Κατηγορία: ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η πρωτεΐνη, η οποία βρίσκεται κυρίως στις ζωικές τροφές (γαλακτοκομικά, αυγά, ψάρια, κρεατικά) ως ένα από τα βασικότερα θρεπτικά συστατικά, παρέχει ενέργεια στον οργανισμό, αντίστοιχη θερμιδικά με αυτή των υδατανθράκων (φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και όσπρια). Μαζί αποτελούν τα δομικά υλικά για τους μύες, ενώ ταυτόχρονα συντελούν στη ρύθμιση του μεταβολισμού. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, πως η κατανάλωσή τους είναι πολύ σημαντική, ειδικά όταν βρισκόμαστε σε διαδικασία απώλειας βάρους, προκειμένου να μην έχουμε μεγάλη απώλεια σε μυϊκή μάζα και ενέργεια. Παράλληλα, η πρωτεΐνη έχει την ιδιότητα να κατευνάζει για μεγάλα χρονικά διαστήματα το αίσθημα της πείνας. Προκαλεί μεγαλύτερο κορεσμό σε σχέση με τους υδατάνθρακες και το λίπος και σε συνδυασμό με τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες μπορεί να σας βοηθήσει να τηρήσετε πιο εύκολα μία φυσιολογική διατροφή. Αυτός ο συνδυασμός συμβάλλει στη διατήρηση ομαλών επιπέδων σακχάρου στο αίμα και δίνει τη δυνατότητα της αποφυγής υπογλυκαιμίας.

Όμως, το «κλειδί» για τον έλεγχο του σωματικού μας βάρους είναι το «ενεργειακό ισοζύγιο», το να ξοδεύουμε δηλαδή περισσότερες θερμίδες από αυτές που προσλαμβάνουμε μέσω του φαγητού (αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο).
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο αποκλεισμός των υδατανθράκων από μόνος του δεν θα επιφέρει την επιθυμητή απώλεια βάρους. Αντίθετα, ο συνδυασμός της πρόσληψης πρωτεΐνης μαζί με υδατάνθρακες αποτελεί ιδανική διατροφική προσέγγιση για επιθυμητές και ποιοτικές αλλαγές στη σύσταση του σώματος.

Η σημασία των σνακ
Σίγουρα έχετε ακούσει πως τα ενδιάμεσα γεύματα/σνακ συντελούν στην αποφυγή υπερκατανάλωσης φαγητού το βράδυ, γι’ αυτό καλό είναι να υπάρχουν στο καθημερινό μας πρόγραμμα διατροφής. Είτε έχετε απαιτητικούς ρυθμούς εργασίας, είτε περνάτε μια δύσκολη μέρα στη δουλειά και χρειάζεστε τόνωση, είτε συνδυάζετε με την εργασία σας τη φυσική δραστηριότητα, ένα ελαφρύ σνακ που μπορείτε να έχετε μαζί σας από το σπίτι θα σας λύσει τα χέρια.

Για να δώσουμε μερικά χρήσιμα παραδείγματα, ένα βραστό αυγό με φρυγανιές ή ρυζογκοφρέτες με τυρί κίτρινο μπορούν να σας κρατήσουν χορτάτους για αρκετή ώρα, χωρίς να σας βαρύνουν.
Το χειμώνα, που το γιαούρτι διατηρείται μερικές ώρες και εκτός ψυγείου, μπορείτε να το συνδυάσετε με φρούτα, μέλι ή κάποιο βούτυρο ξηρών καρπών ως μια θρεπτική και εύκολη επιλογή.
Τέλος, τις ημέρες που εργάζεστε από το σπίτι, αλλά δεν έχετε πολύ χρόνο για προετοιμασία ενός ολοκληρωμένου γεύματος, ένα smoothie με γάλα ή γιαούρτι, φρούτα, σπόρους και βρώμη είναι ό,τι πρέπει για να προσλάβετε την απαραίτητη ποσότητα σε πρωτεΐνη και να παραμείνετε χορτάτοι μέχρι το επόμενο γεύμα.
Καλή απόλαυση!

Ο όρος Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων, όπως τα ακόλουθα: μη αναμενόμενα σε συνάρτηση με την ηλικία επίπεδα απροσεξίας, παρορμητικότητας και υπερκινητικότητας, ανικανότητα συγκέντρωσης, ανησυχία, κυκλοθυμία, ξεσπάσματα θυμού, προβλήματα ολοκλήρωσης έργου, αποδιοργάνωση, συναισθηματική ανωριμότητα και μαθησιακές δυσκολίες. Συνιστά μια εκ των κοινών νευροαναπτυξιακών διαταραχών (5-8% του μαθησιακού πληθυσμού) με μεγάλη ετερογένεια στη γενετική, τη νευροβιολογική βάση και τη συμπτωματολογία, συνδέεται δε με μακροχρόνια ακαδημαϊκά, κοινωνικά και ψυχικά προβλήματα υγείας.

Η ακριβής αιτιολογία της νευροαναπτυξιακής αυτής διαταραχής παραμένει άγνωστη, ωστόσο στους παράγοντες που συνδέονται με τον αυξημένο κίνδυνο εμφάνισής της έχουν αναφερθεί μεταξύ άλλων γενετικοί αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες, οι οποίοι μέσω επιγενετικών μηχανισμών συμβάλλουν στην εμφάνιση της διαταραχής (προωρότητα, κάπνισμα, αλκοόλ, διατροφή, τραύματα και κακώσεις εγκεφάλου, φυσική και ψυχική υγεία μητέρας και βρέφους και έκθεση σε τοξικές ουσίες θεωρείται ότι είναι οι βασικότεροι επιγενετικοί παράγοντες για τη ΔΕΠΥ).
Παγκοσμίως αποδεκτές κλινικές μελέτες συσχετίζουν συνεχώς τα διατροφικά πρότυπα και άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής, με τον αυξημένο επιπολασμό όχι μόνον για καρδιομεταβολικές ασθένειες ή ορισμένες μορφές καρκίνου, αλλά και με την παθοφυσιολογία και τη διαχείριση ψυχικών και νευροαναπτυξιακών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της ΔΕΠΥ.
Τα ευρήματα αυτών των μελετών υποδηλώνουν ότι χαμηλή συμμόρφωση με την υγιεινή διατροφή -σε παιδιά και εφήβους με πρόσφατα διαγνωσθείσα ΔΕΠΥ- συσχετίστηκε θετικά με αυξημένη πιθανότητα διάγνωσης. Τα ανθυγιεινά διατροφικά πρότυπα ενδέχεται να προηγούνται μιας «διατροφικής βιοχημείας» η οποία ασκεί επίπτωση στις συμπεριφορές παιδιών και εφήβων με ΔΕΠΥ και επομένως η διαχείριση βάρους και η διατροφική εκπαίδευση θα πρέπει πάντα να θεωρούνται ως οδοί για τη βελτίωση των συμπτωμάτων της.

Κρίσιμα ερωτήματα για το εάν οι ανεπάρκειες μάκρο- και μίκρο- θρεπτικών συστατικών εμπλέκονται στην παθοφυσιολογία της ΔΕΠΥ και το πόσο τα εξατομικευμένα δοσολογικά σχήματα συμπληρωμάτων διατροφής ασκούν θεραπευτικά αποτελέσματα παραμένουν υπό διερεύνηση. Νέα δεδομένα της νευροφυσιολογίας παρέχουν αποδείξεις για την επίπτωση θρεπτικών συστατικών στην ανάπτυξη και τη λειτουργία του εγκεφάλου, καταδεικνύοντας τη δυτικού τύπου διατροφή ως έναν σημαντικό παράγοντα για την υψηλή συχνότητα εμφάνισης και επικράτησης των ψυχικών διαταραχών, συμπεριλαμβανόμενης της ΔΕΠΥ.

Από την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων κλινικών δοκιμών προκύπτει ότι άτομα με ανεπάρκειες ορισμένων μικροθρεπτικών συστατικών ανταποκρίνονται θετικά κατά τη χορήγηση τους, με σαφή βελτίωση στη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, την ψυχοεκπαίδευση και τη φαρμακολογική θεραπεία που πιθανά ακολουθούν. Παραμένουν όμως υπό διερεύνηση τα επίπεδα κατωφλίου των μικροθρεπτικών συστατικών (ανά ηλικιακή ομάδα σε άτομα με ΔΕΠΥ), καθώς λήψη ποσοτήτων μεγαλύτερων της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης ενδέχεται να εγκυμονεί και κινδύνους.
Στις διατροφικές παρεμβάσεις που προτείνονται για τον έλεγχο των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ περιλαμβάνονται η αποφυγή πρόχειρου φαγητού, η υιοθέτηση υγιούς τρόπου ζωής, ο περιορισμός της κατανάλωσης απλών σακχάρων, κορεσμένων λιπαρών αλλά και επεξεργασμένων τροφίμων με συνθετικά πρόσθετα, η χορήγηση μελατονίνης, προβιοτικών και πρεβιοτικών, πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (PUFAs) και μικροθρεπτικών συστατικών, όπως μετάλλων και βιταμινών.

Η νευροβιολογία της ΔΕΠΥ σχετίζεται με τα χαμηλά επίπεδα νευροδιαβιβαστών (ντοπαμίνης) που εμπλέκονται στις επιτελικές εγκεφαλικές λειτουργίες. Η χορήγησή μελατονίνης έχει θετικά αποτελέσματα στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ, καθώς συμβάλει στη ρύθμιση της ντοπαμίνης.
Τα παιδιά και οι έφηβοι με ΔΕΠΥ αποδεικνύονται πιο ευαίσθητα στις επιπτώσεις της αντιδραστικής υπογλυκαιμίας (μείωση των επιπέδων σακχάρου του αίματος κάτω από τα φυσιολογικά), η οποία μπορεί να προκληθεί μετά από υψηλή κατανάλωση ζάχαρης, με αρνητικές συνέπειες στη συμπτωματολογία της νόσου και ως εκ τούτου συνίσταται ο περιορισμός των προσλαμβανόμενων απλών σακχάρων.

Αρκετές μελέτες καταδεικνύουν ότι η εξατομικευμένη ημερήσια πρόσληψη μετάλλων και ιχνοστοιχείων, όπως μαγνησίου, σιδήρου, ψευδάργυρου, ιωδίου, σεληνίου, χαλκού και βιταμινών Β1, Β3, Β6, Β12, από παιδιά και εφήβους με αντίστοιχες ανεπάρκειες εξασθένησε τα συμπτώματα της διαταραχής.
Οι ανεπάρκειες και οι ανισορροπίες των λιπαρών οξέων συσχετίζονται θετικά με τις διαταραχές των γνωστικών και συμπεριφορικών επιδόσεων κατά την ανάπτυξη. Ωστόσο, ο ρόλος των πολυακόρεστων λιπαρών οξέων ω3 και ω6 στην παθοφυσιολογία και τη θεραπεία της ΔΕΠΥ παραμένει αμφιλεγόμενος. Τα επίπεδα του δοκοσαεξανοϊκού οξέος (DHA), του εικοσιπεντανοϊκού οξέος (EPA) και του αραχιδονικού οξέος (AA) στο αίμα έχουν βρεθεί σε πολυάριθμες κλινικές μελέτες σημαντικά μειωμένα σε παιδιά με ΔΕΠΥ, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνεται πάντα η αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων στη συμπτωματολογία της ΔΕΠΥ.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να μνημονευτούν ερευνητικά αποτελέσματα που σχετίζονται με τη συνεργιστική δράση θρεπτικών συστατικών στο μεταβολισμό και την απορρόφησή τους. Έτσι, ο οργανισμός δεν μπορεί να φτάσει από τις πρόδρομες ουσίες στο τελικό στάδιο μεταβολισμού και αφομοίωσης των ω3, ω6 σε περιπτώσεις έλλειψης βιταμινών, όπως οι C, A, D B3, και ιχνοστοιχείων, όπως ο ψευδάργυρος (η έλλειψή του μπορεί να αυξήσει το άγχος και την εναντιωματική προκλητική συμπεριφορά).
Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα μελετών αναφορικά με τη χορήγηση μικροθρεπτικών συστατικών στη ΔΕΠΥ δεν τυγχάνουν εύκολης συγκριτικής αξιολόγησης εξαιτίας της ετερογένειας του σχεδιασμού, των δοσολογικών σχημάτων, της διάρκειας των παρεμβάσεων, της μεθοδολογίας αξιολόγησης της ανταπόκρισης, του σταδίου ανάπτυξης και του επιπολασμού των συννοσηροτήτων που συνοδεύουν τη ΔΕΠΥ.

Η σύνθεση και η λειτουργία της μικροχλωρίδας του εντέρου αποδεικνύεται ότι σχετίζεται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές (θεωρία του άξονα μικροβιώματος εντέρου-εγκεφάλου), αλλά παραμένει υπό διερεύνηση η επίπτωσή της στους κλινικούς φαινοτύπους της ΔΕΠΥ. Σε περιπτώσεις ατόμων με ΔΕΠΥ, στους οποίους η εξέταση της εντερικής μικροχλωρίδας αποκάλυψε ανισορροπία ή δυσβίωση, η χορήγηση συγκεκριμένων προβιοτικών και πρεβιοτικών είχε θετική επίπτωση στον έλεγχο των συμπτωμάτων τους. Για την προστασία και αποκατάσταση της εντερικής χλωρίδας συνίσταται μεταξύ άλλων και η αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών, οι οποίες διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στη διαδικασία απέκκρισης των τοξινών του οργανισμού. Τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, το καστανό ρύζι, τα δημητριακά ολικής άλεσης είναι πολύ καλές πηγές φυτικών ινών.
Πρόσφατες έρευνες εστιάζουν το ενδιαφέρον τους κυρίως στη μελέτη διατροφικών προτύπων και όχι στις επιδράσεις μεμονωμένων θρεπτικών συστατικών σε παιδιά με ΔΕΠΥ.
Για τη μελέτη του ρόλου της πιθανής τροφικής υπερευαισθησίας σε παιδιά με ΔΕΠΥ έχουν προταθεί διατροφικές παρεμβάσεις, όπως η «Few-Foods Diet (FFD)», δηλαδή μια δίαιτα στην οποία επιβάλλεται η κατανάλωση περιορισμένου αριθμού τροφίμων χωρίς συνθετικά πρόσθετα (συντηρητικά, χρωστικές αρώματα κ.λπ.). Η δίαιτα FFD αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για την εξέταση συμπτωμάτων που προκαλούνται από μεμονωμένες τροφές, καθώς μπορεί να αποκαλύψει δυσανεξίες ή τροφικές αλλεργίες οι οποίες έχουν αποδειχθεί σημαντικές στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ.

Η Μεσογειακή διατροφή αποτελεί ένα ασφαλές διατροφικό πρότυπο για τα άτομα με ΔΕΠΥ. Στις ισχυρές συστάσεις της Μεσογειακής Διατροφής συμπεριλαμβάνονται τα ακόλουθα τρόφιμα φυτικής προέλευσης τα οποία αποτελούν τη βάση της: τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα όσπρια, τα λαχανικά, τα φρούτα, οι ξηροί καρποί, το ελαιόλαδο, οι σπόροι, τα βότανα και τα μπαχαρικά. Τα ψάρια, τα θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά και τα πουλερικά περιλαμβάνονται με μέτρο, ενώ περιορίζεται η κατανάλωση του κόκκινου κρέατος και των γλυκών τα οποία καταναλώνονται μόνο περιστασιακά.

Στις ειδικότερες διατροφικές συστάσεις-παρεμβάσεις συμπεριλαμβάνονται τα ακόλουθα: αποφυγή επεξεργασμένων τροφίμων που περιέχουν συνήθως συνθετικά πρόσθετα (χρωστικές, βελτιωτικά γεύσης, οσμής, συντηρητικά κ.ά.) τα οποία, όπως αποδεικνύεται από κλινικές μελέτες, δύναται να επιδεινώσουν τα συμπτώματα ΔΕΠΥ.
Συστήνεται έλεγχος της ενεργειακής απόδοσης των τροφίμων για τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, τακτικά γεύματα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, περιορισμός της πρόσληψης των απλών υδατανθράκων και των κορεσμένων λιπαρών οξέων. Η πρόσληψη νατρίου περιορίζεται σε ποσότητες μικρότερες των 2,3 γραμμαρίων ημερησίως (ή ακόμη μικρότερη ημερήσια πρόσληψη για παιδιά κάτω των 14 ετών).

Αν απαιτείται χορήγηση συμπληρωμάτων, προτείνεται να είναι φυσικής προέλευσης -χωρίς πρόσθετα- και συστήνεται εξατομίκευση του δοσολογικού σχήματος μετά από αιματολογικές εξετάσεις με τη συνεργασία του θεράποντος ιατρού και διαιτολόγου. Αν κριθεί απαραίτητο, μπορεί να προστεθεί συμπλήρωμα διατροφής υψηλής καθαρότητας με την κατάλληλη -κατά περίπτωση- περιεκτικότητα σε ΕΡΑ/DHA.

Πραγματοποιείται έλεγχος για την πιθανή ύπαρξη δυσανεξιών και αλλεργιών και γίνονται οι απαιτούμενες διατροφικές παρεμβάσεις με τη βοήθεια ειδικού επιστήμονα.
Τέλος, σε περίπτωση χορήγησης φαρμακευτικής αγωγής εξετάζονται τυχόν ανεπιθύμητες αλληλεπιδράσεις με συστατικά των τροφών.

Από τις απαρχές της γεωργίας οι αγρότες προσπαθούν να τροποποιήσουν τα φυτά μέσω της επιλεκτικής αναπαραγωγής για να προσδώσουν κάποιο όφελος, όπως ανθεκτικότητα σε ασθένειες. Η γενετική μηχανική επέτρεψε στους επιστήμονες να μπορούν να επιλέξουν συγκεκριμένα γονίδια για να φέρουν επιθυμητά χαρακτηριστικά στις καλλιέργειες, όπως αντοχή σε παθογόνους παράγοντες.
Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί ορίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως οργανισμοί (δηλαδή φυτά, ζώα ή μικροοργανισμοί) των οποίων το γενετικό υλικό (DNA) έχει αλλοιωθεί με τρόπο που δεν συμβαίνει μέσω της φυσικής διασταύρωσης. Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα αποτελούν τρόφιμα τα οποία παράγονται από γενετικά τροποποιημένα φυτά ή ζώα. Σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά πολλά είδη τροφίμων με γενετικά τροποποιημένη εκδοχή, όπως σόγια, πατάτες, μελιτζάνες, φράουλες, καλαμπόκι, ντομάτες, μαρούλι, πεπόνι, καρότα κ.ά. Παρά την ευρεία διάθεση των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων στην παγκόσμια αγορά, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές φαίνεται πως είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για την κατανάλωση γενετικά τροποποιημένων τροφίμων, με την Ελλάδα να είναι μεταξύ των πιο «ανήσυχων» χωρών σχετικά με το θέμα αυτό.

ΟΦΕΛΗ
Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα έχουν πολλά πλεονεκτήματα έναντι των συμβατικών ομολόγων τους. Συγκεκριμένα, αναπτύσσονται πιο γρήγορα από τα τρόφιμα που καλλιεργούνται παραδοσιακά, θεωρείται ότι έχουν καλύτερη γεύση και έχουν αυξημένη διάρκεια ζωής. Υπάρχουν, επίσης, στοιχεία ότι οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες τροφίμων μπορεί να συμβάλλουν στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα, καθώς οι καλλιέργειες με βελτιωμένη αντοχή σε παράσιτα μπορεί να μειώσουν τη χρήση χημικών στη γεωργική παραγωγή, μειώνοντας έτσι τη συνολική περιβαλλοντική ρύπανση.
Μία πολύ σημαντική πτυχή των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων είναι η δυνατότητα τους να επηρεάσουν ευεργετικά την υγεία μας. Ορισμένα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα έχουν σχεδιαστεί ειδικά, καθώς είναι εμπλουτισμένα με ορισμένα θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνες A, C, E, ακόρεστα λιπαρά οξέα και προβιοτικά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η γενετικά τροποποιημένη τροφή «Golden Rice», η οποία είναι εμπλουτισμένη με βιταμίνη Α και μπορεί να συμβάλλει ενάντια στην ανεπάρκεια βιταμίνης Α που αποτελεί την κυριότερη αιτία τύφλωσης παιδιών σε αναπτυσσόμενες χώρες.

ΠΙΘΑΝΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Αν και τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα έχει αποδειχθεί ότι είναι εξίσου ασφαλή με τα αντίστοιχα συμβατικά τρόφιμα, υπάρχει επιφυλακτικότητα από τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλεια τους. Συγκεκριμένα, υπάρχει έντονη ανησυχία σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και το αλλεργιογόνο δυναμικό τους. Καθώς οι πρωτεΐνες είναι υπεύθυνες για πολλές αλλεργικές αντιδράσεις, κάποιοι ανησυχούν ότι οι πρωτεΐνες που βρίσκονται σε γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες θα οδηγήσουν σε αύξηση των αλλεργικών αντιδράσεων σε άτομα που καταναλώνουν γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Ωστόσο, πρόσφατες επιστημονικές έρευνες συμπεραίνουν πως δεν φαίνεται να είναι πιο αλλεργιογόνα από τα συμβατικά τρόφιμα. Ένας άλλος πιθανός κίνδυνος σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα είναι η ανάπτυξη αντοχής στα αντιβιοτικά. Κατά τη γενετική τροποποίηση είναι πιθανό να μεταφερθούν γονίδια με ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά, με αποτέλεσμα παθογόνοι μικροοργανισμοί να αναπτύξουν αντίσταση σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά.
Όπως αναφέρθηκε, οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες μπορεί να έχουν θετική επίδραση στο περιβάλλον μέσω της μειωμένης χρήσης χημικών. Ωστόσο, υπάρχουν έντονες ανησυχίες για πιθανές αρνητικές επιδράσεις τους, καθώς υπάρχει η πιθανότητα μελλοντικά να παραχθούν έντομα ανθεκτικά σε εντομοκτόνα. Επιπλέον, είναι πιθανό να διαταραχθεί η βιοποικιλότητα, καθώς μέσω της εξάπλωσης μίας γενετικά τροποποιημένης καλλιέργειας μπορεί προκληθούν μεταβολές στον αριθμό άλλων φυτών και ζώων. Τέλος, θεωρείται πιθανή η μεταφορά γενετικά τροποποιημένων γονιδίων μέσω της γύρης, με αποτέλεσμα να επιμολυνθεί κάποια γειτονική συμβατική καλλιέργεια.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ
Είναι σημαντικό να τονισθεί πως οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες υποβάλλονται σε εκτενή αξιολόγηση ως προς την ασφάλεια τους πριν φτάσουν στην αγορά, ενώ επιβάλλεται αναγραφή στην ετικέτα των εν λόγω τροφίμων. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα πως η παραγωγή γενετικά τροποποιημένων τροφίμων δεν μπορεί να θεωρηθεί πιο επικίνδυνη από τις συμβατικές μεθόδους καλλιέργειας. Παρόλο που τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα κρίνονται ως ασφαλή από την επιστημονική κοινότητα, ο εκάστοτε καταναλωτής θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει εάν θέλει να τα επιλέξει ή να τα απορρίψει.

Η «πανοπλία» του φθινοπώρου

Ανησυχείτε για τις ιώσεις στην αρχή του φθινοπώρου; Τόσο οι εποχικές ιώσεις όσο και τα νέα στελέχη του COVID παρουσιάζουν ποσοστά σε διπλάσια από τα «φυσιολογικά» επίπεδα, καθώς οι κοινωνικοί περιορισμοί και τα lockdown μας έχουν αφήσει με πιο αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα από το συνηθισμένο.
Το ανοσοποιητικό σύστημα αποτελεί την ασπίδα του οργανισμού μας απέναντι σε παθογόνες ασθένειες μέσα από την προστασία που μας παρέχει ενάντια σε βακτήρια και ιούς, αλλά και σε διάφορους άλλους παθογόνους οργανισμούς, ενώ εξειδικευμένα κύτταρα, ειδικές πρωτεΐνες και συγκεκριμένα όργανα εξασφαλίζουν τη σωστή λειτουργία του, και κατ’ επέκταση θωρακίζουν την υγεία μας.

Η διατροφή είναι πολύ σημαντική και υπάρχουν τόσο εποχικά τρόφιμα όσο και συμπληρώματα που θα βοηθήσουν την υγεία σας, καλύπτοντας όλες τις διατροφικές σας ανάγκες. Έχει αποδειχτεί ότι αυτά τα θρεπτικά συστατικά σε τροφές είναι απαραίτητα για να ενισχύσουμε τη φυσική άμυνα του οργανισμού μας και ότι υπάρχει ισχυρή σχέση του ανοσοποιητικού με τη διατροφή, σύμφωνα με υπάρχοντα ερευνητικά δεδομένα που δείχνουν την επίδραση της διατροφής στη συνολική ανοσολογική αντίδραση.
Αρχικά, πρέπει να επισημάνουμε ότι η θερμιδική πρόσληψη επηρεάζει ποιοτικά και ποσοτικά το ανοσοποιητικό, αφού τόσο η υποθρεψία και τα αυστηρά διαιτολογικά σχήματα όσο και η παχυσαρκία οδηγούν σε μειωμένη δυνατότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να αντιμετωπίσει τις μολύνσεις και τις λοιμώξεις.

Πολύτιμα θρεπτικά συστατικά
Παράλληλα με τις θερμίδες υπάρχουν θρεπτικά συστατικά που βοηθούν την άμυνά μας: τα αντιοξειδωτικά συστατικά, όπως οι βιταμίνες Α, Ε και C, εξουδετερώνοντας τις ελεύθερες ρίζες, δυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα λαχανικά και τα φρούτα (πορτοκάλι, κολοκύθα, καρότο, μπρόκολο, χρωματιστές πιπεριές, μούρα και φράουλες, ρόδι), αλλά και το ταχίνι και το πράσινο τσάι αποτελούν καλές διατροφικές πηγές των βιταμινών αυτών.

Αναλυτικότερα:
✤ Η βιταμίνη C σχετίζεται με την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού μας συστήματος και την παραγωγή προστατευτικών ουσιών, όπως η ιντερλευκίνη και οι κυτοκίνες -οι οποίες εξουδετερώνουν τους παθογόνους μικροοργανισμούς που εισέρχονται στο σώμα- και η ιντερφερόνη, η οποία συμβάλλει στην παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού των ιών.
✤ Η βιταμίνη Ε αποτελεί ισχυρό αντιοξειδωτικό συστατικό που προστατεύει τον οργανισμό μας από τη δράση των ελεύθερων ριζών, ενώ σχετίζεται με την παραγωγή ουσιών που ενισχύουν την άμυνα και προφυλάσσουν τον οργανισμό από λοιμώξεις.
✤ Τέλος, η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για τη διατήρηση των επιθηλιακών κυττάρων, τα οποία δρουν ως εμπόδιο στις λοιμώξεις.
Το σελήνιο είναι ένα ακόμη πολύ σημαντικό αντιοξειδωτικό συστατικό της τροφής που συμμετέχει σε μια σειρά από αμυντικούς μηχανισμούς ως βασικό συστατικό της «υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης» που παίζει καθοριστικό ρόλο στις λειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος.
Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος, ενώ η περιορισμένη πρόσληψή του σχετίζεται με τη μείωση των Τ-λεμφοκυττάρων.
Η μειωμένη πρόσληψη βιταμίνης Β6 οδηγεί σε μειωμένη λειτουργικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος. Η συγκεκριμένη βιταμίνη είναι σημαντική για την άμυνα του οργανισμού, δεδομένου ότι συμμετέχει στην παραγωγή κυστεΐνης που είναι απαραίτητη για τη σύνθεση της γλουταθειόνης, συστατικού στοιχείου της υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης.

Η σημασία των υγρών και των προβιοτικών
Επίσης, το νερό αποτελεί ένα ζωτικό συστατικό για τη διατήρηση της καλής υγείας του οργανισμού και γι’ αυτό η σύσταση για επαρκή πρόσληψη αποσκοπεί στη βελτίωση της αμυντικής λειτουργίας μας.
Η υψηλή πρόσληψη υγρών παίζει ρόλο στην ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών, στη σωστή θερμορρύθμιση, καθώς και στην αποβολή άχρηστων συστατικών και τοξινών από το σώμα μας.
Σημαντικός είναι τέλος ο ρόλος των προβιοτικών (κεφίρ, γιαούρτι με ζωντανές ενεργές καλλιέργειες, λαχανικά που έχουν υποστεί ζύμωση, ξινολάχανο), όπως και των πρεβιοτικών (σκόρδο, σπαράγγια, αγκινάρες της Ιερουσαλήμ, μπανάνες και φύκια) για την ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού μας.

Με την έναρξη των σχολείων κάθε χρόνο ξεκινάει ένα ακόμα καθημερινό άγχος για τους γονείς: «Τι θα δώσω αύριο πάλι στο παιδί μου για κολατσιό;». Πολλοί γονείς ξεκινούν με τις καλύτερες προθέσεις, φτιάχνουν σαντουιτσάκια σε σχήμα δεινόσαυρου συνοδεία λαχανικών με σπιτικό ντιπ από ρεβίθια για να καταλήξουν μετά από λίγο καιρό απογοητευμένοι -είτε λόγω έλλειψης χρόνου είτε επειδή το ταπεράκι γυρίζει πίσω στο σπίτι ανέγγιχτο- να δίνουν στα παιδιά λεφτά για το κυλικείο.
Ανάμεσα σε αυτά τα δυο άκρα υπάρχει μια ισορροπία που δεν χρειάζεται να επιβαρύνει ούτε την υγεία των παιδιών μας, ούτε το πορτοφόλι, αλλά ούτε και το ήδη βεβαρυμένο πρόγραμμά μας.

Αρχικά πρέπει να διευκρινίσω:
1. Πολλά υγιέστατα παιδιά δεν θέλουν να φάνε τίποτα για κολατσιό. Είτε τους αρκεί το πρωινό γιατί τα κρατάει απ’ ευθείας ως το μεσημεριανό είτε απλά παίζουν και δεν ενδιαφέρονται για φαγητό ενδιάμεσα. Ίσως φάνε περισσότερο το μεσημέρι, ίσως και όχι. ΔΕΝ θα λιμοκτονήσουν και είναι δική τους απόφαση και όχι δική μας.
2. Το κολατσιό δεν είναι για σούπερ-χόρταση, δεν θέλουμε τα ταΐζουμε τα παιδιά σαν να πρόκειται να πάνε στον πόλεμο. Είναι ένα προαιρετικό μικρογεύμα.
3. Οι συσκευασμένοι χυμοί και τα αναψυκτικά έχουν πολλή ζάχαρη πέραν των άλλων πρόσθετων, ΔΕΝ ξεδιψούν το παιδί και ΔΕΝ συμπεριλαμβάνονται στην απαραίτητη ημερήσια ποσότητα νερού που πρέπει να καταναλώνει.
4. Το κέικ ΔΕΝ είναι κολατσιό. Το κέικ (ναι, και το σπιτικό!) μετράει σαν γλυκό, δηλαδή επιδόρπιο, όχι σαν κολατσιό. Περιέχει συνήθως λευκό αλεύρι, ζάχαρη, βούτυρο κ.λπ., οπότε μετράει κανονικότατα στα γλυκά. Έχει χαμηλή θρεπτικότητα και πολλές-πολλές θερμίδες.
Δεν εννοώ πως δεν πρέπει ποτέ να δίνουμε κέικ για κολατσιό. Αλλά ένα παιδί που παίρνει καθημερινά στο σχολείο τέτοιες τροφές σημαίνει πως τρώει κάθε μέρα γλυκά. Επακόλουθο δεν είναι απλά τα χαλασμένα δόντια και τα παραπάνω κιλά, αλλά ένα σωρό μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας.

ΣΩΣΤΟ ΚΟΛΑΤΣΙΟ
Το ιδανικό κολατσιό είναι συνήθως πολύ απλό: μισό φρούτο εποχής, λίγα κομματάκια καρότο, ένα κομμάτι τυρί και (προαιρετικά) ένα παξιμάδι ή μια φέτα ψωμί, ιδανικά ολικής άλεσης. Συνοδεύουμε με σκέτο νερό. Και… ό,τι φάει!
Όλα τα συστατικά μπορούν να αντικατασταθούν: το μισό μήλο π.χ. με δύο βερίκοκα ή λίγες φέτες πορτοκάλι ή δύο μανταρίνια κ.λπ. Αντί καρότου μπορούμε να δώσουμε αγγούρι ή ντομάτα ή πιπεριά ή άλλο λαχανικό κ.ο.κ.
Η υγεία των παιδιών μας θα ήταν πολύ καλύτερη αν βλέπαμε περισσότερα ταπεράκια στο σχολείο και ξανασυστήνω να θεωρούμε το κολατσιό ως «προσφορά» τροφής και όχι ως απαραίτητο γεύμα που υποχρεώνεται να φάει το παιδί.

«Έρευνες έχουν δείξει ότι η υγιεινή διατροφή, εκτός από τον σημαντικό ρόλο που έχει στην ανάπτυξη και την υγεία του παιδιού, επηρεάζει σημαντικά τις σχολικές επιδόσεις και την πρόοδό του. Ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής που θα βοηθήσει αποτελεσματικά τα παιδιά στο σχολείο, θα πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε και σε σταθερή βάση πρωτεΐνες, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και υδατάνθρακες», επισημαίνει ο κ. Κάρολος Παπαλαζάρου Διατροφολόγος-Διαιτολόγος στο Metropolitan Hospital, ο οποίος δίνει και παραδείγματα διατροφικά ισορροπημένων γευμάτων.

Υδατάνθρακες

Οι υδατάνθρακες από τροφές όπως τα δημητριακά, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια που είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με μια σταθερή παροχή ενέργειας, γεγονός που διευκολύνει τη μάθηση. Είναι πολύ σημαντικό να περιέχονται στο πρωινό του παιδιού τρόφιμα με υδατάνθρακες και πλούσια σε φυτικές ίνες. 
Ένα παράδειγμα ισορροπημένου πρωινού για τα παιδιά στο σπίτι είναι: 1 ποτήρι χυμός πορτοκάλι, 1 αυγό και μια φέτα ψωμί ολικής άλεσης με ταχίνι και μέλι, ενώ μια εύκολη λύση για θρεπτικό σνακ στο σχολείο είναι η μπανάνα.

Πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας

Οι πρωτεΐνες είναι στοιχεία απαραίτητα για τη δομή των κυττάρων, την ανάπτυξη και την ανάπλαση των ιστών, την καλή λειτουργία και τη θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος αλλά και την ενδυνάμωση του νευρικού συστήματος ενός παιδιού.
Στο εβδομαδιαίο πλάνο διατροφής του παιδιού πρέπει να περιέχονται πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, που βρίσκονται σε τρόφιμα όπως το αυγό και το κρέας.

Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι σημαντικά σε όλα τα στάδια της ζωής γιατί βοηθούν στη διατήρηση της υγείας της καρδιάς, επηρεάζουν θετικά την εγκεφαλική λειτουργία και τη γνωστική ανάπτυξη και διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην υγεία των ματιών. Οι καλύτερες πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, το σκουμπρί και οι σαρδέλες. Μια επιλογή για γεύμα στο σχολείο είναι ένα σάντουιτς σολομού ή τόνου με αβοκάντο και άλλα λαχανικά.

Μέταλλα, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες

Η διατροφή των παιδιών θα πρέπει να είναι πλήρης σε μέταλλα, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Ιδιαιτέρως σημαντική για την ανάπτυξή τους είναι η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου, ψευδαργύρου και σιδήρου. Γι` αυτό πρέπει να ακολουθούν ένα πρόγραμμα διατροφής που θα περιέχει γαλακτοκομικά προϊόντα, λαχανικά και φρούτα, σε καθημερινή βάση.

Ενυδάτωση

Είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα παιδιά να παραμένουν καλά ενυδατωμένα, για να αποτρέπεται η κόπωση και να διατηρείται υψηλό το επίπεδο συγκέντρωσής τους. Η σωστή ενυδάτωση μπορεί επίσης να τα βοηθήσει να διατηρήσουν ένα υγιές βάρος. Η καλύτερη λύση για ενυδάτωση είναι το νερό και οι φυσικοί χυμοί από φρέσκα φρούτα.

Έτοιμα σνακ

«Τα έτοιμα σνακ δυστυχώς αποτελούν διατροφική παγίδα, διότι περιέχουν πολλά πρόσθετα συστατικά αλλά και ζάχαρη ή αλάτι. Επειδή όμως δεν υπάρχει πάντα ο χρόνος προετοιμασίας γεύματος για το σχολείο, μια καλή λύση για έτοιμο σνακ είναι μια μπάρα βρώμης με μέλι και ξηρούς καρπούς, που θα την επιλέξουν οι γονείς, αφού πρώτα ελέγξουν τη διατροφική της ετικέτα αναφορικά με τα πρόσθετα συστατικά και την ποσότητα σακχάρων που περιέχει», καταλήγει ο κ. Παπαλαζάρου.

Το φαινόμενο της κατασπατάλησης των τροφίμων έχει άμεση συνέπεια και με την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΗΕ, στο άμεσο μέλλον θα σημειωθούν, σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, λιμοί οι οποίοι θα οδηγήσουν εκατομμύρια ανθρώπους στο όριο της ασιτίας. Ενώ παράλληλα, τα τελευταία χρόνια, καταγράφεται μεγάλη σπατάλη φαγητού, σε χώρες κυρίως του δυτικού κόσμου, η οποία και βαίνει αυξανόμενη.

Ο FAO (Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ) έχει υπολογίσει ότι τουλάχιστον το 30% του φαγητού που παράγεται παγκοσμίως, αξίας περίπου 940 δις, χάνεται κάθε χρόνο.

«Το εντυπωσιακό δε είναι», επισημαίνει ο κ. Κάρολος Παπαλαζάρου, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Συνεργάτης του Metropolitan Hospital, «ότι η σπατάλη αυτή δεν αφορά µόνο στα απορρίμματα των νοικοκυριών (μέσω των οποίων και έγινε αρχικά αντιληπτό το φαινόμενο), αλλά και σε ολόκληρη την αλυσίδα που προηγείται της κατανάλωσης: στα στάδια της παραγωγής, της επεξεργασίας, της διανομής, της χονδρικής και της λιανικής. Δεν πετάμε δηλαδή μόνο “περισσότερο απ’ όσο πρέπει”, αλλά καλλιεργούμε, επεξεργαζόμαστε, τυποποιούμε, διαθέτουμε και πουλάμε “περισσότερο απ’ όσο πρέπει”».

Με ποιους τρόπους μπορούμε να μειώσουμε την υπερκατανάλωση και τη σπάταλη του φαγητού;

«Μπορούμε να υιοθετήσουμε σε ατομικό επίπεδο κάποιες απλές συνήθειες, εξηγεί ο κ. Παπαλαζάρου, οι οποίες θα οδηγήσουν άμεσα στη μείωση της υπερκατανάλωσης και έμμεσα στη μείωση της άσκοπης παραγωγής τροφίμων και των συνεπειών της.

Προγραμματίζουμε τα ψώνια μας, φτιάχνοντας μια λίστα τροφίμων και ένα εβδομαδιαία πρόγραμμα γευμάτων, ώστε να μην κάνουμε υπερβολικές ή άχρηστες αγορές.

Φροντίζουμε να αγοράζουμε τα πιο ευπαθή προϊόντα (φρούτα και λαχανικά) δύο ή περισσότερες φορές την εβδομάδα σε μικρότερες ποσότητες, αντί να τα αγοράσουμε μια και καλή για όλη την εβδομάδα, κάτι που σημαίνει όχι μόνο μεγαλύτερες ποσότητες αλλά μεγαλύτερη πιθανότητα να αλλοιωθούν ή να χαλάσουν.

Μόλις επιστρέψουμε από τις αγορές τροφίμων, τοποθετούμε όσα προϊόντα χρειάζεται στο ψυγείο και όσα θα χρησιμοποιήσουμε άμεσα ή δεν χρειάζονται ψυγείο σε έναν πάγκο, έτσι ώστε να είναι ορατά και να μην ξεχαστούν σε κάποιο ντουλάπι.

Αγοράζουμε τρόφιμα σε μικρότερες ποσότητες και ελέγχουμε προσεκτικά τις ημερομηνίες λήξης. Είμαστε προσεκτικοί όταν αγοράζουμε μεγάλες ποσότητες και αποφεύγουμε να πάρουμε πράγματα που δεν χρειαζόμαστε λόγω κάποιας προσφοράς. Αποφεύγουμε επίσης προϊόντα με κοντινή ημερομηνία λήξης αν ξέρουμε ότι δεν θα τα καταναλώσουμε άμεσα.

Αξιοποιούμε με δημιουργικούς τρόπους τα βρώσιμα μέρη τροφίμων που συνήθως πετάμε, όπως φλούδες φρούτων και λαχανικών, χόρτα καρότου κ.λπ. Μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε για να φτιάξουμε υγιεινά smoothies και χυμούς ή για να φτιάξουμε και να νοστιμίσουμε ζωμούς και σάλτσες.

Καταψύχουμε μια μερίδα των τροφίμων που αγοράσαμε εάν θεωρήσουμε ότι αγοράσαμε μεγαλύτερη ποσότητα από όση χρειαζόμασταν. Επίσης, μπορούμε να καταψύξουμε μερίδες από το φαγητό που έχουμε μαγειρέψει (π.χ. όσπρια), για να το καταναλώσουμε την επόμενη εβδομάδα.

Μπορούμε επίσης, με την κατάλληλη επεξεργασία, να παρατείνουμε τη χρήση λαχανικών και φρούτων. Μια πολύ υγιεινή επιλογή είναι η παρασκευή τουρσιών από τα διάφορα λαχανικά ή μαρμελάδων από τα φρούτα.

Μοιραζόμαστε φαγητά με την οικογένεια, τους φίλους και τους γείτονές μας. Όσο πιο πολλά τα άτομα που θα μοιραστούν το φαγητό τόσο λιγότερα τα απόβλητα (όπως δείχνουν οι έρευνες για το θέμα σε πολυμελείς οικογένειες)».

Η διατροφή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος και στη μείωση του κινδύνου λοιμώξεων. Ωστόσο, υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία για τη σχέση μεταξύ της διατροφής και του κινδύνου για COVID-19.

Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό European Journal of Nutrition, αξιολόγησε την πιθανή συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και του κινδύνου για COVID-19, διαπιστώντας αύξηση του κινδύνου νόσησης με την υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων.

Παραδείγματα τέτοιων τροφίμων είναι τα κατεψυγμένα γεύματα, τα αναψυκτικά, κάθε είδος fast food καθώς και τα συσκευασμένα τρόφιμα, όπως μπισκότα, κέικ και αλμυρά σνακ.

Οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθανάσιος Ράπτης (Καθηγητής Παθολογίας-Σακχαρώδη Διαβήτη), Αναστασία Θανοπούλου (Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας), Παναγιώτης Χαλβατσιώτης (Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας), Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Εριφύλη Χατζηαγγελάκη (Καθηγήτρια Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων), και Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) συνοψίζουν τα κύρια σημεία της μελέτης αυτής.

Συνολικά, 41.012 συμμετέχοντες από τη μελέτη UK Biobank στο Ηνωμένο Βασίλειο με τουλάχιστον 2 ως και 5 24ωρες διατροφικές αξιολογήσεις συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη. Οι διατροφικές συνήθειες συλλέχθηκαν χρησιμοποιώντας ένα διαδικτυακό ερωτηματολόγιο διατροφής 24 ωρών και τα τρόφιμα κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με το βαθμό επεξεργασίας τους, με βάση τη διεθνή ταξινόμηση NOVA. Η λοίμωξη COVID-19 ορίστηκε ως άτομα που ήταν θετικά στην COVID-19 ή απεβίωσαν από COVID-19. Αξιολογήθηκε η συσχέτιση μεταξύ της μέσης κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων (% ημερήσια πρόσληψη γραμμαρίων) και της μόλυνσης από COVID-19 με τη χρήση αξιόπιστων στατιστικών μεθόδων.

Σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες στο χαμηλότερο τεταρτημόριο χρήσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων στη δίαιτα, οι συμμετέχοντες στο 2ο, 3ο και υψηλότερο τεταρτημόριο παρουσίασαν υψηλότερο κίνδυνο για λοίμωξη COVID-19 (3%, 24% και 22% πάνω αντίστοιχα, p< 0,001). Δεν εντοπίστηκε επίδραση της ηλικίας, του επιπέδου εκπαίδευσης και των συννοσηροτήτων στις συσχετίσεις αυτές. Από την άλλη, ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ ή BMI) είχε κάποια μεσολάβηση (13,2%) στις συσχετίσεις αυτές, υποδηλώνοντας ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τροφίμα αυξάνουν το σωματικό βάρος, γεγονός που με τη σειρά του αυξάνει τον κίνδυνο νόσησης από COVID-19.

Συμπερασματικά, η υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από COVID-19. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την καλύτερη κατανόηση των υποκείμενων μηχανισμών. Είναι σημαντικό όμως να συμβουλεύουμε για μείωση της κατανάλωσης των τροφίμων αυτών και για έναν επιπρόσθετο λόγο πλέον.

Πηγή: https://link.springer.com/article/10.1007/s00394-022-02982-0

Η διατροφή διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην περιεκτική αντιμετώπιση της ψωρίασης. Μια υγιεινή διατροφή – πολλά φρούτα και λαχανικά, άπαχη πρωτεΐνη και δημητριακά ολικής αλέσεως – είναι μια καλή πρακτική για όλους επεσήμανε σε πρόσφατο webinar, ο κ. Δημήτρης Γρηγοράκης, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc, PhD, Διδάκτωρ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, Επιστημονικός Συνεργάτης ΤΕΔΔ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου & Α΄ Νευρολογικής Κλινικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Καθηγητής ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ.

Ορισμένες βασικές διατροφικές οδηγίες για την αντιμετώπιση της ψωρίασης σύμφωνα με τον κ. Γρηγοράκη, είναι οι ακόλουθες:

• Περιορίστε το αλκοόλ: Μελέτες δείχνουν ότι οι άνδρες που πίνουν πολύ δεν ανταποκρίνονται επίσης στις θεραπείες ψωρίασης. Και ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που έχουν ψωρίαση και πίνουν πολύ μπορεί να διαπιστώσουν ότι το δέρμα τους γίνεται καλύτερο όταν σταματούν.
• Καταναλώνετε τροφές που καταπολεμούν την φλεγμονή: Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα αντιοξειδωτικά, όπως η βιταμίνη C, η βιταμίνη Ε, το β-καροτένιο και το σελήνιο, μπορεί να κάνουν τη διαφορά. Και μερικές έρευνες δείχνουν ότι τα λιπαρά οξέα από το ιχθυέλαιο μπορούν να είναι χρήσιμα. Φρούτα και λαχανικά, ειδικά μούρα, κεράσια και φυλλώδη χόρτα, σολομός, σαρδέλες και άλλα ψάρια πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, και πλούσια σε αντιοξειδωτικά βότανα και μπαχαρικά όπως θυμάρι, φασκόμηλο, κύμινο και τζίντζερ. Τέλος, οι πηγές λίπους που είναι υγιείς για την καρδιά, όπως ελαιόλαδο, σπόροι και ξηροί καρποί.
• Χάστε βάρος: Τα άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προσβληθούν από ψωρίαση και τα συμπτώματά τους τείνουν να είναι χειρότερα.
• Προσοχή στις θαυματουργές δίαιτες: Μείνετε μακριά από ακραίες δίαιτες που ισχυρίζονται ότι θεραπεύουν την ψωρίαση με πράγματα όπως η νηστεία ή τα κλύσματα.

H στέβια είναι ένα γλυκαντικό που προέρχεται από την εκχύλιση των γλυκών φύλλων του φυτού στέβια (Stevia rebaudiana). Θεωρείται ένα από τα πιο δημοφιλή φυτικά γλυκαντικά και υποκατάστατα της ζάχαρης τις τελευταίες δεκαετίες. Ολοένα και μεγαλώνει ο αριθμός των ανθρώπων που την επιλέγουν αντί για τη ζάχαρη.
Συγκεκριμένα, οι γλυκοζίτες στεβιόλης, το γλυκαντικό που προέρχεται από τα φύλλα του θαμνώδους φυτού στέβια, προσδίδουν γλυκύτητα 200-300 φορές μεγαλύτερη από τη ζάχαρη, γεγονός που επιτρέπει τη χρήση τους σε λίγες μόνο σταγόνες, χωρίς καμία θερμιδική επιβάρυνση. Έτσι, η στέβια καθίσταται ιδανική για όσους προσέχουν τη διατροφή τους.
Η σχεδόν μηδενική της θερμιδική αξία έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη κατανάλωση απλών σακχάρων από τη διατροφή μας. Το καθημερινό «ενεργειακό κέρδος» από την κατανάλωση στέβιας, σε συνδυασμό με μια ισορροπημένη διατροφή και συστηματική σωματική άσκηση συμβάλλουν θετικά στη μείωση του σωματικού βάρους.

Ποιοι μπορούν να την καταναλώσουν;
Απευθύνεται σε υγιή πληθυσμό, αλλά εξίσου και σε ευαίσθητες και ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, όπως τα άτομα με διαβήτη και τα παιδιά. Φαίνεται, λοιπόν, πως δεν επηρεάζει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα και συμβάλλει στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο σε σχέση με τη ζάχαρη.
Στέβια και επιπρόσθετα συστατικά
Η στέβια συχνά βρίσκεται ενωμένη με κάποιο άλλο πρόσθετο, όπως η ερυθριτόλη, η δεξτρόζη, η μαλτοδεξτρίνη (διογκωτικοί παράγοντες). Η μαλτοδεξτρίνη, η οποία έχει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη σε σχέση με την επιτραπέζια ζάχαρη, αυξάνει πιο γρήγορα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Η χρήση επομένως των γλυκαντικών απαιτεί προσοχή. Διαβάζετε καλά τις ετικέτες τροφίμων.
Από την άλλη πλευρά, η ερυθριτόλη, όπως όλες οι πολυόλες, μπορεί να έχει υπακτική δράση ή να προκαλέσει τάση για ναυτία, εμετό και γαστρεντερική δυσφορία.

Το παγωτό με στέβια είναι διαιτητική επιλογή;
Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να τονιστεί πως ένα προϊόν δεν γίνεται αυτόματα υγιεινό επειδή δεν περιέχει ζάχαρη, αλλά θα πρέπει να βλέπουμε συνολικά τα συστατικά που περιέχει.
Ένα παγωτό με στέβια αντί για ζάχαρη μπορεί να φαντάζει μια υγιεινή και διαιτητική επιλογή, ωστόσο θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην ποσότητα κατανάλωσής του γιατί οι θερμίδες του μπορεί να παραμένουν αυξημένες. Και εδώ, λοιπόν, προσοχή στην ετικέτα.

Είναι ασφαλής η κατανάλωση παγωτού με στέβια;
Όπως ισχύει για όλα τα γλυκαντικά, η υπέρμετρη κατανάλωσή τους μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς οι τροφές με στέβια μπορεί να περιέχουν και άλλα συστατικά τα οποία αποδίδουν θερμίδες.
Επίσης, η μεγάλη και συχνή κατανάλωση στέβιας μπορεί να προκαλέσει ναυτία, φούσκωμα, αέρια και άλλα γαστρεντερικά προβλήματα.
Στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, η κατανάλωση στέβιας σε μέτρια ποσότητα μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση του σωματικού βάρους και στην καθημερινή ικανοποίηση της ανάγκης για γλυκιά γεύση.