Κατηγορία: ΔΙΑΤΡΟΦΗ

  • Κατσικίσιο γάλα…για θρεπτική & ισορροπημένη διατροφή

    Κατσικίσιο γάλα…για θρεπτική & ισορροπημένη διατροφή

    ΦΑΙΔΡΑ ΣΕΡΕΛΕΑ
    Διαιτολόγος-Διατροφολόγος
    Msc Clinical Nutrition University of Glasgow
    info@nutriconscious.gr

    Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική κοινότητα εξετάζει ολοένα και περισσότερο τα χαρακτηριστικά και τα πιθανά οφέλη των διαφορετικών τύπων γάλακτος. Το γάλα αποτελεί ένα τρόφιμο ιδιαίτερης διατροφικής αξίας, καθώς προσφέρει πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, λιπαρά οξέα, υδατάνθρακες, βιταμίνες και πολύτιμα ανόργανα στοιχεία. Ανάμεσα στα διαφορετικά είδη γάλακτος, το κατσικίσιο έχει προσελκύσει ιδιαίτερο επιστημονικό και διατροφικό ενδιαφέρον, τόσο για τη σύστασή του όσο και για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των πρωτεϊνών και των λιπιδίων του.

    Το κατσικίσιο γάλα αποτελεί μια θρεπτική επιλογή, με σημαντική περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, λιπαρά, υδατάνθρακες και απαραίτητα μικροθρεπτικά συστατικά. Αποτελεί πηγή ασβεστίου και φωσφόρου, που συμβάλλουν στη διατήρηση της φυσιολογικής κατάστασης των οστών και των δοντιών, ενώ περιέχει επίσης κάλιο, μαγνήσιο και ψευδάργυρο. Η ακριβής θρεπτική του σύσταση μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τη φυλή του ζώου, τη διατροφή του, την εποχή, τη γεωγραφική περιοχή και το στάδιο της γαλουχίας.

    Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύσταση του λίπους του. Τα λιποσφαίρια του κατσικίσιου γάλακτος είναι κατά κανόνα μικρότερα, ενώ περιέχει σχετικά αυξημένη αναλογία ορισμένων λιπαρών οξέων βραχείας και μέσης αλύσου. Τα χαρακτηριστικά αυτά έχουν οδηγήσει τους ερευνητές να μελετήσουν την πιθανώς ευκολότερη πέψη του σε σύγκριση με άλλα είδη γάλακτος. Παράλληλα, η διαφορετική σύσταση των πρωτεϊνών του μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αυτές συμπεριφέρονται κατά την πέψη. Ωστόσο, η ανοχή και η ανταπόκριση διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι το κατσικίσιο γάλα είναι περισσότερο εύπεπτο για όλους.

    Επιπλέον, κατά την πέψη των πρωτεϊνών του κατσικίσιου γάλακτος μπορούν να απελευθερωθούν βιοδραστικά πεπτίδια. Σε εργαστηριακές και προκλινικές μελέτες, ορισμένα από αυτά έχουν παρουσιάσει αντιοξειδωτικές, αντιμικροβιακές, αντιυπερτασικές και ανοσορυθμιστικές ιδιότητες. Τα ευρήματα αυτά έχουν αυξήσει το επιστημονικό ενδιαφέρον για τη μελέτη του κατσικίσιου γάλακτος και των προϊόντων του. Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες καλά σχεδιασμένες μελέτες σε ανθρώπους, ώστε να διευκρινιστεί σε ποιο βαθμό οι συγκεκριμένες δράσεις μπορούν να μεταφραστούν σε ουσιαστικά οφέλη για την ανθρώπινη υγεία.

    Αξίζει, επίσης, να διευκρινιστούν ορισμένες συχνές αντιλήψεις σχετικά με το κατσικίσιο γάλα. Παρότι η σύνθεσή του διαφέρει από εκείνη του αγελαδινού γάλακτος και σε ορισμένες περιπτώσεις η περιεκτικότητά του σε λακτόζη μπορεί να είναι ελαφρώς χαμηλότερη, εξακολουθεί να περιέχει λακτόζη. Επομένως, δεν αποτελεί προϊόν χωρίς λακτόζη και η καταλληλότητά του για άτομα με δυσανεξία εξαρτάται από τον βαθμό ανοχής του κάθε ατόμου. Αντίστοιχα, δεν μπορεί να θεωρηθεί γενικά «υποαλλεργικό», καθώς οι πρωτεΐνες του παρουσιάζουν ομοιότητες με εκείνες του αγελαδινού γάλακτος και μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις σε άτομα με αλλεργία στις πρωτεΐνες του αγελαδινού γάλακτος.

    Συνολικά, το κατσικίσιο γάλα αποτελεί ένα ιδιαίτερα θρεπτικό τρόφιμο που μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης και ποικίλης διατροφής. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της σύστασής του, καθώς και το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα βιοδραστικά συστατικά του, το καθιστούν ένα σημαντικό πεδίο έρευνας. Χωρίς να χρειάζεται να του αποδίδονται «θαυματουργές» ιδιότητες, μπορεί να αποτελέσει μια εναλλακτική επιλογή για όσους το προτιμούν και το ανέχονται, στο πλαίσιο των ατομικών διατροφικών αναγκών και προτιμήσεων.

  • Πολυφαινόλες – Φλαβονοειδή: O ρόλος τους στην υγιεινή διατροφή, οφέλη και πηγές πρόσληψης

    Πολυφαινόλες – Φλαβονοειδή: O ρόλος τους στην υγιεινή διατροφή, οφέλη και πηγές πρόσληψης

    Κωνσταντίνος Α. Μπακόπουλος
    Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
    Sports Nutrition MSc. (HUA)
    info@kbakopoulos.com
    www.kbakopoulos.com

    Τι κοινό έχουν μια χούφτα μούρα, ένα φλιτζάνι πράσινο τσάι και μία κουταλιά παρθένο ελαιόλαδο; Περιέχουν μια μεγάλη ποικιλία φυσικών συστατικών που φαίνεται να συμβάλλουν στην προστασία της υγείας: τις πολυφαινόλες. Τι είναι όμως πραγματικά οι πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή; Πώς δρουν στον οργανισμό μας και ποια τρόφιμα μπορούν να μας προσφέρουν;
    Ας ξεκινήσουμε με τον ορισμό. Οι πολυφαινόλες αποτελούν μια μεγάλη ομάδα φυσικών βιοδραστικών ενώσεων που παράγονται από τα φυτά και βρίσκονται σε πλήθος φυτικών τροφίμων. Ο ρόλος τους είναι να προστατεύουν τα φυτά από εξωτερικούς παράγοντες, όπως η υπεριώδης ακτινοβολία και οι μικροβιακές μολύνσεις, ενισχύοντας έτσι τη φυσική τους άμυνα.
    Ανάλογα με τη χημική τους δομή οι πολυφαινόλες, διακρίνονται ευρέως σε φλαβονοειδή και μη φλαβονοειδή.

    Ποια οφέλη όμως μας προσφέρουν οι πολυφαινόλες – φλαβονοειδή;
    Αρχικά, τα φλαβονοειδή επιδρούν θετικά στην καρδιαγγειακή υγεία. Πιο συγκεκριμένα, η αυξημένη πρόσληψη φλαβονοειδών μέσω της διατροφής έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Πιθανοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν τη βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας και της αγγειοδιαστολής.
    Παράλληλα, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα οφέλη των πολυφαινολών είναι η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν πως η συστηματική κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε πολυφαινόλες μπορεί να συμβάλλει σε μικρές αλλά ουσιαστικές μειώσεις της αρτηριακής πίεσης, ιδιαίτερα σε άτομα με αυξημένες αρχικές τιμές. Πιο συγκεκριμένα, η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε πολυφαινόλες συσχετίστηκε με μέση μείωση περίπου 3.7 mmHg της συστολικής και 1.4 mmHg της διαστολικής αρτηριακής πίεσης.
    Πέραν όμως των παραπάνω, οι πολυφαινόλες φαίνεται να έχουν ευνοϊκή επίδραση σε ορισμένους δείκτες του λιπιδαιμικού προφίλ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελετών, η κατανάλωση τροφίμων ή εκχυλισμάτων πλούσιων σε πολυφαινόλες μπορεί να συμβάλλει σε μικρές μειώσεις της ολικής χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων. Ωστόσο, η επιστημονική τεκμηρίωση για την επίδρασή τους στο λιπιδαιμικό προφίλ παραμένει λιγότερο συνεπής σε σχέση με εκείνη για την αρτηριακή πίεση.
    Τέλος, η υψηλότερη πρόσληψη φλαβονοειδών μέσω της διατροφής έχει συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Πιθανοί μηχανισμοί περιλαμβάνουν την επίδρασή στο οξειδωτικό στρες και τη φλεγμονή, καθώς και στη ρύθμιση της γλυκόζης και της ευαισθησίας στην ινσουλίνη.

    Ποιες είναι οι καλύτερες πηγές πολυφαινολών – φλαβονοειδών;
    Βλέποντας όλα τα παραπάνω οφέλη το ερώτημα που εύλογα προκύπτει είναι πώς θα λάβουμε τις πολύτιμες πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή; Η απάντηση βρίσκεται κυρίως στην ποικιλία φυτικών τροφίμων, καθώς οι πολυφαινόλες απαντώνται σε εκατοντάδες διαφορετικά τρόφιμα και ροφήματα.
    Μεταξύ των σημαντικότερων πηγών περιλαμβάνονται τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, τα δημητριακά ολικής άλεσης, το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, το τσάι, ο καφές και το κακάο.
    Οι διαφορετικές κατηγορίες τροφίμων παρέχουν και διαφορετικά είδη πολυφαινολών. Για παράδειγμα, τα μούρα, τα κεράσια, τα σταφύλια και άλλα σκουρόχρωμα φρούτα είναι πλούσια σε ανθοκυανίνες, ενώ τα εσπεριδοειδή περιέχουν σημαντικές ποσότητες φλαβονοειδών. Αντίστοιχα, το τσάι και το κακάο αποτελούν χαρακτηριστικές πηγές φλαβανολών, όπως οι κατεχίνες.
    Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει μία μοναδική «καλύτερη» πηγή πολυφαινολών. Διαφορετικά τρόφιμα περιέχουν διαφορετικές κατηγορίες και ποσότητες πολυφαινολών, επομένως η ποικιλία έχει μεγαλύτερη σημασία από την επικέντρωση σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο.

    Να πάρω συμπληρώματα πολυφαινολών – φλαβονοειδών;
    Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, η βιβλιογραφία υποστηρίζει περισσότερο την κατανάλωση των φυσικών τροφίμων, τα οποία παρέχουν ένα σύνθετο μείγμα πολυφαινολών και άλλων βιοδραστικών συστατικών, παρά την λήψη υψηλών δόσεων μεμονωμένων ενώσεων μέσω εκχυλισμάτων. Στις περιπτώσεις που η κατανάλωση φυσικών τροφίμων δεν είναι επαρκής, η κάλυψη των αναγκών σε συμπληρώματα ενισχύει τις ανάγκες μας σε πρόσληψη των ωφέλιμων αυτών συστατικών.

    Εν κατακλείδι…
    Η αξία των πολυφαινολών δεν βρίσκεται στην αναζήτηση ενός «μαγικού» τροφίμου, αλλά στην ποικιλία και τη συστηματική παρουσία φυτικών τροφίμων στην καθημερινή μας διατροφή. Εντάσσοντας τα παραπάνω τρόφιμα στο καθημερινό μας διαιτολόγιο, διατηρούμε καλύτερη καρδιαγγειακή και μεταβολική υγεία, ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων χρόνιων νοσημάτων.

  • Χοληστερίνη: Ακροβατεί μεταξύ απαραίτητου μορίου της ζωής και καταστροφικού

    Χοληστερίνη: Ακροβατεί μεταξύ απαραίτητου μορίου της ζωής και καταστροφικού

    Μαρία Γούτου
    Ειδική Παθολόγος
    Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
    www.goutoumaria.gr

    Η χοληστερίνη είναι ένα λιπαρό μόριο απαραίτητο για τη ζωή. Το σώμα μας την χρησιμοποιεί για να δημιουργήσει τις μεμβράνες όλων των κυττάρων, τις ορμόνες μας και τα χολικά οξέα που βοηθούν στην πέψη και την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών και των βιταμινών από τις τροφές. Κι ενώ πρόκειται για ένα πολύτιμο βιολογικό μόριο, η υπερβολική ποσότητα ορισμένων μορφών της στο αίμα με τα χρόνια συσσωρεύεται στα τοιχώματα των αρτηριών (αθηροσκλήρωση) και αυξάνει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.
    Επειδή η χοληστερίνη δεν διαλύεται στο αίμα, μεταφέρεται μέσα σε σωματίδια που λέγονται λιποπρωτεΐνες. Οι διαφορετικές λιποπρωτεΐνες είναι και οι διαφορετικοί «τύποι» χοληστερίνης.

    Είδη και τύποι
    ✤ LDL («κακή» χοληστερίνη): μεταφέρει τη χοληστερίνη προς τα κύτταρα και τις αρτηρίες. Είναι η κύρια αιτία για το «φράξιμο» των αγγείων και ο βασικός στόχος της θεραπείας.
    ✤ HDL («καλή» χοληστερίνη): απομακρύνει τη χοληστερίνη από τους ιστούς και τη μεταφέρει πίσω στο ήπαρ. Υψηλότερα επίπεδα θεωρούνται προστατευτικά.
    ✤ Τριγλυκερίδια: άλλη μορφή λίπους στο αίμα· υψηλές τιμές σχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και, όταν είναι πολύ υψηλές, με παγκρεατίτιδα.
    ✤ VLDL: ένα ακόμη «κακό» σωματίδιο, πλούσιο σε τριγλυκερίδια.
    ✤ Η Ολική χοληστερίνη και η μη-HDL χοληστερίνη (που προκύπτει από την ολική χοληστερίνη μείον την HDL) αποτελούν συνολικούς δείκτες του «επιβλαβούς» φορτίου.
    ✤ Η λιποπρωτεΐνη-α αποτελεί μια άλλη μορφή κληρονομικής χοληστερίνης που όταν είναι ανεβασμένη αυξάνει σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
    Η μέτρηση γίνεται με μια απλή εξέταση αίματος (λιπιδαιμικό προφίλ). Για τους περισσότερους ανθρώπους δεν απαιτείται πλέον υποχρεωτικά νηστεία. Η νηστεία προτιμάται όταν τα τριγλυκερίδια είναι πολύ υψηλά ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό πρώιμης καρδιοπάθειας.

    Αντιμετώπιση
    Η θεραπεία εξατομικεύεται με βάση τα επίπεδα των λιπιδίων και τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο (ηλικία, υψηλή αρτηριακή πίεση, κάπνισμα, διαβήτης, ιστορικό).
    1. Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν τη βάση της θεραπείας για όλους:
    ✤ Διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς, ψάρι και δημητριακά ολικής άλεσης, με έμφαση σε φυτικές πηγές λίπους (π.χ. ελαιόλαδο).
    ✤ Περιορισμός κορεσμένων λιπαρών (κάτω από ~5–6% των θερμίδων), αποφυγή τρανς-λιπαρών, μείωση επεξεργασμένων υδατανθράκων και ζάχαρης (ιδίως για τα τριγλυκερίδια).
    ✤ Τακτική σωματική άσκηση: τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης την εβδομάδα, συν ασκήσεις ενδυνάμωσης 2 φορές/εβδομάδα.
    ✤ Απώλεια βάρους αν υπάρχει υπερβαρότητα, διακοπή καπνίσματος και περιορισμός αλκοόλ.

    Φαρμακευτική αγωγή — όταν χρειάζεται:
    ✤ Οι στατίνες αποτελούν τα φάρμακα πρώτης επιλογής. Μειώνουν την LDL και αποδεδειγμένα τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά. Η πιο συχνή ενόχληση που αναφέρουν οι ασθενείς είναι μυϊκοί πόνοι (συνήθως όχι σοβαροί) ενώ οι σοβαρές επιπλοκές είναι πολύ σπάνιες.
    ✤ Εζετιμίμπη: συνήθως προστίθεται στην στατίνη, αν αυτή δεν επαρκεί.
    ✤ Αναστολείς PCSK9 και ινκλισιράν (ενέσιμα), βεμπεδοϊκό οξύ: νεότερα, πολύ αποτελεσματικά φάρμακα για ασθενείς πολύ υψηλού κινδύνου ή με δυσανεξία στις στατίνες.
    ✤ Φιβράτες / ωμέγα-3 σε υψηλές δόσεις: κυρίως για πολύ υψηλά τριγλυκερίδια.
    Ο στόχος και η ένταση της θεραπείας καθορίζονται από τον γιατρό. Τα λιπίδια επανελέγχονται συνήθως 4–6 εβδομάδες μετά από την έναρξη αλλά και μετά από κάθε αλλαγή αγωγής. Η διακοπή της θεραπείας οδηγεί σε γρήγορη αύξηση των τιμών της χοληστερίνης στα προ θεραπείας επίπεδα συνήθως μέσα σε λίγες μέρες.

    Πρόληψη
    Η πρόληψη ξεκινά νωρίς και είναι δια βίου. Η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλή «κακή» χοληστερίνη επιταχύνει την αθηροσκλήρωση, γι’ αυτό οι υγιεινές συνήθειες από την παιδική και νεαρή ηλικία έχουν μεγάλη σημασία. Οι ίδιες αρχές που θεραπεύουν, προλαμβάνουν κιόλας:
    ✤ Ισορροπημέν, κυρίως φυτική διατροφή (τύπου Μεσογειακής).
    ✤ Τακτική άσκηση και διατήρηση φυσιολογικού βάρους.
    ✤ Αποφυγή καπνίσματος και μέτρια κατανάλωση αλκοόλ.
    ✤ Έλεγχος πίεσης και σακχάρου.
    ✤ Περιοδικός προληπτικός έλεγχος των λιπιδίων, ώστε τυχόν αύξηση να εντοπιστεί έγκαιρα.

    Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό πολύ υψηλής χοληστερίνης ή πρώιμης καρδιοπάθειας, ενημερώστε τον γιατρό σας, καθώς μπορεί να πρόκειται για κληρονομική (οικογενή) υπερχοληστερολαιμία που χρειάζεται ειδική παρακολούθηση και έγκαιρη έναρξη αγωγής, ακόμη και σε νεαρή ηλικία.

  • Διατροφή και ανοσοποιητικό: Τι λέει πραγματικά η επιστήμη;

    Διατροφή και ανοσοποιητικό: Τι λέει πραγματικά η επιστήμη;

    Μαρία Μπασκίνη
    Κλινική Διαιτολόγος, Διατροφολόγος
    Reader in Clinical Nutrition,
    Ιατρική Σχολή ΑΠΘ
    www.baskini.gr

    Κάθε χρόνο, και ιδιαίτερα σε περιόδους έξαρσης των ιώσεων, επανέρχεται το ίδιο ερώτημα «Τι να φάω για να ενισχύσω το ανοσοποιητικό μου;». Βιταμίνη C, βιταμίνη D, ψευδάργυρος, «superfoods» και διάφορα συμπληρώματα συχνά παρουσιάζονται ως οι μαγικές λύσεις για να «θωρακίσουμε» τον οργανισμό μας. Είναι όμως πράγματι τόσο απλό;
    Το ανοσοποιητικό σύστημα αποτελείται από ένα σύνθετο σύνολο κυττάρων, ιστών και βιολογικών μηχανισμών που συνεργάζονται για την άμυνα του οργανισμού και χρειάζονται επαρκή ενέργεια και θρεπτικά συστατικά για να λειτουργούν φυσιολογικά. Γνωρίζουμε ότι ο υποσιτισμός αλλά και οι ελλείψεις συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ανοσολογική απόκριση, αυξάνοντας την ευαισθησία στις λοιμώξεις. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι όσο περισσότερα θρεπτικά συστατικά καταναλώνουμε, τόσο «ισχυρότερο» γίνεται το ανοσοποιητικό μας.

    Στην πραγματικότητα, ακόμη και ο όρος «ενίσχυση» μπορεί να είναι παραπλανητικός. Περισσότερο ενεργοποιημένο δεν σημαίνει απαραίτητα και καλύτερο ανοσοποιητικό. Η υπερβολική ή παρατεταμένη ανοσολογική ενεργοποίηση μπορεί να συνδέεται με χρόνια φλεγμονή και βλάβη στους ιστούς, δηλαδή με αποτελέσματα αντίθετα από αυτά που επιδιώκουμε. Στόχος, επομένως, είναι ένα κατάλληλα ρυθμισμένο ανοσοποιητικό. Ένα ανοσοποιητικό σύστημα ικανό να αντιδρά αποτελεσματικά όταν υπάρχει απειλή, αλλά και να περιορίζει την απόκριση όταν αυτή δεν είναι πλέον απαραίτητη.

    Πολλά θρεπτικά συστατικά συμβάλλουν σε αυτή την ισορροπία. Οι βιταμίνες Α, C, D, E, B6, B12 και το φυλλικό οξύ, καθώς και ο ψευδάργυρος, το σελήνιο, ο σίδηρος και ο χαλκός, συμμετέχουν σε διαφορετικούς μηχανισμούς της έμφυτης και επίκτητης ανοσίας. Παράλληλα, η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης είναι απαραίτητη για τη δημιουργία κυττάρων και μορίων που συμμετέχουν στην ανοσολογική απόκριση.

    Επομένως, αντί να αναζητούμε ένα «θαυματουργό» τρόφιμο, μεγαλύτερη σημασία έχει το συνολικό διατροφικό μας πρότυπο. Μια ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή, με φρούτα και λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς, ψάρια και ελαιόλαδο, πάντα σε ποσότητες ανάλογες με τις ανάγκες μας, παρέχει ένα ευρύ φάσμα μικροθρεπτικών συστατικών, φυτικών ινών, πολυφαινολών και ω-3 λιπαρών οξέων. Η Μεσογειακή Διατροφή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για τη σχέση της με τη φλεγμονή, το μικροβίωμα και τη ρύθμιση της ανοσολογικής λειτουργίας.

    Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και πιο ξεκάθαρο ότι οι διατροφικές μας επιλογές επηρεάζουν όχι μόνο τον ίδιο τον οργανισμό, αλλά και τη σύνθεση και τη λειτουργία των τρισεκατομμυρίων μικροοργανισμών που φιλοξενούνται στο έντερό μας. Οι φυτικές ίνες χρησιμοποιούνται από συγκεκριμένα εντερικά βακτήρια για την παραγωγή ουσιών, όπως τα λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου, τα οποία μπορούν να συμμετέχουν στη ρύθμιση της φλεγμονής και της ανοσολογικής απόκρισης. Η σχέση διατροφής-μικροβιώματος-ανοσοποιητικού αποτελεί σήμερα έναν από τους πλέον ενδιαφέροντες τομείς έρευνας.

    Και τι γίνεται με τα συμπληρώματα; Όταν υπάρχει τεκμηριωμένη ανεπάρκεια, η συμπληρωματική χορήγηση ενός θρεπτικού συστατικού μπορεί πράγματι να είναι απαραίτητη. Για κάποιον όμως που καλύπτει ήδη τις ανάγκες του, η πρόσληψη μεγαλύτερων ποσοτήτων δεν προσφέρει απαραίτητα πρόσθετο όφελος, ενώ οι πολύ υψηλές δόσεις ορισμένων θρεπτικών συστατικών μπορεί να έχουν ακόμη και ανεπιθύμητες επιδράσεις.

    Φυσικά, η διατροφή δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Η λειτουργία του ανοσοποιητικού επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες του τρόπου ζωής. Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος, η τακτική σωματική δραστηριότητα και η αποτελεσματική διαχείριση του χρόνιου στρες συμβάλλουν στη φυσιολογική ρύθμιση της ανοσολογικής απόκρισης.

    Επομένως, αντί να αναζητούμε ένα τρόφιμο ή συμπλήρωμα που θα «boostάρει» το ανοσοποιητικό μας, έχει μεγαλύτερη αξία να φροντίζουμε συνολικά τον τρόπο ζωής μας: ισορροπημένη διατροφή, επαρκής ύπνος, τακτική κίνηση και διαχείριση του στρες.

  • Καλοκαιρινή Διατροφή: Υγεία, δροσιά  και ευεξία στις πιο ζεστές μέρες

    Καλοκαιρινή Διατροφή: Υγεία, δροσιά και ευεξία στις πιο ζεστές μέρες

    Αναστασία Μαματσιού
    Διαιτολόγος Διατροφολόγος – Κλινική Διατροφή
    Εξειδίκευση στις Διατροφικές Διαταραχές και την Παχυσαρκία
    Instagram mamatsiou_nutriwellness
    www.nutriwellness.gr

    Το καλοκαίρι είναι η εποχή που το σώμα μας ζητά πιο ελαφριά γεύματα, περισσότερη ενυδάτωση και τροφές που προσφέρουν ενέργεια χωρίς να μας βαραίνουν. Οι υψηλές θερμοκρασίες, οι διακοπές, οι έξοδοι και οι αλλαγές στο καθημερινό πρόγραμμα συχνά επηρεάζουν τις διατροφικές μας συνήθειες. Ωστόσο, με μερικές απλές και σωστές επιλογές μπορούμε να απολαύσουμε το καλοκαίρι διατηρώντας υγεία, καλή διάθεση και ευεξία.

    Η σωστή ενυδάτωση είναι το «κλειδί»
    Το πρώτο και σημαντικότερο στοιχείο της καλοκαιρινής διατροφής είναι το νερό. Η ζέστη αυξάνει την απώλεια υγρών μέσω του ιδρώτα και πολλές φορές δεν αντιλαμβανόμαστε πόσο εύκολα μπορεί να αφυδατωθεί ο οργανισμός.
    Οι ειδικοί προτείνουν συχνή κατανάλωση νερού μέσα στη μέρα, ακόμη και αν δεν διψάμε έντονα. Εκτός από το νερό, σημαντική βοήθεια προσφέρουν τα φρούτα και τα λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε υγρά, όπως το καρπούζι, το πεπόνι, το αγγούρι και η ντομάτα.
    Αντίθετα, η υπερβολική κατανάλωση αναψυκτικών, αλκοόλ και πολύ γλυκών ροφημάτων μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό και να προκαλέσει μεγαλύτερη αφυδάτωση.

    Επιλέγουμε ελαφριά και δροσερά γεύματα
    Το καλοκαίρι το σώμα δυσκολεύεται να χωνέψει βαριά και λιπαρά φαγητά. Τα τηγανητά, οι μεγάλες ποσότητες κόκκινου κρέατος και τα πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα συχνά προκαλούν κόπωση και δυσφορία.
    Η καλύτερη επιλογή είναι μικρά και συχνά γεύματα με φρέσκα υλικά. Οι σαλάτες με εποχικά λαχανικά, το ψάρι, τα όσπρια, το γιαούρτι και τα φρούτα αποτελούν ιδανικές λύσεις για θρεπτική και ελαφριά διατροφή.
    Ένα πιάτο με χρώμα είναι συνήθως και πιο υγιεινό. Όσο περισσότερα φυσικά χρώματα περιλαμβάνει ένα γεύμα, τόσο περισσότερες βιταμίνες και αντιοξειδωτικά προσφέρει στον οργανισμό.

    Προσοχή στα συχνά καλοκαιρινά λάθη
    Πολλοί το καλοκαίρι παραλείπουν γεύματα πιστεύοντας ότι έτσι θα χάσουν πιο εύκολα βάρος. Στην πραγματικότητα όμως, η ακανόνιστη διατροφή μπορεί να οδηγήσει σε έντονη πείνα και υπερκατανάλωση φαγητού αργότερα μέσα στη μέρα.
    Άλλο συχνό λάθος είναι η υπερβολή στα παγωτά, στα γλυκά και στα σνακ παραλίας. Φυσικά και μπορούμε να απολαύσουμε τις αγαπημένες μας καλοκαιρινές λιχουδιές, αλλά με μέτρο. Η ισορροπία είναι πάντα πιο σημαντική από τις στερήσεις.
    Επίσης, χρειάζεται προσοχή στα τρόφιμα που μένουν πολλές ώρες εκτός ψυγείου, ειδικά στην παραλία ή σε εκδρομές. Η ζέστη ευνοεί την ανάπτυξη μικροβίων και μπορεί να προκαλέσει τροφικές δηλητηριάσεις. Η σωστή συντήρηση των τροφίμων είναι απαραίτητη.

    Αντιμετώπιση της κατακράτησης υγρών
    Ένα συχνό πρόβλημα τους καλοκαιρινούς μήνες είναι η κατακράτηση υγρών. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η πολύωρη ορθοστασία, η αυξημένη κατανάλωση αλατιού αλλά και η μειωμένη κίνηση μπορούν να προκαλέσουν πρήξιμο στα πόδια, στους αστραγάλους και αίσθημα βάρους στο σώμα.
    Η σωστή διατροφή μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη μείωση της κατακράτησης. Η αυξημένη κατανάλωση νερού βοηθά τον οργανισμό να αποβάλλει τα περιττά υγρά, ενώ τροφές πλούσιες σε κάλιο, όπως η μπανάνα, το αγγούρι, το καρπούζι, το πεπόνι και η ντομάτα συμβάλλουν στη σωστή ισορροπία υγρών στο σώμα.
    Παράλληλα, καλό είναι να περιορίζεται το πολύ αλάτι, τα επεξεργασμένα σνακ και τα έτοιμα γεύματα που περιέχουν μεγάλες ποσότητες νατρίου. Η ελαφριά άσκηση, το περπάτημα και το κολύμπι βοηθούν επίσης στην καλύτερη κυκλοφορία του αίματος και μειώνουν το πρήξιμο.
    Μικρές καθημερινές συνήθειες, όπως να αποφεύγουμε πολλές ώρες ακινησίας και να ξεκουράζουμε τα πόδια μας ψηλά για λίγα λεπτά μέσα στη μέρα, μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στην αίσθηση ευεξίας και ελαφριάς κίνησης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

    Ιδανικά σνακ για ενέργεια & ευεξία
    Τα σωστά σνακ μπορούν να μας κρατήσουν χορτάτους και γεμάτους ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μερικές εύκολες και υγιεινές επιλογές είναι:
    ✤ Φρέσκα φρούτα εποχής
    ✤ Γιαούρτι με μέλι και ξηρούς καρπούς
    ✤ Μπάρες δημητριακών χωρίς πολλή ζάχαρη
    ✤ Ανάλατοι ξηροί καρποί
    ✤ Τοστ με γαλοπούλα
    και τυρί χαμηλών λιπαρών
    ✤ Smoothies με φυσικά υλικά
    Αυτές οι επιλογές βοηθούν στη διατήρηση της ενέργειας χωρίς περιττές θερμίδες.

    Η μεσογειακή διατροφή παραμένει η καλύτερη επιλογή
    Η ελληνική μεσογειακή διατροφή θεωρείται μία από τις πιο υγιεινές στον κόσμο και ταιριάζει ιδανικά στο καλοκαίρι. Ελαιόλαδο, λαχανικά, φρούτα, ψάρια, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης προσφέρουν θρεπτικά συστατικά που ενισχύουν την υγεία και το ανοσοποιητικό σύστημα.
    Παράλληλα, η καλή διατροφή συνδυάζεται πάντα με επαρκή ύπνο, σωματική δραστηριότητα και ξεκούραση. Ένας απογευματινός περίπατος, το κολύμπι ή λίγη άσκηση μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τη διάθεση και τη φυσική κατάσταση.

    Το καλοκαίρι θέλει ισορροπία
    Η καλοκαιρινή διατροφή δεν χρειάζεται υπερβολές, αυστηρές δίαιτες ή στερήσεις. Χρειάζεται σωστές επιλογές, μέτρο και φροντίδα του οργανισμού μας. Με περισσότερα φρέσκα τρόφιμα, καλή ενυδάτωση και λίγη προσοχή στις καθημερινές συνήθειες, μπορούμε να απολαύσουμε ένα καλοκαίρι γεμάτο υγεία, ενέργεια και ευεξία.

  • Smoothies: Δροσερή και ωφέλιμη απόλαυση για το καλοκαίρι

    Smoothies: Δροσερή και ωφέλιμη απόλαυση για το καλοκαίρι

    ΚΛΕΑΡΧΟΣ ΚΟΥΣΤΟΥΜΠΑΡΔΗΣ
    Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
    απόφοιτος του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου
    https://www.diatrofologosmou.gr/

    Το καλοκαίρι είναι μια περίοδος κατά την οποία οι διατροφικές ανάγκες αλλάζουν. Οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν την ανάγκη για ενυδάτωση, ενώ αρκετοί άνθρωποι παρατηρούν μειωμένη όρεξη ή δυσκολία να καταναλώσουν μεγάλα και βαριά γεύματα. Σε αυτό το πλαίσιο, τα smoothies μπορούν να αποτελέσουν μια πρακτική, δροσερή και θρεπτική επιλογή, αρκεί να παρασκευάζονται με σωστό τρόπο.

    Τα smoothies συνδυάζουν φρούτα, γιαούρτι, γάλα ή φυτικά ροφήματα, λαχανικά, σπόρους και άλλα θρεπτικά συστατικά σε ένα εύκολο ρόφημα. Μπορούν να καταναλωθούν ως πρωινό, ενδιάμεσο σνακ ή ελαφρύ γεύμα, ανάλογα με τη σύστασή τους. Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι προσαρμόζονται εύκολα στις ανάγκες του κάθε ατόμου, είτε ο στόχος είναι περισσότερη ενέργεια, καλύτερη ενυδάτωση, αυξημένος κορεσμός ή υποστήριξη της απώλειας βάρους.

    Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Ένα smoothie μπορεί να είναι πολύ θρεπτικό, αλλά μπορεί επίσης να γίνει θερμιδικά πυκνό όταν περιέχει μεγάλες ποσότητες φρούτων, μέλι, φυστικοβούτυρο, ξηρούς καρπούς ή χυμούς. Για όσους επιδιώκουν ρύθμιση ή απώλεια βάρους, είναι προτιμότερο να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στους υδατάνθρακες, την πρωτεΐνη και τις φυτικές ίνες. Η προσθήκη γιαουρτιού 2%, γάλακτος, κεφίρ ή πρωτεϊνούχου φυτικού ροφήματος μπορεί να αυξήσει τον κορεσμό και να βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο της πείνας μέσα στην ημέρα.
    Ένα smoothie φράουλας με γιαούρτι αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ισορροπημένης επιλογής. Οι φράουλες προσφέρουν βιταμίνη C και αντιοξειδωτικά, η μπανάνα προσθέτει κάλιο και φυσική γλυκύτητα, ενώ το στραγγιστό γιαούρτι παρέχει πρωτεΐνη και προβιοτικά που συμβάλλουν στην υγεία του εντέρου. Με λίγα παγάκια και, προαιρετικά, ελάχιστο μέλι, μπορεί να αποτελέσει ένα δροσερό σνακ με υψηλότερο κορεσμό.

    Το πράσινο smoothie με μπανάνα, σπανάκι, πράσινο μήλο, λεμόνι και νερό ή φυτικό ρόφημα είναι μια πιο ελαφριά εκδοχή. Το σπανάκι προσφέρει φυλλικό οξύ, μαγνήσιο και φυτικές ίνες, ενώ το μήλο και το λεμόνι ενισχύουν τη γεύση χωρίς να απαιτείται προσθήκη ζάχαρης. Είναι κατάλληλο για όσους θέλουν κάτι δροσερό και ελαφρύ μέσα στην ημέρα.
    Για καλύτερη αίσθηση πέψης, ένα smoothie με ανανά, μπανάνα, γιαούρτι ή φυτικό ρόφημα, δυόσμο και πάγο είναι μια καλοκαιρινή επιλογή με έντονη δροσιά. Ο ανανάς περιέχει βρομελίνη, ένζυμο που συμμετέχει στη διαδικασία της πέψης, ενώ ο δυόσμος προσθέτει άρωμα και φρεσκάδα.

    Τέλος, ο συνδυασμός καρπουζιού, πεπονιού και ροδάκινου είναι ιδιαίτερα ωφέλιμος, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας αυτών των φρούτων σε νερό. Το καρπούζι περιέχει λυκοπένιο, το πεπόνι κάλιο και βιταμίνη C, ενώ το ροδάκινο προσφέρει βιταμίνες Α και C. Με λίγο λεμόνι ή λάιμ και δυόσμο, δημιουργείται ένα ελαφρύ smoothie, ιδανικό για τις ζεστές ημέρες.
    Συμπερασματικά, τα smoothies μπορούν να ενταχθούν με ασφάλεια σε μια ισορροπημένη καλοκαιρινή διατροφή.

    Όταν παρασκευάζονται με μέτρο και σωστούς συνδυασμούς, υποστηρίζουν την ενυδάτωση, την πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και τον κορεσμό, ενώ μπορούν να βοηθήσουν και στη διαχείριση του σωματικού βάρους.

  • Συμπληρώματα διατροφής το καλοκαίρι: Tι αξίζει να γνωρίζουμε

    Συμπληρώματα διατροφής το καλοκαίρι: Tι αξίζει να γνωρίζουμε

    Λάμπρος Μελίστας
    Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
    Διδάκτωρ Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, MSc στην Κλινική Διαιτολογία
    www.melistas.gr

    Το καλοκαίρι είναι μια περίοδος αυξημένης έκθεσης στον ήλιο, υψηλότερων θερμοκρασιών και συχνά μεγαλύτερης σωματικής δραστηριότητας. Για τον λόγο αυτό πολλοί αναζητούν συμπληρώματα διατροφής που υπόσχονται καλύτερη προστασία του δέρματος, ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού και υποστήριξη της συνολικής υγείας. Στο πλαίσιο αυτό θα περιγράψουμε σημαντικά θρεπτικά συστατικά τα οποία, συμπληρωματικά, μπορούν να συμβάλλουν στην προστασία και ευεξία του οργανισμού κατά την καλοκαιρινή περίοδο.

    Βιταμίνες Α, C, D και E:
    Αντιοξείδωση και ανοσολογική προστασία

    Βιταμίνη Α: Συμβάλλει στη διατήρηση της φυσιολογικής όρασης, της υγείας του δέρματος και της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή της στην ανανέωση των κυττάρων του δέρματος, διορθώνοντας έτσι τη φθορά που προκαλεί η ηλιακή ακτινοβολία κατά τους θερινούς μήνες.
    Βιταμίνη C: Έχει σημαντική αντιοξειδωτική δράση εξουδετερώνοντας τις ελεύθερες ρίζες που προκαλούνται από την ηλιακή ακτινοβολία. Συμβάλλει στη σύνθεση κολλαγόνου, διατηρώντας το δέρμα σφριγηλό και ελαστικό μετά την έκθεση στον ήλιο. Τέλος, μελέτες δείχνουν ότι βοηθά στη μείωση των πανάδων και των σκούρων κηλίδων
    Βιταμίνη D: Ενώ ο καλοκαιρινός ήλιος βοηθά στην παραγωγή της, το αντηλιακό την εμποδίζει, καθιστώντας απαραίτητη τη συνεχή λήψη σε μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού. Η επάρκειά της είναι σημαντική για την υγεία των οστών, τη μυϊκή λειτουργία, ενώ οι πρόσφατες έρευνες την έχουν αναγορεύσει στο πιο σημαντικό συστατικό για τη θωράκιση του ανοσοποιητικού όταν βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα στο αίμα.
    Βιταμίνη Ε: Ένα επίσης σημαντικό αντιοξειδωτικό που προστατεύει τις κυτταρικές μεμβράνες. Επιπρόσθετα, λόγω της λιποδιαλυτής φύσης της, ενισχύει τον φυσικό φραγμό του δέρματος, κλειδώνοντας την υγρασία και αποτρέποντας την ξηρότητα που προκαλεί ο ήλιος και η θάλασσα.

    Καροτενοειδή: η φυσική ασπίδα του δέρματος

    Τα καροτενοειδή είναι φυτικές χρωστικές με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Τα τελευταία χρόνια έχουν προσελκύσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον πιθανό προστατευτικό τους ρόλο απέναντι στο οξειδωτικό στρες που προκαλεί η ηλιακή ακτινοβολία.
    Β-καροτένιο: Πρόδρομος της βιταμίνης Α, ίσως το πιο γνωστό καροτενοειδές που χρησιμοποιείται συχνά σε καλοκαιρινά συμπληρώματα.
    Α-καροτένιο και κρυπτοξανθίνη: Εμφανίζουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και συμβάλλουν στην κάλυψη των αναγκών σε βιταμίνη Α ενώ για την κρυπτοξανθίνη στοιχεία δείχνουν ότι βοηθά στη διατήρηση της φωτεινότητας του δέρματος.
    Λυκοπένιο: Χαρίζει το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα σε φρούτα και λαχανικά, όπως η ντομάτα και έχει μελετηθεί για την ικανότητά του να συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων από τις επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας.
    Λουτεΐνη: Προστατεύει τα μάτια καθώς συσσωρεύεται στην ωχρά κηλίδα του αμφιβληστροειδούς και λειτουργεί σαν φυσικό γυαλί ηλίου, φιλτράροντας την επιβλαβή μπλε ακτινοβολία και την υπεριώδη ακτινοβολία του καλοκαιριού.

    Αμινοξέα, πρωτεΐνη και Ω-3 λιπαρά οξέα: προστασία και ανάκαμψη του οργανισμού
    Πρωτεΐνη & Αμινοξέα: Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης συμβάλλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες όπου υπάρχει κίνδυνος μυϊκού καταβολισμού λόγω μειωμένης όρεξης και αυξημένης δραστηριότητας. Ειδικά τα αμινοξέα (όπως, πχ τα διακλαδισμένα BCAA) βοηθούν στην άμεση επιδιόρθωση των μυών μετά από καλοκαιρινές δραστηριότητες (κολύμβηση, beach volley, τρέξιμο).
    Ω-3 λιπαρά οξέα: Μειώνουν τη φλεγμονή που προκαλείται από την υπεριώδη ακτινοβολία και προστατεύουν από τα ηλιακά εγκαύματα. Η αντιφλεγμονώδης δράση τους συμβάλλει στην υγεία των αρθρώσεων βοηθώντας στις καλοκαιρινές αθλητικές δραστηριότητες. Η επαρκής λήψη τους συνδέεται με οφέλη για το καρδιαγγειακό σύστημα.
    Ριγανέλαιο:  φυσικό «φάρμακο» για το καλοκαίρι
    Αν χρησιμοποιηθεί σωστά, το ριγανέλαιο δείχνει ένας πολλά υποσχόμενος σύμμαχος των διακοπών λόγω των ισχυρών αντιβακτηριακών, αντιμυκητιασικών και αντισηπτικών ιδιοτήτων που του προσδίδουν οι βιοδραστικές ουσίες που περιέχει, όπως η καρβακρόλη και η θυμόλη.

    Συμπέρασμα
    Τα καλοκαιρινά συμπληρώματα διατροφής μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο εργαλείο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αυξημένες ανάγκες ή διαπιστωμένες ελλείψεις. Πάντοτε λαμβάνοντας υπόψιν ότι τα συμπληρώματα δεν μπορούν να υποκαταστήσουν μια ισορροπημένη διατροφή και πρέπει να χρησιμοποιούνται με γνώση και μέτρο. Η επιλογή θα πρέπει να είναι εξατομικευμένη και να γίνεται με τη συμβουλή διαιτολόγου ή άλλου επαγγελματία υγείας, ώστε να εξασφαλίζεται τόσο η αποτελεσματικότητα όσο και η ασφάλειά τους.

  • Σωστή ενυδάτωση  κατά την καλοκαιρινή περίοδο

    Σωστή ενυδάτωση κατά την καλοκαιρινή περίοδο

    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ
    Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
    Sports Nutrition MSc. (HUA)
    www.kbakopoulos.com

    Από την κόπωση και τους πονοκεφάλους μέχρι τις μυϊκές κράμπες, η αφυδάτωση επηρεάζει πολύ περισσότερα απ’ όσα φανταζόμαστε. Γι’ αυτό η σωστή ενυδάτωση το καλοκαίρι δεν είναι απλώς μια σύσταση — είναι βασική προϋπόθεση για την υγεία και την ευεξία μας. Πάμε λοιπόν να δούμε μαζί πως θα παραμείνουμε ενυδατωμένοι αυτό το καλοκαίρι…

    Tο almora PLUS® ZERO SUGAR της ΕΛΠΕΝ βραβεύτηκε ως το «Καινοτόμο Συμπλήρωμα Διατροφής»
    Σύγχρονο συμπλήρωμα διατροφής, που περιέχει τους βασικούς ηλεκτρολύτες (Νa, Κ, Cl, Mg), αμινοξέα και βιταμίνη C.
    Η σύνθεσή του δεν περιέχει ζάχαρη, τεχνητά γλυκαντικά, τεχνητές χρωστικές ή συντηρητικά, προσφέροντας προηγμένη και καθαρή ενυδάτωση.
    Με την καινοτόμο τεχνολογία AminoAbsorb® είναι η εξαιρετικά αποτελεσματική λύση ενυδάτωσης χωρίς την παρουσία ζάχαρης.

    Τι χάνουμε μέσω της εφίδρωσης;
    Πριν φτάσουμε στην ενυδάτωση, είναι σημαντικό να πούμε δυο λόγια για την εφίδρωση. Η εφίδρωση αποτελεί τον βασικό μηχανισμό «ψύξης» του οργανισμού μας. Όταν η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει, οι ιδρωτοποιοί αδένες παράγουν ιδρώτα, ο οποίος φτάνει στην επιφάνεια του δέρματος. Καθώς ο ιδρώτας εξατμίζεται, οδηγεί σε ψύξη και απαγωγή της υπερβολικής θερμότητας, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στη μείωση της θερμοκρασίας.
    Μέσω αυτής της διαδικασίας, όμως, δεν χάνονται μόνο υγρά… αλλά και πολύτιμοι ηλεκτρολύτες, όπως νάτριο, κάλιο και μαγνήσιο, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για τη σωστή λειτουργία των μυών, του νευρικού συστήματος και τη διατήρηση της ισορροπίας των υγρών. Όταν οι απώλειες αυτές δεν αναπληρώνονται επαρκώς, το σώμα μας εμφανίζει συμπτώματα. Ειδικότερα…
    ✤ Απώλεια Νατρίου οδηγεί σε συμπτώματα όπως ο πονοκέφαλος, η σύγχυση, η ναυτία.
    ✤ Απώλεια Καλίου προκαλεί μυϊκή αδυναμία, κόπωση, ακανόνιστο καρδιακό παλμό κ.α.
    ✤ Απώλεια Μαγνησίου οδηγεί σε μυϊκές κράμπες, μυϊκό τρόμο και καρδιακή αρρυθμία.
    Μάλιστα, απώλεια νερού, άνω του 4%, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά ακόμη και την καθημερινή μας λειτουργικότητα, προκαλώντας κόπωση, μειωμένη συγκέντρωση και αίσθημα εξάντλησης.

    Τι πρέπει να κάνουμε λοιπόν;

    Βήμα πρώτο, να πίνουμε αρκετό νερό! Πόσο νερό όμως είναι αρκετό;
    Σίγουρα έχετε ακούσει τη σύσταση για 8 ποτήρια νερό, δηλαδή 2lt ημερησίως, η οποία για τους ενήλικες είναι μία καλή αρχή. Ωστόσο, το πόσο νερό χρειαζόμαστε πραγματικά, είναι αρκετά πιο εξατομικευμένο. Μία καλή σύσταση λοιπόν είναι τα 30 – 35ml νερού ανά κιλό σωματικού βάρους.
    Για παράδειγμα, αν έχουμε σωματικό βάρος 70kg θα χρειαστούμε 2100 – 2450ml νερού.

    Βήμα δεύτερο, προσθέτουμε ηλεκτρολύτες! Σε υψηλές θερμοκρασίες, το νερό μόνο του δεν είναι αρκετό! Απαιτείται πρόσληψη νερού μαζί με ηλεκτρολύτες!
    Σε αυτές τις περιπτώσεις, χρήσιμα μπορούν να φανούν ροφήματα που περιέχουν ηλεκτρολύτες, καθώς συνδυάζουν νερό και απαραίτητα μέταλλα σε κατάλληλη αναλογία, ενώ αρκετά από αυτά περιέχουν και μικρή ποσότητα υδατανθράκων (γλυκόζη), συμβάλλοντας στην καλύτερη απορρόφηση των υγρών. Η παρουσία υδατανθράκων και ηλεκτρολυτών βοηθά στην πιο αποτελεσματική ενυδάτωση και αποκατάσταση μετά από έντονη εφίδρωση ή άσκηση.
    Επιπλέον, ηλεκτρολύτες διατίθενται και σε μορφή σκόνης ή σε αναβράζοντα δισκία, προσφέροντας μια πρακτική επιλογή αναπλήρωσης όταν οι ανάγκες είναι αυξημένες.
    Στο σημείο αυτό βέβαια ας μην ξεχνάμε πως, ηλεκτρολύτες και νερό καταναλώνουμε όχι μόνο πίνοντας αλλά και τρώγοντας. Φρούτα και λαχανικά όπως η μπανάνα, το καρπούζι, το πεπόνι, η ντομάτα και το αγγούρι είναι πλούσια σε νερό συμβάλλοντας τόσο στην ενυδάτωση όσο και στην αναπλήρωση ηλεκτρολυτών.

    Βήμα τρίτο, πίνουμε συχνά! Η ενυδάτωση καλό είναι να γίνεται σταδιακά μέσα στη διάρκεια της ημέρας και όχι μόνο όταν εμφανίζεται το αίσθημα της δίψας. Εδώ ο χρυσός κανόνας είναι πίνουμε πριν διψάσουμε… όταν διψάσουμε είμαστε ήδη αφυδατωμένοι!
    Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε σημάδια αφυδάτωσης: σκούρα ούρα, ξηροστομία, ζάλη, λευκά σημάδια ιδρώτα στα ρούχα και μειωμένη εφίδρωση μας χτυπούν τα καμπανάκι αφυδάτωσης.
    Τέλος, αν αθλούμαστε, καταναλώνουμε 150–300mL υγρών με ηλεκτρολύτες κάθε 15–20 λεπτά, προσαρμόζοντας ανάλογα με τον ρυθμό εφίδρωσης και το επίπεδο δραστηριότητας.

    Εν κατακλείδι …
    Η ενυδάτωση τους καλοκαιρινούς μήνες δεν περιορίζεται μόνο στην κατανάλωση νερού. Οι ηλεκτρολύτες αποτελούν βασικά στοιχεία για τη σωστή ισορροπία των υγρών. Πίνουμε λοιπόν αρκετά, πίνουμε συχνά και συνδυάζουμε νερό με ηλεκτρολύτες.

     

     

  • Διατροφή και Φλεγμονές: Τι πραγματικά γνωρίζουμε


    Διατροφή και Φλεγμονές: Τι πραγματικά γνωρίζουμε


    Ευμένης Καραφυλλίδης,

    
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος Παν/μίου Leeds M., Αγγλία, Παν/μίου Columbia, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ,

    Διευθυντής Διαιτολογικού Τμήματος Metropolitan General,

    Επιστημονικός Σύμβουλος Διατροφής Νοσοκομείου Μητέρα

    
www.karafillides.gr

    Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και συχνότερα λόγος για «φλεγμονώδεις» και «αντιφλεγμονώδεις» δίαιτες. Ωστόσο, γύρω από αυτούς τους όρους υπάρχει σημαντική σύγχυση και παραπληροφόρηση. Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν τι ακριβώς είναι η φλεγμονή, γιατί σχετίζεται με την υγεία μας και ποιος είναι πραγματικά ο ρόλος της διατροφής σε αυτήν τη διαδικασία. Παράλληλα, έχουν δημιουργηθεί αρκετοί μύθοι σχετικά με το ποια τρόφιμα προκαλούν ή μειώνουν τη φλεγμονή.

    Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται τα βασικά επιστημονικά δεδομένα που χρειάζεται να γνωρίζει κανείς για τη σχέση μεταξύ διατροφής και φλεγμονής.

Τι είναι η φλεγμονή
Η φλεγμονή αποτελεί μια φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού όταν αυτός εκτίθεται σε κάποιον επιβλαβή παράγοντα. Όταν, για παράδειγμα, συμβεί ένας τραυματισμός ή μια λοίμωξη, ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα προκειμένου να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο, να απομακρύνει τους κατεστραμμένους ιστούς και να προωθήσει τη διαδικασία επούλωσης. Αυτή η μορφή φλεγμονής ονομάζεται οξεία φλεγμονή και αποτελεί απαραίτητο μηχανισμό προστασίας του οργανισμού.
Αντίθετα, η χρόνια ή συστηματική φλεγμονή εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα παραμένει σε συνεχή ενεργοποίηση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε αυτή την περίπτωση, αντί να προστατεύει τον οργανισμό, μπορεί να συμβάλει στην καταστροφή ιστών και στην ανάπτυξη διαφόρων χρόνιων νοσημάτων.

    

Παράγοντες που φαίνεται να συμβάλλουν στη χρόνια φλεγμονή είναι:


    ✤ η ανθυγιεινή διατροφή

    ✤ η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας

    ✤ το χρόνιο και μη διαχειρίσιμο άγχος

    ✤ η ανεπαρκής ή κακής ποιότητας ύπνος

    ✤ ορισμένοι περιβαλλοντικοί παράγοντες

    Η χρόνια φλεγμονή έχει συνδεθεί με την εμφάνιση πολλών παθήσεων, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και ορισμένες μορφές καρκίνου. Μάλιστα, μελέτες δείχνουν ότι η μείωση των επιπέδων φλεγμονής μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων, όπως έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ακόμη και όταν η χοληστερόλη του αίματος δεν βρίσκεται στα ιδανικά επίπεδα.

    

Ο ρόλος της διατροφής

    Η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής αποτελεί βασικό παράγοντα πρόληψης και αντιμετώπισης της χρόνιας φλεγμονής. Η διατροφή παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο, καθώς αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι ένα διατροφικό πρότυπο πλούσιο σε τρόφιμα με αντιφλεγμονώδη δράση μπορεί:

    ✤ να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων

    ✤ να υποστηρίξει την υγεία του εντέρου

    ✤ να συμβάλει στη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου

    ✤ να επιβραδύνει τη γήρανση του δέρματος

    Ο όρος «αντιφλεγμονώδης διατροφή» δεν αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο ή αυστηρό διατροφικό πρόγραμμα. Ωστόσο, η παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή θεωρείται ένα από τα καλύτερα παραδείγματα διατροφικού προτύπου με αντιφλεγμονώδη χαρακτηριστικά, καθώς υποστηρίζεται από πληθώρα επιστημονικών δεδομένων.

    Τρόφιμα που αξίζει να
 καταναλώνουμε 
συχνότερα 


    Λιπαρά ψάρια και καλά λιπαρά
Τα λιπαρά ψάρια αποτελούν εξαιρετική πηγή ω-3 λιπαρών οξέων, τα οποία έχουν αποδειχθεί ότι συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής.

    Καλές επιλογές αποτελούν:


    ✤ οι σαρδέλες

    ✤ το σκουμπρί

    ✤ οι αντσούγιες

    ✤ η πέστροφα

    Συνιστάται η κατανάλωση ψαριού τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα. Σε περιπτώσεις όπου η κατανάλωση ψαριού είναι περιορισμένη, μπορεί να εξεταστεί η λήψη συμπληρώματος ιχθυελαίου, κατόπιν σύστασης επαγγελματία υγείας. 
Παράλληλα, τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι παρέχουν μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικές ουσίες που σχετίζονται με αντιφλεγμονώδη δράση. Ιδιαίτερα οι ξηροί καρποί, όπως τα καρύδια και τα αμύγδαλα, έχουν συσχετιστεί σε πολλές μελέτες με βελτιωμένους δείκτες φλεγμονής.

Φρούτα και λαχανικά
Τα φρούτα και τα μη αμυλώδη λαχανικά αποτελούν βασική πηγή φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών και φυτοθρεπτικών συστατικών. Ένας πρακτικός κανόνας είναι το μισό πιάτο κάθε κύριου γεύματος να αποτελείται από λαχανικά.

    Ιδιαίτερα ωφέλιμα θεωρούνται

    :
✤ τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, λάχανο, σέσκουλο)

    ✤ τα σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, κουνουπίδι)

    ✤ το σκόρδο και το κρεμμύδι

    Από την πλευρά των φρούτων, τα μούρα, τα κεράσια και τα πορτοκάλια φαίνεται να παρουσιάζουν ιδιαίτερα ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.
Όσπρια και δημητριακά 
ολικής άλεσης
Τα όσπρια, όπως τα φασόλια, οι φακές και τα ρεβύθια, αποτελούν πολύτιμη πηγή φυτικών ινών, φυτικής πρωτεΐνης και μαγνησίου — ενός μετάλλου που φαίνεται να συμβάλλει στη μείωση των φλεγμονωδών διεργασιών.

    Παράλληλα, προτιμώνται 
δημητριακά όπως:

    ✤ η βρώμη

    ✤ η κινόα

    ✤ το καστανό ρύζι

    Σε αντίθεση με ορισμένους διατροφικούς ισχυρισμούς που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, η επιστημονική βιβλιογραφία δεν υποστηρίζει ότι τα όσπρια ή τα τρόφιμα ολικής άλεσης αυξάνουν τη φλεγμονή στον γενικό πληθυσμό.

    Τρόφιμα που καλό είναι να περιορίζονται

    Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων σιτηρών, όπως προϊόντα από λευκό αλεύρι και αναψυκτικά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα και να προάγει φλεγμονώδεις διεργασίες.

    Επιπλέον, η υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών — που βρίσκονται κυρίως σε λιπαρά ζωικά προϊόντα, φοινικέλαιο και έλαιο καρύδας — καθώς και η συχνή κατανάλωση τηγανητών τροφίμων, τα οποία περιέχουν υψηλά επίπεδα τελικών προϊόντων προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (AGEs), μπορεί να επιβαρύνουν τη φλεγμονώδη κατάσταση του οργανισμού.

Ο ρόλος του τρόπου ζωής
Η διατροφή από μόνη της δεν μπορεί να αντισταθμίσει έναν τρόπο ζωής που χαρακτηρίζεται από έντονο άγχος και έλλειψη ύπνου.

    Η τακτική φυσική δραστηριότητα έχει αποδειχθεί ότι:


    ✤ μειώνει τους δείκτες φλεγμονής

    ✤ ενισχύει την αντιοξειδωτική άμυνα του οργανισμού

    ✤ βοηθά στη διαχείριση του στρες

    ✤ βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου

    Η υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής αποτελεί συνεπώς αναπόσπαστο μέρος της διαχείρισης της φλεγμονής.


    Μύθοι γύρω 
από τα 
«φλεγμονώδη» τρόφιμα

    Συχνά στο στόχαστρο έχουν βρεθεί λαχανικά όπως η ντομάτα, η μελιτζάνα, οι πιπεριές και οι πατάτες. Η ανησυχία αυτή σχετίζεται με την παρουσία ορισμένων ουσιών που ονομάζονται αλκαλοειδή. Αν και τα αλκαλοειδή μπορεί να είναι τοξικά σε πολύ μεγάλες ποσότητες, οι ποσότητες που καταναλώνονται συνήθως μέσω της διατροφής είναι απολύτως ασφαλείς. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να συνδέουν αυτά τα τρόφιμα με την εμφάνιση χρόνιας φλεγμονής. Αντίθετα, αποτελούν βασικά συστατικά της Μεσογειακής Διατροφής. Η ντομάτα, για παράδειγμα, είναι πλούσια σε λυκοπένιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό φυτοθρεπτικό συστατικό.
Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση όπου κάποιος παρουσιάζει πραγματική αλλεργία, δυσανεξία ή ευαισθησία σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο.

    Σε αυτή την περίπτωση το συγκεκριμένο τρόφιμο μπορεί να προκαλεί φλεγμονώδη αντίδραση στον συγκεκριμένο οργανισμό. Το ίδιο ισχύει και για τρόφιμα όπως η γλουτένη ή τα γαλακτοκομικά, τα οποία συχνά κατηγορούνται γενικά για πρόκληση φλεγμονής χωρίς να υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία για τον γενικό πληθυσμό.

Χωρίς υπερβολές
Παρότι η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφίμων μπορεί να συμβάλλει στη φλεγμονή, η περιστασιακή κατανάλωση ενός γλυκού — όπως ένα κομμάτι κέικ ή τούρτας — δεν αποτελεί απειλή για την υγεία. Οι υπερβολικά αυστηρές δίαιτες που αποκλείουν πλήρως ομάδες τροφίμων ή επιβάλλουν απόλυτες απαγορεύσεις μπορεί να οδηγήσουν όχι μόνο σε διατροφικούς περιορισμούς αλλά και σε προβληματικές σχέσεις με το φαγητό.

    Η ισορροπία και η ποικιλία αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά μιας υγιεινής διατροφής.
Η σημασία της αξιόπιστης 
ενημέρωσης
Τόσο οι ασθενείς όσο και οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται καθημερινά σε μεγάλο όγκο πληροφοριών σχετικά με τη διατροφή. Ωστόσο, πολλές από αυτές βασίζονται σε ανεπίσημα δεδομένα ή σε μεμονωμένες μελέτες που δεν επαρκούν για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Καθώς η επιστήμη εξελίσσεται, τα δεδομένα ανανεώνονται και βελτιώνονται. Παράλληλα, η εύκολη πρόσβαση στο διαδίκτυο έχει ως αποτέλεσμα την ταυτόχρονη παρουσία παλαιότερων και νεότερων πληροφοριών, οι οποίες συχνά μπορεί να είναι αντικρουόμενες.
Για τον λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι πληροφορίες να αναζητούνται από αξιόπιστες πηγές και επιστημονικά τεκμηριωμένες κατευθυντήριες οδηγίες. Μία μεμονωμένη μελέτη ή ένα δημοσίευμα στον Τύπο δεν αρκεί για να καθορίσει τις συστάσεις γύρω από ένα υγιεινό διατροφικό πρότυπο. 
Η κριτική αξιολόγηση της πληροφορίας αποτελεί πλέον απαραίτητη δεξιότητα σε μια εποχή όπου η γνώση είναι διαθέσιμη παντού.

  • Οι βιταμίνες που χρειάζεται ο οργανισμός μας τώρα

    Οι βιταμίνες που χρειάζεται ο οργανισμός μας τώρα

    Αλιόνα Στράτουλατ, 
Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

    alionas_nutrifacts
aliona_s@hotmail.com


    Η άνοιξη είναι η εποχή της ανανέωσης. Οι μέρες μεγαλώνουν, η διάθεση αλλάζει και το σώμα μας αρχίζει σιγά σιγά να ξυπνά μετά τον χειμώνα. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι αυτή την περίοδο νιώθουν κόπωση, χαμηλή ενέργεια ή έλλειψη διάθεσης. Αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό, καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται σε μια νέα εποχή.
Η σωστή διατροφή και η επαρκής πρόσληψη βιταμινών μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά ώστε να αποκτήσουμε ξανά ενέργεια και ευεξία.

    Η βιταμίνη C είναι μία από τις πιο σημαντικές αυτή την περίοδο. Συμβάλλει στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού και βοηθά τον οργανισμό να αντιμετωπίσει την κόπωση. Θα τη βρούμε σε τρόφιμα όπως τα ακτινίδια, τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια, οι φράουλες, οι πιπεριές και το μπρόκολο.
Μετά τους χειμερινούς μήνες, ιδιαίτερη σημασία έχει και η βιταμίνη D. Η μειωμένη έκθεση στον ήλιο τον χειμώνα μπορεί να έχει επηρεάσει τα επίπεδά της, γι’ αυτό είναι σημαντικό να αυξήσουμε σταδιακά την έκθεσή μας στον ήλιο. Παράλληλα, τρόφιμα όπως τα λιπαρά ψάρια μπορούν να συμβάλουν στην πρόσληψή της. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά όταν υπάρχουν χαμηλά επίπεδα, μπορεί να χρειαστεί και η λήψη συμπληρώματος, πάντα σε συνεννόηση με επαγγελματία υγείας.
Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας. Βοηθούν τον οργανισμό να αξιοποιεί τα θρεπτικά συστατικά των τροφών και συμβάλλουν στη μείωση της κούρασης. Τις βρίσκουμε σε τρόφιμα όπως τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα αυγά και οι ξηροί καρποί.

    Η βιταμίνη Α είναι σημαντική για την υγεία του δέρματος και την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού. Πηγές της είναι τα καρότα, το σπανάκι και γενικά τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
Επίσης, η βιταμίνη Ε, γνωστή για την αντιοξειδωτική της δράση, βοηθά στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες. Μπορούμε να τη λάβουμε μέσα από τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι.
Εκτός από τις βιταμίνες, σημαντικό ρόλο παίζουν και ορισμένα μέταλλα, όπως ο ψευδάργυρος.

    Συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και βοηθά τον οργανισμό να ανταποκρίνεται καλύτερα στις αλλαγές της εποχής. Τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο είναι τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, τα θαλασσινά και οι σπόροι.
Το σημαντικότερο, όμως, δεν είναι να εστιάζουμε σε μεμονωμένες βιταμίνες, αλλά στη συνολική εικόνα της διατροφής μας. Μια ισορροπημένη διατροφή, με ποικιλία τροφίμων, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, καλής ποιότητας λιπαρά όπως το ελαιόλαδο και επαρκή πρωτεΐνη, μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού.
Η άνοιξη είναι η ιδανική περίοδος για να κάνουμε μια νέα αρχή και να φροντίσουμε τον εαυτό μας μέσα από μικρές, καθημερινές επιλογές που κάνουν τη διαφορά.
Φροντίζοντας τη διατροφή μας, φροντίζουμε ουσιαστικά την ενέργεια, την υγεία και την καθημερινότητά μας.