστηρίου Ιστολογίας – Εμβρυολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ,
    Professor and Chair, Clinical Molecular Pathology, Medical School, University of Dundee

    Γεώργιος Χρούσος
    Ακαδημαϊκός – Καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας
    Πρόεδρος, Ελληνικό Ινστιτούτο Pasteur
    Πρόεδρος, Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιούς Μακροζωίας

    Σε μια σπάνια σύμπραξη κορυφαίων Ελλήνων επιστημόνων, οι καθηγητές Βασίλης Γοργούλης, Γιώργος Χρούσος και Δημήτρης Βλαχάκης παρουσιάζουν μια ανακάλυψη που αλλάζει όσα γνωρίζαμε για τη γήρανση και τη μακροζωία. Η ομάδα τους δημιουργεί για πρώτη φορά ένα ακριβές, παγκοσμίως πρωτοποριακό «γενετικό αποτύπωμα» της κυτταρικής γήρανσης. ‘Eνα σύνολο 100 γονιδίων που αποκαλύπτουν πότε ένα κύτταρο γερνά, πώς επηρεάζεται το ανοσοποιητικό σύστημα με την ηλικία, και γιατί κάποιοι άνθρωποι ανταποκρίνονται ή όχι σε θεραπείες όπως η ανοσοθεραπεία. Συνδυάζοντας μοριακή βιολογία, ιατρική ακριβείας, κλινική εμπειρία, ανοσολογία και τεχνητή νοημοσύνη, οι τρεις τους ανοίγουν τον δρόμο σε μια νέα εποχή, όπου η υγιής μακροζωία δεν είναι πια όνειρο, αλλά ένα ρεαλιστικό επιστημονικό σχέδιο για το μέλλον.

    Καθηγητής Δημήτρης Βλαχάκης (Γενετική, bioinformatics,  τεχνητή νοημοσύνη)
    1. Πώς μπορεί η κατανόηση των “γηρασμένων” γονιδίων να μας βοηθήσει να ζήσουμε περισσότερα χρόνια με καλύτερη υγεία;
    Η γήρανση δεν είναι κάτι μαγικό· είναι ένα βιολογικό πρόγραμμα που αφήνει αποτυπώματα στα κύτταρά μας. Αν ξέρουμε ποια γονίδια «κλείνουν» ή «χαμηλώνουν» τη λειτουργία τους με την ηλικία, μπορούμε να προβλέψουμε νωρίτερα ποιοι άνθρωποι κινδυνεύουν από χρόνιες ασθένειες και να παρέμβουμε πριν εμφανιστούν τα προβλήματα. Δεν κυνηγάμε τη ματαιοδοξία της αιώνιας νεότητας, αλλά τη δυνατότητα να ζήσουμε πολλά καλά χρόνια, με υγεία και δραστηριότητα.
    2. Υπάρχουν απλές καθημερινές συνήθειες που να επιβραδύνουν τη γήρανση των κυττάρων;
    Ναι, και μάλιστα είναι οι πιο “βαρετές” αλλά και πιο ισχυρές: καλός ύπνος, τακτική μέτρια άσκηση, μεσογειακή διατροφή, και λιγότερο στρες. Έχουν άμεση επίδραση στα ίδια τα γονίδια της γήρανσης. Τα κύτταρά μας «θυμούνται» το πώς ζούμε. Ό,τι κάνουμε καθημερινά γράφεται πάνω τους.
    3. Θα έχουμε στο μέλλον ένα τεστ που δείχνει πόσο “νέο” ή “γερασμένο” είναι το σώμα μας;
    Πιστεύω πως ναι. Η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάλυση των γονιδίων μάς επιτρέπουν πλέον να μετράμε την βιολογική ηλικία με μεγάλη ακρίβεια. Στο μέλλον θα μπορεί ο καθένας να ξέρει αν το σώμα του είναι “40 ετών” ενώ η ταυτότητά του γράφει 55 και το αντίστροφο.
    Και το σημαντικότερο: θα ξέρουμε και τι να διορθώσουμε.

    Καθηγητής Βασίλης Γοργούλης (Βιολογία γήρανσης, καρκίνος)
    1. Τι κάνει κάποια κύτταρα να γερνούν πιο γρήγορα από άλλα;
    Είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων. Υπάρχουν γενετικές προδιαθέσεις, αλλά ο τρόπος ζωής παίζει τεράστιο ρόλο. Κύτταρα που εκτίθενται σε χρόνιο στρες και φλεγμονή, ανεπαρκή και κακής ποιότητας ύπνο, ανθυγιεινή διατροφή και περιβαλλοντικές τοξίνες, «κουράζονται» πιο γρήγορα. Η γήρανση επηρεάζεται πολύ από τις επιλογές μας και επιταχύνεται αν αυτές είναι λανθασμένες.
    2. Τι μπορεί να κάνει ένας απλός άνθρωπος για να προστατευθεί από τις ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση;
    Να φροντίζει το σύστημα του στρες και το ανοσοποιητικό του σύστημα και να μειώνει τους παράγοντες που προκαλούν στρες και φλεγμονή. Αυτό σημαίνει έλεγχος του σωματικού βάρους, αποφυγή του καπνίσματος. Δεν υπάρχουν “μαγικές λύσεις”, αλλά λύσεις που χτίζουν ένα πνεύμα και σώμα πιο ανθεκτικό στον χρόνο.
    3. Θα μπορέσει η επιστήμη να καθυστερήσει τη γήρανση χωρίς να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου;
    Ναι, είμαι αισιόδοξος. Για πρώτη φορά καταλαβαίνουμε με ακρίβεια ποιο κομμάτι της γήρανσης είναι προστατευτικό και ποιο κομμάτι γίνεται επιβλαβές. Όταν ξέρουμε τι να “φρενάρουμε” και τι να αφήσουμε ανέπαφο, τότε μπορούμε να παρέμβουμε με ασφάλεια. Η υγιής μακροζωία δεν είναι πια επιστημονική φαντασία αλλά είναι εφικτός στόχος.

    Καθηγητής Γιώργος Χρούσος (Ανοσολογία, στρες, μακροζωία)
    1. Πόσο επηρεάζει το καθημερινό στρες την “ανοσολογική ηλικία” μας;
    Πάρα πολύ. Το χρόνιο στρες λειτουργεί σαν επιταχυντής της γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος και όλου του οργανισμού.
    Οι ορμόνες του στρες “ξεκουρδίζουν” την άμυνά μας και κάνουν τα κύτταρα να συμπεριφέρονται σαν πολύ μεγαλύτερα από την πραγματική τους ηλικία. Ένας άνθρωπος με υψηλό χρόνιο στρες μπορεί να έχει ανοσοποιητικό 10 ή 15 χρόνια πιο “γηρασμένο”.
    2. Ποια είναι η πιο σημαντική αλλαγή στον τρόπο ζωής για να κρατήσουμε το ανοσοποιητικό μας σύστημα νέο;
    Ο ύπνος. Τον υποτιμούμε, αλλά είναι ο φυσικός “μηχανικός” του ανοσοποιητικού συστήματος. Ο καλός ύπνος διορθώνει ζημιές, μειώνει τη φλεγμονή και επαναφέρει τις άμυνές μας. Είναι καλύτερη παρέμβαση υγείας, πολύ περισσότερο από τα συμπληρώματα.
    3. Θα ζούμε στο μέλλον περισσότερα χρόνια μόνο και μόνο επειδή καταλαβαίνουμε καλύτερα πώς γερνούν τα κύτταρά μας;
    Ναι! Θα ζούμε όχι μόνο περισσότερα αλλά και καλύτερα χρόνια, . Η γνώση είναι δύναμη: όσο καλύτερα καταλαβαίνουμε τη γήρανση, τόσο πιο στοχευμένα θα μπορούμε να την καθυστερούμε. Ο στόχος δεν είναι να γίνουμε 120 ετών. Ο στόχος είναι να είμαστε 90–100 και να αισθανόμαστε όπως στα 50.

    ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
    Η έρευνά μας δείχνει κάτι απλό αλλά βαθιά ελπιδοφόρο: η γήρανση δεν είναι ένας ακατανόητος εχθρός, αλλά μια διαδικασία που μπορούμε πλέον να διαβάσουμε, να μετρήσουμε και να επηρεάσουμε. Τα κύτταρά μας ανταποκρίνονται στον τρόπο που ζούμε, στον τρόπο που τρεφόμαστε, αναπνέουμε, ξεκουραζόμαστε και φροντίζουμε τον εαυτό μας. Σε έναν κόσμο που τρέχει ασταμάτητα, ξεχνάμε συχνά ότι η μεγαλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε είναι στον ίδιο μας τον εαυτό. Η επιστήμη μάς έδειξε ότι τα κύτταρά μας μάς ακούν κάθε μέρα. Ακούνε τη χαρά μας, το άγχος μας, την ξεκούραση που δίνουμε ή που στερούμε. Και αντιδρούν. Δεν μπορούμε να σταματήσουμε τον χρόνο, αλλά μπορούμε να μάθουμε να ζούμε μαζί του με μεγαλύτερη μεγαλύτερη επίγνωση και σοφία.
    Η υγιής μακροζωία δεν είναι ένας αγώνας μονο για να κερδίσουμε χρόνια, αλλά και ένας τρόπος να κερδίσουμε και καλή ζωή μέσα σε αυτά τα χρόνια. Αν κάτι ελπίζουμε να μείνει από την έρευνά μας, είναι αυτό: ότι ο καθένας μας αξίζει να ζήσει όχι μόνο περισσότερο, αλλά και καλύτερα, με δύναμη, αξιοπρέπεια, και ευτυχία. Και σεβασμό για το σώμα μας που μας συνοδεύει σε όλο το ταξίδι της ζωής μας. Εμείς, ως ερευνητές, θα συνεχίσουμε να παλεύουμε με επιμονή και ακεραιότητα για μια επιστήμη που υπηρετεί τον άνθρωπο, βοηθώντας την πρόληψη και ενισχύοντας την υγιή μακροζωία για όλους.

  • ΠΟΣΟ ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΑΜΠ ΜΕ ΤΙΣ 33 ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ;

    ΠΟΣΟ ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΑΜΠ ΜΕ ΤΙΣ 33 ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ;

    Ζαχαρίας Καπλανίδης
    Οικονοµολόγος

    Διάβασα πολύ προσεκτικά τις θέσεις του Προέδρου των ΗΠΑ, σ ’αυτό το μανιφέστο των 33 σελίδων, για το μέλλον της Ε.Ε, και ομολογουμένως με την ίδια περισυλλογή, προσπάθησα να αξιολογήσω την επιχειρηματολογία του. Ξέρετε, ανεξάρτητα το πως κρίνει ο καθένας μας, τα λόγια και τις πράξεις του Αμερικανού Προέδρου, το βέβαιο είναι ότι αυτά επηρεάζουν, με τον ένα ή άλλο τρόπο, τα σχέδια και τις αντιδράσεις όλων σχεδόν των κρατών του πλανήτη μας και συνεπώς και των ανθρώπων που ζουν σε αυτόν. Και μπορεί να είναι δύσκολο πραγματικά να εμβαθύνεις και να κατανοήσεις μια τέτοια οντότητα και ιδιοσυγκρασία, σαν αυτή του Τράμπ, αλλά από την άλλη πλευρά είμαστε υποχρεωμένοι να μεταφράζουμε, τα επίσημα τουλάχιστον λόγια του, αλλά και τις πράξεις του, όσες τουλάχιστον πιστεύουμε ότι μας αφορούν. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση σίγουρα μας αφορά. Είναι η ευρύτερη οικογένεια μας, η ελπίδα 400 περίπου εκατομμυρίων ανθρώπων, για ένα πιο δημιουργικό και ασφαλές μέλλον.

    Τι έρχεται και μας λέει ο ιδρυτής του MAGA σε ένα προφητικό (;) μανιφέστο 33 σελίδων; ότι με βεβαιότητα η Ε.Ε θα διαλυθεί και σε 20 το πολύ χρόνια, δεν θα έχει καμία σχέση με αυτό που είναι σήμερα. Και που στηρίζει την άποψη του; Κατά κύριο λόγο, όπως αναλύει, στο μεταναστευτικό και τους πολλούς ανίκανους αρχηγούς των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, αλλά και των κρατών μελών αυτής. Συγκλονιστική αναμφίβολα πρόβλεψη και προσβλητική κριτική κατά των σημερινών leaders της Ευρώπης.

    Πόσο δίκιο έχει άραγε;
    Ας μην αντιδράσουμε αυθόρμητα και ας δούμε μαζί, χωρίς φόβο και πάθος, κάποιες αλήθειες, και όχι «προφητείες» που σχετίζονται με το θέμα. Κατηγορεί την Ένωση, ότι οι μεταναστευτικές ροές που επιτρέπει ανεξέλεγκτα να εισρέουν στην Ευρώπη, θα καταστρέψουν τον πολιτισμό την οικονομία, ακόμα και τα γενεαλογικά χαρακτηριστικά της Ευρωπαϊκής φυλής. Η αλήθεια εδώ είναι, και διαφεύγει του Προέδρου Τράμπ, ότι μεταναστευτικές ροές υπήρχαν από καταβολής κόσμου και το ισοζύγιο ήταν πάντοτε περισσότερο θετικό παρά αρνητικό. Ξεκινώντας από τους Homo Sapiens, που 100.000 χρόνια πριν, ξεκίνησαν από την ανατολική Αφρική, κατέλαβαν και επικράτησαν των άλλων φυλών στην Ευρώπη, όπως των Νεάντερταλ, και από εκεί, εξαπλώθηκαν 60.000 χρόνια αργότερα και στην Ασία αλλά και στην Αμερικανική Ήπειρο. Και όχι τυχαία. Οι Homo Sapiens, απόγονοι των οποίων είμαστε όλοι εμείς σήμερα, δημιούργησαν κοινότητες, εξέλιξαν την γλώσσα, καλλιέργησαν την γη και δημιούργησαν την λεγόμενη αγροτική επανάσταση, 12.000 τουλάχιστον χρόνια π.Χ. Έτσι επικράτησαν, όχι μόνο σ’ άλλες τοπικές ανθρώπινες φυλές, αλλά και σε άλλα πολύ πιο δυνατά άγρια ζώα, καθιστώντας τον άνθρωπο κυρίαρχο ον στον τότε αφιλόξενο πλανήτη.

    Στις πιο σύγχρονες εποχές, και μάλιστα στην ίδια την Αμερική, οι μεταναστευτικές ροές από την Ευρώπη, Ασία, αλλά και Αφρική, στα τέλη του 18ου και αρχές 19ου αιώνα, μετατρέπουν την χώρα σ’ ένα χωρίς προηγούμενο αναπτυξιακό τοπίο, βάζοντας τα θεμέλια για την μετέπειτα εξέλιξη της σε υπερδύναμη. Με πληθυσμό που δεν ξεπερνούσε μερικά εκατομμύρια το 1760, στις αρχές του 19ου αιώνα, έφτασε τα 70 εκατομμύρια, με το 60% περίπου να είναι μετανάστες. Δεν χρειάζεται νομίζω να επισημάνω εδώ το όφελος που είχε η χώρα από την μεταφορά τεχνογνωσίας, ακόμα και εργατικών χεριών, που δούλευαν για ένα κομμάτι ψωμί, επι 24ώρου βάσης, στα εργοτάξια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμη και ο εφευρέτης της ατομικής βόμβας, που έπληξε το Ναγκασάκι και την Χιροσίμα τον Αύγουστο του 1945, ήταν γερμανικής καταγωγής. Χωρίς αυτόν, η Αμερική, ακόμα θα συνέχιζε να πολεμάει την Ιαπωνία στην Ανατολική Ασία. Επιπρόσθετα, όλοι γνωρίζουμε, ότι η Αμερική, είναι η χώρα που χαρακτηρίζεται σαν το χωνευτήρι των πολιτισμών, των θρησκευτικών και γλωσσικών διαφορετικοτήτων.

    Το να κηρύσσει ο Τράμπ, ανελέητο πόλεμο στην μεταναστευτικότητα σήμερα, εκτός αλλά κυρίως εντός της Αμερικής, μοιάζει με προσπάθεια να αλλάξει το κόκκινο χρώμα του αίματος σε πράσινο. Πολύ αργά. Όσο και να προσπαθεί να εξαγνίσει την Αμερικανική φυλή από τις προσμίξεις των μεταναστών τόσο θα καταστρέφει την εικόνα της χώρας, αλλά και την επιρροή της στον πλανήτη. Για τους ίδιους λόγους και η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί να εξορκίζει το μεταναστευτικό, πανάρχαιο για χίλιους λόγους φαινόμενο, καλά θα κάνει, με σεβασμό αλλά και σοφία, να το αξιοποιήσει. Η Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, χρειάζεται εργατικά χέρια, ενώ την ίδια στιγμή γερνάει επικίνδυνα και στερεύει από νέες και δημιουργικές δυνάμεις. Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, με δυναμικές νέες γενιές, είναι η βασική ειρηνική απειλή της Ευρώπης και όχι η ελεγχόμενη και προγραμματισμένη μετανάστευση. Πάρτε για παράδειγμα το λάθος της Ελλάδας. Για μια σχεδόν δεκαετία, απωθούσαμε ή στοιβάζαμε σε απαράδεκτες δομές, χιλιάδες έντιμους, ακόμα και με παιδιά Σύριους μετανάστες και κανένας δεν πρόβλεψε ότι σε πολύ λίγα χρόνια αργότερα θα χρειαζόντουσαν χιλιάδες εργαζόμενοι στον Τουρισμό, τον Πρωτογενή τομέα, αλλά και στην Βιομηχανία. Σήμερα τρέχουμε να κάνουμε συμφωνίες εισαγωγής, όπως – όπως, σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Τότε είχαμε την πολυτέλεια επιλογής ανθρώπων με skills και κάθε είδους τεχνογνωσίας, σήμερα εισάγουμε ότι μας προκύψει.

    Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο πλυθυσμός της Αμερικής, αποτελείτο ήδη κατά 60% από μετανάστες Ευρωπαίους, Ασιάτες αλλά και Αφρικανούς. Δουλεύοντας σε ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες, με μισθούς πείνας, έθεσαν τα θεμέλια της αμερικανικής εκβιομηχάνισης. Και στην συνέχεια της παγκόσμιας αμερικανικής υπεροπλίας, σε όλο το οικονομικό φάσμα. Ακόμα και ο πατέρας της ατομικής βόμβας, που χάρησε την νίκη των Αμερικανών κατά της Ιαπωνίας, τον Αύγουστο του 1945, ήταν γερμανικής καταγωγής.

    Συμπέρασμα: η μετανάστευση δεν είναι ο μεγάλος κίνδυνος για την διάλυση της Ευρώπης. Κατά συνέπεια ο κύριος «Πρώτα η Αμερική» σφάλει στην βασική αρχή της πρόβλεψης του ότι η Ευρώπη θα διαλυθεί εξ αιτίας του μεταναστευτικού.

    Και πάμε τώρα στην τοποθέτηση του για κακούς και αναποτελεσματικούς ηγέτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εδώ φοβάμαι, ότι εγώ τουλάχιστον, δεν έχω ιδιαίτερα πειστικά αντιεπιχειρήματα. Ποιος αλήθεια πιστεύει ότι η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ο Aντόνιο Κόστα, η Κάια Κάλλας ή ο Εμμανουέλ Μακρόν, ο Φρίντριχ Μερτς, ή η Τζώρτζια Μελόνι, είναι ικανοί ηγέτες να οδηγήσουν την Ένωση σ’ έναν νέο κόσμο, της τεχνολογίας, της πολιτικής και της ασφάλειας, ανάμεσα σε Αμερική, Κίνα ακόμη και ταχέως αναδυόμενες χώρες όπως η Ινδία, η Κορέα, η Ινδονησία κ.α; Πλήρης ανικανότητα στο να πείσουν τους πολίτες της Ένωσης, αλλά και των επιμέρους κρατών, γεμάτοι από σκάνδαλα, αδυναμία αποφασιστικότητας, και παντελή έλλειψη κοινής εξωτερικής πολιτικής, σύρονται πίσω από τον πόλεμο της Ουκρανίας, χωρίς σχέδιο και προοπτική. Ή μάλλον, η μοναδική προοπτική είναι να αυξήσουν τις δαπάνες για την άμυνα, και να μειώσουν τις δαπάνες για την παιδεία, την υγεία, και την τεχνολογική ανάπτυξη. Υποστηρίζουν τον Ζελένσκι, με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, όταν, την ίδια στιγμή, γνωρίζουν ότι αυτός έχει χάσει τον πόλεμο και ταυτόχρονα, στελέχη του, καταχρώνται δημόσιο χρήμα. Φτάνουν ακόμα και στο σημείο να επιδιώκουν την παράνομη κατάσχεση των ρωσικών καταθέσεων σε ευρωπαϊκές τράπεζες, παραβιάζοντας την διεθνή ασφάλεια της διακίνησης αξιών και κεφαλαίων.

    Η αναμφισβήτητη έλλειψη ικανών ηγετών, στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ακόμα και στα περισσότερα κράτη μέλη της, δημιουργούν συνθήκες πλήρους αποδυνάμωσης της ανταγωνιστικότητας, τόσο σε σχέση με την Κίνα και την Αμερική, όσο και με τις ανερχόμενες υπερδυνάμεις όπως η Ινδία, Ινδονησία, Κορέα και άλλες. Το μεταναστευτικό είναι η παρανυχίδα στα πραγματικά αίτια του προβλήματος.

    Ναι, με όλα αυτά, και άλλα πολύ περισσότερα, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το πραγματικό όραμα, που είχαν οι εμπνευστές της δημιουργίας της, που δεν ήταν άλλο, από την οικονομική ανάπτυξη, την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών της.

    Εδώ ο Τράμπ έχει απόλυτο δίκιο. Όχι πως τον ενδιαφέρει, αντίθετα το γλεντάει και το απολαμβάνει.
    Εμείς τι κάνουμε;
    Προς το παρόν, σας εύχομαι Καλές Γιορτές, και έναν πιο πολλά υποσχόμενο Νέο Χρόνο.

    Και όπως πάντα περιμένω τις εύστοχες και συνετές απόψεις σας τις οποίες το περιοδικό μας θα τις δημοσιεύσει.
    Email : z.ka@women-in-business.gr

  • Η L’Oréal Dermatological Beauty για δεύτερη συνεχή χρονιά δίπλα στην βραβευμένη ομάδα φοιτητών iGEM Patras

    Η L’Oréal Dermatological Beauty για δεύτερη συνεχή χρονιά δίπλα στην βραβευμένη ομάδα φοιτητών iGEM Patras

    Η L‘Oréal Dermatological Beauty συνεχίζει την υποστήριξή της στο ερευνητικό έργο της φοιτητικής ερευνητικής ομάδας Patras Medicine iGEM 2025, η οποία, για δεύτερη συνεχή χρονιά, κατέκτησε μια εξαιρετική διάκριση στον παγκόσμιο διαγωνισμό Συνθετικής Βιολογίας iGEM 2025.

    Η ομάδα τιμήθηκε με το βραβείο “Best Therapeutics Project“ και συγκαταλέχθηκε στις 10 κορυφαίες προπτυχιακές ομάδες παγκοσμίως, φέρνοντας την Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της επιστημονικής καινοτομίας.

    Η ομάδα Patras Medicine iGEM 2025, με την αφοσίωση και τη συνέπεια που την χαρακτηρίζει, αναδείχθηκε νικήτρια σε μία από τις πιο ανταγωνιστικές κατηγορίες του διαγωνισμού, ξεχωρίζοντας ανάμεσα σε κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικές ομάδες από όλο τον κόσμο. Αυτή η επιτυχία υπογραμμίζει το υψηλό επίπεδο επιστημονικής έρευνας και ανάπτυξης που επιτελείται από νέους Έλληνες επιστήμονες.

    Εκτός από το κύριο βραβείο, η ομάδα απέσπασε επίσης υποψηφιότητες για τα ακόλουθα σημαντικά βραβεία: “Best New Composite Part, Undergrad“, “Best Presentation, Undergrad“, “Best Wiki, Undergrad” και “Best Sustainable Development Impact, Undergrad“.

    Επιπλέον, η Patras Medicine iGEM 2025 τιμήθηκε με το περίοπτο Χρυσό Μετάλλιο, μια αναγνώριση της εξαιρετικής επιστημονικής ποιότητας, της συνεργασίας και της κοινωνικής συνεισφοράς της.

    Το έργο “Morphe“, που παρουσίασε η διεπιστημονική ομάδα, αποτελεί μια καινοτόμο γονιδιακή θεραπεία για την παχυσαρκία, μία από τις σοβαρότερες παγκόσμιες προκλήσεις δημόσιας υγείας. Η πρωτοποριακή αυτή προσέγγιση στοχεύει στην αποκατάσταση της ορμονικής ισορροπίας, αξιοποιώντας σύγχρονα γονιδιακά εργαλεία με ασφαλή, μη επεμβατικό και υψηλής ακρίβειας τρόπο.

    Η κορύφωση του ταξιδιού της ομάδας ήρθε στο Grand Jamboree στο Παρίσι, όπου οι δέκα φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών παρουσίασαν το έργο τους μπροστά σε χιλιάδες επιστήμονες, ερευνητές και εκπροσώπους πανεπιστημίων από όλο τον κόσμο, βιώνοντας την χαρά της διεθνούς αναγνώρισης. Στην ομάδα συμμετείχαν δέκα φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών υπό την επιστημονική καθοδήγηση διδασκόντων του Πανεπιστημίου από μια πληθώρα ειδικοτήτων.

    Η L’Oréal Dermatological Beauty, ως πρωτοπόρος στον κλάδο της επιστήμης του δέρματος και της καινοτομίας, στέκεται με υπερηφάνια δίπλα στην Patras Medicine iGEM για δεύτερη συνεχή χρονιά. Η αδιάλειπτη υποστήριξή προς αυτούς τους ταλαντούχους φοιτητές αντικατοπτρίζει τη δέσμευση προς την επόμενη γενιά επιστημόνων προς την προαγωγή της έρευνας σε τομείς που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής. Η αφοσίωση της ομάδας στην επιστημονική καινοτομία και η ικανότητά της να μετατρέψει φιλόδοξες ιδέες, όπως το έργο “Morphe”, σε λύσεις με πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο, αποτελεί πηγή έμπνευσης για όλους. Μέσω τέτοιων συνεργασιών, η L’Oréal Dermatological Beauty συνεχίζει να επενδύει στην προώθηση της γνώσης, της υγείας και της δημιουργίας αξίας για την κοινωνία.

    Σχετικά με την Patras Medicine iGEM 2025 

    Η Patras Medicine iGEM 2025 είναι μια διεπιστημονική ερευνητική ομάδα προπτυχιακών φοιτητών από το Πανεπιστήμιο Πατρών, η οποία συμμετέχει στον διεθνή διαγωνισμό Συνθετικής Βιολογίας iGEM (International Genetically Engineered Machine). Η ομάδα στοχεύει στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων για παγκόσμιες προκλήσεις, αξιοποιώντας τις αρχές της συνθετικής βιολογίας, της έρευνας και της κοινωνικής προσφοράς.

    Στην ομάδα συμμετείχαν δέκα φοιτητές του Πανεπιστημίου Πατρών: Αλεξοπούλου Αγγελική – Τμήμα Βιολογίας, Δανελάτου Αρετή – Τμήμα Ιατρικής, Διαλυνάκη Ειρήνη – Τμήμα Βιολογίας, Δίπλα Ζωή Ανδριάνα – Τμήμα Βιολογίας, Μπαλάσης Ιωάννης – Τμήμα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής, Ντεντιάεβα Βαλεντίνα Θεοδώρα – Τμήμα Βιολογίας, Παναγιωτόπουλος Γεώργιος – Τμήμα Βιολογίας, Ρέππα Λυδία – Τμήμα Βιολογίας, Ροντογιάννη Ελένη – Τμήμα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής, Τετράδη Σμαραγδή – Τμήμα Βιολογίας.

    Για την επιστημονική καθοδήγηση της ομάδας συνεργάστηκαν μια πληθώρα καθηγητών του Πανεπιστημίου Πατρών: Principal Investigators: Μούρτας Σπυρίδων, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Πατρών, Πιπερίγκου Ζωή, Επίκουρη Καθηγήτρια Βιοχημείας, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Πατρών και οι Instructors Δεναξά Μυρτώ, Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Πατρών , Δρόσος Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής Μοριακής Γενετικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Πατρών, Κοτίνη Ανδριάνα, Senior Post–Doc, Τραχανά Βαρβάρα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κυτταρικής Βιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Χαρτουμπέκης Διονύσιος, Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Πατρών και Advisors: Βαρβέρης Νικόλας Κ., Συνπρόεδρος και μέντορας του Παγκόσμιου Διαγωνισμού GSEA, Κουρή Μαρία, Τμήμα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής, Λλέσι Ματίλντα, Τμήμα Βιολογίας, Ντούκα Μαρία, Τμήμα Βιολογίας, Ράπτη Αφροδίτη, Τμήμα Βιολογίας, Χατζόπουλος Άλκης, Τμήμα Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής.

    Σχετικά με την L’Oréal Dermatological Beauty 

    Η L‘Oréal Dermatological Beauty είναι ένας παγκόσμιος ηγέτης στην δερματολογική φροντίδα, με αποστολή να βελτιώνει την υγεία και την ποιότητα ζωής του δέρματος μέσω επιστημονικά τεκμηριωμένων και καινοτόμων λύσεων. Μέσα από την έρευνα και ανάπτυξη προϊόντων που συνιστώνται από δερματολόγους, η L‘Oréal Dermatological Beauty δεσμεύεται να προσφέρει αποτελεσματικές λύσεις για διάφορες δερματικές ανάγκες, υποστηρίζοντας παράλληλα την επιστημονική εκπαίδευση και καινοτομία.

  • Η σημασία διαχείρισης του βάρους στον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2

    Η σημασία διαχείρισης του βάρους στον Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2

    Κατερίνα Μπαρμπαγιάννη

    MD, MSc, Παθολόγος με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη

    Medical Advisor Φαρμασέρβ–Λίλλυ

    Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 αποτελεί μάστιγα της σύγχρονης κοινωνίας και οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν γλυκαιμική ρύθμιση με στόχο γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης HbA1c <7 % για την πλειοψηφία των ανθρώπων που πάσχουν από τη νόσο αυτή. Ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι για την  πλειονότητα του πληθυσμού που παλεύει με τον διαβήτη, ο στόχος αυτός δεν επιτυγχάνεται. Σε αυτό συμβάλλουν και άλλοι παράγοντες, όπως η παχυσαρκία, που συχνά συνυπάρχει στα άτομα με διαβήτη.

    Η παχυσαρκία και ο Διαβήτης τύπου 2 είναι νοσήματα στενά συνδεδεμένα. Η παχυσαρκία, μάλιστα, αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες για την εμφάνιση διαβήτη. Υψηλότερη συσσώρευση λίπους σχετίζεται με υψηλότερη επίπτωση διαβήτη, υπέρτασης και δυσλιπιδαιμίας. Οι περισσότεροι άνθρωποι με αυτές τις μεταβολικές νόσους έχουν Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ≥25 kg/m²,  αν και αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι με παχυσαρκία ή υπερβάλλον βάρος έχουν απαραίτητα και μεταβολική νόσο. Ούτε ότι αυτοί με μεταβολική νόσο είναι αποκλειστικά άτομα με παχυσαρκία.

    Η συνύπαρξη όμως παχυσαρκίας και διαβήτη τύπου 2 δυσχεραίνει την αντιμετώπιση του διαβήτη, καθώς αυτά τα άτομα έχουν μεγαλύτερη δυσκολία να πετύχουν τους γλυκαιμικούς στόχους, αλλά και μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν τις επιπλοκές αυτού, όπως η νεφροπάθεια και η καρδιοαγγειακή νόσος. Η παχυσαρκία μειώνει το προσδόκιμο επιβίωσης των ανθρώπων με διαβήτη, ειδικά των νεότερων και των γυναικών.

    Η αντιμετώπιση του βάρους των ανθρώπων με διαβήτη είναι θεμελιώδης αρχή της ολιστικής ανθρωποκεντρικής προσέγγισης και μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της σωματικής υγείας, της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής.

    Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, στα άτομα με διαβήτη τύπου 2 συνιστάται απώλεια βάρους τουλάχιστον 5% , καθώς μια τέτοια απώλεια συμβάλλει στην βελτίωση της γλυκαιμίας, ακόμα και στη μείωση των αντιδιαβητικών φαρμάκων. Πιο εντατικοποιημένοι στόχοι, πχ μείωση του βάρους περισσότερο από 10-15% μπορεί ακόμα και να τροποποιήσει την εξέλιξη της νόσου και να οδηγήσει σε υποστροφή του διαβήτη. Η θεραπευτική παρέμβαση εμπεριέχει υγιεινοδιαιτητικά μέτρα, φαρμακευτική αγωγή ή και χειρουργική αντιμετώπιση.

    Η υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση περιλαμβάνει εντατική δίαιτα και σωματική δραστηριότητα,  πάντα υπό παρακολούθηση, εξατομικευμένα και βάσει προσωπικών προτιμήσεων και αναγκών.

    Μεταξύ των αντιδιαβητικών φαρμακευτικών αγωγών, οι επαγγελματίες υγείας συνιστάται να επιλέξουν κάποια από τις θεραπευτικές κατηγορίες, που συμβάλλουν τόσο στη ρύθμιση της γλυκαιμίας, όσο και στη διαχείριση του βάρους. Όλα σχεδόν τα εγκεκριμένα φάρμακα διαχείρισης βάρους έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνουν τη γλυκαιμία σε άτομα με διαβήτη τύπου 2 και ότι καθυστερούν την εξέλιξη προς διαβήτη τύπου 2 σε άτομα αυξημένου κινδύνου. Ορισμένοι από αυτούς τους παράγοντες έχουν μάλιστα ένδειξη τόσο για τη μείωση του σακχάρου όσο και για την παχυσαρκία.

    Τέλος, η μεταβολική χειρουργική οδηγεί σε πιο μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, με διατηρήσιμες απώλειες βάρους και υποστροφή του διαβήτη, καθώς και σε μείωση των επιπλοκών του, για τη μεγάλη πλειοψηφία των ατόμων με διαβήτη που υποβάλλεται σε αυτήν. Για πολλούς λόγους, ωστόσο, συμπεριλαμβανομένου του κόστους, της περιορισμένης πρόσβασης στην περίθαλψη και των ανησυχιών σχετικά με ανεπιθύμητες ενέργειες, η βαριατρική χειρουργική έχει περιοριστεί σε μικρό ποσοστό των επιλέξιμων για τη διαδικασία.

    Σε όλες τις ανωτέρω θεραπευτικές επιλογές, υπάρχουν όμως και προκλήσεις. Μετά την αρχική επιτυχία, ένα μεγάλο ποσοστό βάρους αλλά και ο διαβήτης επανέρχονται. Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε στρατηγική απώλειας βάρους σε άτομα με διαβήτη, θα πρέπει να περιλαμβάνει τακτική παρακολούθηση από επαγγελματία υγείας, με στόχο τη διατήρηση της μείωσης μακροπρόθεσμα και τελικά τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής των ατόμων με διαβήτη και παχυσαρκία.

    Βιβλιογραφία

    1. Blüher M, Ceriello A, Davies M, et al. Managing weight and glycaemic targets in people with type 2 diabetes-How far have we come?. Endocrinol Diabetes Metab. 2022;5(3):e00330
    2. Obesity and Weight Management for the Prevention and Treatment of Type 2 Diabetes: Standards of Care in Diabetes 2025;48(Suppl. 1):S167–S180
    3. Ceriello A, Lucisano G, Prattichizzo F, et al. Variability in body weight and the risk of cardiovascular complications in type 2 diabetes: results from the Swedish National Diabetes Register. Cardiovasc Diabetol. 2021;20(1):173.
  • 6 Υποτροφίες & υποστήριξη 4 Eρευνητικών Έργων του ΕΚΠΑ από την ΑΜΚΕ ΚΛΕΩΝ ΤΣΕΤΗΣ εις μνήμην της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου

    6 Υποτροφίες & υποστήριξη 4 Eρευνητικών Έργων του ΕΚΠΑ από την ΑΜΚΕ ΚΛΕΩΝ ΤΣΕΤΗΣ εις μνήμην της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου

    Ήταν το 2021, λίγους μήνες μετά τη δολοφονία της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου, μεταπτυχιακής φοιτήτριας στο Τμήμα Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, όταν η Πρόεδρος του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη, Ιουλία Τσέτη, ανακοίνωσε τη θέσπιση υποτροφίας που θα απονέμεται από την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία ΚΛΕΩΝ ΤΣΕΤΗΣ εις μνήμην της Γαρυφαλλιάς, σε φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Φαρμακευτικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, για ερευνητικά έργα στο πεδίο της Φαρμακολογίας.

    Στο πλαίσιο της υποτροφίας εις μνήμην της Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου, Φαρμακοποιού, με Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης «Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Νέων Φαρμακευτικών Ενώσεων με Ειδίκευση Φαρμακολογία», η ΑΜΚΕ ΚΛΕΩΝ ΤΣΕΤΗΣ κατά τα ακαδημαϊκά έτη 2021-2022, 2022-2023, 2023-2024, προχώρησε, μεταξύ και άλλων ενισχύσεων, στην οικονομική ενίσχυση τριών ερευνητικών έργων με αντικείμενο τη Φαρμακολογία από το τμήμα Φαρμακευτικής ΕΚΠΑ, αφού έλαβε και αξιολόγησε τα αντίστοιχα αιτήματα ενίσχυσης.

    Στο πλαίσιο της υποστήριξης των τριών έργων αυτών, απονεμήθηκαν συνολικά 6 υποτροφίες σε μεταπτυχιακούς φοιτητές του Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης «Σχεδιασμός και Ανάπτυξη Νέων Φαρμακευτικών Ενώσεων με Ειδίκευση Φαρμακολογία» και Υποψήφιους Διδάκτορες με γνωστικό αντικείμενο τη Φαρμακολογία, το οποίο ήταν και το αντικείμενο της αδικοχαμένης Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου. Τα έργα εκπονήθηκαν υπό την επίβλεψη της αείμνηστης Καθηγήτριας Φαρμακολογίας Ιωάννας Ανδρεάδου.  Για το 2025 ανακοινώθηκε η υποστήριξη ενός επιπλέον έργου με την αντίστοιχη απονομή υποτροφίας στο αντικείμενο της Φαρμακολογίας, το οποίο αυτή την περίοδο είναι υπό εκπόνηση στο τμήμα Φαρμακευτικής ΕΚΠΑ.

    Η ΑΜΚΕ ΚΛΕΩΝ ΤΣΕΤΗΣ δημιουργήθηκε τον Νοέμβριο του 2017, εις μνήμην του ιδρυτή του Ομίλου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Τσέτη, φαρμακοποιού και ερευνητή Κλέωνα Τσέτη, από τις κόρες του Ιουλία και Ειρήνη, με αποστολή να στηρίξει και να ενισχύσει τη δημιουργική σκέψη, την επιστημονική έρευνα και τη συνεχή πρόοδο.Μέχρι σήμερα έχει ενισχύσει, μέσω υποτροφιών, 47 αριστούχους φοιτητές και ερευνητές, ενώ έχει υποστηρίξει 31 επιστημονικά και ερευνητικά προγράμματα με χορηγίες υλικών άμεσης ανάλωσης και πάγιου εξοπλισμού.

    Με όραμα να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη σύνδεση της επιστήμης με την επιχειρηματικότητα, η ΑΜΚΕ ενισχύει την έρευνα και φέρνει κοντά ερευνητές από όλα τα πεδία των επιστημών υγείας, εκπαιδευτικά ιδρύματα και τη βιομηχανία, προκειμένου να μετατρέψουν τη γνώση σε καινοτόμες λύσεις για την κοινωνία.

    Η 25η Νοέμβρη καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το Δεκέμβριο του 1999. Στην Ευρώπη υπεγράφη το 2017 η απόφαση – σύμβαση για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας, γνωστή και ως συνθήκη της Κωνσταντινούπολης.

    https://www.foundationkleontsetis.com/el 

  • Η Peace by Peas στο διεθνές Next Bite Satellite του EIT Food με μια νέα clean label λύση για  υγιεινή οικογενειακή διατροφή.

    Η Peace by Peas στο διεθνές Next Bite Satellite του EIT Food με μια νέα clean label λύση για υγιεινή οικογενειακή διατροφή.

    Η Peace by Peas, γνωστή για την προώθηση των ζυμωμένων φυτικών τροφίμων στην Ελλάδα, συμμετείχε στον ελληνικό τελικό του προγράμματος EWA και απέσπασε το βραβείο “Visibility Pack”.

    Το νέο λειτουργικό άλειμμα της εταιρείας, που βασίζεται σε βιολογικό τέμπε ρεβιθιού και μίσο από ρεβίθια, απευθύνεται σε μητέρες και οικογένειες, παρέχοντας υψηλή φυτική πρωτεΐνη, προβιοτικά, πρεβιοτικά και αντιοξειδωτικά. Είναι έτοιμο προς χρήση και αποτελεί εύκολη, υγιεινή επιλογή για το καθημερινό οικογενειακό τραπέζι.

    Η Peace by Peas θα συμμετάσχει στο διεθνές Next Bite Satellite στη Βαρσοβία, όπου η Γιούλια Βολομπούγιεβα θα είναι μέρος του “Walk of EWA Fame”. Παράλληλα, προϊόντα όπως το τέμπε και το μίσο αποτελούν πολύτιμες πρώτες ύλες για επαγγελματικές κουζίνες.

  • Η μεγαλύτερη περιβαλλοντική δράση της KARABINIS MEDICAL ολοκληρώθηκε στο Περιστέρι με εντυπωσιακά αποτελέσματα

    Η μεγαλύτερη περιβαλλοντική δράση της KARABINIS MEDICAL ολοκληρώθηκε στο Περιστέρι με εντυπωσιακά αποτελέσματα

    Δράση καθαρισμού στη Βιομηχανική Ζώνη Περιστερίου, στο πλαίσιο του προγράμματος «Η Φροντίδα για το Περιβάλλον είναι στο DNA μας»

     

    Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 16 Νοεμβρίου 2025 η μεγαλύτερη δράση καθαρισμού των τελευταίων πέντε ετών του προγράμματος της KARABINIS MEDICAL «Η Φροντίδα για το Περιβάλλον είναι στο DNA μας». Η δράση υλοποιήθηκε στη Βιομηχανική Ζώνη Περιστερίου υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής και σε συνεργασία με τον Δήμο Περιστερίου, ενώ το πρόγραμμα τελεί συνολικά υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Τουρισμού.

    Η συμμετοχή ήταν εντυπωσιακή, με πλήθος εθελοντών, εταιρειών και εκπροσώπων της πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης να στηρίζουν έμπρακτα την πρωτοβουλία. Με την καθοριστική συνδρομή όλων, συλλέχθηκαν περίπου 15 τόνων απορριμμάτων, εκ των οποίων 3 τόνοι αδρανή υλικά, 3 τόνοι ογκώδη αντικείμενα, 2,5 τόνοι υποπροϊόντα πράσινου και 7,5 τόνοι σύμμεικτα απορρίμματα. Όλα τα υλικά οδηγήθηκαν σε ολοκληρωμένα συστήματα ανακύκλωσης και κομποστοποίησης, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα και τη βιώσιμη διάσταση της δράσης.

    Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κ. Ειρήνη Αγαπηδάκη, ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα Αθηνών κ. Χαράλαμπος Αλεξανδράτος, η Αντιπεριφερειάρχης Αλσών – Πάρκων & Υγείας Ζώων κ. Ελευθερία Μωραϊτάκη – Πικρού, καθώς και ο Δήμαρχος Περιστερίου κ. Ανδρέας Παχατουρίδης, συμβάλλοντας ενεργά στο έργο της ομάδας.

    Η πρωτοβουλία ανέδειξε τη δέσμευση της KARABINIS MEDICAL στην Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, συνδυάζοντας τον καθαρισμό επιβαρυμένων περιοχών με την προώθηση της ανταποδοτικής ανακύκλωσης των συσκευασιών των συμπληρωμάτων διατροφής SON. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με το 1% του κύκλου εργασιών των συμπληρωμάτων διατροφής SON  και ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών και των φαρμακοποιών, δημιουργώντας ουσιαστικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα.

    Η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας κ. Ειρήνη Αγαπηδάκη δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η φροντίδα της γειτονιάς μας υπενθυμίζει την αξία της σύνδεσης με την κοινότητα και της οικολογικής μας συνείδησης.» Ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικού Τομέα Αθηνών κ. Χαράλαμπος Αλεξανδράτος ευχαρίστησε την KARABINIS MEDICAL για την πρωτοβουλία, τονίζοντας πως κάθε τέτοια δράση ενισχύει την προστασία του περιβάλλοντος και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

    Ο Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος της KARABINIS MEDICAL κ. Απόστολος Καραμπίνης, σε δήλωσή του, εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες του προς τον Δήμο Περιστερίου για τη σημαντική συμβολή του, την Περιφέρεια Αττικής, το Υπουργείο Τουρισμού, την Αναπληρώτρια Υπουργό Υγείας για την ενεργή συμμετοχή της, καθώς και όλους τους εθελοντές και συνεργαζόμενες εταιρείες που συνέβαλαν στην επιτυχία της δράσης.

    Ευχαριστίες στους Υποστηρικτές της Δράσης

    Η Karabinis Medical εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες προς όλους όσοι συνέβαλαν ουσιαστικά στην επιτυχή υλοποίηση της πρόσφατης περιβαλλοντικής δράσης.  Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στους: Ιατρικό Αθηνών, Perfect Facilities, Mega Brokers, MINOA Waters, Fortune Greece Network, ΕΕΝΕ, Artecnico, New Optical, ΠΕΙΦΑΣΥΝ, ΠΡΟΣΥΦΑΠΕ, Netcom, Intellectica, Celyphos, MKVII Project, καθώς και στον κ. Χαριτάτο και την κ. Χατζηγεωργίου

    από την εκπομπή «Καθαρές Κουβέντες» του OPEN BEYOND, για τη συνεργασία και τη φιλοξενία.

    Η πολύτιμη συμμετοχή τους ενίσχυσε καθοριστικά το κοινό όραμα για ένα καθαρότερο και βιώσιμο  περιβάλλον, επιβεβαιώνοντας τη δύναμη της συνεργασίας. Όπως δήλωσε και η Αντιπεριφερειάρχης Αλσών – Πάρκων & Υγείας Ζώων, κ. Ελευθερία Μωραϊτάκη – Πικρού: «Μόνο με ομαδικότητα μπορούμε να προστατεύσουμε και να απολαύσουμε το περιβάλλον και τη ζωή μας.»

    Μαζί προστατεύουμε, μαζί αναδεικνύουμε, μαζί δημιουργούμε ένα βιώσιμο μέλλον!