ΓΑΛΑΤΕΙΑ ΣΠΑΘΩΡΗ
Ειδικευόμενη Ενδοκρινολογίας
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ
Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας, Επισκέπτης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή, University of Warwick, UK,
Διδάκτωρ Μεταβολισμού Ιατρικής Σχολής University of Birmingham, UK
Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις πιο συχνές χρόνιες νόσους παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότεροι από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με παχυσαρκία. Ως παχυσαρκία ορίζεται ο Δείκτης Μάζας Σώματος (Σωματικό Βάρος σε kg διά το Υψος Σώματος σε cm στο τετράγωνο) πάνω από 30 kg/m2 . Αποτελεί μια σύνθετη κατάσταση που επηρεάζει την υγεία, την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής. Παρά την επιστημονική πρόοδο, γύρω από την παχυσαρκία εξακολουθούν να κυκλοφορούν πολλοί μύθοι που συχνά οδηγούν σε παραπληροφόρηση, ενοχοποίηση και στιγματισμό των ανθρώπων που ζουν με αυτήν.
Μύθοι περί Παχυσαρκίας
✤ Μύθος 1: «Η παχυσαρκία είναι θέμα θέλησης». Η αλήθεια είναι ότι η παχυσαρκία είναι πολυπαραγοντική νόσος. Γενετικοί παράγοντες, ορμονικές διαταραχές, περιβάλλον, ψυχολογικοί παράγοντες και κοινωνικές συνθήκες επηρεάζουν την όρεξη για φαγητό αλλά και το βάρος σώματος. Με άλλα λόγια κάποιοι άνθρωποι απλά πεινάνε και παίρνουν βάρος περισσότερο από άλλους. Δεν είναι απλώς θέμα «πειθαρχίας».
✤ Μύθος 2: «Αρκεί να τρώμε λιγότερο και να κινούμαστε περισσότερο». Αν και η ισορροπημένη διατροφή και η άσκηση είναι θεμελιώδεις για την διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους σώματος, για κάποιους ασθενείς δεν αρκούν. Ο οργανισμός έχει μηχανισμούς που αντιστέκονται στην απώλεια βάρους, όπως η μείωση του μεταβολισμού και η αύξηση της πείνας. Γι’ αυτό η παχυσαρκία χρειάζεται ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση. Με την εξέλιξη της επιστήμης, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί νέες αποτελεσματικές θεραπείες για τη νόσο της παχυσαρκίας,όπως οι GLP-1 αγωνιστές, που χορηγούνται σε ασθενείς με ειδικές ενδείξεις υπό ιατρική παρακολούθηση.
✤ Μύθος 3: «Οι δίαιτες-αστραπή είναι αποτελεσματικές». Στην πραγματικότητα, οι πολύ αυστηρές δίαιτες οδηγούν συχνά σε γρήγορη επαναπρόσληψη βάρους, διατροφικές διαταραχές και επιβάρυνση της υγείας. Η πολύ απότομη απώλεια σωματικού βάρους δε, αποτελεί σοκ για τον οργανισμό. Αντίθετα η ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με σωματική άσκηση οδηγεί στην θεμιτή, προοδευτική απώλεια βάρους.
Ποιες είναι οι πραγματικές επιπτώσεις της παχυσαρκίας;
Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη τύπου 2, υπνική άπνοια, ορισμένους τύπους καρκίνου και ορθοπεδικά προβλήματα. Επηρεάζει επίσης την ψυχική υγεία, προκαλώντας συχνά άγχος, κατάθλιψη και κοινωνικό στιγματισμό. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι κρίσιμες.
Αντιμετώπιση: Τι πραγματικά βοηθά;
Η θεραπεία της παχυσαρκίας πρέπει να είναι εξατομικευμένη και να γίνεται με καθοδήγηση επαγγελματιών υγείας, ειδικά όταν ο ασθενής δεν καταφέρνει να πετύχει την επιθυμητή απώλεια βάρους από μόνος του. Οι βασικοί άξονες περιλαμβάνουν:
✤ Ισορροπημένη διατροφή με έμφαση σε φυσικές τροφές, λαχανικά, φρούτα, πρωτεΐνες και υγιεινά λιπαρά.
✤ Τακτική φυσική δραστηριότητα, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του ατόμου.
✤ Ψυχολογική υποστήριξη, καθώς το φαγητό συχνά συνδέεται με άγχος, στρες ή συναισθηματικές ανάγκες.
✤ Ιατρική παρακολούθηση, όπου χρειάζεται, με θεραπείες που μπορεί να περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή ή άλλες παρεμβάσεις που αποφασίζονται από γιατρούς.
Πρόληψη: Η καλύτερη «θεραπεία»
Η πρόληψη της παχυσαρκίας ξεκινά από την παιδική ηλικία και αφορά ολόκληρη την οικογένεια. Μερικές βασικές αρχές αποτελούν οι σωστές διατροφικές συνήθειες από νωρίς, ο περιορισμός των επεξεργασμένων τροφών και ζάχαρης, η καθημερινή κίνηση, ο ποιοτικός και επαρκής ύπνος που επηρεάζει τις ορμόνες της όρεξης και η υγιής σχέση με το φαγητό, χωρίς ενοχές και υπερβολικούς περιορισμούς
Η παχυσαρκία δεν είναι προσωπική αποτυχία. Είναι μια νόσος που χρειάζεται κατανόηση, επιστημονική ενημέρωση και υποστήριξη. Με σωστή ιατρική καθοδήγηση και αλλαγές στον τρόπο ζωής, γίνεται πλέον εφικτή η αντιμετώπιση της νόσου της παχυσαρκίας και η πρόληψη των δυσμενών επιπλοκών της.
