Κατηγορία: ΔΙΑΤΡΟΦΗ

  • Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα: Οφέλη και πιθανοί κίνδυνοι

    Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα: Οφέλη και πιθανοί κίνδυνοι

    Από τις απαρχές της γεωργίας οι αγρότες προσπαθούν να τροποποιήσουν τα φυτά μέσω της επιλεκτικής αναπαραγωγής για να προσδώσουν κάποιο όφελος, όπως ανθεκτικότητα σε ασθένειες. Η γενετική μηχανική επέτρεψε στους επιστήμονες να μπορούν να επιλέξουν συγκεκριμένα γονίδια για να φέρουν επιθυμητά χαρακτηριστικά στις καλλιέργειες, όπως αντοχή σε παθογόνους παράγοντες.
    Οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί ορίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως οργανισμοί (δηλαδή φυτά, ζώα ή μικροοργανισμοί) των οποίων το γενετικό υλικό (DNA) έχει αλλοιωθεί με τρόπο που δεν συμβαίνει μέσω της φυσικής διασταύρωσης. Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα αποτελούν τρόφιμα τα οποία παράγονται από γενετικά τροποποιημένα φυτά ή ζώα. Σήμερα κυκλοφορούν στην αγορά πολλά είδη τροφίμων με γενετικά τροποποιημένη εκδοχή, όπως σόγια, πατάτες, μελιτζάνες, φράουλες, καλαμπόκι, ντομάτες, μαρούλι, πεπόνι, καρότα κ.ά. Παρά την ευρεία διάθεση των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων στην παγκόσμια αγορά, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές φαίνεται πως είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί για την κατανάλωση γενετικά τροποποιημένων τροφίμων, με την Ελλάδα να είναι μεταξύ των πιο «ανήσυχων» χωρών σχετικά με το θέμα αυτό.

    ΟΦΕΛΗ
    Τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα έχουν πολλά πλεονεκτήματα έναντι των συμβατικών ομολόγων τους. Συγκεκριμένα, αναπτύσσονται πιο γρήγορα από τα τρόφιμα που καλλιεργούνται παραδοσιακά, θεωρείται ότι έχουν καλύτερη γεύση και έχουν αυξημένη διάρκεια ζωής. Υπάρχουν, επίσης, στοιχεία ότι οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες τροφίμων μπορεί να συμβάλλουν στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα, καθώς οι καλλιέργειες με βελτιωμένη αντοχή σε παράσιτα μπορεί να μειώσουν τη χρήση χημικών στη γεωργική παραγωγή, μειώνοντας έτσι τη συνολική περιβαλλοντική ρύπανση.
    Μία πολύ σημαντική πτυχή των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων είναι η δυνατότητα τους να επηρεάσουν ευεργετικά την υγεία μας. Ορισμένα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα έχουν σχεδιαστεί ειδικά, καθώς είναι εμπλουτισμένα με ορισμένα θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνες A, C, E, ακόρεστα λιπαρά οξέα και προβιοτικά. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η γενετικά τροποποιημένη τροφή «Golden Rice», η οποία είναι εμπλουτισμένη με βιταμίνη Α και μπορεί να συμβάλλει ενάντια στην ανεπάρκεια βιταμίνης Α που αποτελεί την κυριότερη αιτία τύφλωσης παιδιών σε αναπτυσσόμενες χώρες.

    ΠΙΘΑΝΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
    Αν και τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα έχει αποδειχθεί ότι είναι εξίσου ασφαλή με τα αντίστοιχα συμβατικά τρόφιμα, υπάρχει επιφυλακτικότητα από τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλεια τους. Συγκεκριμένα, υπάρχει έντονη ανησυχία σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και το αλλεργιογόνο δυναμικό τους. Καθώς οι πρωτεΐνες είναι υπεύθυνες για πολλές αλλεργικές αντιδράσεις, κάποιοι ανησυχούν ότι οι πρωτεΐνες που βρίσκονται σε γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες θα οδηγήσουν σε αύξηση των αλλεργικών αντιδράσεων σε άτομα που καταναλώνουν γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Ωστόσο, πρόσφατες επιστημονικές έρευνες συμπεραίνουν πως δεν φαίνεται να είναι πιο αλλεργιογόνα από τα συμβατικά τρόφιμα. Ένας άλλος πιθανός κίνδυνος σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα είναι η ανάπτυξη αντοχής στα αντιβιοτικά. Κατά τη γενετική τροποποίηση είναι πιθανό να μεταφερθούν γονίδια με ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά, με αποτέλεσμα παθογόνοι μικροοργανισμοί να αναπτύξουν αντίσταση σε συγκεκριμένα αντιβιοτικά.
    Όπως αναφέρθηκε, οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες μπορεί να έχουν θετική επίδραση στο περιβάλλον μέσω της μειωμένης χρήσης χημικών. Ωστόσο, υπάρχουν έντονες ανησυχίες για πιθανές αρνητικές επιδράσεις τους, καθώς υπάρχει η πιθανότητα μελλοντικά να παραχθούν έντομα ανθεκτικά σε εντομοκτόνα. Επιπλέον, είναι πιθανό να διαταραχθεί η βιοποικιλότητα, καθώς μέσω της εξάπλωσης μίας γενετικά τροποποιημένης καλλιέργειας μπορεί προκληθούν μεταβολές στον αριθμό άλλων φυτών και ζώων. Τέλος, θεωρείται πιθανή η μεταφορά γενετικά τροποποιημένων γονιδίων μέσω της γύρης, με αποτέλεσμα να επιμολυνθεί κάποια γειτονική συμβατική καλλιέργεια.

    ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ
    Είναι σημαντικό να τονισθεί πως οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες υποβάλλονται σε εκτενή αξιολόγηση ως προς την ασφάλεια τους πριν φτάσουν στην αγορά, ενώ επιβάλλεται αναγραφή στην ετικέτα των εν λόγω τροφίμων. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα πως η παραγωγή γενετικά τροποποιημένων τροφίμων δεν μπορεί να θεωρηθεί πιο επικίνδυνη από τις συμβατικές μεθόδους καλλιέργειας. Παρόλο που τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα κρίνονται ως ασφαλή από την επιστημονική κοινότητα, ο εκάστοτε καταναλωτής θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει εάν θέλει να τα επιλέξει ή να τα απορρίψει.

    akolona

  • Τροφές, συστατικά και συμπληρώματα για ισχυρό ανοσοποιητικό

    Τροφές, συστατικά και συμπληρώματα για ισχυρό ανοσοποιητικό

    Η «πανοπλία» του φθινοπώρου

    Ανησυχείτε για τις ιώσεις στην αρχή του φθινοπώρου; Τόσο οι εποχικές ιώσεις όσο και τα νέα στελέχη του COVID παρουσιάζουν ποσοστά σε διπλάσια από τα «φυσιολογικά» επίπεδα, καθώς οι κοινωνικοί περιορισμοί και τα lockdown μας έχουν αφήσει με πιο αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα από το συνηθισμένο.
    Το ανοσοποιητικό σύστημα αποτελεί την ασπίδα του οργανισμού μας απέναντι σε παθογόνες ασθένειες μέσα από την προστασία που μας παρέχει ενάντια σε βακτήρια και ιούς, αλλά και σε διάφορους άλλους παθογόνους οργανισμούς, ενώ εξειδικευμένα κύτταρα, ειδικές πρωτεΐνες και συγκεκριμένα όργανα εξασφαλίζουν τη σωστή λειτουργία του, και κατ’ επέκταση θωρακίζουν την υγεία μας.

    Η διατροφή είναι πολύ σημαντική και υπάρχουν τόσο εποχικά τρόφιμα όσο και συμπληρώματα που θα βοηθήσουν την υγεία σας, καλύπτοντας όλες τις διατροφικές σας ανάγκες. Έχει αποδειχτεί ότι αυτά τα θρεπτικά συστατικά σε τροφές είναι απαραίτητα για να ενισχύσουμε τη φυσική άμυνα του οργανισμού μας και ότι υπάρχει ισχυρή σχέση του ανοσοποιητικού με τη διατροφή, σύμφωνα με υπάρχοντα ερευνητικά δεδομένα που δείχνουν την επίδραση της διατροφής στη συνολική ανοσολογική αντίδραση.
    Αρχικά, πρέπει να επισημάνουμε ότι η θερμιδική πρόσληψη επηρεάζει ποιοτικά και ποσοτικά το ανοσοποιητικό, αφού τόσο η υποθρεψία και τα αυστηρά διαιτολογικά σχήματα όσο και η παχυσαρκία οδηγούν σε μειωμένη δυνατότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να αντιμετωπίσει τις μολύνσεις και τις λοιμώξεις.

    vitorange

    Πολύτιμα θρεπτικά συστατικά
    Παράλληλα με τις θερμίδες υπάρχουν θρεπτικά συστατικά που βοηθούν την άμυνά μας: τα αντιοξειδωτικά συστατικά, όπως οι βιταμίνες Α, Ε και C, εξουδετερώνοντας τις ελεύθερες ρίζες, δυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Τα λαχανικά και τα φρούτα (πορτοκάλι, κολοκύθα, καρότο, μπρόκολο, χρωματιστές πιπεριές, μούρα και φράουλες, ρόδι), αλλά και το ταχίνι και το πράσινο τσάι αποτελούν καλές διατροφικές πηγές των βιταμινών αυτών.

    Αναλυτικότερα:
    ✤ Η βιταμίνη C σχετίζεται με την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού μας συστήματος και την παραγωγή προστατευτικών ουσιών, όπως η ιντερλευκίνη και οι κυτοκίνες -οι οποίες εξουδετερώνουν τους παθογόνους μικροοργανισμούς που εισέρχονται στο σώμα- και η ιντερφερόνη, η οποία συμβάλλει στην παρεμπόδιση του πολλαπλασιασμού των ιών.
    ✤ Η βιταμίνη Ε αποτελεί ισχυρό αντιοξειδωτικό συστατικό που προστατεύει τον οργανισμό μας από τη δράση των ελεύθερων ριζών, ενώ σχετίζεται με την παραγωγή ουσιών που ενισχύουν την άμυνα και προφυλάσσουν τον οργανισμό από λοιμώξεις.
    ✤ Τέλος, η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για τη διατήρηση των επιθηλιακών κυττάρων, τα οποία δρουν ως εμπόδιο στις λοιμώξεις.
    Το σελήνιο είναι ένα ακόμη πολύ σημαντικό αντιοξειδωτικό συστατικό της τροφής που συμμετέχει σε μια σειρά από αμυντικούς μηχανισμούς ως βασικό συστατικό της «υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης» που παίζει καθοριστικό ρόλο στις λειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος.
    Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος, ενώ η περιορισμένη πρόσληψή του σχετίζεται με τη μείωση των Τ-λεμφοκυττάρων.
    Η μειωμένη πρόσληψη βιταμίνης Β6 οδηγεί σε μειωμένη λειτουργικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος. Η συγκεκριμένη βιταμίνη είναι σημαντική για την άμυνα του οργανισμού, δεδομένου ότι συμμετέχει στην παραγωγή κυστεΐνης που είναι απαραίτητη για τη σύνθεση της γλουταθειόνης, συστατικού στοιχείου της υπεροξειδάσης της γλουταθειόνης.

    Η σημασία των υγρών και των προβιοτικών
    Επίσης, το νερό αποτελεί ένα ζωτικό συστατικό για τη διατήρηση της καλής υγείας του οργανισμού και γι’ αυτό η σύσταση για επαρκή πρόσληψη αποσκοπεί στη βελτίωση της αμυντικής λειτουργίας μας.
    Η υψηλή πρόσληψη υγρών παίζει ρόλο στην ισορροπία υγρών και ηλεκτρολυτών, στη σωστή θερμορρύθμιση, καθώς και στην αποβολή άχρηστων συστατικών και τοξινών από το σώμα μας.
    Σημαντικός είναι τέλος ο ρόλος των προβιοτικών (κεφίρ, γιαούρτι με ζωντανές ενεργές καλλιέργειες, λαχανικά που έχουν υποστεί ζύμωση, ξινολάχανο), όπως και των πρεβιοτικών (σκόρδο, σπαράγγια, αγκινάρες της Ιερουσαλήμ, μπανάνες και φύκια) για την ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού μας.

    dimosthenopoulos

  • Θρέψη σώματος και πνεύματος στο σχολείο: Βιβλία και ταπεράκια  στη σχολική τσάντα

    Θρέψη σώματος και πνεύματος στο σχολείο: Βιβλία και ταπεράκια στη σχολική τσάντα

    Με την έναρξη των σχολείων κάθε χρόνο ξεκινάει ένα ακόμα καθημερινό άγχος για τους γονείς: «Τι θα δώσω αύριο πάλι στο παιδί μου για κολατσιό;». Πολλοί γονείς ξεκινούν με τις καλύτερες προθέσεις, φτιάχνουν σαντουιτσάκια σε σχήμα δεινόσαυρου συνοδεία λαχανικών με σπιτικό ντιπ από ρεβίθια για να καταλήξουν μετά από λίγο καιρό απογοητευμένοι -είτε λόγω έλλειψης χρόνου είτε επειδή το ταπεράκι γυρίζει πίσω στο σπίτι ανέγγιχτο- να δίνουν στα παιδιά λεφτά για το κυλικείο.
    Ανάμεσα σε αυτά τα δυο άκρα υπάρχει μια ισορροπία που δεν χρειάζεται να επιβαρύνει ούτε την υγεία των παιδιών μας, ούτε το πορτοφόλι, αλλά ούτε και το ήδη βεβαρυμένο πρόγραμμά μας.

    Αρχικά πρέπει να διευκρινίσω:
    1. Πολλά υγιέστατα παιδιά δεν θέλουν να φάνε τίποτα για κολατσιό. Είτε τους αρκεί το πρωινό γιατί τα κρατάει απ’ ευθείας ως το μεσημεριανό είτε απλά παίζουν και δεν ενδιαφέρονται για φαγητό ενδιάμεσα. Ίσως φάνε περισσότερο το μεσημέρι, ίσως και όχι. ΔΕΝ θα λιμοκτονήσουν και είναι δική τους απόφαση και όχι δική μας.
    2. Το κολατσιό δεν είναι για σούπερ-χόρταση, δεν θέλουμε τα ταΐζουμε τα παιδιά σαν να πρόκειται να πάνε στον πόλεμο. Είναι ένα προαιρετικό μικρογεύμα.
    3. Οι συσκευασμένοι χυμοί και τα αναψυκτικά έχουν πολλή ζάχαρη πέραν των άλλων πρόσθετων, ΔΕΝ ξεδιψούν το παιδί και ΔΕΝ συμπεριλαμβάνονται στην απαραίτητη ημερήσια ποσότητα νερού που πρέπει να καταναλώνει.
    4. Το κέικ ΔΕΝ είναι κολατσιό. Το κέικ (ναι, και το σπιτικό!) μετράει σαν γλυκό, δηλαδή επιδόρπιο, όχι σαν κολατσιό. Περιέχει συνήθως λευκό αλεύρι, ζάχαρη, βούτυρο κ.λπ., οπότε μετράει κανονικότατα στα γλυκά. Έχει χαμηλή θρεπτικότητα και πολλές-πολλές θερμίδες.
    Δεν εννοώ πως δεν πρέπει ποτέ να δίνουμε κέικ για κολατσιό. Αλλά ένα παιδί που παίρνει καθημερινά στο σχολείο τέτοιες τροφές σημαίνει πως τρώει κάθε μέρα γλυκά. Επακόλουθο δεν είναι απλά τα χαλασμένα δόντια και τα παραπάνω κιλά, αλλά ένα σωρό μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας.

    ΣΩΣΤΟ ΚΟΛΑΤΣΙΟ
    Το ιδανικό κολατσιό είναι συνήθως πολύ απλό: μισό φρούτο εποχής, λίγα κομματάκια καρότο, ένα κομμάτι τυρί και (προαιρετικά) ένα παξιμάδι ή μια φέτα ψωμί, ιδανικά ολικής άλεσης. Συνοδεύουμε με σκέτο νερό. Και… ό,τι φάει!
    Όλα τα συστατικά μπορούν να αντικατασταθούν: το μισό μήλο π.χ. με δύο βερίκοκα ή λίγες φέτες πορτοκάλι ή δύο μανταρίνια κ.λπ. Αντί καρότου μπορούμε να δώσουμε αγγούρι ή ντομάτα ή πιπεριά ή άλλο λαχανικό κ.ο.κ.
    Η υγεία των παιδιών μας θα ήταν πολύ καλύτερη αν βλέπαμε περισσότερα ταπεράκια στο σχολείο και ξανασυστήνω να θεωρούμε το κολατσιό ως «προσφορά» τροφής και όχι ως απαραίτητο γεύμα που υποχρεώνεται να φάει το παιδί.

    kemper-margariti

  • Σωστή διατροφή: Το καλύτερο «σχολικό βοήθημα»

    Σωστή διατροφή: Το καλύτερο «σχολικό βοήθημα»

    «Έρευνες έχουν δείξει ότι η υγιεινή διατροφή, εκτός από τον σημαντικό ρόλο που έχει στην ανάπτυξη και την υγεία του παιδιού, επηρεάζει σημαντικά τις σχολικές επιδόσεις και την πρόοδό του. Ένα σωστό πρόγραμμα διατροφής που θα βοηθήσει αποτελεσματικά τα παιδιά στο σχολείο, θα πρέπει να περιλαμβάνει οπωσδήποτε και σε σταθερή βάση πρωτεΐνες, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία και υδατάνθρακες», επισημαίνει ο κ. Κάρολος Παπαλαζάρου Διατροφολόγος-Διαιτολόγος στο Metropolitan Hospital, ο οποίος δίνει και παραδείγματα διατροφικά ισορροπημένων γευμάτων.

    Υδατάνθρακες

    Οι υδατάνθρακες από τροφές όπως τα δημητριακά, τα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια που είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με μια σταθερή παροχή ενέργειας, γεγονός που διευκολύνει τη μάθηση. Είναι πολύ σημαντικό να περιέχονται στο πρωινό του παιδιού τρόφιμα με υδατάνθρακες και πλούσια σε φυτικές ίνες. 
Ένα παράδειγμα ισορροπημένου πρωινού για τα παιδιά στο σπίτι είναι: 1 ποτήρι χυμός πορτοκάλι, 1 αυγό και μια φέτα ψωμί ολικής άλεσης με ταχίνι και μέλι, ενώ μια εύκολη λύση για θρεπτικό σνακ στο σχολείο είναι η μπανάνα.

    Πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας

    Οι πρωτεΐνες είναι στοιχεία απαραίτητα για τη δομή των κυττάρων, την ανάπτυξη και την ανάπλαση των ιστών, την καλή λειτουργία και τη θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος αλλά και την ενδυνάμωση του νευρικού συστήματος ενός παιδιού.
Στο εβδομαδιαίο πλάνο διατροφής του παιδιού πρέπει να περιέχονται πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, που βρίσκονται σε τρόφιμα όπως το αυγό και το κρέας.

    Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα

    Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι σημαντικά σε όλα τα στάδια της ζωής γιατί βοηθούν στη διατήρηση της υγείας της καρδιάς, επηρεάζουν θετικά την εγκεφαλική λειτουργία και τη γνωστική ανάπτυξη και διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην υγεία των ματιών. Οι καλύτερες πηγές ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός, το σκουμπρί και οι σαρδέλες. Μια επιλογή για γεύμα στο σχολείο είναι ένα σάντουιτς σολομού ή τόνου με αβοκάντο και άλλα λαχανικά.

    Μέταλλα, ιχνοστοιχεία και βιταμίνες

    Η διατροφή των παιδιών θα πρέπει να είναι πλήρης σε μέταλλα, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Ιδιαιτέρως σημαντική για την ανάπτυξή τους είναι η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου, ψευδαργύρου και σιδήρου. Γι` αυτό πρέπει να ακολουθούν ένα πρόγραμμα διατροφής που θα περιέχει γαλακτοκομικά προϊόντα, λαχανικά και φρούτα, σε καθημερινή βάση.

    Ενυδάτωση

    Είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα παιδιά να παραμένουν καλά ενυδατωμένα, για να αποτρέπεται η κόπωση και να διατηρείται υψηλό το επίπεδο συγκέντρωσής τους. Η σωστή ενυδάτωση μπορεί επίσης να τα βοηθήσει να διατηρήσουν ένα υγιές βάρος. Η καλύτερη λύση για ενυδάτωση είναι το νερό και οι φυσικοί χυμοί από φρέσκα φρούτα.

    Έτοιμα σνακ

    «Τα έτοιμα σνακ δυστυχώς αποτελούν διατροφική παγίδα, διότι περιέχουν πολλά πρόσθετα συστατικά αλλά και ζάχαρη ή αλάτι. Επειδή όμως δεν υπάρχει πάντα ο χρόνος προετοιμασίας γεύματος για το σχολείο, μια καλή λύση για έτοιμο σνακ είναι μια μπάρα βρώμης με μέλι και ξηρούς καρπούς, που θα την επιλέξουν οι γονείς, αφού πρώτα ελέγξουν τη διατροφική της ετικέτα αναφορικά με τα πρόσθετα συστατικά και την ποσότητα σακχάρων που περιέχει», καταλήγει ο κ. Παπαλαζάρου.

     

  • Σπατάλη φαγητού: Πώς θα την περιορίσουμε

    Σπατάλη φαγητού: Πώς θα την περιορίσουμε

    Το φαινόμενο της κατασπατάλησης των τροφίμων έχει άμεση συνέπεια και με την καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΟΗΕ, στο άμεσο μέλλον θα σημειωθούν, σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, λιμοί οι οποίοι θα οδηγήσουν εκατομμύρια ανθρώπους στο όριο της ασιτίας. Ενώ παράλληλα, τα τελευταία χρόνια, καταγράφεται μεγάλη σπατάλη φαγητού, σε χώρες κυρίως του δυτικού κόσμου, η οποία και βαίνει αυξανόμενη.

    Ο FAO (Διεθνής Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ) έχει υπολογίσει ότι τουλάχιστον το 30% του φαγητού που παράγεται παγκοσμίως, αξίας περίπου 940 δις, χάνεται κάθε χρόνο.

    «Το εντυπωσιακό δε είναι», επισημαίνει ο κ. Κάρολος Παπαλαζάρου, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Συνεργάτης του Metropolitan Hospital, «ότι η σπατάλη αυτή δεν αφορά µόνο στα απορρίμματα των νοικοκυριών (μέσω των οποίων και έγινε αρχικά αντιληπτό το φαινόμενο), αλλά και σε ολόκληρη την αλυσίδα που προηγείται της κατανάλωσης: στα στάδια της παραγωγής, της επεξεργασίας, της διανομής, της χονδρικής και της λιανικής. Δεν πετάμε δηλαδή μόνο “περισσότερο απ’ όσο πρέπει”, αλλά καλλιεργούμε, επεξεργαζόμαστε, τυποποιούμε, διαθέτουμε και πουλάμε “περισσότερο απ’ όσο πρέπει”».

     

    Με ποιους τρόπους μπορούμε να μειώσουμε την υπερκατανάλωση και τη σπάταλη του φαγητού;

    «Μπορούμε να υιοθετήσουμε σε ατομικό επίπεδο κάποιες απλές συνήθειες, εξηγεί ο κ. Παπαλαζάρου, οι οποίες θα οδηγήσουν άμεσα στη μείωση της υπερκατανάλωσης και έμμεσα στη μείωση της άσκοπης παραγωγής τροφίμων και των συνεπειών της.

    Προγραμματίζουμε τα ψώνια μας, φτιάχνοντας μια λίστα τροφίμων και ένα εβδομαδιαία πρόγραμμα γευμάτων, ώστε να μην κάνουμε υπερβολικές ή άχρηστες αγορές.

    Φροντίζουμε να αγοράζουμε τα πιο ευπαθή προϊόντα (φρούτα και λαχανικά) δύο ή περισσότερες φορές την εβδομάδα σε μικρότερες ποσότητες, αντί να τα αγοράσουμε μια και καλή για όλη την εβδομάδα, κάτι που σημαίνει όχι μόνο μεγαλύτερες ποσότητες αλλά μεγαλύτερη πιθανότητα να αλλοιωθούν ή να χαλάσουν.

    Μόλις επιστρέψουμε από τις αγορές τροφίμων, τοποθετούμε όσα προϊόντα χρειάζεται στο ψυγείο και όσα θα χρησιμοποιήσουμε άμεσα ή δεν χρειάζονται ψυγείο σε έναν πάγκο, έτσι ώστε να είναι ορατά και να μην ξεχαστούν σε κάποιο ντουλάπι.

    Αγοράζουμε τρόφιμα σε μικρότερες ποσότητες και ελέγχουμε προσεκτικά τις ημερομηνίες λήξης. Είμαστε προσεκτικοί όταν αγοράζουμε μεγάλες ποσότητες και αποφεύγουμε να πάρουμε πράγματα που δεν χρειαζόμαστε λόγω κάποιας προσφοράς. Αποφεύγουμε επίσης προϊόντα με κοντινή ημερομηνία λήξης αν ξέρουμε ότι δεν θα τα καταναλώσουμε άμεσα.

    Αξιοποιούμε με δημιουργικούς τρόπους τα βρώσιμα μέρη τροφίμων που συνήθως πετάμε, όπως φλούδες φρούτων και λαχανικών, χόρτα καρότου κ.λπ. Μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε για να φτιάξουμε υγιεινά smoothies και χυμούς ή για να φτιάξουμε και να νοστιμίσουμε ζωμούς και σάλτσες.

    Καταψύχουμε μια μερίδα των τροφίμων που αγοράσαμε εάν θεωρήσουμε ότι αγοράσαμε μεγαλύτερη ποσότητα από όση χρειαζόμασταν. Επίσης, μπορούμε να καταψύξουμε μερίδες από το φαγητό που έχουμε μαγειρέψει (π.χ. όσπρια), για να το καταναλώσουμε την επόμενη εβδομάδα.

    Μπορούμε επίσης, με την κατάλληλη επεξεργασία, να παρατείνουμε τη χρήση λαχανικών και φρούτων. Μια πολύ υγιεινή επιλογή είναι η παρασκευή τουρσιών από τα διάφορα λαχανικά ή μαρμελάδων από τα φρούτα.

    Μοιραζόμαστε φαγητά με την οικογένεια, τους φίλους και τους γείτονές μας. Όσο πιο πολλά τα άτομα που θα μοιραστούν το φαγητό τόσο λιγότερα τα απόβλητα (όπως δείχνουν οι έρευνες για το θέμα σε πολυμελείς οικογένειες)».

  • Ποιες τροφές αυξάνουν τον κίνδυνο για COVID-19

    Ποιες τροφές αυξάνουν τον κίνδυνο για COVID-19

    Η διατροφή διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος και στη μείωση του κινδύνου λοιμώξεων. Ωστόσο, υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία για τη σχέση μεταξύ της διατροφής και του κινδύνου για COVID-19.

    Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό European Journal of Nutrition, αξιολόγησε την πιθανή συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και του κινδύνου για COVID-19, διαπιστώντας αύξηση του κινδύνου νόσησης με την υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων.

    Παραδείγματα τέτοιων τροφίμων είναι τα κατεψυγμένα γεύματα, τα αναψυκτικά, κάθε είδος fast food καθώς και τα συσκευασμένα τρόφιμα, όπως μπισκότα, κέικ και αλμυρά σνακ.

    Οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Αθανάσιος Ράπτης (Καθηγητής Παθολογίας-Σακχαρώδη Διαβήτη), Αναστασία Θανοπούλου (Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας), Παναγιώτης Χαλβατσιώτης (Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας), Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Εριφύλη Χατζηαγγελάκη (Καθηγήτρια Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων), και Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής) συνοψίζουν τα κύρια σημεία της μελέτης αυτής.

    Συνολικά, 41.012 συμμετέχοντες από τη μελέτη UK Biobank στο Ηνωμένο Βασίλειο με τουλάχιστον 2 ως και 5 24ωρες διατροφικές αξιολογήσεις συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη. Οι διατροφικές συνήθειες συλλέχθηκαν χρησιμοποιώντας ένα διαδικτυακό ερωτηματολόγιο διατροφής 24 ωρών και τα τρόφιμα κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με το βαθμό επεξεργασίας τους, με βάση τη διεθνή ταξινόμηση NOVA. Η λοίμωξη COVID-19 ορίστηκε ως άτομα που ήταν θετικά στην COVID-19 ή απεβίωσαν από COVID-19. Αξιολογήθηκε η συσχέτιση μεταξύ της μέσης κατανάλωσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων (% ημερήσια πρόσληψη γραμμαρίων) και της μόλυνσης από COVID-19 με τη χρήση αξιόπιστων στατιστικών μεθόδων.

    Σε σύγκριση με τους συμμετέχοντες στο χαμηλότερο τεταρτημόριο χρήσης υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων στη δίαιτα, οι συμμετέχοντες στο 2ο, 3ο και υψηλότερο τεταρτημόριο παρουσίασαν υψηλότερο κίνδυνο για λοίμωξη COVID-19 (3%, 24% και 22% πάνω αντίστοιχα, p< 0,001). Δεν εντοπίστηκε επίδραση της ηλικίας, του επιπέδου εκπαίδευσης και των συννοσηροτήτων στις συσχετίσεις αυτές. Από την άλλη, ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ ή BMI) είχε κάποια μεσολάβηση (13,2%) στις συσχετίσεις αυτές, υποδηλώνοντας ότι τα υπερ-επεξεργασμένα τροφίμα αυξάνουν το σωματικό βάρος, γεγονός που με τη σειρά του αυξάνει τον κίνδυνο νόσησης από COVID-19.

    Συμπερασματικά, η υψηλότερη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από COVID-19. Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την καλύτερη κατανόηση των υποκείμενων μηχανισμών. Είναι σημαντικό όμως να συμβουλεύουμε για μείωση της κατανάλωσης των τροφίμων αυτών και για έναν επιπρόσθετο λόγο πλέον.

    Πηγή: https://link.springer.com/article/10.1007/s00394-022-02982-0

  • Ο ρόλος της διατροφής στην αντιμετώπιση της ψωρίασης – Χρήσιμες συμβουλές

    Ο ρόλος της διατροφής στην αντιμετώπιση της ψωρίασης – Χρήσιμες συμβουλές

    Η διατροφή διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην περιεκτική αντιμετώπιση της ψωρίασης. Μια υγιεινή διατροφή – πολλά φρούτα και λαχανικά, άπαχη πρωτεΐνη και δημητριακά ολικής αλέσεως – είναι μια καλή πρακτική για όλους επεσήμανε σε πρόσφατο webinar, ο κ. Δημήτρης Γρηγοράκης, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος MSc, PhD, Διδάκτωρ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, Επιστημονικός Συνεργάτης ΤΕΔΔ Χαροκοπείου Πανεπιστημίου & Α΄ Νευρολογικής Κλινικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Αιγινήτειο Νοσοκομείο, Καθηγητής ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ.

    Ορισμένες βασικές διατροφικές οδηγίες για την αντιμετώπιση της ψωρίασης σύμφωνα με τον κ. Γρηγοράκη, είναι οι ακόλουθες:

    • Περιορίστε το αλκοόλ: Μελέτες δείχνουν ότι οι άνδρες που πίνουν πολύ δεν ανταποκρίνονται επίσης στις θεραπείες ψωρίασης. Και ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που έχουν ψωρίαση και πίνουν πολύ μπορεί να διαπιστώσουν ότι το δέρμα τους γίνεται καλύτερο όταν σταματούν.
    • Καταναλώνετε τροφές που καταπολεμούν την φλεγμονή: Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι τα αντιοξειδωτικά, όπως η βιταμίνη C, η βιταμίνη Ε, το β-καροτένιο και το σελήνιο, μπορεί να κάνουν τη διαφορά. Και μερικές έρευνες δείχνουν ότι τα λιπαρά οξέα από το ιχθυέλαιο μπορούν να είναι χρήσιμα. Φρούτα και λαχανικά, ειδικά μούρα, κεράσια και φυλλώδη χόρτα, σολομός, σαρδέλες και άλλα ψάρια πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, και πλούσια σε αντιοξειδωτικά βότανα και μπαχαρικά όπως θυμάρι, φασκόμηλο, κύμινο και τζίντζερ. Τέλος, οι πηγές λίπους που είναι υγιείς για την καρδιά, όπως ελαιόλαδο, σπόροι και ξηροί καρποί.
    • Χάστε βάρος: Τα άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να προσβληθούν από ψωρίαση και τα συμπτώματά τους τείνουν να είναι χειρότερα.
    • Προσοχή στις θαυματουργές δίαιτες: Μείνετε μακριά από ακραίες δίαιτες που ισχυρίζονται ότι θεραπεύουν την ψωρίαση με πράγματα όπως η νηστεία ή τα κλύσματα.

    epimeleia magazine 2

  • ΣΤΕΒΙΑ: Μια γλυκιά εναλλακτική  στη θέση της ζάχαρης

    ΣΤΕΒΙΑ: Μια γλυκιά εναλλακτική στη θέση της ζάχαρης

    H στέβια είναι ένα γλυκαντικό που προέρχεται από την εκχύλιση των γλυκών φύλλων του φυτού στέβια (Stevia rebaudiana). Θεωρείται ένα από τα πιο δημοφιλή φυτικά γλυκαντικά και υποκατάστατα της ζάχαρης τις τελευταίες δεκαετίες. Ολοένα και μεγαλώνει ο αριθμός των ανθρώπων που την επιλέγουν αντί για τη ζάχαρη.
    Συγκεκριμένα, οι γλυκοζίτες στεβιόλης, το γλυκαντικό που προέρχεται από τα φύλλα του θαμνώδους φυτού στέβια, προσδίδουν γλυκύτητα 200-300 φορές μεγαλύτερη από τη ζάχαρη, γεγονός που επιτρέπει τη χρήση τους σε λίγες μόνο σταγόνες, χωρίς καμία θερμιδική επιβάρυνση. Έτσι, η στέβια καθίσταται ιδανική για όσους προσέχουν τη διατροφή τους.
    Η σχεδόν μηδενική της θερμιδική αξία έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη κατανάλωση απλών σακχάρων από τη διατροφή μας. Το καθημερινό «ενεργειακό κέρδος» από την κατανάλωση στέβιας, σε συνδυασμό με μια ισορροπημένη διατροφή και συστηματική σωματική άσκηση συμβάλλουν θετικά στη μείωση του σωματικού βάρους.

    Ποιοι μπορούν να την καταναλώσουν;
    Απευθύνεται σε υγιή πληθυσμό, αλλά εξίσου και σε ευαίσθητες και ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, όπως τα άτομα με διαβήτη και τα παιδιά. Φαίνεται, λοιπόν, πως δεν επηρεάζει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα και συμβάλλει στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο σε σχέση με τη ζάχαρη.
    Στέβια και επιπρόσθετα συστατικά
    Η στέβια συχνά βρίσκεται ενωμένη με κάποιο άλλο πρόσθετο, όπως η ερυθριτόλη, η δεξτρόζη, η μαλτοδεξτρίνη (διογκωτικοί παράγοντες). Η μαλτοδεξτρίνη, η οποία έχει υψηλό γλυκαιμικό δείκτη σε σχέση με την επιτραπέζια ζάχαρη, αυξάνει πιο γρήγορα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Η χρήση επομένως των γλυκαντικών απαιτεί προσοχή. Διαβάζετε καλά τις ετικέτες τροφίμων.
    Από την άλλη πλευρά, η ερυθριτόλη, όπως όλες οι πολυόλες, μπορεί να έχει υπακτική δράση ή να προκαλέσει τάση για ναυτία, εμετό και γαστρεντερική δυσφορία.

    Το παγωτό με στέβια είναι διαιτητική επιλογή;
    Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να τονιστεί πως ένα προϊόν δεν γίνεται αυτόματα υγιεινό επειδή δεν περιέχει ζάχαρη, αλλά θα πρέπει να βλέπουμε συνολικά τα συστατικά που περιέχει.
    Ένα παγωτό με στέβια αντί για ζάχαρη μπορεί να φαντάζει μια υγιεινή και διαιτητική επιλογή, ωστόσο θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην ποσότητα κατανάλωσής του γιατί οι θερμίδες του μπορεί να παραμένουν αυξημένες. Και εδώ, λοιπόν, προσοχή στην ετικέτα.

    Είναι ασφαλής η κατανάλωση παγωτού με στέβια;
    Όπως ισχύει για όλα τα γλυκαντικά, η υπέρμετρη κατανάλωσή τους μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς οι τροφές με στέβια μπορεί να περιέχουν και άλλα συστατικά τα οποία αποδίδουν θερμίδες.
    Επίσης, η μεγάλη και συχνή κατανάλωση στέβιας μπορεί να προκαλέσει ναυτία, φούσκωμα, αέρια και άλλα γαστρεντερικά προβλήματα.
    Στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, η κατανάλωση στέβιας σε μέτρια ποσότητα μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση του σωματικού βάρους και στην καθημερινή ικανοποίηση της ανάγκης για γλυκιά γεύση.

  • Πώς να χάσεις 4 κιλά σε ένα μήνα εύκολα και με ασφάλεια

    Πώς να χάσεις 4 κιλά σε ένα μήνα εύκολα και με ασφάλεια

    Τα πιο αποτελεσματικά tips για να απαλλαγείς από τα περιττά κιλά χωρίς στερήσεις και αυστηρές δίαιτες.

    Κάθε χρόνο, αυτή την εποχή για πολλούς από εμάς το αδυνάτισμα είναι ο Νο1 στόχος των ημερών. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, μια βραχυπρόθεσμη πολύ περιοριστική δίαιτα, ακόμα κι αν φέρει πρόσκαιρα αποτελέσματα, δεν είναι ο ιδανικός ούτε ο πιο υγιεινός τρόπος να χάσουμε τα περιττά κιλά πριν βγούμε στις παραλίες. Αντίθετα με ό,τι έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε, η διατροφή μας πρέπει να παρέχει ελευθερία και όχι περιορισμούς και να εστιάζει όχι στις “απαγορευμένες” τροφές αλλά σε αυτές που είναι καλά να προτιμάμε.

    Πόσα κιλά μπορώ να χάσω σε ένα μήνα;

    Το πρώτο βήμα είναι να θέσουμε έναν ρεαλιστικό στόχο. Η απώλεια μισού έως ενός κιλού την εβδομάδα είναι ένας τέτοιος στόχος. Βέβαια, το πόσο γρήγορα χάνει ο καθένας από εμάς βάρος μπορεί να διαφέρει καθώς εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Τα βασικά “κλειδιά” για το αδυνάτισμα είναι να ακολουθήσουμε μια ισορροπημένη διατροφή , με 3 κύρια γεύματα την ημέρα και 2 σνακ, που να αποτελούνται από τροφές που προσφέρουν περισσότερα θρεπτικά συστατικά στον οργανισμό και λιγότερα λίπη και σάκχαρα που μας παχαίνουν. Επιπλέον, μια οποιασδήποτε μορφής σωματική άσκηση είναι απαραίτητη –έχε στο μυαλό σου ότι η απώλεια βάρους είναι περίπου 80% διατροφή και 20% άσκηση.

    Τα tips για να χάσεις 4 κιλά σε ένα μήνα

    Διάλεξε σωστά τα σνακ σου

    Πολλοί από εμάς, ενώ προσέχουμε τι θα φάμε στα κύρια γεύματα, δεν δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στα σνακ, θεωρώντας ότι κάτι τόσο μικρό δεν μπορεί να παχαίνει. Κι όμως, εάν κάνουμε τις λάθος επιλογές, αυτά τα μικρογεύματα μπορεί να μας φορτώσουν με πολλές περιττές θερμίδες. Προτίμησε μερικές φέτες μήλου με μια κουταλιά του γλυκού βούτυρο ξηρών καρπών, δύο ρυζογκοφρέτες ή ένα φλιτζάνι ελαφρώς αλατισμένα ποπ κορν. Άλλες καλές επιλογές είναι μια μικρή χούφτα ξηροί καρποί ή σταφίδες ή μια κουταλιά χούμους με στικς από καρότο, αγγούρι και σέλινο.

    Επιπλέον, τα σνακ είναι μια καλή ευκαιρία να βάλεις περισσότερα φρούτα και λαχανικά στη διατροφή σου, εάν δεν τρως αρκετά στα κύρια γεύματα της ημέρας. Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι γενικά χαμηλά σε θερμίδες και λιπαρά, ενώ έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες που βοηθούν να μην πεινάμε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Περιέχουν επίσης βιταμίνες και μέταλλα απαραίτητα για τη γενική υγεία και ευεξία.

    Πρόσεξε το μέγεθος κάθε μερίδας

    Ξεκίνα το γεύμα σου με μια μικρή μερίδα φαγητού και αφού την καταναλώσεις προσπάθησε να αφουγκραστείς το σώμα σου. Εάν εξακολουθείς να πεινάς, άφησε να περάσουν μερικά λεπτά πριν βάλεις να φας κάτι ακόμα. Όπως σίγουρα γνωρίζεις, χρειάζονται περίπου 20 λεπτά για να δώσει σήμα το στομάχι στον εγκέφαλο ότι είναι γεμάτο.

    Διάβασε τις ετικέτες

    Αυτή η συμβουλή είναι χρήσιμη είτε θέλεις να χάσεις βάρος είτε θέλεις να προσέξεις την ποιότητα της διατροφής σου. Προτίμησε όσα έχουν μικρότερη περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες και ζάχαρη (όσο πιο πίσω είναι ένα στοιχεία στη λίστα με τα συστατικά, τόσο λιγότερο από αυτό περιέχεται στο συγκεκριμένο τρόφιμο). Και φυσικά, τσέκαρε τις θερμίδες για να γνωρίζεις πόσες από αυτές που σου αναλογούν μέσα στην ημέρα θα πάρεις καταναλώνοντάς το. Είναι σίγουρο ότι κάποιες φορές θα διαπιστώσεις ότι δεν αξίζει να πάρεις τόσο πολλές θερμίδες για μια τόσο μικρή απόλαυση.

    Φτιάξε το πιάτο σου σωστά

    Όταν πρόκειται για κύριο γεύμα, μια καλή συμβουλή είναι να γεμίσεις το μισό πιάτο σου με λαχανικά και σαλάτα. Στη συνέχεια, χώρισε το υπόλοιπο στη μέση και βάλε στο ένα μέρος κάποια πηγή πρωτεΐνης (όπως κοτόπουλο, ψάρι, κρέας, αυγό, φασόλια ή άλλες φυτικές πηγές) και στο υπόλοιπο κάποιον αμυλούχο υδατάνθρακα, όπως ρύζι, ζυμαρικά ή ψωμί. Όταν υπάρχει αυτή η δυνατότητα, προτίμησε ποικιλίες ολικής αλέσεως – όπως καστανό ρύζι και ζυμαρικά, ψωμί ολικής αλέσεως- που περιέχουν περισσότερες φυτικές ίνες.

    Απόφυγε το αλκοόλ

    Το αλκοόλ έχει πολλές θερμίδες και μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους. Σκέψου ότι 1g αλκοόλ παρέχει περίπου 7 θερμίδες, ενώ οι υδατάνθρακες και η πρωτεΐνη δίνουν 4 θερμίδες ανά γραμμάριο. Επιπλέον, σε πολλούς ανθρώπους, το διεγείρει επίσης την όρεξη. Για να μειώσεις την ποσότητα του αλκοόλ που καταναλώνεις, προτίμησε ένα μη αλκοολούχο ποτό ή κάποιο με χαμηλή περιεκτικότητα σε οινόπνευμα και μην πίνεις πάνω από 1-2 φορές την εβδομάδα.

    Πηγή: https://www.madamefigaro.gr/

  • Αυγό: Πολύτιμο  αλλά παρεξηγημένο

    Αυγό: Πολύτιμο αλλά παρεξηγημένο

    Θρεπτική αξία

    Τα αυγά των ορνίθων αποτελούν τροφή υψηλής διαθρεπτικής αξίας. Η ισορροπία και η ποικιλομορφία των μακροθρεπτικών και μικροθρεπτικών συστατικών τους, η υψηλή πεπτικότητα αυτών και η σχετικά προσιτή τιμή τους τα έχουν θέσει ως βασική τροφή για τον άνθρωπο. Το αυγό παραμένει ανά τους αιώνες ως ένα προϊόν υψηλής διατροφικής ποιότητας για ενήλικες, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων και των παιδιών και καταναλώνεται εκτενώς σε όλο τον κόσμο.
    Το υψηλό διατροφικό τους ενδιαφέρον αποδεικνύεται από την περιεκτικότητα τους σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, το προφίλ αλλά και τα επίπεδα -σε σχέση με τη Συνιστώμενη Ημερήσια Πρόσληψη- των βιταμινών, μετάλλων, ιχνοστοιχείων, αντιοξειδωτικών και λιπιδίων τα οποία περιέχουν, τη μέτρια θερμιδική τους απόδοση και τις ανεξάντλητες μαγειρικές-γαστρονομικές τους δυνατότητες. Υπάρχουν αδιάσειστα στοιχεία ότι το αυγό περιέχει επίσης πολλές και ανεξερεύνητες ακόμα βιοδραστικές ενώσεις, οι οποίες μπορεί να παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον για την πρόληψη/θεραπεία ασθενειών.Η θρεπτική αξία των αυγών επηρεάζεται από τη διατροφή των ωοτόκων ορνίθων. Η σύσταση του αυγού, όσον αφορά τη συνολική πρωτεΐνη, τα ολικά λιπίδια, τα φωσφολιπίδια, τον φώσφορο και τον σίδηρο, παραμένει σχετικά σταθερή, αλλά συστατικά, όπως το προφίλ των λιπαρών οξέων, η περιεκτικότητα σε μέταλλα, βιταμίνες, καροτενοειδή, αντιοξειδωτικά και χοληστερόλη, επηρεάζονται από τα σιτηρέσια των ορνίθων και εμφανίζουν διακυμάνσεις.
    Ένα μέσο αυγό (βάρους 50 γραμμαρίων) αποδίδει περίπου 70 kcal ενέργειας και 6 γραμμάρια πρωτεΐνης τα οποία περιέχουν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα απαραίτητα αμινοξέα: λυσίνη, θρεονίνη, μεθειονίνη, κυστεΐνη και τρυπτοφάνη.

    Πρόσθετα καλύπτει το 20-30% της Συνιστώμενης Ημερήσιας Πρόσληψης (ΣΗΠ) των βιταμινών Α & Ε, το 46% της ΣΗΠ της Β12, το 15% της ΣΗΠ της B6, το 60% της ΣΗΠ της χολίνης, το 42% της ριβοφλαβίνης, το 25% του φώσφορου, το 11% του ψευδάργυρου, το 15% της βιταμίνη D, το 6% της ΣΗΠ των ωμέγα-3 πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (n-3 PUFA) -η περιεκτικότητα σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα σχετίζεται με σιτηρέσια ορνίθων (όρνιθες ελευθέρας βοσκής παράγουν αυγά με περισσότερα ω-3 λιπαρά οξέα από ό,τι οι όρνιθες κλωβοστοιχίων). Ένα μεσαίου μεγέθους αυγό αποτελεί πηγή σεληνίου (9,00-41,4μg/100 g), καταλαμβάνοντας σε συγκριτική αξιολόγηση την 3η θέση σε περιεκτικότητα σε σχέση με τα θαλασσινά και το κρέας.
    Ωστόσο, ο κρόκος περιέχει περισσότερα από τα 2/3 της Προσλαμβανόμενης Ποσότητας Αναφοράς των 300 mg χοληστερόλης.
    H διαιτητικά προσλαμβανόμενη υπερβολική ποσότητα χοληστερόλης, κορεσμένων και τρανς λιπαρών από οποιαδήποτε πηγή μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα η οποία στη συνέχεια αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου.

    Πλήθος πρόσφατων επιδημιολογικών μελετών αναζητούν συσχέτιση μεταξύ της συχνότητας κατανάλωσης αυγών και των επιπέδων της ολικής χοληστερόλης στο αίμα αλλά και του ενδεχόμενου κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Σε κάποιες έρευνες η διαιτητική χοληστερόλη αυξάνει το λόγο ολική χοληστερόλη/ HDL-χοληστερόλη και, ως εκ τούτου, φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά το λιπιδικό προφίλ. Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες και μετα-αναλύσεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση αυγών δεν αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου ή των παραγόντων κινδύνου της, όπως φλεγμονή, σκλήρυνση των αρτηριών και υψηλά επίπεδα χοληστερόλης, σε περίπτωση κατανάλωσης ενός αυγού ημερησίως από υγιείς ανθρώπους ως μέρος μιας υγιεινής διατροφής την οποία ακολουθούν. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για την αξιολόγηση και συσχέτιση μεταξύ της συχνότητας και του τρόπου επεξεργασίας κατά την κατανάλωση αυγών στην ανθρώπινη υγεία.

    Συχνότητα κατανάλωσης
    Παράγοντες όπως το γενετικό προφίλ, το οικογενειακό ιστορικό, ο τρόπος επεξεργασίας των αυγών, οι διατροφικές συνήθειες, η φυσική δραστηριότητα θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον αριθμό των αυγών τα οποία θα μπορούσαν να καταναλωθούν με ασφάλεια ημερησίως. Για έναν υγιή ενήλικα με φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης και χωρίς σημαντικούς υποκείμενους παράγοντες κινδύνου καρδιακής νόσου αποδεικνύεται ότι 1 αυγό ημερησίως είναι ασφαλές και, όπως προκύπτει από πρόσφατες έρευνες, μπορεί να έχει οφέλη για την καρδιά, αλλά και να συμβάλλει σε μείωση κινδύνου εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου.
    Πρόσθετα έρευνες σε πειραματόζωα απέδειξαν τις ευεργετικές επιδράσεις του αυγού στη συγκέντρωση της χοληστερόλης στο αίμα μέσω της μείωσης της απορρόφησης και της αύξησης της απέκκρισής της. Στις ενώσεις που περιέχονται στο αυγό και αναστέλλουν την εντερική απορρόφηση της χοληστερόλης περιλαμβάνονται οι πρωτεΐνες (κυρίως η ωομυκίνη) αλλά και τα φωσφολιπίδια.
    Πρόσθετα στην αύξηση της ολικής χοληστερόλης στο αίμα συμβάλλουν όχι μόνο τα επίπεδα της διαιτητικά προσλαμβανόμενης αλλά και η συγκέντρωση των λαμβανόμενων κορεσμένων λιπαρών. Στο αυγό μόνο το 27% των λιπαρών είναι κορεσμένα (παλμιτικό, στεατικό και μυριστικό οξύ), ενώ ως γνωστό αποτελεί πολύ καλή πηγή ω-3 λιπαρών οξέων τα οποία έχουν καρδιοπροστατευτικά οφέλη.
    Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χοληστερόλη συγκεντρώνεται στον κρόκο, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει εκτενής αξιοποίηση των ασπραδιών του αυγού ως πηγής άπαχης πρωτεΐνης, αν και ο κρόκος περιέχει βιοενεργά θρεπτικά συστατικά (σίδηρο, βιταμίνη D, καροτενοειδή κ.ά.) με θετική επίπτωση στην υγεία.

    Συμπεράσματα
    Είναι πλέον καλά τεκμηριωμένο ότι το αυγό μπορεί να συμβάλει στη συνολική υγεία καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, ωστόσο σε άτομα που πάσχουν από μεταβολικές διαταραχές, όπως ο διαβήτης, η υπερχοληστερολαιμία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η υπέρταση, συνίσταται εξατομικευμένη αξιολόγηση για τη συχνότητα πρόσληψης σε εβδομαδιαία βάση αλλά και τον τρόπο της επεξεργασίας κατά την κατανάλωση.