Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο βιώνουν κάποιου είδους έγκαυμα. Οι πρώτες βοήθειες είναι σημαντικές για την έκβαση του εγκαύματος, καθώς βοηθούν στην επούλωσή του, προστατεύοντας από περαιτέρω βλάβη των ιστών και μειώνοντας τις πιθανότητες επιπλοκών.

«Πρόκειται για έναν από τους πιο επώδυνους τραυματισμούς που μπορεί να βιώσει κανείς. Όταν το κάψιμο είναι αρκετά σοβαρό καταστρέφονται οι νευρικές απολήξεις. Επίσης, βλάπτεται η φυσιολογική ισορροπία υγρών/ηλεκτρολυτών του σώματος και η θερμοκρασία του. Εκτός από τον ίδιο τον τραυματισμό του δέρματος, μπορεί να επηρεαστούν και άλλα όργανα του σώματος, όπως μυς, νεύρα, αιμοφόρα αγγεία και η καρδιά, αλλά και συστήματα, όπως το αναπνευστικό. Σοβαρές μπορεί να είναι και οι αισθητικές συνέπειες του εγκαύματος, όπως και τα συναισθηματικά και ψυχολογικά προβλήματα που προκύπτουν», επισημαίνει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

Τα περισσότερα εγκαύματα συμβαίνουν τυχαία, από απροσεξία ή υπερεκτίμηση των ικανοτήτων. Εκτός από την έκθεση σε θερμότητα, στα δερματικά εγκαύματα περιλαμβάνονται τα χημικά, και αυτά που προκύπτουν από τον ηλεκτρισμό και την ακτινοβολία. Αναλόγως της έκτασης της βλάβης του δέρματος, ταξινομούνται:

• Σε εγκαύματα 1ου βαθμού, τα οποία είναι ήπια, επηρεάζουν μόνο την επιδερμίδα, η οποία κοκκινίζει και πονά. Είναι τα πιο συνηθισμένα και τα πιο μικρά από όλα τα εγκαύματα. Επουλώνονται χωρίς ουλές μέσα σε δύο έως πέντε ημέρες. Το δέρμα μπορεί να ξεφλουδίσει και να προκύψει προσωρινός αποχρωματισμός.
• Σε εγκαύματα 2ου βαθμού, τα οποία επηρεάζουν και το χόριο και ο ασθενής εμφανίζει στο σημείο ερυθρότητα, πόνο, οίδημα και φουσκάλες. Θεωρούνται ήσσονος σημασίας και όταν αντιμετωπίζονται με φροντίδα, επουλώνονται μέσα σε τρεις εβδομάδες, δημιουργώντας ελάχιστα σημάδια.
• Σε εγκαύματα 3ου βαθμού, τα οποία εκτίνονται και στα 3 στρώματα του δέρματος: την επιδερμίδα, το χόριο και το υπόδερμα. Το καμένο δέρμα μπορεί να είναι μαύρο, λευκό ή κόκκινο. Σε εγκαύματα αυτού του βαθμού καταστρέφονται τα τριχοθυλάκια και οι ιδρωτοποιοί αδένες και ο ασθενής συνήθως δεν νιώθει πόνο ακριβώς στην περιοχή του εγκαύματος αλλά πλησίον αυτής, καθώς έχουν υποστεί βλάβη οι νευρικές απολήξεις στο συγκεκριμένο σημείο. Καθώς τα εγκαύματα αυτά επουλώνονται, σχηματίζονται παχιές ουλές. Ενδεχομένως για την ίασή τους να απαιτηθεί μεταμόσχευση δέρματος, από τον ίδιο τον ασθενή ή αλλομόσχευμα.

Ο βαθμός εγκαύματος είναι σημαντικός, γιατί μπορεί να προκαλέσει μόλυνση των εκτεθειμένων ιστών και να επιτρέψει την εισβολή επιβλαβών μικροοργανισμών στο κυκλοφορικό σύστημα.

Τα εγκαύματα στο πρόσωπο είναι πιο σοβαρά επειδή μπορεί να επηρεάσουν τις αναπνευστικές οδούς και τα μάτια. Τα εγκαύματα στα χέρια και τα πόδια χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, επειδή θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στην κίνηση των δακτύλων και των ποδιών. Καθοριστικής σημασίας για την έκβαση του εγκαύματος είναι επίσης η έκταση της επιφάνειας του δέρματος που έχει καεί, καθώς και η ηλικία του τραυματία, επειδή τα μικρά παιδιά και οι ηλικιωμένοι συνήθως έχουν πιο σοβαρές αντιδράσεις και διαφορετικές διαδικασίες επούλωσης.

Για τα εγκαύματα που προκαλούνται από φωτιά και αναλόγως του βαθμού τους, ο δρ Στάμου συμβουλεύει:

• Για τα εγκαύματα 1ου βαθμού: Τοποθετήστε την καμένη περιοχή κάτω από τρεχούμενο δροσερό νερό για 20 λεπτά. Μην βάζετε πάγο, γιατί μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω βλάβη. Εάν δεν υπάρχει τρεχούμενο νερό, εφαρμόστε μια κομπρέσα από πανί χωρίς χνούδι, την οποία να ανανεώνετε κάθε 20 λεπτά. Στην περίπτωση που δεν μπορεί να εφαρμοστεί ούτε κομπρέσα, καλύψτε την περιοχή με διαφανή μεμβράνη (φαγητού) και αναζητείστε τρεχούμενο νερό το συντομότερο.Αφαιρέστε κοσμήματα (π.χ. δαχτυλίδια).Εφαρμόστε αντιβιοτική κρέμα και καλύψτε ελαφρά με γάζα. Φυσικά, απαγορεύεται η εφαρμογή παραδοσιακών πρακτικών (π.χ. λάδι, βούτυρο ή οδοντόκρεμα). Για τον πόνο μπορούν να ληφθούν μη συνταγογραφούμενα αναλγητικά.
• Εγκαύματα 2ου βαθμού: Οι πρώτες βοήθειες για αυτού του βαθμού τα εγκαύματα δεν διαφέρουν από εκείνες του 1ου βαθμού. Εάν το καμένο δέρμα είναι καλυμμένο με ύφασμα, αφαιρέστε το και μη σπάτε τις φουσκάλες που θα σχηματιστούν. Ενδεχομένως να χρειαστεί μια ισχυρότερη αντιβιοτική κρέμα, για να αποφευχθεί η μόλυνση. Η τοποθέτηση της πάσχουσας περιοχής σε υψηλότερο σημείο μπορεί να μειώσει τον πόνο και το οίδημα.
• Εγκαύματα 3ου βαθμού: Αυτά τα εγκαύματα είναι τα σοβαρότερα και μπορεί να είναι απειλητικά για τη ζωή. Η απομάκρυνση από το σημείο της φωτιάς και η κλήση ενός ασθενοφόρου πρέπει να είναι το πρώτο μέλημα του φροντιστή, για την άμεση και ασφαλή μεταφορά του θύματος στο νοσοκομείο. Ελέγξτε την αναπνευστική λειτουργία και εφαρμόστε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ακόμα και εάν δεν γνωρίζουμε πώς ακριβώς γίνεται), εάν ο εγκαυματίας δεν αναπνέει. Αφαιρέστε οτιδήποτε τον στενεύει. Μη βυθίζετε το σώμα του σε νερό, μην αφαιρείτε τα ρούχα του αλλά καλύψτε, εάν είναι δυνατόν, την πληγείσα περιοχή με αποστειρωμένες γάζες ή καθαρό σεντόνι και περιμένετε τους τραυματιοφορείς.Στο νοσοκομείο κρίνεται η θεραπεία που θα ακολουθηθεί, η οποία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες.Στις επιπλοκές του δέρματος περιλαμβάνεται η σοβαρή λοίμωξη, που μπορεί να οδηγήσει σε ακρωτηριασμό ή σηψαιμία. 

«Στα μελλοντικά όπλα για την ταχύτερη επούλωση των εγκαυμάτων, την αναγέννηση των ιστών και την ανακούφιση από τον πόνο αναμένεται να προστεθεί η εφαρμογή χαμηλής δόσης μιας μορφής φωτοθεραπείας (photobiomodulation), σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Buffalo. Από τα ευρήματά της, που δημοσιεύτηκαν στο Scientific Reports, διαπιστώθηκε ότι η θεραπεία αυτή επιταχύνει την ανάρρωση από εγκαύματα και μειώνει τη φλεγμονή σε ποντίκια, ενεργοποιώντας μια πρωτεΐνη που ελέγχει την κυτταρική ανάπτυξη και διαίρεση (την TGF-beta 1)», καταλήγει ο δρ Χρήστος Στάμου.

Όταν τρώμε, η τροφή περνά από το στόμα στο στομάχι μέσω του οισοφάγου. Ένας μυϊκός δακτύλιος στο κάτω μέρος του οισοφάγου εμποδίζει την παλινδρόμηση της τροφής από το στομάχι πίσω στον οισοφάγο.

«Αυτός ο δακτύλιος που λειτουργεί σαν μια ανεπίστροφη βαλβίδα ονομάζεται κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας (ΚΟΣ). Όταν αυτή η βαλβίδα για κάποιο λόγο δεν κλείνει εντελώς, το περιεχόμενο του στομάχου, φαγητό, αέρας αλλά κυρίως υγρά μπορεί να επιστρέψει στον οισοφάγο. Τα τελευταία είναι κυρίως οξέα που παράγει το στομάχι για την πέψη της τροφής. Σε αυτά οφείλεται η αίσθηση κάποιες φορές της ξινής γεύσης στο στόμα. Τα ισχυρά οξέα του στομάχου μπορούν επίσης να βλάψουν την εσωτερική επιφάνεια του οισοφάγου δημιουργώντας πληγές (οισοφαγίτιδα)», σημειώνει ο Κωνσταντίνος Δελής Διευθυντής Γαστρεντερολόγος στο Metropolitan Hospital, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ.

1.Χρειάζεται να κάνω κάποιες εξετάσεις εάν έχω γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;

Αυτό θα το κρίνει ο γαστρεντερολόγος σας αφού σας πάρει ένα πλήρες ιστορικό. Η συνηθισμένη εξέταση είναι η οισοφαγογαστροσκόπηση. Με τα σύγχρονα ενδοσκόπια που σήμερα διαθέτουμε, η διαδικασία είναι ολιγόλεπτη και απλούστατη, γίνεται με μέθη και δεν ενοχλεί καθόλου τον ασθενή.

2.  Τι μπορώ να κάνω για να αντιμετωπίσω αποτελεσματικά την παλινδρόμηση;

Εάν δοκιμάζετε την εμπειρία των ενοχλητικών συμπτωμάτων της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης ήρθε η ώρα να κάνετε κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής σας. ώστε να απαλλαγείτε από αυτά. Να είστε σίγουροι ότι για αρχή είναι η καλύτερη επιλογή.

Μία από τις καλύτερες αλλαγές που μπορείτε να κάνετε στον τρόπο ζωής σας είναι να χάσετε βάρος αν είστε υπέρβαροι. Ακολουθήστε αποφασιστικά ένα πρόγραμμα υγιεινής διατροφής που θα σας βοηθήσει να απαλλαγείτε από το βάρος που χρειάζεται να χάσετε. Αυτό είναι πολλαπλά ευεργετικό γιατί θα μειώσει τον κίνδυνο και για άλλα προβλήματα υγείας που υπάρχουν ή θα προκύψουν στο μέλλον.

• Αποφεύγετε τα κοκκινιστά φαγητά, τις ντομάτες και τα κρεμμύδια στις σαλάτες.
• Τέρμα πια τα λιπαρά και τα πικάντικα φαγητά.
• Ελαττώστε ή καταργήστε το φαγητό στο τηγάνι.
• Τρώτε μικρά και ελαφρά γεύματα κυρίως εάν γνωρίζετε ότι πρόκειται να ξαπλώσετε λίγο αργότερα.
• Ελαττώστε δραστικά όλα τα ανθρακούχα ποτά.
• Μειώστε την ποσότητα του οινοπνεύματος που καταναλώνετε. Το αλκοόλ έχει ένα από τα πιο επιβαρυντικά αποτελέσματα για όσους έχουν παλινδρόμηση. Όμως αυτό αξίζει να το μειώσετε και γενικότερα για τη υγεία σας.
• Αποφεύγετε τα πολλά υγρά και τις σούπες το βράδυ. Αποφεύγετε τα όξινα υγρά (ξύδι, χυμό λεμονιού, πορτοκαλάδες).

Αλλάξτε κάποιες συνήθειες που έχετε μετά το φαγητό. Η σοκολάτα ή ένα σιροπιαστό επιδόρπιο (π.χ. μπακλαβάς, γλυκό του κουταλιού) δεν είναι καλή επιλογή για έναν παλινδρομικό ασθενή. Μετά το γεύμα σας παραμείνετε καθισμένοι σε μια άνετη θέση ή κάνετε ένα μικρό περίπατο. Αποφύγετε να ξαπλώσετε. Δώστε στον οργανισμό σας την ευκαιρία και τον χρόνο να αφομοιώσει σωστά το φαγητό. Εάν είναι ανάγκη να ξαπλώσετε μετά το φαγητό, προσπαθήστε να κρατήσετε το πάνω τμήμα του σώματος όσο το δυνατόν πιο ψηλά. Χρησιμοποιήστε μερικά μαξιλάρια στον καναπέ ή στο κρεβάτι για να το πετύχετε. Να μια ωραία δικαιολογία για να παρακολουθήσετε την αγαπημένη σας τηλεοπτική εκπομπή ή να διαβάσετε την εφημερίδα σας, ένα ενδιαφέρον βιβλίο ή, γιατί όχι, να λύσετε ένα σταυρόλεξο.

Ένας άνετος βραδινός ύπνος είναι πάντα ευπρόσδεκτος. Φροντίστε να έχετε ξεμπερδέψει με το δείπνο σας αρκετά πιο νωρίς. Όσο πιο κοντά στο φαγητό πάτε για ύπνο, τόσο περισσότερο οξύ θα ανέβει στον οισοφάγο σας. Ο καφές μετά το βραδινό φαγητό, εκτός από την ταραχή και πιθανόν την αυπνία που μπορεί να επιφέρει, θα αυξήσει την πιθανότητα να ταλαιπωρηθείτε από παλινδρόμηση. Κρατήστε το κεφάλι και το στήθος λίγα εκατοστά ψηλότερα από το υπόλοιπο σώμα στη διάρκεια της νύχτας. Μπορείτε να το πετύχετε με ένα-δύο μαξιλάρια. Αν δεν αισθάνεστε άνετα μπορείτε να πετύχετε το ίδιο αποτέλεσμα τοποθετώντας δυο μικρούς τάκους στα επάνω πόδια του κρεβατιού. Σίγουρα δεν είναι και ο πιο άνετος ύπνος, αλλά θα το συνηθίσετε και θα αποζημιωθείτε από το γεγονός ότι δεν θα έχετε τα ενοχλητικά συμπτώματα. Αν συνηθίζετε να κοιμάστε πλάγια επιλέξτε να ξαπλώνετε στο αριστερό σας πλευρό.

Να θυμάστε ότι η άσκηση πρέπει να είναι φίλη μας. Μας βοηθά να χάσουμε βάρος και αυτό συμβάλλει στην ελάττωση της παλινδρόμησης. Αλλά προσοχή, ποτέ αμέσως μετά το φαγητό. Αυτό θα κάνει τα πράγματα χειρότερα. Η αναερόβια άσκηση σηκώνοντας βάρη δεν είναι ότι καλύτερο. Η πέψη θα δυσκολέψει και ίσως καταλήξετε να έχετε κράμπες στο στομάχι. Στην καλύτερη περίπτωση θα έχετε αναγωγές και θα επιδεινώσετε την παλινδρόμησή σας. Προτιμήστε ένα χαλαρό περπάτημα.

Μην φοράτε σφιχτά ρούχα. Ξεσφίξτε τη ζώνη σας. Στον ύπνο προτιμήστε μια χαλαρή πιζάμα. Φορέστε μια άνετη φόρμα μέσα στο σπίτι. Μια κοιλιά που «αναπνέει» επιτρέπει μια πιο εύκολη πέψη.

Διακόψτε το τσιγάρο. Αυτό θα βοηθήσει βέβαια και γενικότερα στο να έχετε μια καλή υγεία.

Αν δεν θέλετε να χρησιμοποιήσετε φάρμακα, τη θέση τους μπορούν να πάρουν υλικά που έχετε στο σπίτι σας, ενώ θα κάνετε και οικονομία. Το διττανθρακικό Na (σόδα) μέσα σε νερό είναι μια ευεργετική επιλογή για την παλινδρόμηση οξέος. Ως αλκαλική ουσία εξουδετερώνει τα οξέα του στομάχου και περιλαμβάνεται στην πλειονότητα των διαθέσιμων αντιόξινων φαρμάκων. Θα μπορούσατε επίσης να κάνετε γαργάρες πριν το καταπιείτε.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα επιλογή αποτελεί ο χυμός αλόης που επίσης ανακουφίζει από το κάψιμο. Αυτή έχει μια τοπική αντιφλεγμονώδη δράση χωρίς κινδύνους. Δοκιμάστε να πιείτε ένα ποτήρι λίγο πριν πάτε για ύπνο, Πάρτε το επίσης στο κομοδίνο σας και χρησιμοποιήστε το αν ξυπνήσετε με καούρα το βράδι ώστε να συνεχίσετε με ανακούφιση τον ύπνο σας. Να γνωρίζετε ότι ο χυμός αλόης λειτουργεί και ως υπακτικό οπότε θα σας βοηθήσει εάν πάσχετε από δυσκοιλιότητα.

Επίσης, γιατί δεν δικιμάζετε να μασάτε λίγη μαστίχα Χίου; Αυτό το εξαιρετικό ελληνικό προϊόν έχει ευεργετική δράση στο στομάχι σας. Συγχρόνως προάγει τη δημιουργία σάλιου. Το σάλιο έχει μια φυσική ιδιότητα εξουδετέρωσης των οξέων και επίσης συμβάλλει στην απομάκρυνσή τους από τον οισοφάγο.

Τι είδους φάρμακα χρησιμοποιούμε για την αντιμετώπιση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης;

Αυτά είναι κυρίως:

• Τα αντιόξινα. Είναι φάρμακα που παίρνουμε μετά τα γεύματα ή πριν τον ύπνο, αλλά η ανακούφιση που προσφέρουν μπορεί να μη διαρκέσει πολύ. Μπορεί να εμφανίσουν ως ανεπιθύμητες ενέργειες διάρροια ή δυσκοιλιότητα. Φάρμακα αυτής της κατηγορίας είναι τα Maalox, Aludrox κ.λπ.
• Οι αναστολείς της αντλίας πρωτονίων (PPIs) μειώνουν την ποσότητα οξέος που παράγεται στο στομάχι σας. Αλλιώς λέγονται πραζόλες. Τέτοια φάρμακα είναι τα Losec, Pariet, Zurcazol, Laprazol, Nexium και άλλα.
• Οι Η2 ανταγωνιστές μειώνουν επίσης την ποσότητα οξέος που απελευθερώνεται στο στομάχι (Peptan).
• Τα προκινητικά ή αλλιώς φάρμακα που προάγουν την κινητικότητα του οισοφάγου και του στομάχου.

Ο γιατρός σας θα σας πει πώς να πάρετε αυτά τα φάρμακα.

Τελικά μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;

Και βέβαια. Σήμερα έχουμε τους τρόπους για να το κάνουμε με επιτυχία. Μιλήστε με τον ιατρό σας. Θα σας υποδείξει τους καταλληλότερους τρόπους για να το πετύχετε. Οι παραπάνω πληροφορίες, σε καμιά περίπτωση, δεν υποκαθιστούν τις συμβουλές και οδηγίες του γιατρού σας.

Η παχυσαρκία είναι παράγοντας κινδύνου στην Οστεοαρθρίτιδα, καθώς το υπερβάλλον βάρος αυξάνει την μηχανική καταπόνηση στις αρθρώσεις, οδηγεί σε εκφύλιση της άρθρωσης μέσω της φλεγμονής και του οξειδωτικού στρες και προσδίδει ένα μακροπρόθεσμο αυξημένο κίνδυνο για αρθροπλαστική,.

Μια  δίαιτα αυξημένη στη πρόσληψη των ω-6 λιπαρών οξέων (αυξημένη κατανάλωση κόκκινου κρέατος κ επεξεργασμένων τροφίμων ) οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο καταστροφής του υποχόνδριου οστού ενώ μια δίαιτα αυξημένη σε λιπαρά, αυξάνει τα επίπεδα της λεπτίνης τοπικά στον ιστό των χόνδρων συμβάλλοντας στην επιτάχυνση της εξέλιξης της Οστεοαρθρίτιδας.

Οι διεθνείς οδηγίες  (Osteoarthritis Research Society international guidelines) για τους υπέρβαρους και παχύσαρκους, ως μέρος της μη- φαρμακευτικής αντιμετώπισης, είναι η μείωση  του σωματικού βάρους τους και η άσκηση.

Η μείωση του σωματικού βάρους αφορά στην μείωση του Δείκτη Μάζας Σώματος, στην μείωση του λιπώδους ιστού (κυρίως σπλαχνικού) και στην διατήρηση τη μυϊκής μάζας. Η άσκηση συμβάλλει στην καλή ισορροπία σώματος στην καλή μυϊκή δύναμη και αντοχή. Στόχος είναι να λαμβάνουν την απαραίτητη ενέργεια μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής, πλούσιας σε θρεπτικά συστατικά  που προάγουν την σκελετική  υγεία και έλεγχος τυχόν ανεπαρκειών  σε βιταμίνη C,D,K. Η μεσογειακή διατροφή μπορεί να έχει έναν προστατευτικό αποτέλεσμα στην Οστεοαρθρίτιδα μέσω των αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων, της αντιοξειδωτικής της ικανότητας και  της αντιστροφής του μεταβολικού συνδρόμου και της παχυσαρκίας.

Θυμηθείτε λοιπόν: έλεγχος και πρόληψη -σωστό βάρος και φυσιολογικά επίπεδα κοιλιακού λίπους. Τρώτε σωστά, περιεκτικά και επιλεκτικά.

Θεραπεία 

Η βέλτιστη θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας συνίσταται από μια πολυεπιστημονική προσέγγιση που επιπλέον της φαρμακευτικής αγωγής περιλαμβάνει την εκπαίδευση του ασθενούς στην αυτοεξυπηρέτησή του, τη φυσικοθεραπεία και τη θεραπευτική άσκηση. Παρά το γεγονός ότι το άλγος και οι περιορισμοί της λειτουργικότητας ενδέχεται να δυσκολεύουν τις σωματικές δραστηριότητες των ασθενών με Οστεοαρθρίτιδα, η τακτική σωματική άσκηση είναι απαραίτητη.

Για τα περισσότερα άτομα με Οστεοαρθρίτιδα, ένα πρόγραμμα θεραπευτικής άσκησης που συμπεριλαμβάνει τόσο αερόβια άσκηση όσο και ασκήσεις με αντιστάσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο, λαμβάνοντας υπόψη την προσωπική εκτίμηση του ασθενούς σχετικά με την ένταση της άσκησης, ώστε η συμμόρφωσή του στο εξατομικευμένο πρωτόκολλο θεραπευτικής άσκησης να είναι η βέλτιστη. Η άσκηση θα συμβάλλει στη διατήρηση ή/και τη βελτίωση της μυϊκής δύναμης καθώς επίσης και στην πρόληψη της έκπτωσης της λειτουργικής ικανότητας, μειώνοντας τον πόνο και τη δυσκαμψία των αρθρώσεων και προάγοντας την ψυχική υγεία και την ποιότητα ζωής του ασθενούς, σύμφωνα με την κα Μαρία Μαριδάκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εργοφυσιολογίας ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ.

Η κυρία Ειρήνη Πιτσιλλίδου, Ασθενής, Ιδρύτρια & Συντονίστρια Ομάδας Οστεοαρθρίτιδας Αντιρευματικού Συνδέσμου Κύπρου ανέφερε χαρακτηριστικά: «Διαγνώστηκα πριν 15 χρόνια με οστεοαρθρίτιδα γονάτων και προοδευτικά στα χέρια στα ισχία, στον αυχένα. Μαθαίνοντάς το, ένιωσα πολύ θυμωμένη, απογοητευμένη, στενοχωρημένη και φοβισμένη έχοντας και όλους αυτούς τους ατέλειωτους καθημερινούς και βραδινούς πόνους. Το να μην μπορώ να περπατήσω μια μικρή απόσταση, να καθίσω και να μπορέσω να σηκωθώ, ν’ ανοίξω ένα μπουκάλι ή να κρατήσω ένα φλυτζάνι χωρίς να πέσει και να σπάσει, να μην μπορώ να κάνω ότι δουλειές έκανα πριν με έκαναν ράκος. Στην πορεία όμως με τον ρευματολόγο μου στο πλάι μου και  την οικογένειά μου, σαν έναν πιστό ακλόνητο συμπαραστάτη να με βοηθά σε κάθε δυσκολία και εμπόδιο, έκανα το μεγάλο βήμα της αποδοχής της ασθένειάς μου. Η αποδοχή μου αυτή ήταν το εναρκτήριο λάκτισμα για να προχωρήσω. Παίρνω τα φάρμακά μου, διατηρούμαι στο επιτρεπτό βάρος με σωστή διατροφή, κάνω κολύμπι σε θερμαινόμενο νερό, ή θάλασσα, ασκήσεις και Πιλάτες. Χρησιμοποιώ επίσης παπούτσια ειδικά για Οστεοαρθρίτιδα. Το παλεύω συνεχώς με ότι καινούργιο ανακαλυφθεί σαν θεραπεία κι αυτό με κάνει να έχω κουράγιο, δύναμη και ελπίδα. Ποτέ δεν τα βάζω κάτω και δεν εφησυχάζω». 

Η εμφάνιση αίματος στα ούρα δεν είναι ποτέ μια ευχάριστη εμπειρία, αλλά πολλοί πάσχοντες δεν ζητούν αμέσως ιατρική συμβουλή, αλλά περιμένουν να δουν αν θα ξαναεμφανιστεί το φαινόμενο. Αν όχι, εφησυχάζουν και δεν επικοινωνούν με τον γιατρό τους.

Η τακτική αυτή είναι λανθασμένη, διότι η αιματουρία μερικές φορές υποκρύπτει σοβαρά προβλήματα υγείας.

«Είναι λανθασμένη η ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση πως αν δούμε αίμα μία φορά στα ούρα μας και ύστερα υποχωρήσει, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας», λέει ο Χειρουργός-Ουρολόγος δρ Ηρακλής Πούλιας, τ. πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας. «Η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη ακόμα κι αν το αίμα στα ούρα φανεί μόνο μία φορά μέσα σε μία ημέρα ή ακόμα και κατά το σκούπισμα στο χαρτί. Και αυτό διότι μπορεί να έχει πολλές και διαφορετικές αιτίες, που κυμαίνονται από τις πιο αθώες έως τις πιο σοβαρές».

Η αιματουρία μπορεί να είναι μακροσκοπική ή μικροσκοπική. Μακροσκοπική είναι η εμφανής παρουσία αίματος στα ούρα. Τα ούρα μπορεί να αποκτήσουν χρώμα ροζ, κόκκινο ή σκούρο κόκκινο, εξαιτίας της παρουσίας κυττάρων του αίματος (ερυθρά αιμοσφαίρια). Η ποσότητα των κυττάρων που απαιτείται για να αλλάξουν χρώμα τα ούρα, είναι πολύ μικρή και η αποβολή της συνήθως είναι ανώδυνη. Αν όμως πρόκειται για πήγματα αίματος, τότε ο πάσχων μπορεί να αισθανθεί πόνο.

Αντίστοιχα, η μικροσκοπική αιματουρία είναι η ανίχνευση ερυθρών αιμοσφαιρίων στα ούρα κατά την εξέτασή τους στο μικροσκόπιο. Η μικροσκοπική αιματουρία είναι ανώδυνη, διότι προκαλείται από την διαφυγή ελάχιστων κυττάρων του αίματος στα ούρα.

Μικροσκοπική ή μακροσκοπική, η αιματουρία είναι πολύ συνηθισμένη. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ αναφέρουν λ.χ. ότι ίχνη αίματος ανευρίσκονται σε ποσοστό έως και 18% όλων των αναλύσεων αίματος ρουτίνας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο συναγερμός αποδεικνύεται ότι ήταν ψευδής. Όχι, όμως, σε όλες.

Από πού μπορεί να προέρχεται το αίμα που βλέπει κάποιος στα ούρα του; Η συνηθέστερη θέση εντοπισμού του είναι η ουροδόχος κύστη, απαντά ο κ. Πούλιας. Μπορεί όμως να προέρχεται από οποιοδήποτε όργανο του ουροποιητικού συστήματος: τους νεφρούς, τους ουρητήρες (είναι τα «σωληνάκια» που συνδέουν τους νεφρούς με την κύστη) ή την ουρήθρα (από αυτήν αποβάλλονται τα ούρα από τον οργανισμό).

Παράγοντες κινδύνου 

Οποιοσδήποτε μπορεί να εκδηλώσει αιματουρία, αλλά είναι πιο συχνή σε ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες, λέει ο κ. Πούλιας. Τα άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών και οι καπνιστές είναι δύο από αυτές που έχουν υψηλά ποσοστά αιματουρίας. Άλλες ομάδες υψηλού κινδύνου είναι όσοι έχουν:

• Οικογενειακό ιστορικό νεφρικής νόσου
• Ατομικό ιστορικό λίθων στο ουροποιητικό (π.χ. νεφρολιθίαση)
• Καλοήθη υπερπλασία του προστάτη
• Ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις (όπως στρεπτόκοκκο ή ηπατίτιδα)Η αιματουρία είναι επίσης πιο συχνή μετά από έντονη γυμναστική, όπως το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων. Είναι επίσης συχνότερη σε ασθενείς που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται ορισμένα αντιθρομβωτικά, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, αντιβιοτικά, διουρητικά, αντιεπιληπτικά, αντισυλληπτικά, χημειοθεραπευτικά κ.λπ. «Όταν ένα φάρμακο είναι πιθανό να προκαλέσει αιματουρία, το αναγράφει στο φύλλο οδηγιών χρήσης. Όποιος υποψιάζεται ότι το φάρμακό του μπορεί να του προκαλεί αυτή την παρενέργεια, πρέπει να συμβουλεύεται τον θεράποντα ιατρό του», συνιστά ο κ. Πούλιας.

Ωστόσο υπάρχουν και περιπτώσεις κατά τις οποίες η κόκκινη χροιά των ούρων δεν οφείλεται σε αιματουρία. Αυτό λ.χ. συμβαίνει μετά από πρόσφατη κατανάλωση παντζαριών ή όταν συνδυάζεται με έμμηνο ρύση ή αιμορραγία από τον πρωκτό (π.χ. εξαιτίας αιμορροΐδων).

Πιθανές αιτίες 

Οι λόγοι για τους οποίους εμφανίζεται αίμα στα ούρα είναι πάρα πολλοί. Οι πιο «αθώοι» είναι λοιμώξεις της ουροδόχου κύστης (κυστίτιδα, ουρολοίμωξη) ή των νεφρών (πυελονεφρίτιδα), διαταραχές του προστάτη (καλοήθης υπερπλασία, προστατίτιδα), ένας τραυματισμός (π.χ. της κύστης ή του νεφρού), η σκληρή προπόνηση (κυρίως το τρέξιμο), μια πέτρα στην κύστη ή στο νεφρό. Η σεξουαλική δραστηριότητα επίσης μπορεί να προκαλέσει αιματουρία, το ίδιο και η ενδομητρίωση.

Στις πιο σοβαρές αιτίες αιματουρίας συμπεριλαμβάνονται:

• Καρκίνος σε κάποιο όργανο του ουροποιητικού. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως  στο 30% των περιπτώσεων εκδηλώνεται με αιματουρία στα αρχικά στάδια. Στις γυναίκες, η ηλικία άνω των 60 ετών, το ιστορικό καπνίσματος και η μακροσκοπική αιματουρία αποτελούν τους ισχυρότερους προάγγελους για ουρολογικό καρκίνο, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες. Η αιματουρία είναι επίσης το συχνότερο σύμπτωμα του καρκίνου του νεφρού και του προχωρημένου καρκίνου του προστάτη.
• Φλεγμονή στο νεφρό, την ουρήθρα, την ουροδόχο κύστη ή τον προστάτη.
• Κληρονομικές παθήσεις, όπως διαταραχές της πήξης του αίματος (π.χ. αιμορροφιλία), δρεπανοκυτταρική νόσος (μεγάλο ποσοστό των ερυθρών αιμοσφαιρίων έχουν σχήμα δρεπάνου), πολυκυστική νόσος των νεφρών (αναπτύσσονται πολλές κύστεις στους νεφρούς).«Όταν η αιματουρία συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα, είναι πιο εύκολο να εντοπιστεί η αιτία της. Ωστόσο χρειάζεται λήψη λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού και συχνά εργαστηριακές ή άλλες εξετάσεις για να γίνει σωστή διάγνωση», εξηγεί ο κ. Πούλιας. «Ακόμα και μια ουρολοίμωξη, την οποία πολύς κόσμος θεωρεί αθώα κατάσταση, μπορεί τελικά να προκαλέσει βλάβες στους νεφρούς εάν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως και σωστά».

Επομένως, «το αίμα στα ούρα πρέπει να ελέγχεται αμέσως από τον γιατρό, ακόμα κι αν δεν συνοδεύεται από κανένα άλλο σύμπτωμα, εμφανίστηκε μία φορά, η ποσότητά του ήταν πολύ μικρή και ο ασθενής δεν είναι καν βέβαιος ότι ήταν αίμα», καταλήγει.

Έκπτωση στην ποιότητα ζωής βιώνουν οι άνθρωποι που πάσχουν από υπεριδρωσία, λόγω των ψυχολογικών και κοινωνικών επιπτώσεων που έχει η πάθηση.

Η χρόνια αυτή διαταραχή φέρνει τους ασθενείς συνεχώς σε δυσάρεστη θέση, ντροπιάζοντάς τους καθημερινά στον επαγγελματικό και κοινωνικό τους περίγυρο. Επηρεάζει τα πάντα στη ζωή τους και κάθε ενέργειά τους φιλτράρεται συνειδητά ή ασυνείδητα από τις συνέπειες που θα έχει στον εαυτό τους και στους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρέφονται.

Πολλές φορές τους απομονώνει, αφού η εικόνα τους απωθεί. Ακόμα εντονότερες είναι οι επιπτώσεις στους ανθρώπους που πάσχουν από βρωμιδρωσία, η οποία σχετίζεται με την υπεριδρωσία.

«Η εφίδρωση είναι απαραίτητη για τον οργανισμό, για τη διατήρηση της φυσιολογικής θερμοκρασίας του σώματος. Η υπεριδρωσία είναι μια παθολογική διαταραχή κατά την οποία το άτομο ιδρώνει περισσότερο από όσο έχει ανάγκη. Διακρίνεται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή. Η πρωτοπαθής υπεριδρωσία έχει επιπολασμό περίπου 3%, εμφανίζεται περισσότερες από μία φορά την εβδομάδα, αποδιοργανώνει τις καθημερινές δραστηριότητες και διαρκεί τουλάχιστον για 6 μήνες. Συνήθως εκδηλώνεται κατά την εφηβεία και η αιτία είναι η υπερδιέγερση των αποκρινών αδένων που βρίσκονται στις παλάμες, τα πέλματα, τις μασχάλες και το πρόσωπο. Το 93% των ασθενών πάσχει από πρωτογενή υπεριδρωσία», μας εξηγεί  ο Πλαστικός Χειρουργός δρ Γεώργιος Βελημβασάκης.

«Η δευτερογενής υπεριδρωσία συνδέεται με υποκείμενες παθήσεις, όπως ο διαβήτης, και με ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές, όπως τα στεροειδή», προσθέτει.

Ιδιαίτερα ενοχλητική είναι η μασχαλιαία υπεριδρωσία, αφού πάνω από το ένα τρίτο των πασχόντων αναφέρουν ότι η κατάσταση είναι ελάχιστα ανεκτή ή εντελώς απαράδεκτη και σχεδόν πάντα παρεμβαίνει στις καθημερινές δραστηριότητές τους. Έως τα δύο τρίτα αναφέρουν οικογενειακό ιστορικό, υποδηλώνοντας ότι υπάρχει γενετική προδιάθεση. Παρόλο που η πάθηση εμφανίζεται και στα δυο φύλα, οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να την αναφέρουν.

«Υπάρχουν άτομα που ιδρώνουν πολύ και ο ιδρώτας τους έχει μια έντονα δυσάρεστη οσμή. Αυτό οφείλεται στη βακτηριακή αποσύνθεση της έκκρισης κυρίως από τους αποκρινείς αδένες, οι οποίοι ενεργοποιούνται με την είσοδο στην εφηβεία. Η υπεριδρωσία και η βρωμιδρωσία είναι δύο παθήσεις με στενούς δεσμούς, οι οποίες αποτελούν μακροπρόθεσμη πηγή επιβλαβούς συναισθηματικής και σωματικής δυσφορίας», επισημαίνει ο δρ Βελημβασάκης.

Ένα μικρό ποσοστό ασθενών πάσχουν από γενικευμένη πρωτοπαθή υπεριδρωσία, αλλά στο 90% των περιπτώσεων η πάθηση είναι εστιακή και οι περιοχές που επηρεάζονται συνήθως περιλαμβάνουν τις μασχάλες, τις παλάμες, τα πέλματα ή τις κρανιοπροσωπικές περιοχές. Για την αντιμετώπισή της υπάρχουν διάφορες μη χειρουργικές θεραπείες, οι οποίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αντιιδρωτικά, ιοντοφόρηση, αντιχολινεργικά, θεραπεία με λέιζερ ή υπερήχους και θερμόλυση.

Η χρήση των τοπικά και από του στόματος θεραπευτικών σχημάτων που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη θεραπεία της υπεριδρωσίας δεν προσφέρουν πάντα ικανοποιητικά αποτελέσματα και έχουν ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ερεθισμός του δέρματος ή ξηρότητα των γύρω ιστών. Υπάρχουν και χειρουργικές προσεγγίσεις, όπως η ενδοσκοπική συμπαθεκτομή και η υποδόρια θεραπεία λιποαναρρόφησης. Ωστόσο, εφαρμόζονται σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις και μετά από αποτυχία των συντηρητικών μεθόδων. Και αυτές, όμως, ενέχουν τον κίνδυνο εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών, όπως ξηροδερμία.

Η έγχυση αλλαντικής τοξίνης (botox) είναι η πιο μελετημένη θεραπεία της υπεριδρωσίας και καταδεικνύει σταθερή βελτίωση των συμπτωμάτων και μείωση στην παραγωγή ιδρώτα. Η χρήση της έχει αποδειχθεί ότι είναι όχι μόνο κλινικά αποτελεσματική, αλλά προσφέρει και ικανοποίηση στον ασθενή. Μπορεί να θεωρηθεί θεραπεία πρώτης ή δεύτερης γραμμής για την υπεριδρωσία που επηρεάζει τις μασχάλες, τις παλάμες, τα πέλματα και το πρόσωπο.

Τα τελευταία χρόνια, η έγχυση νευροτοξίνης έχει αποκτήσει δημοτικότητα ως επιλογή θεραπείας, λόγω της υψηλής αντιιδρωτικής αποτελεσματικότητάς της. Μια πρόσφατη ανασκόπηση 8 μελετών που πραγματοποιήθηκε για την αξιολόγηση της επίδρασης των ενέσεων αλλαντικής τοξίνης στη θεραπεία των ασθενών με εστιακή υπεριδρωσία αλλά και στην ποιότητα ζωής τους, έδειξε ότι η θεραπεία αυτή μειώνει σημαντικά την παραγωγή ιδρώτα. Επιπρόσθετα, από τα αποτελέσματα της μελέτης που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Aesthetic Plastic Surgery διαπιστώθηκαν βελτιώσεις στη σοβαρότητα της νόσου και στις εκτιμήσεις των ασθενών για την ποιότητα ζωής τους.

Εξίσου αποτελεσματική έχει κριθεί από μελέτες ότι είναι η χρήση του botox στην αντιμετώπιση της βρωμιδρωσίας. Αν και οι μελέτες είναι λιγότερες από εκείνες που αφορούν στην υπεριδρωσία, η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια της νευροτοξίνης στη θεραπεία της μασχαλιαίας βρωμιδρωσίας, που απασχολεί και τους περισσότερους ασθενείς, έχει καταδειχθεί. Η έρευνα δείχνει ότι η χρήση της είναι μια εύκολη, γρήγορη και μη επεμβατική μέθοδος αντιμετώπισής της. Ακόμα και για την εφηβική μασχαλιαία βρωμιδρωσία, οι ενέσεις botox είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές και τα αποτελέσματα διαρκούν. Ωστόσο, η ακριβής διάρκεια είναι μεταβλητή και η δοσολογία ρυθμίζεται βάσει της ατομικής απόκρισης στη θεραπεία.

«Το botox είναι γνωστό για τα άριστα αισθητικά αποτελέσματα που προσφέρει. Αλλά η νευροτοξίνη αυτή έχει εφαρμογή και για την αντιμετώπιση διαφόρων ιατρικών καταστάσεων. Τα άτομα που κάνουν ενέσεις Botox τείνουν να βλέπουν αποτελέσματα 2-4 ημέρες μετά τη θεραπεία και τα πλήρη αποτελέσματα είναι συνήθως αισθητά εντός 2 εβδομάδων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα αποτελέσματα διαρκούν έξι έως εννέα μήνες», καταλήγει ο δρ Γεώργιος Βελημβασάκης.

Η νόσος του Πάρκινσον εμφανίζεταμετά την ηλικία των 60 ετών. Σπανιότερα, η νόσος μπορεί να εμφανιστεί πριν την ηλικία των 50 ετών και αφορά περίπου το 10-15% των περιπτώσεων.

Η νόσος Parkinson χαρακτηρίζεται από:

● Βραδυκινησία (βραδύτητα στο σχεδιασμό, την έναρξη και την πραγματοποίηση των κινήσεων)

και τουλάχιστον ένα από τα εξής:

● Τρόμο (τρέμουλο), o οποίος ελαττώνεται με την κίνηση και εξαφανίζεται στον ύπνο

● Μυϊκή δυσκαμψία που, σε συνδυασμό με τον υποκείμενο τρόμο, δημιουργεί το «φαινόμενο οδοντωτού τροχού» κατά τις παθητικές κινήσεις των άκρων από το γιατρό

● Αστάθεια, που οφείλεται σε απώλεια των αντανακλαστικών διατήρησης της όρθιας στάσης

«Εκτός από τις κινήσεις των άκρων, επηρεάζονται γενικά όλες οι αυτόματες κινήσεις του σώματος, με αποτέλεσμα μείωση της συχνότητας βλεφαρισμών και των κινήσεων έκφρασης του προσώπου, έτσι που αυτό να φαίνεται παγωμένο (υπομιμία), ελάττωση της έντασης της φωνής και μονότονη άρθρωση (υποφωνία), μείωση των καταποτικών κινήσεων (με αποτέλεσμα σιελόρροια), δυσχέρεια στην κατάποση (δυσφαγία), αλλαγή στο γραφικό χαρακτήρα με τα γράμματα να γίνονται μικρότερα (μικρογραφία), ελάττωση της αιώρησης των άνω άκρων κατά τη βάδιση, καμπτοκορμία (ο ασθενής καμπουριάζει), επιταχυνόμενο βάδισμα (μικρά, συρόμενα βήματα που επιταχύνουν) κ.λπ.», σημειώνει ο Ευστάθιος Γερακούλης Ειδικός Νευρολόγος, Μετεκπαίδευση στις νοητικές και κινητικές διαταραχές (Άνοια- Πάρκινσον), Επιστημονικός συνεργάτης HealthSpot.

Επιπλέον, εμφανίζονται κατάθλιψη, διαταραχή συμπεριφοράς στον ύπνο REM (ο ασθενής «ζει» τα όνειρά του), σύνδρομο ανήσυχων κάτω άκρων, αϋπνία, υπνηλία, κόπωση, νευροψυχιατρικά συμπτώματα, δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος (ορθοστατική υπόταση, δυσκοιλιότητα, σμηγματόρροια κ.ά.), ανοσμία (δυσκολία αναγνώρισης οσμών), αγευσία (διαταραχή γεύσης), άλγη στον ώμο και τη ράχη.

Το άγχος και η αύξηση της ψυχικής και σωματικής πίεσης επηρεάζουν ολόκληρο το σώμα μας. Σχετικά νωρίς παρατηρούμε σημάδια νευρικότητας και υπερέντασης, ή ακόμη και προβλήματα συγκέντρωσης ενώ μακροπρόθεσμα βλέπουμε τα αποθέματα ενέργειας να εξαντλούνται όλο και πιο γρήγορα.

Παρ’ όλα αυτά, ακολουθώντας μια ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε αμινοξέα, τα οποία είναι και υπεύθυνα για την σύνθεση πρωτεϊνών, και με την απαραίτητη ξεκούραση, μπορούμε πολύ γρήγορα να αναπληρώσουμε τα αποθέματά μας.

Όταν μιλάμε για σωματική και ψυχική υγεία, σπάνια αναφερόμαστε στα αμινοξέα, παρόλο που αυτές οι οργανικές ενώσεις είναι από τα βασικά δομικά στοιχεία του σώματός μας. Τα αμινοξέα, που συνθέτουν τις πρωτεΐνες, αποτελούν τα πιο πολυπληθή συστατικά των ανθρώπινων μυών και άλλων ιστών μετά το νερό. Υπάρχουν μάλιστα και αμινοξέα που το σώμα μας μπορεί να δημιουργήσει μόνο υπό ορισμένες συνθήκες.

Ένα τέτοιο αμινοξύ είναι η L-αργινίνη, η κύρια λειτουργία της οποίας είναι η αύξηση της παραγωγής νιτρικού οξειδίου. Καθώς το νιτρικό οξείδιο έχει αγγειοδιασταλτική δράση, μεταξύ άλλων, η L-αργινίνη βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, την παροχή οξυγόνου, θρεπτικών ουσιών, υγρών και ορμονών στα κύτταρα και συμβάλει στην επιτάχυνση της επούλωσης πληγών σε περίπτωση τραυματισμών.

Ένα άλλο τέτοιο θρεπτικό συστατικό είναι η ακετυλο-L-καρνιτίνη, ένα παράγωγο αμινοξέος που βοηθά τα κύτταρα να μεταβολιστούν. Έχει θετική επίδραση στη λειτουργία του εγκεφάλου, διεγείρει τη μνήμη, βοηθά στην ενεργό σκέψη και μειώνει το αίσθημα κόπωσης. Έχει επίσης ενεργό ρόλο στη διαδικασία διάσπασης του λίπους και διατίθεται και ως συμπλήρωμα διατροφής.

Παρόλο που η L-αργινίνη και η ακετυλο-L-καρνιτίνη παράγονται από τον οργανισμό μας, πρέπει να γνωρίζουμε ότι το σωματικό ή ψυχικό στρες και η έντονη προπόνηση μπορούν να μειώσουν την παραγωγή τους και συνεπώς να οδηγήσουν σε ανεπάρκεια αυτών. Σε αυτήν την περίπτωση, πρέπει να υπάρχει μια εξωτερική πηγή που θα καλύπτει αυτό το κενό.

Η ακετυλο-L-καρνιτίνη βρίσκεται κυρίως στα κόκκινα κρέατα, και η φυσική πηγή της L-αργινίνης είναι τα καρύδια, τα ηλιοτρόπια, το καστανό ρύζι και η βρώμη ενώ και τα δύο αμινοξέα βρίσκονται και σε ορισμένα ποιοτικά ενεργειακά ποτά.

Η πρόσληψη από εξωτερικές πηγές είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ενεργούς αθλητές και συνιστάται κατά την διάρκεια έντονων προπονήσεων και αγώνων. Επίσης, πολλές φορές τα συμπληρώματα αυτά μπορούν να βοηθήσουν στην εργασία, μετά από μια εξαντλητική ημέρα στο γραφείο, είτε σε κάποια απλή ενασχόληση μέσα στην ημέρα, με σχετικά χαμηλής έντασης σωματική δραστηριότητα ή σε κάποια άλλη που να απαιτεί σταθερή, ισχυρή συγκέντρωση, όπως είναι για παράδειγμα τα βιντεοπαιχνίδια στον υπολογιστή.