Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

ΚΟΚΚΩΝΑ ΚΟΥΖΗ ΚΟΛΙΑΚΟΥ
Ομ. Καθηγήτρια Ιατρικής ΑΠΘ
Ιατρός Παθολόγος
Διευθύντρια Ιατρικών Υπηρεσιών Biohellenika

Η δημιουργία του ανθρώπου ξεκινάει από την ένωση δύο κυττάρων, ενός ωαρίου και ενός σπερματοζωαρίου, με τη δημιουργία του ζυγώτη και καταλήγει στη δημιουργία 200 διαφορετικών τύπων κυττάρων. Οι 200 αυτοί κυτταρικοί τύποι δημιουργούνται από πολυδύναμα βλαστοκύτταρα, τα οποία εμφανίζονται από την 5η ημέρα της διάπλασης μέχρι και την 14η. Τα κύτταρα αυτά στη συνέχεια παράγουν την εξωκυττάρια ουσία μέσα στην οποία οργανώνονται και δημιουργούν τους τέσσερις βασικούς τύπους ιστών. Οι ιστοί συνδυαζόμενοι μεταξύ τους δημιουργούν τα όργανα τα οποία εντάσσονται σε οκτώ συστήματα τα οποία απαρτίζουν το ανθρώπινο σώμα.

Ενώ εξειδικεύονται τα κύτταρα για να δημιουργήσουν τα όργανα, ένας πληθυσμός τους παραμένει αρχέγονος και αυτός είναι υπεύθυνος για την διατήρηση της λειτουργίας τους και την αποκατάσταση μετά από τραυματισμούς. Ο άνθρωπος στην παιδική ηλικία μεγαλώνει, μετά την ενηλικίωση διατηρείται και στην γήρανση συρρικνώνεται. Η διαδοχή των ηλικιών οφείλεται στη ρύθμιση των λειτουργιών της ανανέωσης του οργανισμού, η οποία γίνεται μέσω των βλαστοκυττάρων που έχει διατηρήσει από τη διάπλασή του. 
Ο οργανισμός εκτός από την προγραμματισμένη φθορά υφίσταται και βίαιες βλάβες για τις οποίες η φυσιολογική ανανέωση δεν είναι επαρκής για την αποκατάστασή τους. Υπολογίζεται ότι ένας ενήλικας βάρους 70 κιλών φέρει 37 τρις κύτταρα και μια γυναίκα βάρους 60 κιλών φέρει 28 τρις, ενώ ένα παιδί βάρους 32 κιλών φέρει 17 τρις κύτταρα.

Καθημερινά στον ενήλικα πεθαίνουν και παράγονται 200 δις ερυθρά.
 Μετά την ολοκλήρωση της διάπλασης κάθε φορά που ένα ενήλικο κύτταρο ολοκληρώνει τον κύκλο της ζωής του ένα βλαστοκύτταρο πολλαπλασιάζεται και δίνει δύο απογόνους. Ο ένας διατηρεί τα χαρακτηριστικά του βλαστοκυττάρου και ο δεύτερος αντικαθιστά το αποσυρθέν κύτταρο. Αυτός είναι και ο ορισμός του βλαστοκυττάρου, να διαιρείται μεν, αλλά ο ένας απόγονος να παραμένει στην αρχική του θέση και να διατηρεί τις ιδιότητες του βλαστοκυττάρου και ο δεύτερος να εξελίσσεται στο ώριμο κύτταρο. 
 Θεωρητικά με βάση αυτόν τον μηχανισμό ο αριθμός των βλαστοκυττάρων θα έπρεπε να παραμείνει σταθερός και ο άνθρωπος να είναι αθάνατος. Στην πράξη όμως υπεισέρχονται 12 διαφορετικοί μηχανισμοί, οι οποίοι αποτελούν τα ωρολόγια της γήρανσης και ο άνθρωπος οδηγείται στην φθορά. Κάποιοι από τους μηχανισμούς αυτούς επιδέχονται διόρθωση και παρατείνουν τη ζωή, η οποία είναι εμφανής αν συγκρίνει κανείς το προσδόκιμο ζωής σήμερα και πριν 30 χρόνια.

Οι περισσότεροι από αυτούς τους μηχανισμούς οδηγούν σε μη αναστρέψιμες βλάβες του DNA, πυρηνικού και μιτοχονδριακού οι οποίες καθιστούν αδύνατη την κυτταρική διαίρεση του βλαστοκυττάρου. Όταν ένα κύτταρο βγει από τον κυτταρικό κύκλο της ζωής οδηγείται στον προγραμματισμένο θάνατο. 
Μια θεωρία αποτελεσματικής αντιμετώπισης του προγραμματισμένου κυτταρικού θανάτου είναι η επαναφορά των κυττάρων στο στάδιο της εμβρυϊκής ζωής, στην 14η ημέρα της διάπλασης.

Σήμερα υπάρχουν τα εργαλεία αυτής της επαναφοράς τα οποία μελετώνται για την ασφάλεια τους στα πειραματόζωα. Η επιτυχία της επαναφοράς σε επίπεδο κυττάρου έχει αποδειχθεί και μάλιστα η ομάδα των Ιαπώνων επιστημόνων που την ανέπτυξαν έλαβε το βραβείο Νόμπελ το 2010. 
Στο σώμα μας υπάρχουν ιστοί που έχουν μεγάλη ικανότητα ανανέωσης αλλά και αναγέννησης σε περίπτωση βλάβης, όπως τα επιθήλια του εντέρου και του νεφρού τα οποία ανανεώνονται κάθε τρεις ημέρες.

Το αίμα είναι επίσης ένας ιστός με μεγάλη ικανότητα ανανέωσης και αναγέννησης. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια ανανεώνονται κάθε 100-120 ημέρες, τα ουδετερόφιλα κάθε 8 ώρες και τα λεμφοκύτταρα έχουν περισσότερες διακυμάνσεις, από ώρες έως έτη. Μέσα στον μυελό των οστών υπάρχει μία μεγάλη νησίδα βλαστοκυττάρων η οποία ανανεώνει τα αποσυρθέντα αιμοσφαίρια. Ιστοί οι οποίοι έχουν ταχεία ανανέωση υπόκεινται στον κίνδυνο μεταλλάξεων συχνότερα από άλλους. Ο ταχύς ρυθμός ανανέωσης κάνει τα όργανα αυτά ευαίσθητα στα φάρμακα και στην ακτινοβολία και οι βλάβες τους αποτελούν δείκτη του βαθμού έκθεσης σε αυτούς στους παθογόνους παράγοντες.

Υπάρχουν όργανα τα οποία έχουν πολύ αργό βαθμό ανανέωσης, αλλά εάν τραυματιστούν έχουν ταχεία αναγέννηση και αποκατάσταση. Τέτοια όργανα είναι το ήπαρ και τα οστά. Η διάρκεια ζωής των ηπατοκυττάρων είναι ένας χρόνος. Σήμερα βλέπουμε ότι η μεταμόσχευση ενός τμήματος του ήπατος είναι επαρκής για να επιβιώσει ένα παιδί, αλλά και το ήπαρ του δότη επανέρχεται στην αρχική του μορφή. Το 5-10% των οστών αναγεννάται κάθε έτος, ενώ η αναγεννητική ικανότητα στα παιδιά είναι 200 φορές μεγαλύτερη από ότι στον ενήλικα. Έτσι βλέπουμε στα παιδιά κατάγματα να επουλώνονται σύντομα, ενώ οι ενήλικες να χρειάζονται χειρουργείο.

Το ήπαρ και τα οστά διαθέτουν νησίδες πλούσιες σε βλαστοκύτταρα τις οποίες διακινούν σε περίπτωση καταστροφής, ενώ κάνουν οικονομία στην φυσιολογική ανανέωση. 
Υπάρχουν όργανα τα οποία έχουν πολύ χαμηλή ικανότητα ανανέωσης και αναγέννησης. Τέτοια όργανα είναι ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός, ο πνεύμονας, ο χόνδρος η καρδιά και ο αμφιβληστροειδής. Στα όργανα αυτά οι βλάβες που προκαλούνται είναι μόνιμες, επειδή οι νησίδες των βλαστοκυττάρων που περιέχουν είναι περιορισμένες σε αριθμό και μέγεθος και ως εκ τούτου δεν επαρκούν για την αναγέννηση. Τα καρδιακά μυοκύτταρα ανανεώνονται με ρυθμό 1% στην νεαρή ηλικία και 0.45% στους ενήλικες ανά έτος.

Η καρδιά χάνει την κινητικότητα της στην περιοχή του εμφράγματος, το εγκέφαλος μετά το εγκεφαλικό και ο νωτιαίος μυελός μετά τη διατομή δεν μπορούν να δώσουν εντολές για την κίνηση, ο πνεύμονας στην ΧΑΠ δεν έχει επαρκή αερισμό, ο χόνδρος φθείρεται ανεπανόρθωτα και παρασύρει τα υποκείμενα οστά και η εκφύλιση του αμφιβληστροειδή οδηγεί σταδιακά σε μη αναστρέψιμη χαμηλή όραση. 
Η ανανέωση και η αναγέννηση είναι δύο διαφορετικοί μηχανισμοί, οι οποίοι στηρίζονται στη δραστηριότητα των τοπικών βλαστοκυττάρων των ιστών. Ο μυελός των οστών έχει την μεγαλύτερη σε μέγεθος και λειτουργία νησίδα βλαστοκυττάρων, την οποία κινητοποιεί σε οξείες και επείγουσες καταστάσεις και αποστέλλει βλαστοκύτταρα σε άλλα όργανα, όπως στην περιοχή του εμφράγματος και του εγκεφαλικού επεισοδίου.

Ο αριθμός αυτός, όπως και τα τοπικά βλαστοκύτταρα, δεν επαρκούν για την αναγέννηση και έτσι προκύπτουν οι μόνιμες βλάβες. 
Η ενίσχυση του οργανισμού με βλαστοκύτταρα την ώρα της οξείας βλάβης υπεισέρχεται στον φυσιολογικό μηχανισμό της αναγέννησης και ενισχύει τη λειτουργία του. 
Η γήρανση των βλαστοκυττάρων των οργάνων, μια σύνθετη, πολυπαραγοντική βιολογική διαδικασία σε συνδυασμό με την ελάττωση του αριθμού τους οδηγεί σε απώλεια της ικανότητάς τους να αναγεννούν ιστούς, προκαλώντας εξασθένηση των λειτουργιών του οργανισμού και σημάδια συστηματικής γήρανσης.

Η Αναγεννητική ιατρική είναι ένας αναφυόμενος κλάδος ο οποίος αποσκοπεί στην παράταση της υγιούς και παραγωγικής ζωής με μη επεμβατικές ή ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους. Τα βλαστοκύτταρα αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο της Αναγεννητικής Ιατρικής μιας και παίζουν κυρίαρχο ρόλο στη διατήρηση του οργανισμού μέσω της ανανέωσης και αναγέννησης των ιστών. Ως εκ τούτου η προστασία τους από την έκθεσή σε παθογόνους παράγοντες και η ενίσχυση της λειτουργίας τους αναμένεται να αποτελέσουν μεθόδους αντιγήρανσης που στοχεύουν στην υγιή μακροζωία.

Ο μεταβολισμός είναι από εκείνες τις λέξεις που ακούτε παντού και ενδεχομένως τον χρησιμοποιείτε κι εσείς ως δικαιολογία όταν τα πράγματα δεν πηγαίνουν όπως θα θέλατε. Είναι ένα… εξιλαστήριο θύμα, αλλά η αλήθεια είναι πως δεν του αξίζουν (όλα) όσα του προσάπτουν.

Στην πραγματικότητα, ο μεταβολισμός είναι ένας ζωντανός, δυναμικός μηχανισμός που επηρεάζεται καθημερινά από τις επιλογές και τις συνήθειές σας.

Ποιες είναι, όμως, αυτές που τον επηρεάζουν περισσότερο και, το κυριότερο, τι μπορείτε να κάνετε για να δώσετε ξανά ώθηση στο σώμα σας;

Συνήθεια #1: Παράλειψη γευμάτων

Η παράλειψη γευμάτων, ειδικά του πρωινού, στέλνει στο σώμα το μήνυμα ότι “έρχεται” έλλειψη θρεπτικών συστατικών, με αποτέλεσμα αυτός να προσπαθεί να κάνει εξοικονόμηση ενέργειας. Το αποτέλεσμα; Σταματά να καίει θερμίδες και, όσο πιο συχνά συμβαίνει αυτό, τόσο πιο έντονη γίνεται η επιβράδυνση.

Η λύση: Τα τακτικά και ισορροπημένα γεύματα βοηθούν τον οργανισμό να λειτουργεί ομαλά, χωρίς μεγάλες αυξομειώσεις στην ενέργεια και στην πείνα. Μάλιστα υπάρχουν και βότανα για αδυνάτισμα, όπως το ginseng και πράσινο τσάι, τα οποία ουσιαστικά ενεργοποιούν τον μεταβολισμό σας και αξίζει να τα δοκιμάσετε αν νιώθετε ότι αυτός… δυσλειτουργεί.

Συνήθεια #2: Αυστηρές δίαιτες

Οι δίαιτες πολύ χαμηλών θερμίδων μπορεί να δείχνουν γρήγορα αποτελέσματα στη ζυγαριά, αλλά συχνά κοστίζουν σε μεταβολικό ρυθμό καθώς θα λέγαμε ότι το σώμα “κατεβάζει ρολά” για να προστατευτεί.

Η λύση: Μία λέξη – ισορροπία. Ένα ήπιο θερμιδικό έλλειμμα, με επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης και θρεπτικών συστατικών, βοηθά να χάσετε βάρος χωρίς να διαταράξετε τον μεταβολισμό σας. Μην ξεχνάτε ότι η ενσωμάτωση πηγών πρωτεΐνης σε κάθε γεύμα, όπως αυγά, γαλακτοκομικά, όσπρια ή άπαχο κρέας, προσφέρει πολλαπλά οφέλη.

Συνήθεια #3: Αφυδάτωση

Δεν υπάρχει λίστα που να μην το αναφέρει, ούτε celebrity που να μην το θεωρεί “μαγικό” φίλτρο, τόσο για αδυνάτισμα όσο και για λαμπερή επιδερμίδα. Ο λόγος, φυσικά, για το νερό, το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο σε κάθε μεταβολική διαδικασία. Μάλιστα, ακόμα και η ήπια αφυδάτωση μπορεί να επιβραδύνει τις καύσεις και να μειώσει τα επίπεδα ενέργειας, χωρίς καν να το καταλάβετε άμεσα.

Η λύση: Πιείτε νερό – δεν υπάρχει πιο απλός τρόπος να το πούμε! Μικρές, συχνές γουλιές μέσα στη μέρα βοηθούν το σώμα να λειτουργεί πιο αποδοτικά και τον μεταβολισμό να κάνει τη δουλειά του χωρίς εμπόδια.

Συνήθεια #4: Χαμηλή μυϊκή μάζα

Οι μύες είναι “μεταβολικά ενεργοί” ιστοί – για να λειτουργήσουν χρειάζονται ενέργεια, ακόμα κι όταν δεν κινούμαστε. Αυτό σημαίνει ότι όσο περισσότερη μυϊκή μάζα έχουμε, τόσο περισσότερες θερμίδες καίμε. Με απλά λόγια, αν δύο άνθρωποι έχουν το ίδιο βάρος αλλά διαφορετικό ποσοστό μυϊκής μάζας, εκείνος με τους περισσότερους μύες συνήθως καίει περισσότερες θερμίδες (ακόμη κι αν κάθονται στον καναπέ και οι δύο).

Η λύση: Η Mayo Clinic προτείνει τόσο αερόβια άσκηση όσο και ασκήσεις ενδυνάμωσης τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα, που θα σας βοηθήσουν να “ξυπνήσετε” τον βασικό μεταβολικό ρυθμό.

Συνήθεια #5: Καθιστική ζωή

Δυστυχώς για τους περισσότερους από εμάς οι πολλές ώρες ακινησίας είναι γεγονός, ειδικά αν εργαζόμαστε σε γραφείο και καθόμαστε μπροστά σε μια οθόνη τουλάχιστον 8 ώρες την ημέρα. Αν ανήκετε κι εσείς σε αυτή την κατηγορία, ακόμα κι αν γυμνάζεστε, πρέπει να γνωρίζετε ότι μειώνονται οι συνολικές καύσεις σας μέσα στη μέρα.

Η λύση: Μικρές παρεμβάσεις, όπως συχνά διαλείμματα για λίγη περισσότερη κίνηση, σκάλες αντί για ασανσέρ και περισσότερο περπάτημα, μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη συνολική ενεργειακή “δαπάνη”.

Ο μεταβολισμός δεν είναι εχθρός ούτε μυστήριο. Αντιδρά στις καθημερινές μας συνήθειες και δεν χρειάζεται ακραίες λύσεις για να λειτουργήσει σωστά. Απαιτεί μόνο σταθερότητα και βιώσιμες αλλαγές που μπορείτε να διατηρήσετε μακροπρόθεσμα. Εκεί βρίσκεται η πραγματική “ενεργοποίηση” του μεταβολισμού.

Ο ρόλος της τιβολόνης στη σύγχρονη αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης

Τα νέα δεδομένα σχετικά με τη χρήση της τιβολόνης όπως παρουσιάστηκαν στο 11^ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης.

Μεγάλο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η δορυφορική διάλεξη της InterMed, στο πλαίσιο του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, με θέμα τα νεότερα δεδομένα σχετικά με τη χρήση της τιβολόνης στη θεραπεία των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.

Η διάλεξη, με ομιλήτρια την Καθηγήτρια Μαιευτικής Γυναικολογίας / Στείρωσης στη Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ Σοφία Καλανταρίδου, ανέδειξε τον ρόλο της τιβολόνης ως μιας σύγχρονης και ολοκληρωμένης θεραπευτικής επιλογής, καθώς και τη θέση της στη σημερινή προσέγγιση της ορμονικής θεραπείας.

Οι γυναίκες περνούν το 1/3 της ζωής τους σε εμμηνόπαυση

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσιολογική φάση στη ζωή κάθε γυναίκας, συνοδεύεται όμως συχνά από σημαντικές σωματικές και ψυχολογικές αλλαγές. Υπολογίζεται ότι οι γυναίκες περνούν περίπου το ένα τρίτο της ζωής τους σε εμμηνόπαυση, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την αποτελεσματική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, η κολπική ξηρότητα, οι διαταραχές ύπνου και η καταθλιπτική διάθεση.

Νέα απόφαση του FDA τον Νοέμβριο του 2025
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις σχετικά με την ασφάλεια των ορμονικών θεραπειών. Τον Νοέμβριο του 2025, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) προχώρησε στην αφαίρεση των αυστηρότερων «black box warnings» από τα ορμονικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις θεραπείες αυτές, οι οποίες για περισσότερα από είκοσι χρόνια αντιμετωπίζονταν με επιφυλάξεις, κυρίως λόγω της ερμηνείας παλαιότερων μελετών, όπως η μελέτη Women’s Health Initiative. Σήμερα, η καλύτερη γνώση του προφίλ ασφάλειας των ορμονικών θεραπειών επιτρέπει την επαναξιολόγηση και ορθολογική χρήση τους με κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση.

Η τιβολόνη ως ολοκληρωμένη θεραπευτική επιλογή

Στο πλαίσιο αυτό, η τιβολόνη αποτελεί μια ιδιαίτερα αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για γυναίκες στην εμμηνόπαυση. Πρόκειται για ένα συνθετικό στεροειδές με τριπλή δράση -οιστρογονική, προγεστερονική και ανδρογονική- που της επιτρέπει να αντιμετωπίζει πολλαπλά συμπτώματα της έλλειψης των ωοθηκικών ορμονών. Όπως επισήμανε η καθηγήτρια Σοφία Καλανταρίδου, η τιβολόνη συμβάλλει στη μείωση των αγγειοκινητικών συμπτωμάτων, όπως οι εξάψεις, στην αντιμετώπιση της κολπικής ξηρότητας και της ατροφίας του κόλπου, στη βελτίωση της σεξουαλικής επιθυμίας και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης. 

Σε ποιες γυναίκες μπορεί να χορηγηθεί

Όπως τόνισε η Σοφία Καλλανταρίδου, η τιβολόνη μπορεί να χορηγηθεί με ασφάλεια σε γυναίκες ηλικίας περίπου 50 έως 60 ετών, εφόσον έχουν περάσει τουλάχιστον 12 μήνες από την τελευταία έμμηνο ρύση. Η θεραπεία είναι απλή, με τη χορήγηση ενός μόνο δισκίου ημερησίως, χωρίς να προκαλεί κολπική αιμόρροια, ενώ δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού σε γυναίκες χωρίς σχετικό ιστορικό.

Πριν από την έναρξη της θεραπείας απαιτείται ιατρική αξιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει λήψη ιστορικού, μαστογραφικό έλεγχο, καρδιολογική εκτίμηση και έλεγχο της μήτρας και των ωοθηκών. Η χορήγηση γίνεται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή και εξατομικεύεται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε γυναίκας.

 

Η σύγχρονη επιστημονική γνώση και οι πρόσφατες εξελίξεις στην αξιολόγηση της ασφάλειας των ορμονικών και μη ορμονικών θεραπειών επιτρέπουν πλέον μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση στη διαχείριση της εμμηνόπαυσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η τιβολόνη φαίνεται να αποκτά έναν ολοένα σημαντικότερο ρόλο ως θεραπευτική επιλογή για την αποτελεσματική ανακούφιση των συμπτωμάτων και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση.

 

#UNI_PHARMA #InterMed
www.uni-pharma.gr
www.intermed.com.gr

Αστερία Σταματάκη
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, ΜSc στην Κλινική Διατροφή,
Yπ. Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Επιστημονική συνεργάτης E’ Χειρουργικής Κλινικής ΕΚΠΑ
www.astamataki.gr

Ο καρκίνος του μαστού είναι η πιο συχνή μορφή καρκίνου μεταξύ των γυναικών. Ενώ παράγοντες κινδύνου όπως τα γονίδια, η κληρονομικότητα και η ηλικία δε μπορούν να αλλάξουν, η έρευνα δείχνει πως υπάρχουν τροποποιήσιμοι παράγοντες που παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη. Μεταξύ αυτών, η διατροφή είναι ένα σημαντικό «εργαλείο» το οποίο βρίσκεται κυρίως στο δικό μας έλεγχο. Ο τρόπος με τον οποίο τρεφόμαστε επηρεάζει το σωματικό μας βάρος, τα επίπεδα των ορμονών και τη φλεγμονή – συντελεστές που σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Το Παγκόσμιο Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο (WCRF) αναφέρει πως ένα ποσοστό της τάξεως του 30%-40% όλων των καρκίνων που εκδηλώνονται, συνδέεται με τη διατροφή, τη μειωμένη σωματική δραστηριότητα, την παχυσαρκία και με άλλους παράγοντες, σχετιζόμενους με τον τρόπο ζωής , οι οποίοι μπορούν να τροποποιηθούν.

Διατηρείστε ένα υγιές σωματικό βάρος
Μελέτες συνδέουν το αυξημένο σωματικό βάρος και την παχυσαρκία με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε μετα-εμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ανεξαρτήτως οικογενειακού ιστορικού. Η συσχέτιση παχυσαρκίας και αυξημένου κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού φαίνεται να προκαλείται κυρίως λόγω της αυξημένης παραγωγής οιστρογόνων από το λιπώδη ιστό και της υπερινσουλιναιμίας.
Η απόκτηση και διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους μέσω της σωστής διατροφής και της τακτικής φυσικής δραστηριότητας είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές στρατηγικές για τη μείωση του κινδύνου.

Προσέξτε το αλκοόλ
Ένας από τους διατροφικούς παράγοντες που έχει μελετηθεί αρκετά, αναφορικά με τον κίνδυνο εμφάνισής καρκίνου του μαστού, είναι το αλκοόλ. Οι μελέτες δείχνουν ότι υπάρχει ξεκάθαρη συσχέτιση μεταξύ αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ και καρκίνου του μαστού τόσο σε προ εμμηνοπαυσιακές όσο και σε μετα εμμηνοπαυσιακές γυναίκες, κυρίως λόγω της επίδρασής του στα επίπεδα των φυλετικών στεροειδών ορμονών. Η ημερήσια κατανάλωση επιπλέον 10 γραμμαρίων αλκοόλης (1 μερίδας) εκτιμάται να αυξάνει τον κίνδυνο από 2% σε 12%. Οι νέες συστάσεις προτείνουν την αποφυγή του αλκοόλ ή τη κατά δυνατόν λιγότερη κατανάλωση του.

Επιλέξτε το σωστό είδος πρωτεϊνών
Η πρωτεΐνη είναι ένα απαραίτητο μακροθρεπτικό συστατικό που υποστηρίζει τις λειτουργίες του ανοσοποιητικού, τη μυϊκή δύναμη, το μεταβολισμό μας και άλλες πολλές λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος. Εντούτοις , παίζει σημαντικό ρόλο η επιλογή του είδους της πρωτεΐνης.
✤ Τα επεξεργασμένα κρέατα (λουκάνικα, αλλαντικά κτλ) καλό είναι να αποφεύγονται. Οι μελέτες δείχνουν πως για επιπλέον 30 γραμμάρια επεξεργασμένου κρέατος ημερησίως έχουμε μια αύξηση του κινδύνου της τάξης του 3%.
✤ Το κόκκινο κρέας (χοιρινό, μοσχάρι, αρνί κτλ) θα πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο και να αποφεύγετε το μαγείρεμα σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες.
✤ Οι άπαχες αλλά και οι φυτικές πρωτεΐνες -που προέρχονται π.χ. από τα ψάρια, τα πουλερικά, τα αυγά, τα όσπρια – θεωρούνται καλές επιλογές.
Όσον αφορά τα ψάρια , φαίνεται ότι παίζουν έναν προστατευτικό ρόλο λόγω της περιεκτικότητας τους σε ω-3 λιπαρά οξέα (EPA και DHA). Με την κατανάλωση 0,7 γραμμαρίων ω-3 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων εβδομαδιαίως φαίνεται να έχουμε μια μείωση του κινδύνου κατά 5%. Καλό είναι να καταναλώνουμε 2 μερίδες λιπαρών ψαριών ( π.χ. σαρδέλα) εβδομαδιαίως.

Επενδύστε στις φυτικές ίνες
Πρόσφατες μελέτες ανασκόπησης συνδέουν την υψηλή κατανάλωση φυτικών ινών με χαμηλότερο κίνδυνο για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού. Για επιπλέον 10 γραμμάρια φυτικών ινών ημερησίως φαίνεται να υπάρχει μείωση του κινδύνου κατά 5%. Oι φυτικές ίνες μειώνουν την επαναπρόσληψη των οιστρογόνων από το γαστρεντερικό σωλήνα. Με αυτό τον τρόπο μειώνονται τα επίπεδα των οιστρογόνων στην κυκλοφορία του αίματος και έτσι προστατεύουν έναντι του καρκίνου του μαστού. Ο τύπος των φυτικών ινών που φαίνεται να προστατεύει περισσότερο είναι οι διαλυτές φυτικές ίνες. Διαλυτές φυτικές ίνες περιέχονται στη βρώμη, στους ξηρούς καρπούς, στα όσπρια και σε ορισμένα φρούτα . Επιπρόσθετα, η προστατευτική δράση των φρούτων και των λαχανικών οφείλεται σε μια πληθώρα ουσιών που δρουν είτε μεμονωμένα, είτε συνεργιστικά. Τα φυτοχημικά συστατικά των φυτικών τροφών που μελετώνται πολύ για την επίδραση τους στον καρκίνο του μαστού είναι οι ινδόλες και τα ισοθειοκυανικά άλατα. Οι ουσίες αυτές υπάρχουν κυρίως στα σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολο, κουνουπίδι, λάχανο) , και φαίνεται ότι μπορεί να εμπλέκονται στο μεταβολισμό των οιστρογόνων και της ενίσχυσης ενδογενών αντιοξειδωτικών μηχανισμών.

ΦΥΣΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Η αυξημένη φυσική δραστηριότητα φαίνεται ότι προστατεύει λόγω της επίδρασης της στις ορμόνες και στην ινσουλινοαντίσταση. Οι συστάσεις αναφέρουν πως πρέπει να υπάρχει τακτική φυσική δραστηριότητα μέτριας έντασης και διάρκειας τουλάχιστον 150 λεπτά εβδομαδιαίως.
Εν κατακλείδι, μια διατροφή με τα χαρακτηριστικά της Μεσογειακής δίαιτας, πλούσιας σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης, σε ψάρια, σε ελαιόλαδο και φτωχή σε επεξεργασμένα κρέατα και υπερεπεξεργασμένες τροφές είναι πάντα ευεργετική.

Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Ιατρός Ειδική Παθολόγος

Email: amoschovaki@yahoo.gr.

Οι γιορτές για τους περισσότερους σημαίνουν χαρά, συντροφικότητα, όμορφες στιγμές γύρω από ένα τραπέζι και φυσικά… άφθονα ποτά. Ωστόσο, πολλές φορές η υπερκατανάλωση αλκοόλ φέρνει μαζί της έναν απρόσκλητο «επισκέπτη»: το γνωστό hangover. Με τον όρο αυτό περιγράφεται το σύνολο των δυσάρεστων συμπτωμάτων που εμφανίζονται μετά την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και μπορεί να εκδηλωθούν ακόμα και μετά από κατανάλωση μικρής ποσότητας. Πονοκέφαλος, ναυτία, στομαχική δυσφορία, υπνηλία, ξηροστομία, ευαισθησία στο φως και έντονη δίψα αποτελούν τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα. Την επόμενη ημέρα του ρεβεγιόν πολλοί ξυπνούν «βαριοί», με θολωμένο κεφάλι και στομάχι ανακατεμένο, ενώ ο οργανισμός παλεύει να αποβάλει το αλκοόλ και τους τοξικούς του μεταβολίτες. Τα συμπτώματα δεν ευθέως ανάλογα της ποσότητας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για  ανθρώπους που καταναλώνουν αλκοόλ σπάνια, αφυδατωμένους ή με υποκείμενα προβλήματα υγείας. Εξάλλου πολυάριθμοι γενετικοί παράγοντες εμπλέκονται στο μεταβολισμό του αλκοόλ, με αποτέλεσμα οι ιδιοσυγκρασιακοί παράγοντες να έχουν σημαντικό ρόλο στο είδος των εμφανιζόμενων συμπτωμάτων. Η ηλικία, το φύλο, το σωματικό βάρος, η κατάσταση υγείας, ο ύπνος, η διατροφή, ακόμη και η ψυχολογική κατάσταση είναι παράγοντες που επηρεάζουν την αντοχή στο αλκοόλ. Το «ό,τι με πιάνει εμένα δεν σε πιάνει εσένα» δεν είναι μύθος — είναι βιολογία.

Στα πρώτα στάδια η μέθη μπορεί να μοιάζει ακίνδυνη, καθώς συνοδεύεται από ευφορία και χαλάρωση. Σταδιακά όμως μειώνονται τα αντανακλαστικά, θολώνει η κρίση, χαλάει η ισορροπία και μεταβάλλεται η συμπεριφορά. Σε μεγαλύτερες ποσότητες μπορεί να παρουσιαστούν ζάλη, εμετοί, λιποθυμία, αναπνευστική καταστολή, ηπατίτιδα και, σε ακραίες περιπτώσεις, απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις. Ένα ακόμη σοβαρό θέμα που δεν πρέπει να αγνοούμε είναι η νοθεία ποτών. Σε εποχές οικονομικής πίεσης αυξάνεται ο κίνδυνος κυκλοφορίας αμφιβόλου ποιότητας αλκοόλ, ιδιαίτερα με προσθήκη μεθανόλης – μιας άκρως τοξικής ουσίας που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο ήπαρ, στα νεφρά και στο νευρικό σύστημα, ακόμη και μόνιμη τύφλωση ή θάνατο.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει πως δεν μπορούμε να απολαύσουμε τις γιορτές με ασφάλεια. Με λίγη προσοχή και μερικούς απλούς κανόνες, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο δυσάρεστων συνεπειών. Πρώτα απ’ όλα, δεν πίνουμε ποτέ με άδειο στομάχι. Ένα ελαφρύ γεύμα ή έστω ένα φρούτο πριν από το ποτό βοηθά ώστε το αλκοόλ να απορροφηθεί πιο αργά. Κατά τη διάρκεια της διασκέδασης πίνουμε με μέτρο, αποφεύγουμε να αναμειγνύουμε πολλά διαφορετικά ποτά και παρεμβάλλουμε νερό ώστε να αποτρέψουμε την αφυδάτωση. Προτιμούμε ποτά επώνυμα και σφραγισμένα, ζητάμε να ανοιχτούν μπροστά μας και δεν καταναλώνουμε ποτέ ποτά αμφίβολης προέλευσης. Ως ασφαλές μέτρο, καλό είναι να μην ξεπερνάμε τις δύο μερίδες αλκοόλ, ενώ άτομα με χρόνια νοσήματα ή φαρμακευτική αγωγή ή δυσανεξία στο αλκοόλ, ενδέχεται να χρειάζεται να αποφύγουν εντελώς την κατανάλωση – πάντα με ιατρική συμβουλή. Και, βέβαια, δεν οδηγούμε ποτέ αν έχουμε πιει, ακόμη και λίγο.

Μετά το ξενύχτι, ο οργανισμός χρειάζεται ξεκούραση και ενυδάτωση. Νερό, φυσικοί χυμοί, τσάι, ελαφριά γεύματα και ζεστός ζωμός βοηθούν σημαντικά. Αντίθετα, βαριά λιπαρά φαγητά, καφές, αναψυκτικά τύπου κόλα και κατανάλωση αλκοόλ επιβαρύνουν περισσότερο το ήδη κουρασμένο πεπτικό σύστημα. Ένα χλιαρό μπάνιο, λίγος καθαρός αέρας και χαλάρωση συμβάλλουν στην ταχύτερη ανάρρωση. Αν όμως τα συμπτώματα είναι έντονα, επιμένουν ή συνοδεύονται από ανησυχητικά σημεία όπως κοιλιακό πόνο, παρατεταμένους εμετούς, θολή όραση, σύγχυση ή απώλεια συνείδησης, ασυνήθιστη κιτρινίλα, δύσπνοια, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, γιατί μπορεί να μην πρόκειται για απλό hangover.

Τελικά, το ζητούμενο δεν είναι να στερηθούμε τη χαρά των γιορτών, αλλά να τις απολαύσουμε με μέτρο και σύνεση. Το αλκοόλ μπορεί να είναι μέρος της διασκέδασης, δεν χρειάζεται όμως να την καθορίζει. Η χαρά των γιορτών βρίσκεται στους ανθρώπους, στις αναμνήσεις, όχι στην υπερβολή.

Καλές γιορτές, χρόνια πολλά — με υγεία, σύνεση και χαμόγελο!

 

Ανδρέας Λαϊνης
Ιατρός Κυτταρολόγος
MIKROSKOPISI MEDICAL LABS
www.mikroskopisi.gr

Δυστυχώς η παγκοσμιοποίηση περιορίζει την πρόνοια. Η σχέση κόστους με όφελος, ρυθμίζει τα προγράμματα μαζικού πληθυσμιακού ελέγχου, τα οποία όμως συμβάλουν στην ενεργοποίηση του πληθυσμού. Φυσικά και στο ιδιωτικό ιατρείο μετράει το κόστος, αλλά σίγουρα σε αυτό ΔΕΝ συγχωρούνται οι δεδομένες αστοχίες των πρωτοκόλλων αυτών. Η γνώση και η διαχείριση των σύγχρονων δυνατοτήτων προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια και σίγουρα καλύτερα αποτελέσματα.

Τι είναι η Υγρή Κυτταρολογία;
Είναι η μοναδική εξέλιξη του Τεστ Παπανικολάου. Είναι σημαντικά πιο αποτελεσματικό από το συμβατικό Παπ Τεστ, στην ανίχνευση των προκαρκινικών βλαβών (βελτίωση 25-35%). Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα, από το ίδιο δείγμα να γίνουν πολλαπλές εξετάσεις, χωρίς επαναληπτική επίσκεψη και λήψη.

Τι είναι ο HPV (ιός ανθρωπίνων θηλωμάτων);
Είναι ένας κοινός ιός και αποτελεί απαραίτητο παράγοντα για ανάπτυξη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Μέχρι σήμερα έχουν περιγραφεί πάνω από 200 διαφορετικοί τύποι HPV, τους οποίους ανάλογα με τη συμμετοχή τους στην καρκινογένεση, τους κατηγοριοποιούμε σε: υψηλού κινδύνου, πιθανόν υψηλού κινδύνου(ενδιάμεσοι) και χαμηλού κινδύνου.
✤ Μεταδίδεται μόνο με δερματική επαφή από περιοχή που υπάρχει βλάβη και όχι με τα υγρά του σώματος,όπως η Ηπατίτιδα ή το AIDS. Έχει πολύ συχνές δερματικές εκδηλώσεις (καρναβίτσες ή μυρμηγκιές ή θηλώματα ή κρεατοελιές). Σχεδόν το 80% όλων των σεξουαλικά ενεργών ενηλίκων θα φέρουν τον ιό του HPV κάποια στιγμή στη ζωή τους.
✤ Παρουσιάζεται συνήθως όπως πολλές ιώσεις, όταν είναι πεσμένη η άμυνα του οργανισμού, από διάφορες αιτίες (στρες, κακή διατροφή, εγκυμοσύνη, κακοί βιορυθμοί, κ.α.) ή και όταν συνυπάρχουν άλλες μικροβιακές λοιμώξεις στο γενετικό σύστημα, ακόμα και ασυμπτωματικές (Μυκόπλασμα, Χλαμύδια, Ουρεόπλασμα, κ.α.).
✤ Οι περισσότερες HPV λοιμώξεις υποχωρούν από μόνες τους και συνήθως δεν παρουσιάζουν συμπτώματα.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι μπορεί κάποιος να έρθει σε επαφή με τον ιό, χωρίς να τον προσλάβει, ή μπορεί να τον προσλάβει, να μην τον παρουσιάσει ποτέ του ή να τον εμφανίσει μετά από 20 χρόνια. Επίσης μπορεί να τον αποβάλλει από το DNA του αργότερα, κάτι που συμβαίνει ιδιαίτερα στις νεαρές ηλικίες. Αυτή είναι η αιτία που δεν γνωρίζουμε, ΠΟΤΕ, ΠΟΙΟΣ και ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ τον μετέδωσε.
✤ Η HPV λοίμωξη δεν είναι ντροπή και δεν αντικατοπτρίζει εσάς, τον σύντροφο σας ή τον τρόπο ζωής σας.

Τι είναι το HPV DNA Test;
Ο πιο κοινός μοριακός δείκτης, είναι το HPV DNA τεστ. Ανιχνεύει την ύπαρξη ή όχι του ιού ακόμα και στα υγιή μας κύτταρα και έχουμε αρκετά κιτ ελέγχου (14, 35, 49 γονότυποι).
✤ Ένα DNA, δηλαδή, θετικό για οποιονδήποτε γονότυπο, δεν σημαίνει απαραίτητα και βλάβη.

Τι είναι το HPV mRNA Test;
Μοριακή εξέταση που επιτρέπει την καλύτερη διάκριση μεταξύ μιας τυχαίας ή παροδικής HPV λοίμωξης από μία εμμένουσα / ενεργό λοίμωξη που έχει πιθανότητα να εξελιχθεί σε προκαρκινική ή καρκινική βλάβη (αφορά βέβαια μόνον τους 14 επιθετικότερους γονότυπους).
✤ Σημειωτέον, όσο μεγαλώνει η βλάβη, το HPV DNA Test αρνητικοποιείται, ενώ το mRNA HPV Test, θετικοποιείται. Στον καρκίνο του τραχήλου, μπορεί το HPV DNA Test να είναι αρνητικό.
✤ Με λίγα λόγια, το HPV DNA Test, ανιχνεύει την ύπαρξη του ιού,ενώ το HPV mRNA Test, ανιχνεύει εάν υπάρχει ενεργοποιημένος ιός και προοπτική για βλάβη.

Τι είναι το CINtec PLUS Cytology (p16/ki-67);
Ανοσοκυτταροχημική χρώση, που μας πληροφορεί εάν υπάρχει επιθετική βλάβη και αφορά όλους τους γονότυπους του HPV.

Τι είναι το CYTO-ACTIV HPV Test (L1);
Ανοσοκυτταροχημική εξέταση, που ανιχνεύει, εάν ο οργανισμός βλέπει τον ιό, τον πολεμάει και είναι σημαντική παράμετρος αυτοϊασης.

Τι είναι η ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ;
Μοριακή εξέταση ανίχνευσης Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων (Σ.Μ.Ν.). Υπερέχει σε ευαισθησία της κλασικής μικροβιολογικής καλλιέργειας. Η μοριακή ανίχνευση μικροβίων και άλλων ιών (έρπης), ιδιαίτερα στις γυναίκες με HPV βλάβες αποτελεί αναγκαία παράμετρο ελέγχου, καθόσον στο 61% των βλαβών HPV συνυπάρχει υποκλινική λοίμωξη Σ.Μ.Ν.
Από ένα μεγάλο σύνολο δημοσιευμένων, έγκριτων εργασιών, οι απώλειες που έχουν στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας τα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου, είναι:
✤ με μόνο τεστ Παπανικολάου (θα χαθεί το 15% των καρκίνων),
✤ με μόνο DNA HPV Test (απώλεια 22,5%),
✤ με co- testing (συνδυασμός HPV DNA 14 γονοτύπων και Τεστ Παπ), όπου θα χαθεί το 6%.
✤ Οι γυναίκες 30-65 ετών με ΜΟΝΟ αρνητικό DNA HPV Τεστ 14 γονοτύπων, όπως και οι γυναίκες 21-29 ετών με ΜΟΝΟ Τεστ Παπανικολάου δεν θα πρέπει να νιώθουν πολύ ασφαλείς.
✤ Απο την εμπειρία μας και τις στατιστικές, το ⅓ των θετικών HPV DNA γυναικών, ΧΡΗΖΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ στενής παρακολούθησης και περαιτέρω ελέγχων, όσες από αυτές δηλαδή έχουν θετικό mRNA HPV Τεστ.

Η επιτακτικά καλή γνώση και χρήση των παραπάνω, σε διαπιστευμένα πιστοποιημένα εργαστήρια, η κολποσκοπική δεινότητα του γυναικολόγου καθώς και η χρήση νέων θεραπευτικών και ανοσοενισχυτικών προϊόντων της ευαίσθητης περιοχής, εξατομικεύουν τα πιθανά σενάρια διαχείρισης της κάθε γυναίκας στην πρόγνωση, πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και έλεγχο της αποθεραπείας της.
Φυσικά, το ευκταίο είναι η ανακάλυψη μικρών και εύκολα διαχειρίσιμων βλαβών, και σε αυτό συμβάλλει και η ενημέρωση και η συνέπεια του πληθυσμού.

Συμπερασματικά…
✤ Όλα τα HPV DNA tests έχουν μεν καλή ευαισθησία, αλλά ανιχνεύουν και μη σχετιζόμενες / παροδικές HPV λοιμώξεις.
✤ Τα HPV DNA tests δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μόνα τους σε primary screening, παρά μόνο σε συνδυασμό με την Κυτταρολογία (co-testing).
✤ Ο βέλτιστος έλεγχος είναι το HPV mRNA E6/E7 τεστ, που ανιχνεύει τις HPV λοιμώξεις που σχετίζονται με πιθανότητα καρκινογένεσης, χωρίς να παραγνωρίζουμε το ρόλο του p16/ki-67.
✤ Πλήρης γονοτυπικός έλεγχος HPV DNA τεστ (35 ορότυποι) εκφράζει πληρέστερα τον αρχικό έλεγχο.
✤ Η αρνητικοποίηση ενός ήδη γνωστού βιοδείκτη, είναι το ευκταίο!

Σοφία Παπαγιάννη
Φαρμακοποιός

Κάθε γυναίκα με ένα φυσιολογικό μέσο όρο ζωής περνάει τα περισσότερα χρόνια της ζωής της σε προ-εμμηνοπαυσιακή και εμμηνοπαυσιακή περίοδο.
Αυτό σημαίνει ότι τα περισσότερα χρόνια υφίσταται τις συνέπειες και τα συμπτώματα που συνεπάγεται η διακοπή της εμμήνου ρύσεως. Η κλιμακτήριος, όπως την χαρακτηρίζουμε, είναι μια κατάσταση φυσιολογική μεν, με αλλαγές όμως που έχουν αρκετές επιπτώσεις και συμπτώματα, ώστε δυσκολεύουν την καθημερινότητα της κάθε γυναίκας που την βιώνει.

Οι επιπτώσεις συνίστανται σε ορμονικές αλλαγές, οι οποίες δημιουργούν μια σειρά από συμπτώματα όπως ακανόνιστη περίοδο, εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, αλλαγές στη θερμορύθμιση, αίσθημα παλμών.

Λόγω ορμονικών διακυμάνσεων (σταδιακή μείωση των οιστρογόνων και της προγεστερόνης) επηρεάζεται η διάθεση με εκδηλώσεις, άγχους, θλίψης, ευερεθιστότητας.
Επί πολλά χρόνια οι γυναίκες έμεναν αβοήθητες, ακολουθώντας μια καθημερινότητα τελείως διαφορετική από αυτή που γνώριζαν πριν την εμμηνόπαυση. Αποτέλεσμα, ήταν η περίοδος της εμμηνόπαυσης να φαντάζει σαν εφιάλτης και να θεωρείται πρακτικά ότι από το πέρασμα σ’αυτήν και μετά θα βιώνει πλέον μία καθημερινότητα σε κατάσταση «ασθένειας» με αρκετά δυσάρεστα επακόλουθα.

Τα καλά νέα είναι, ότι με την πρόοδο της επιστήμης σήμερα, πλέον οι γυναίκες σε αυτή τη μακρά περίοδο της ζωής τους, έχουν πολύ μεγάλη βοήθεια τόσο από τους επιστήμονες υγείας όσο και από φαρμακευτική αγωγή, αλλά και φυσικά συμπληρώματα. Με διαφοροποίηση της διατροφής τους, του τρόπου ζωής τους (π.χ. άσκηση), αλλά και λήψη σκευασμάτων που περιέχουν όλες αυτές τις ουσίες που εξισορροπούν τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στον οργανισμό, η ζωή τους να συνεχίζεται μετά το πέρασμα στην περίοδο της εμμηνόπαυσης, απόλυτα φυσιολογικά, χωρίς ιδιαίτερες επιπτώσεις που καταστρέφουν την ποιότητα της ζωής τους.

Δεν μας φοβίζει πλέον η προ-εμμηνόπαυση και η εμμηνόπαυση. Με σωστή ενημέρωση, υποστήριξη από ειδικούς όταν χρειάζεται και αυτοφροντίδα, η πορεία μας συνεχίζεται ομαλά χωρίς ανησυχία και πανικό.

Δεν είμαστε μόνες σ’ αυτό το δρόμο, έχει φωτιστεί αρκετά, ώστε η διαδρομή της ζωής να συνεχιστεί με νέες απολαύσεις και να έχει διάρκεια αλλά και ποιότητα κατά τη διάρκεια.

Δημήτρης Κυριακός
Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, Διευθυντής Οφθαλμολογικού Τμήματος,
Ιατρικό Ψυχικού, Όμιλος Ιατρικού Αθηνών
kiriakos.dimitris0@gmail.com

Πόσες φορές δεν έχετε πάει στο φαρμακείο να πάρετε κολλύριο, πόσες φορές δεν έχετε ρωτήσει συγγενή σας η κάποιον γνωστό σας για ένα μικρό ογκίδιο στο κάτω βλέφαρο, πόσες φορές δεν έχετε χρησιμοποιήσει χαμομήλι για να φύγουν οι τσίμπλες….Σ’ αυτό το μικρό ταξίδι στην καθημερινότητα μας είναι άπειρες οι φορές που έχουν συμβεί αυτά…

Εδώ λοιπόν ανακαλύπτουμε τον ρόλο της οφθαλμολογίας, της πιο (λεπτής) από τις χειρουργικές ειδικότητες.
Ο οφθαλμός ως όργανο με πλούσια αγγείωση και νεύρωση, αποτελεί παράθυρο για την διάγνωση συστηματικών νοσημάτων.
Έτσι λοιπόν η οφθαλμολογία δεν λειτουργεί απομονωμένα, αλλά συνεργάζεται στενά με πολλές ειδικότητες.
Ας δούμε λοιπόν σιγά σιγά την σχέση της οφθαλμολογίας με μερικές από τις ιατρικές ειδικότητες και πως μπορούν οι παθήσεις από άλλα συστήματα να προκαλέσουν βλάβες στα μάτια.

ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑ
α) διαβήτης (σάκχαρο): η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια αποτελεί μια από τις κυριότερες αιτίες τύφλωσης,
β) θυρεοειδοπάθειες: η διαταραχή του θυρεοειδούς έχει σοβαρές επιπτώσεις στα μάτια όπως εξόφθαλμος, διπλωπία.

ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ
α) οπτική νευρίτιδα: πρώιμο σημάδι σκλήρυνσης κατά πλάκας
β) όγκοι κεντρικού νευρικού συστήματος που πιέζουν την οπτική οδό.
γ)Μυασθένεια gravis: πτώση βλεφάρου, διπλωπία.

ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ
α) Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, ρευματοειδής αρθρίτιδα, αγγείτιδες: επισκληρίτιδα, σκληρίτιδα, ξηροφθαλμία.
β) Σύνδρομο Sjorgren: ξηροφθαλμία, κερατίτιδα.

ΛΟΙΜΩΞΙΟΛΟΓΙΑ
α) ιογενείς λοιμώξεις, CMV,HSV,VZV: ραγοειδίτιδα, κερατίτιδα.
β) Παρασιτικά αίτια: τοξοπλάσμωση, χοριοαμφιβληστροειδίτιδα.
γ) HIV/AIDS: CMV αμφιβληστροειδίτιδα, Kaposi.

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ
α) μεταστάσεις στον οφθαλμό( π.χ από μαστό η πνεύμονα) β) οφθαλμικοί όγκοι: μελάνωμα χοριοειδούς, ρετινοβλάστωμα σε παιδιά.
γ) ανεπιθύμητες ενέργειες από χημειοθεραπείες (π.χ ατροφία οπτικού νεύρου).

ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ
α) καρωτιδική στένωση: amaurosis fugax (παροδική τύφλωση)
β) αμφιβληστροειδικές φλεβοαποφράξεις: ένδειξη συστηματικής αγγειακής νόσου)
Στενή συνεργασία σε περιπτώσεις ισχαιμικού συνδρόμου του οφθαλμού.

ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ
α) συγγενείς παθήσεις: συγγενής καταρράκτης, γλαύκωμα, παιδικός στραβισμός και αμβλυωπία.

ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ
α) λευχαιμίες: στον αμφιβληστροειδή διήθηση.
β) θρομβώσεις: φλεβική απόφραξη αμφιβληστροειδούς
γ) αναιμίες: ωχρότητα οπτικού νεύρου, αιμορραγίες
δ)ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων με οφθαλμικές εκδηλώσεις.

ΓΗΡΙΑΤΡΙΚΗ-ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ
α) εκφύλιση ωχράς κηλίδας, γλαύκωμα, καταρράκτης
β) οπτική αναπηρία και επιπτώσεις στην αυτονομία του ηλικιωμένου.

ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ
α) όγκοι υπόφυσης: πιέζουν το οπτικό χίασμα: απώλεια όρασης
β) κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις: οπτική νευροπάθεια, οφθαλμοπληγία
γ) υδροκέφαλος: οίδημα οπτικού δίσκου (προειδοποίηση αυξημένης πίεσης στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό)
δ)χειρουργική αποσυμπίεση οπτικού νεύρου σε τραύμα.

ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ – ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ, εγκυμοσύνη
α) φυσιολογικές μεταβολές στην όραση: διαθλαστικές αλλαγές, παροδική μυωπία, ξηροφθαλμία
β) προεκλαμψία/εκλαμψία: θάμβος όρασης, αμφιβληστροειδοπάθεια, οίδημα οπτικού νευρου
γ) εκλαμψία: πιθανή παροδική τύφλωση
(cortical blindness)
δ) σακχαρώδης διαβήτης κύησης: επιδείνωση διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας.

Γυναικολογικά νοσήματα-ορμονικές θεραπείες:
α) συνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών: σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο γλαυκώματος
β) αντισυλληπτικά χάπια: σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης, άρα απόφραξη φλέβας αμφιβληστροειδούς
γ) εμμηνόπαυση: ξηροφθαλμία λόγω μείωσης οιστρογόνων.

Βλέποντας λοιπόν πόσες εκδηλώσεις εμφανίζονται στους οφθαλμούς από άλλα νοσήματα, από άλλα συστήματα του ανθρώπου, καταλαβαίνουμε το πόσο σημαντικό είναι ο γιατρός μας, ο γιατρός της κάθε ειδικότητας να μας παραπέμψει για οφθαλμολογικό έλεγχο. Και αντίστροφα, πηγαίνοντας πολλές φορές στον οφθαλμίατρο διαπιστώνονται βλάβες, μετά από μια τυχαία επίσκεψη και μετά από ένα καλό ιστορικό του ασθενούς, οι οποίες μπορεί να αποτελούν πρώιμα σημάδια της εκδήλωσης μιας νόσου.

Ο ρόλος του οφθαλμίατρου είναι λοιπόν πολύ σημαντικός, πηγαίνουμε ετήσια για έναν προληπτικό έλεγχο που περιλαμβάνει την οφθαλμολογική εξέταση, την τονομέτρηση και την βυθοσκόπηση (στον έλεγχο αυτό συμπεριλαμβάνονται και τα παιδιά μας, μην το ξεχνάμε) και επειδή η τεχνολογία έχει μπει, χρόνια τώρα, για τα καλά στην ζωή μας, χρησιμοποιούμε τεχνητά δάκρυα για την ανακούφιση των οφθαλμών μας ,από την χρήση των οθονών καθημερινά!!!!!(των δικών μας και των παιδιών μας)

Το ταξίδι μας στην ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ κάπου εδώ τελειώνει….σας ευχαριστώ που με παρακολουθήσατε, ελπίζω να μην σας κούρασα……Ας κλείσουμε με μια προτροπή…..ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ …..σαν τα μάτια σας!!!!!!!!!!!!!! καλή συνέχεια…και πάντα στην διάθεση σας….το τηλέφωνο απαντά ΠΑΝΤΑ

Όλγα Κεσίδου
Χειρουργός, Ωτορινολαρυγγολόγος,
Mcs στην Eπαγγελματική και Περιβαλλοντική Υγεία, Πρόεδρος Ένωσης Ελλήνων ΩΡΛ, Μέλος ΔΣ ΙΣΑ

Πολλοί ενήλικες παρατηρούν ότι «δεν ακούνε όπως παλιά», όμως συχνά το αποδίδουν απλά στην ηλικία, στην κούραση ή στον θόρυβο της καθημερινότητας. Στην πραγματικότητα, η μειωμένη ακοή δεν είναι κάτι που πρέπει να συνηθίσουμε, είναι ένα ζήτημα υγείας που μπορεί να κρύβει κάποια βλάβη η νόσο που αν παραμείνει χωρίς έλεγχο, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής και σε μερικές περιπτώσεις την ίδια την ζωή.

Βαρηκοΐα ονομάζουμε τη μείωση της ικανότητας ακοής και μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά ή ξαφνικά. Δεν είναι πάντα η «φυσική συνέπεια της ηλικίας» — είναι ένα ιατρικό πρόβλημα που μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί. Αν παρουσιαστεί ξαφνική απώλεια ακοής απαιτείται άμεση επίσκεψη σε Ωτορινολαρυγγολόγο (ΩΡΛ) εντός 72 ωρών για να αυξηθούν οι πιθανότητες πλήρους αποκατάστασης καθώς είναι πιθανό να οφείλεται σε λοιμώξεις, διαταραχές του έσω ωτός, τραυματισμούς, αυτοάνοσα νοσήματα, αγγειακά, νευρολογικά ή άλλα ιατρικά προβλήματα.
Γιατί δεν αρκεί μόνο το ακουόγραμμα; υπάρχουν απώλειες ακοής που θεραπεύονται πλήρως και κάποιες άλλες που αντιμετωπίζονται με ικανοποιητικά αποτελέσματα και εξαρτώνται από τον τύπο της βαρηκοΐας και ανάλογα με το σημείο του ακουστικού συστήματος που δυσλειτουργεί.

Οι τρεις βασικοί τύποι βαρηκοΐας, που καθορίζουν την αντιμετώπιση είναι:

1. Αγωγιμότητας (συνήθως αντιμετωπίζεται πλήρως με φαρμακευτική αγωγή, αφαίρεση κυψελίδας, θεραπείες ή μικρές επεμβάσεις). Προκύπτει όταν ο ήχος δεν φτάνει σωστά στο εσωτερικό αυτί. Ο ήχος ακούγεται αλλά «χαμηλός», σαν να έχει κλείσει το αυτί.
Συνήθεις αιτίες: βύσμα κυψελίδας (κερί), ωτίτιδες, διάτρηση τυμπάνου, προβλήματα στα ακουστικά οστάρια, υγρό στο αυτί κλπ.
2. Νευροαισθητήρια βαρηκοΐα (δεν «θεραπεύεται», αλλά αντισταθμίζεται με εξαιρετικά αποτελέσματα). Ο ήχος παραμορφώνεται, δεν χαμηλώνει απλά, συχνά λένε «ακούω αλλά δεν καταλαβαίνω». Η πιο συχνή μορφή στους ενήλικες., οφείλεται σε βλάβη στο έσω αυτί ή στο ακουστικό νεύρο.
Συνήθεις αιτίες: έκθεση σε δυνατούς θορύβους, ηλικία (πρεσβυακουσία), γενετικοί παράγοντες, αγγειακές – νευρολογικές – ενδοκρινολογικές παθήσεις, φάρμακα ή άλλες ωτοτοξικές ουσίες, λοιμώξεις ή παθήσεις του έσω αυτιού.
3. Μικτού τύπου βαρηκοΐα (Χρειάζεται συνδυασμό μεθόδων) Συνδυασμός αγωγιμότητας και νευροαισθητηριακής βλάβης.

Μην Αγνοείτε τα Σημάδια.
Απαντήστε σε ένα ερωτηματολόγιο, βασισμένο σε διεθνώς χρησιμοποιούμενα εργαλεία προσυμπτωματικού ελέγχου ( HHIE-S – Hearing Handicap Inventory for the Elderly – Screening Version),
Είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί χωρίς καθυστέρηση η βαρηκοΐα καθώς σε άλλη περίπτωση μπορεί να οδηγήσει σε:

✤ απομόνωση και άγχος, καταθλιπτική διάθεση, εντάσεις στις σχέσεις,
✤ πτώση εργασιακής απόδοσης, ατυχήματα (δεν ακούγονται ειδοποιήσεις, κουδούνια, προειδοποιητικοί ήχοι), επιτάχυνση νοητικής έκπτωσης.
Η γρήγορη αποκατάσταση της ακοής βοηθά τον εγκέφαλο να «ξαναμπεί στο παιχνίδι» και να κρατήσει τις γνωστικές λειτουργίες ενεργές.
Ένα ραντεβού με ΩΡΛ μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητά του βαρήκοου, καθώς η έγκαιρη διάγνωση βελτιώνει σημαντικά τα αποτελέσματα. Ο έλεγχος ακοής είναι ανώδυνος, σχετικά γρήγορος, παρέχει μια ξεκάθαρη εικόνα, είναι το πρώτο βήμα για να ξανακερδίσει ο βαρήκοος την ποιότητα ζωής του και περιλαμβάνει:
✤ Ωτοσκόπηση: έλεγχος για κερί, εξωστώσεις, φλεγμονή, έλεγχος τυμπάνου κλπ.
✤ Ακουόγραμμα: μετρά την ακοή και δείχνει τον τύπο βαρηκοΐας.
✤ Τυμπανομετρία: ελέγχει το τύμπανο και το μέσο αυτί.
✤ Δοκιμές κατανόησης λόγου: αξιολόγηση της πραγματικής επικοινωνίας.
✤ Αν ο γιατρός σας το κρίνει απαραίτητο μπορεί να σας συστήσει και άλλες πιο εξειδικευμένες εξετάσεις.

Ο ΩΡΛ θα εντοπίσει την αιτία της βαρηκοΐας, θα διαπιστώσει αν θεραπεύεται και να σας δώσει την κατάλληλη αγωγή ώστε να προλάβει περαιτέρω επιδείνωση. Μπορεί να προτείνει λύσεις, όπως ακουστικά βοηθήματα, που σήμερα είναι διακριτικά, άνετα και έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα όταν εφαρμόζονται από εξειδικευμένους επιστημονικούς συνεργάτες για την εφαρμογή ακουστικών βαρηκοΐας που λέγονται ακοοπροθετιστές. Αυτοί οι επιστήμονες δεν εμπορεύονται απλά ακουστικά βοηθήματα αλλά έχουν ειδική εκπαίδευση και εξειδίκευση στην εφαρμογή, ρύθμιση και προσαρμογή των ακουστικών βαρηκοΐας παρέχοντας υπηρεσίες για την υποστήριξη της ακοής και αντιμετώπισης των εμβοών με αυτά. Μάλιστα πλέον τα ακουστικά βαρηκοΐας μπορούν να ρυθμίζονται και απομακρυσμένα μέσω ειδικής εφαρμογής.

Η καλή ακοή δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασικό στοιχείο για μια υγιή και ισορροπημένη ζωή. Εξασφαλίζει καθαρή επικοινωνία, ενισχύει τις προσωπικές και κοινωνικές σχέσεις και συμβάλλει ουσιαστικά στην ευεξία.

Παράλληλα, προστατεύει τον εγκέφαλο: σύμφωνα με σύγχρονες έρευνες, η μειωμένη ακοή συνδέεται με ταχύτερη συρρίκνωση της εγκεφαλικής μάζας — έως και 40% — και αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, ακόμη και πέντε φορές πάνω από τον μέσο όρο. Η βαρηκοΐα σχετίζεται επίσης με υψηλότερη πιθανότητα εμβοών, πτώσεων και καταθλίψεων.
Μια καλή ακουστική υγεία οδηγεί σε καλύτερη ποιότητα ζωής, ισχυρότερη αυτοπεποίθηση και βελτιωμένη ψυχολογία. Επιπλέον, αυξάνει την ασφάλεια και την αποδοτικότητα στην εργασία, αφού επιτρέπει την έγκαιρη αντίληψη σημαντικών προειδοποιητικών ήχων στην καθημερινότητα.
Πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν την κατάσταση και δεν συνειδητοποιούν πόσο έχει μειωθεί η ποιότητα ζωής τους, μέχρι να λάβουν την κατάλληλη θεραπεία ή βάλουν ακουστικό και να πουν: «Δεν φανταζόμουν ότι έχανα τόσα!»

 

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ  ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΒΑΡΗΚΟΪΑΣ
Οδηγίες: Απαντήστε σε κάθε ερώτηση με ΝΑΙ ή ΟΧΙ.

1. Δυσκολεύεστε να καταλάβετε τι λένε οι άλλοι όταν μιλούν χαμηλόφωνα;
2. Ζητάτε συχνά από τους άλλους να επαναλάβουν αυτό που είπαν;
3. Έχετε δυσκολία να παρακολουθήσετε συζητήσεις όταν μιλούν πολλοί μαζί;
4. Αυξάνετε την ένταση της τηλεόρασης ή του ραδιοφώνου περισσότερο από ό,τι οι άλλοι;
5. Δυσκολεύεστε να καταλάβετε συνομιλητές στο τηλέφωνο;
6. Έχετε την αίσθηση ότι οι άνθρωποι “μιλάνε μέσα από τα δόντια τους”;
7. Αποφεύγετε κοινωνικές συγκεντρώσεις λόγω δυσκολίας στην ακοή;
8. Ακούτε καλύτερα όταν βλέπετε το πρόσωπο του συνομιλητή;
9. Σας έχουν πει συγγενείς ή φίλοι ότι δεν ακούτε καλά;
10. Δυσκολεύεστε να ακούσετε θορύβους όπως κουδούνι πόρτας, ή ξυπνητήρι;

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ – ΕΡΜΗΝΕΙΑ
Κάθε απάντηση ΝΑΙ = 1 βαθμός
Κάθε απάντηση ΟΧΙ = 0 βαθμοί

✤ 0–1 θετικές απαντήσεις: Δεν ενδείκνυται άμεσος έλεγχος, επαναξιολόγηση κατά διαστήματα.
✤ 2–3 θετικές απαντήσεις: ΠΙΘΑΝΗ βαρηκοΐα – Συνιστάται ακοολογικός έλεγχος.
✤ Περισσότερες από 4 θετικές απαντήσεις:

ΙΣΧΥΡΗ ένδειξη βαρηκοΐας
ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟΣ πλήρης ακοολογικός έλεγχος.