Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

  • Πώς και γιατί ο διαβήτης ρίχνει το ανοσοποιητικό

    Πώς και γιατί ο διαβήτης ρίχνει το ανοσοποιητικό

    Τουλάχιστον τρεις είναι οι μηχανισμοί με τους οποίους ο διαβήτης επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα και οδηγεί σε ανοσοκαταστολή, εξηγεί ο κ. Αντώνιος Λέπουρας MD, Ειδικός Παθολόγος–Διαβητολόγος Διευθυντής Παθολογικής-Διαβητολογικής Κλινικής & Διαβητολογικού Κέντρου Μetropolitan General.

    1. Ο διαβήτης μειώνει την ικανότητα των λευκών αιμοσφαιρίων να φτάνουν στο σημείο της μόλυνσης, λόγω της αθηροσκλήρωσης που προκαλεί. Αυτό οδηγεί σε καθυστερημένη, αντιφλεγμονώδη αντίδραση, μειωμένη επούλωση πληγών και αυξημένη ευπάθεια σε επακόλουθες λοιμώξεις.

    2. Τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης περιορίζουν και απορυθμίζουν τη σύνθεση των αμυντικών λευκών ουδετερόφιλων κυττάρων.

    Τα ουδετερόφιλα είναι κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος είναι τα πρώτα λευκοκύτταρα που φτάνουν στη μολυσμένη περιοχή και καταπολεμούν τη μόλυνση. Όμως τα υψηλά επίπεδα γλυκόζης περιορίζουν και απορρυθμίζουν τη σύνθεση των ουδετερόφιλων στο σώμα.

    3. Η υπεργλυκαιμία προάγει την παραγωγή καταστροφικών μορίων (AGEs) στο σώμα, τα οποία παρεμβαίνουν στον φυσικό αμυντικό μηχανισμό του σώματος και περιορίζουν την ικανότητά του να καταπολεμά τις λοιμώξεις και τις φλεγμονές.

  • Hair moment: 7 συνήθειες που έχουν οι γυναίκες με ωραία μαλλιά

    Hair moment: 7 συνήθειες που έχουν οι γυναίκες με ωραία μαλλιά

    Ποια σχέση έχουν οι γυναίκες με ωραία μαλλιά με το σαμπουάν, το conditioner, τα εργαλεία styling και τον κομμωτή τους;

    Δεν λούζονται κάθε μέρα!

    Το καθημερινό λούσιμο αφαιρεί τα φυσικά έλαια των μαλλιών, τα οποία εξασφαλίζουν τη φυσική λάμψη τους. Πολλές γυναίκες διατείνονται ότι τα μαλλιά τους έχουν πιο ωραία υφή, όταν δεν είναι εντελώς καθαρά.

    Δεν ξεχνάνε το conditioner

    Υπάρχει η λαθεμένη αντίληψη ότι η μαλακτική κρέμα βαραίνει τα μαλλιά.  Ωστόσο, το κατάλληλο conditioner ξεμπερδεύει και ενυδατώνει το τριχωτό της κεφαλής αποτελώντας ιδανικό «εργαλείο» στα χέρια των γυναικών που δεν το φοβούνται.

    Ξέρουν τον τρόπο  

    Όταν χρησιμοποιούν το σαμπουάν, επικεντρώνονται στις ρίζες των μαλλιών, εκεί δηλ. που μαζεύεται η περισσότερη λιπαρότητα και όταν περνάνε στο conditioner στοχεύουν στα μήκη και στις άκρες, εκεί που παρατηρείται περισσότερη ξηρότητα και προδιάθεση για ψαλίδα.

    Αποφεύγουν την υπερβολική θερμότητα

    Τα πιστολάκια και τα εργαλεία styling εξασθενούν τα μαλλιά αποδυναμώνοντας το βασικό συστατικό της τρίχας, δηλ. την κερατίνη. Αλλά ακόμα και όταν τα χρησιμοποιούν, δεν ξεχνάνε ποτέ τα προϊόντα προστασίας από την θερμότητα, είτε πρόκειται για κρέμες είτε για λαδάκια. Η σύνθεση τους με  ενυδατικά στοιχεία ή έλαια δημιουργούν ένα προστατευτικό φιλμ γύρω από την τρίχα βοηθώντας στην ενδυνάμωση και αναδόμηση της και αποτρέπουν το φριζάρισμα προετοιμάζοντας την για το styling

    Η μεταξωτή υφή δεν αγριεύει την τρίχα, όπως κάνει το βαμβάκι. Αντίθετα, χαρίζει πιο λεία, απαλά και λιγότερο φριζαρισμένα μαλλιά.

    Τρέφονται σωστά

    Η μισή μάχη για όμορφα μαλλιά κερδίζεται με την κατανάλωση των σωστών τροφών. Μια διατροφή πλούσια σε σίδηρο, ασβέστιο, Ω3, πρωτεϊνη ξυπνάει τους θύλακες των μαλλιών και τους βοηθάει να μεγαλώνουν.

    Επισκέπτονται συχνά τον κομμωτή τους

    Ανανεώνουν το ραντεβού με τον κομμωτή τους κάθε 6-8 εβδομάδες, για καθαρισμό από δυσάρεστες άκρες και ανεπιθύμητη ψαλίδα που τα κάνουν να φαίνονται λεπτά και αδύναμα.

     

  • Ασκώντας το λίπος μας

    Ασκώντας το λίπος μας

    H  παχυσαρκία είναι ένα ανησυχητικά διογκούμενο πρόβλημα υγείας στον σύγχρονο κόσμο, μέρος ενός πολύπλοκου συνδρόμου, του μεταβολικού συνδρόμου, που περιλαμβάνει την υπέρταση, τη δυσλιπιδαιμία, το διαβήτη και τα καρδιαγγειακά προβλήματα.

    Για να χάσει κάποιος σωματικό βάρος ή λίπος, πρέπει να δημιουργηθεί ενεργειακό έλλειμμα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με δύο τρόπους: μειώνοντας την ενεργειακή πρόσληψη (προσλαμβάνοντας δηλαδή λιγότερη τροφή) ή/και αυξάνοντας την ενεργειακή δαπάνη (αυξάνοντας δηλαδή τη σωματική του δραστηριότητα).

    Επιπλέον, οφέλη της άσκησης εντοπίζονται στη διατήρηση του μυϊκού τόνου, στη βελτίωση της ισορροπίας, στην αύξηση της ευλυγισίας, στην αύξηση του μεταβολικού ρυθμού (της ποσότητας ενέργειας που δαπανά το σώμα ανά μονάδα χρόνου), στη βελτίωση της αιματικής κυκλοφορίας, στη βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας, στην αύξηση του αυτοελέγχου, στη μείωση του άγχους, στην αύξηση της ικανότητας συγκέντρωσης, στη βελτίωση της εμφάνισης, στη βελτίωση της ψυχικής διάθεσης, στην καταστολή της όρεξης, στην αποτροπή του διαβήτη, της υπέρτασης και της υπερχοληστερολαιμίας και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως του μαστού, των ωοθηκών και του εντέρου [1]. Για όλους τους παραπάνω λόγους, ένας παχύσαρκος με καλή φυσική κατάσταση κινδυνεύει λιγότερο από έναν παχύσαρκο ή ακόμη και έναν υπέρβαρο ή φυσιολογικού βάρους άτομο που δεν είναι σε καλή φυσική κατάσταση.

    Αποχή παχύσαρκων από άσκηση

    Μερικοί από τους λόγους που τα παχύσαρκα άτομα αποφεύγουν να ασκούνται είναι το αρνητικό κλίμα που εκλαμβάνουν στα περισσότερα γυμναστήρια και χώρους άθλησης (όπου το μεγαλύτερο ποσοστό των ασκούμενων είναι καλλίγραμμοι και επιδέξιοι), τα μηχανήματα άσκησης (που πολλές φορές είναι άβολα και μικρά για τις διαστάσεις τους) και πόνοι στους μυς και τις αρθρώσεις λόγω του μεγάλου βάρους τους. Γι’ αυτό, είναι προτιμότερο τα παχύσαρκα άτομα να ξεκινούν το πρόγραμμα άσκησής τους ατομικά ή σε ομάδες, πάντα με την επίβλεψη γυμναστή.

    Παράμετροι άσκησης

    Το είδος της σωματικής δραστηριότητας που θα επιλεγεί για έναν παχύσαρκο, εξαρτάται κυρίως από τις προτιμήσεις του. Δραστηριότητες που θεωρούνται ευνοϊκές και αποτελεσματικές για παχύσαρκα άτομα είναι το περπάτημα, ο χορός, η ποδηλασία, η κολύμβηση, οι αθλοπαιδιές, το τένις και η αυξημένη κινητικότητα σε καθημερινές εργασίες. Φυσικά, το είδος άσκησης που θα επιλέξουμε για έναν παχύσαρκο ασθενή εξαρτάται και από τον βαθμό παχυσαρκίας του. Στη νοσογόνο παχυσαρκία ξεκινάμε με ασκήσεις από καθιστή θέση, μετά από κάποιο διάστημα εξοικείωσης περνάμε σε ασκήσεις στο νερό, όπου η επιβάρυνση των αρθρώσεων είναι μειωμένη, και στη συνέχεια εφαρμόζουμε προγράμματα άσκησης με περπάτημα και άλλες σωματικές δραστηριότητες. Γενικά, η καλύτερη άσκηση για έναν παχύσαρκο είναι οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα του αρέσει και τον ευχαριστεί.

    Από τη βιβλιογραφία προτείνεται πρόγραμμα άσκησης με περπάτημα για παχύσαρκους ασθενείς, που πραγματοποιείται τρεις φορές την εβδομάδα και περιλαμβάνει 5 λεπτά περπάτημα για προθέρμανση, 5 λεπτά έντονο περπάτημα ως κύρια άσκηση και 5 λεπτά χαλαρό περπάτημα για αποκατάσταση. Κάθε εβδομάδα αυξάνουμε το χρόνο της κύριας άσκησης κατά 2 λεπτά, μέχρι ο ασθενής να φτάσει τα 60 λεπτά της κύριας άσκησης. Επίσης σταδιακά αυξάνουμε τις συνεδρίες ανά εβδομάδα, από τις τρεις στις πέντε [2].

    Συνιστάται το λιγότερο 30 λεπτά μέτριας έντασης σωματική δραστηριότητα τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας (κατά προτίμηση όλες). Η σύσταση αυτή υποδεικνύει το λιγότερο 150 λεπτά σωματικής δραστηριότητας ανά εβδομάδα (5 ημέρες × 30 λεπτά την ημέρα) και βασίζεται κυρίως στα οφέλη της άσκησης στο καρδιαγγειακό σύστημα. Για καλύτερα αποτελέσματα προτείνεται σταδιακή αύξηση της διάρκειας άσκησης από τα 150 λεπτά στα 300 λεπτά ανά εβδομάδα, δηλαδή 60 λεπτά την ημέρα, 5 φορές την εβδομάδα.

    Όσο μεγαλύτερη είναι η ένταση της άσκησης, τόσο μεγαλύτερες είναι οι καρδιοαναπνευστικές προσαρμογές. Δεν υπάρχουν ωστόσο ισχυρές ενδείξεις ότι η ένταση της άσκησης επηρεάζει την απώλεια βάρους, διότι η αύξηση της έντασης οδηγεί σε μείωση της διάρκειας άσκησης. Φαίνεται ότι η άσκηση μέτριας έντασης (55-69% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας) είναι αποτελεσματική στη μείωση και διατήρηση του σωματικού βάρους και λίπους. Σε μελέτη του εργαστηρίου μας σε υπέρβαρες γυναίκες βρήκαμε ότι η έντονη άσκηση σε σύγκριση με ελαφριά άσκηση ίσης ενεργειακής δαπάνης είχε παρόμοια αποτελέσματα, στη μείωση του λίπους, ενώ το σωματικό βάρος μειώθηκε περισσότερο με την ελαφριά άσκηση. Το προτέρημα της έντονης άσκησης ήταν μια μικρή αύξηση της άλιπης μάζας [3]. Δεν υπάρχουν τοπικές ασκήσεις για τη μείωση του τοπικού λίπους. Η μείωση του λίπους με την άσκηση γίνεται συνολικά σε όλο το σώμα και όχι σε επιμέρους σημεία. Η τοπική άσκηση απλώς ενδυναμώνει τους μύες στα ασκούμενα μέρη του σώματος.

    Η διαλειμματική άσκηση περιλαμβάνει διαστήματα άσκησης με μικρά ή μεγάλα διαλείμματα μεταξύ τους. Έχει βρεθεί ότι 30 με 40 min άσκησης την ημέρα, χωρισμένα σε διαστήματα 10 με 15 λεπτών συνεχούς άσκησης, μοιρασμένα στη διάρκεια της ημέρας, μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια οφέλη με εκείνα της συνεχούς άσκησης. Η χρησιμοποίηση διαλειμματικής άσκησης σε παχύσαρκους έχει το πλεονέκτημα ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί ευκολότερα και πιο ευχάριστα.

    Η άσκηση με αντιστάσεις (άσκηση χρησιμοποιώντας βάρη ή μηχανήματα ενδυνάμωσης) παρέχει ισχυρό ερέθισμα αύξησης της άλιπης σωματικής μάζας και της μυϊκής δύναμης, αποτελώντας σημαντικό εργαλείο στη διατήρηση της μυϊκής μάζας κατά την απώλεια βάρους με την άσκηση ή/και τη διατροφή. Η διατήρηση της άλιπης σωματικής μάζας έχει σημασία, επειδή εμποδίζει τη μείωση της ενεργειακής δαπάνης ηρεμίας που συνήθως παρατηρείται μετά από απώλεια βάρους, αυξάνει τη δύναμη για τις καθημερινές δραστηριότητες, καθώς και την ισορροπία του παχύσαρκου ασθενή. Ένα τυπικό πρόγραμμα άσκησης με αντιστάσεις για παχύσαρκους περιλαμβάνει κυκλική προπόνηση με 3 κύκλους που ο καθένας περιέχει 10 ασκήσεις που γυμνάζουν τις κύριες μυϊκές ομάδες (ωμοπλάτη, χέρια, κορμό και πόδια) με 10-15 επαναλήψεις για κάθε άσκηση.

    Τέλος, η αύξηση της καθημερινής δραστηριότητας προκαλεί παρόμοια μείωση στο σωματικό βάρος και λίπος και στα λιπίδια του αίματος σε παχύσαρκες γυναίκες, σε σύγκριση με ένα συστηματικό πρόγραμμα αερόβιας άσκησης [4]. Η αύξηση της καθημερινής δραστηριότητας επιτυγχάνεται με αντικατάσταση του ανελκυστήρα από τις σκάλες, αποφυγή αυτοκινήτου και αύξηση του περπατήματος, συμμετοχή στις εργασίες του νοικοκυριού και γενικά αυξημένη σωματική δραστηριότητα σε καθημερινές ασχολίες. Επομένως, είναι σημαντικό οι παχύσαρκοι πέρα από τη συμμετοχή τους σε κάποιο πρόγραμμα άσκησης, να αυξήσουν γενικά τη σωματική τους δραστηριότητα στις καθημερινές τους λειτουργίες.

    Βιβλιογραφία

    Blaak EE & Saris WH (2002). Substrate oxidation, obesity and exercise training. Best Practice & Research Clinical Endocrinology and Metabolism 16, 667-678.

    Working Groups of North American Association for the Study of Obesity, National Heart, Lung, and Blood Institute, National Institutes of Health and NHLBI Obesity Education Initiative (2000). The Practical Guide Identification, Evaluation, and Treatment of Overweight and Obesity in Adults.

    Mougios V, et al. (2006). Does the intensity of an exercise programme modulate body composition changes? International Journal of Sports Medicine 27, 178-181.

    Andersen et al. (1999). Effects of lifestyle activity vs. structured aerobic exercise in obese women. Journal of the American Medical Association 281, 335-340.

    Οδηγίες για την άσκηση

    Πριν την ένταξη σε πρόγραμμα άσκησης, ο παχύσαρκος ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε έλεγχο της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας σε ηρεμία και σε δοκιμασία μέγιστης έντασης άσκησης προκειμένου η άσκηση να είναι ασφαλής.

    Η συμμετοχή ενός παχύσαρκου ασθενή σε πρόγραμμα άσκησης πρέπει να γίνεται υπό την επίβλεψη γυμναστή, τουλάχιστον στην αρχή.

    Στην αρχή της άσκησης πρέπει να γίνεται καλή προθέρμανση με χαμηλής έντασης ασκήσεις, με στόχο την προετοιμασία του σώματος για την εντονότερη άσκηση που θα ακολουθήσει.

    Στο τέλος του προγράμματος άσκησης πρέπει να γίνεται χαλάρωμα με διατάσεις για να αποκατασταθεί ομαλότερα ο οργανισμός μετά από το στρες της άσκησης.

    Η αύξηση της διάρκειας και της έντασης της άσκησης πρέπει να γίνεται σταδιακά.

    Επειδή το τρέξιμο επιβαρύνει τις αρθρώσεις, δεν συνιστάται για ασθενείς με νοσογόνο παχυσαρκία.

    Όταν το πρόγραμμα άσκησης ξεκινάει με τον ορισμό στόχων και συνεχίζεται με την παρακολούθηση της επίτευξής τους, οι πιθανότητες συνέχισης του προγράμματος άσκησης από τον παχύσαρκο ασθενή μεγαλώνουν.

    Οι παχύσαρκοι ασθενείς είναι επιρρεπείς στην αφυδάτωση, γι’ αυτό πρέπει να προσλαμβάνουν νερό πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση. Το νερό δεν παχαίνει!

    Προτείνεται οι παχύσαρκοι ασκούμενοι να φοράνε ελαφρύ ρουχισμό κατά την άσκηση για διευκόλυνση τους στις κινήσεις και στη μείωση της εφίδρωσης.

    Οι παχύσαρκοι ασθενείς πρέπει να διακόψουν την άσκηση αν νιώσουν κάποιες από τις παρακάτω προειδοποιητικές ενδείξεις κινδύνου: πόνο στο στήθος, δύσπνοια, πόνο στο λαιμό ή στη γνάθο, ταχυπαλμία, πόνο στους μύες ή στις αρθρώσεις, ναυτία ή υπέρμετρο κάματο.

    Ανατολή Πετρίδου, M.Sc, Ph.D, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής – Βιοχημικός, Ερευνητική Ομάδα Βιοχημείας της Άσκησης, ΑΠΘ, Ιδρυτικό μέλος Ελληνικής Εταιρείας Βιοχημείας & Φυσιολογίας της Άσκησης

  • Σνακ μπροστά στην τηλεόραση – Yπάρχουν υγιεινές εναλλακτικές;

    Σνακ μπροστά στην τηλεόραση – Yπάρχουν υγιεινές εναλλακτικές;

    Η παρακολούθηση τηλεόρασης είναι συνυφασμένη με την κατανάλωση κάποιου σνακ. Εκτός από τα τυποποιημένα σνακ ωστόσο,  που είναι γεμάτα αλάτι και λιπαρά, μπορούμε να φτιάξουμε μόνοι μας εξίσου νόστιμα και υγιεινά σνακ, χωρίς πολλές θερμίδες.

    Όλοι γνωρίζουμε τη σημαντική θέση που κατέχουν τα σνακ στο καθημερινό μας διαιτολόγιο, τα μικρογεύματα, δηλαδή, που παρεμβάλλονται μεταξύ των βασικών γευμάτων.

    Μας κόβουν την πείνα μέχρι το επόμενο γεύμα, μας εφοδιάζουν άμεσα με την ενέργεια που έχουμε ανάγκη και ταυτόχρονα συνεισφέρουν στην ημερήσια πρόσληψη θρεπτικών συστατικών.

    Παρότι λοιπόν τα σνακ αποτελούν μια σωστή και επιθυμητή διατροφική συνήθεια, το πρόβλημα προκύπτει όταν στρεφόμαστε σε λάθος επιλογές, προτιμώντας λιπαρά και θερμιδογόνα τρόφιμα, όταν υπερβάλλουμε στην ποσότητα και όταν τρώμε σε άστατες ώρες. Κοινώς, όταν συγχέουμε το σνακ με το τσιμπολόγημα.

    Τις απογευματινές ή βραδινές ώρες, όταν πια επιστρέφουμε στο σπίτι έχοντας ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις της ημέρας, θέλουμε να χαλαρώσουμε βλέποντας μια ταινία ή την αγαπημένη μας σειρά και τρώγοντας κάτι. Έχει παρατηρηθεί πως, όταν τρώμε ενώ βλέπουμε τηλεόραση, καταναλώνουμε φαγητό ασυναίσθητα, χωρίς να νιώθουμε απαραίτητα το αίσθημα της πείνας, ενώ συνήθως οδηγούμαστε και σε ακατάλληλες διατροφικές επιλογές (όπως π.χ. αλμυρά σνακ). Και, φυσικά, με την πάροδο του χρόνου, η συνήθεια παγιώνεται και πλέον η τηλεόραση ταυτίζεται με την κατανάλωση συγκεκριμένων τροφίμων.

    Σε αυτό το πλαίσιο, και δεδομένου ότι η τηλεόραση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, θα πρέπει να μάθουμε να επιλέγουμε υγιεινές και νόστιμες, αλλά και εύκολες στην προετοιμασία τους εναλλακτικές.

    • Φρούτα: Mπορούμε να ετοιμάσουμε ένα πιάτο με φρούτα εποχής κομμένα σε φέτες, τα οποία θα μας βοηθήσουν να χορτάσουμε και παράλληλα θα μας προσφέρουν γλυκιά γεύση. Είναι πλούσια σε βιταμίνες και αντιοξειδωτικά συστατικά, ενώ οι φυτικές ίνες που περιέχουν συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος.
    • Ανάλατοι ξηροί καρποί: Aμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια και άλλοι μη αλατισμένοι ξηροί καρποί αποτελούν ιδανικά σνακ, καθώς περιέχουν ωφέλιμα πολυακόρεστα λιπαρά, μαγνήσιο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Θα πρέπει όμως να είμαστε προσεκτικοί στην ποσότητα που καταναλώνουμε, καθώς οι ξηροί καρποί είναι μεν θρεπτικοί, αλλά έχουν πολλές θερμίδες.
    • Στικς λαχανικών: Tα λαχανικά περιέχουν αρκετό νερό και ελάχιστες θερμίδες, συνεπώς αποτελούν μια πολύ καλή λύση αν θέλουμε να τσιμπολογήσουμε κάτι. Αγγούρι, καρότο, πιπεριά και άλλα λαχανικά κομμένα σε λωρίδες συνδυάζονται ιδανικά με υγιεινά ντιπ, όπως το χούμους ή μια ελαφριά σoς γιαουρτιού.
    • Σπιτικά ποπ κορν: Σε πολλούς το ποπ κορν φαντάζει απαγορευτικό, αν όμως το φτιάξουμε μόνοι μας χρησιμοποιώντας μικρή ποσότητα ελαιολάδου μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά το θερμιδικό του φορτίο. Στο τέλος, αντί για αλάτι, μπορούμε να το αρωματίσουμε με πάπρικα.
    • Ψητά τσιπς λαχανικών: Δεν είναι ανάγκη να καταφύγουμε σε τυποποιημένα τρόφιμα τη στιγμή που μπορούμε να ετοιμάσουμε εμείς οι ίδιοι μια πολύ υγιεινή και ταυτόχρονα γευστική εκδοχή τους. Μπορούμε να επιλέξουμε πατάτα, γλυκοπατάτα, κολοκύθι ή παντζάρι, να τα κόψουμε σε πολύ λεπτές ροδέλες και να τα τοποθετήσουμε στο φούρνο σε χαρτί ψησίματος, ραντίζοντάς τα με λίγο ελαιόλαδο. Στο τέλος μπορούμε να προσθέσουμε μπαχαρικά, όπως πιπέρι ή κάρι.
    • Σπιτικά «nachos»: Παρασκευάζονται με παρόμοιο τρόπο με τα τσιπς λαχανικών. Παίρνουμε πίτες τορτίγιας και τις κόβουμε σε τριγωνάκια, τις τοποθετούμε σε χαρτί ψησίματος και προσθέτουμε λίγο ελαιόλαδο και λίγη ρίγανη. Αντικαθιστούμε την cheddar sauce με κάποιο τυρί χαμηλότερων λιπαρών, όπως το cottage cheese.
    • Παξιμαδάκια: Τα παξιμάδια από κριθάρι ή χαρούπι μπορούν να ικανοποιήσουν την ανάγκη μας για κάτι τραγανό, ενώ παράλληλα μας δίνουν τη δυνατότητα να επιλέξουμε μεταξύ διαφορετικών συνδυασμών. Μπορούμε να τα συνοδεύσουμε με κατίκι και τριμμένη τομάτα, με τόνο και φλοίδες αγγουριού ή με λίγο πολτοποιημένο αβοκάντο.
    • Μπουκιές βρόμης: Η βρόμη δεν αποτελεί ιδανική επιλογή μόνο για το πρωινό μας. Φτιάχνοντας έναν συνδυασμό νιφάδων βρόμης, μπανάνας, μελιού και κανέλας έχουμε ένα αποτέλεσμα που θυμίζει μπισκότο και μπορούμε να το καταναλώσουμε ως σνακ όταν αποζητούμε κάτι γλυκό.

    Να σημειώσουμε ότι θα πρέπει πάντα να θυμόμαστε να μασάμε αργά, ώστε να έχουμε καλή αίσθηση κορεσμού και συνεπώς να αποφεύγουμε την υπερκατανάλωση τροφής, η οποία δεν είναι θεμιτή ακόμη κι όταν πρόκειται για υγιεινά τρόφιμα.

    Κωσταλένια Καλλιανιώτη MSc, Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος

  • ΧΑΠ: Η νόσος των καπνιστών

    ΧΑΠ: Η νόσος των καπνιστών

    Αιτία πρόωρης γήρανσης και πρόωρου θανάτου αποτελεί η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Aπό 6η αιτία θανάτου το 1990 η ΧΑΠ θα αναδειχθεί σε 3η αιτία θανάτου το 2020.

    Αποκαλείται διεθνώς και “νόσος των καπνιστών” και όχι τυχαία: 4 στα 5 άτομα που θα εμφανίσουν ΧΑΠ είναι καπνιστές. “Το κάπνισμα αποτελεί τη σπουδαιότερη αιτία εμφάνισης της ΧΑΠ (85-90%), ενώ άλλα αίτια, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, ευθύνονται σε μικρότερο ποσοστό. Θα μπορούσε, μάλιστα, να ισχυριστεί κανείς ότι εάν δεν υπήρχε το κάπνισμα, η ΧΑΠ δεν θα υπήρχε ή θα ήταν μια σπάνια νόσος”, τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Νικόλαος Κουλούρης, Αντιπρόεδρος της Ε.Π.Ε., Καθηγητής Πνευμονολογίας Ε.Κ.Π.Α., Διευθυντής της A’ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η Σωτηρία». Ο ίδιος σημείωσε ότι κάποιοι βασικοί μύθοι σε σχέση με τη νόσο έχουν πλέον καταρριφθεί: π.χ. ότι η ΧΑΠ είναι νόσος των ηλικιωμένων, αφού το 50% των πασχόντων είναι ηλικίας κάτω των 65 ετών!

    Συννοσηρότητες

    Το πρόβλημα με τη ΧΑΠ είναι ότι συχνά συνυπάρχει με πολλές άλλες νοσολογικές οντότητες: καρδιαγγειακά νοσήματα, μεταβολικά νοσήματα (π.χ. οστεοπόρωση), διαβήτη, υπέρταση, κατάθλιψη και άγχος. “Η ΧΑΠ δημιουργεί έναν καταρράκτη φλεγμονής στον οργανισμό που οδηγεί και σε άλλες παθήσεις”, εξήγησε ο συντονιστής της ομάδας εργασίας ΧΑΠ της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Διδάκτωρ της Ιατρικης Σχολής του ΕΚΠΑ, Επιστημονικός Υπεύθυνος του Αθηναϊκού Πνευμονολογικού Ινστιτούτου και Διευθυντής της Πνευμονολογικής Κλινικής “ΠΝΟΗ” του Νοσοκομείου Metropolitan, κ. Επαμεινώνδας Κοσμάς.

    Διάγνωση

    Ένα άλλο πολύ σημαντικό πρόβλημα με τη ΧΑΠ είναι ότι δεν διαγιγνώσκεται εγκαίρως. “Η ΧΑΠ ξεκινά πολύ νωρίς, έχουμε εντοπίσει αλλοιώσεις ΧΑΠ ακόμη και από τα 30, σε άτομα με φυσιολογική σπιρομέτρηση και χωρίς κανένα σύμπτωμα”, τόνισαν οι ειδικοί στο πλαίσιο σχετικής συνέντευξης τύπου. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς 500-700 χιλιάδες άνθρωποι πάσχουν από ΧΑΠ στη χώρα μας, όμως οι μισοί από αυτούς δεν το γνωρίζουν. Παγκοσμίως, υπολογίζεται ότι 210.000.000 άνθρωποι έχουν ΧΑΠ. 
    Οι οικονομικές επιπτώσεις της νόσου, τόσο άμεσα στα συστήματα υγείας όσο και έμμεσα είναι τραγικές: Η ΧΑΠ προκαλεί αναπηρία, περιορισμό των δραστηριοτήτων και δυσκολία κατά την εκτέλεση της εργασίας, ενώ οδηγεί σε πρόωρη συνταξιοδότηση και μέρες απουσίας από τη δουλειά.

    Με στόχο να ευαισθητοποιήσει τόσο εκείνους που πάσχουν, όσο κι εκείνους που δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν να αναζητήσουν θεραπεία, η φαρμακευτική εταιρεία Chiesi υπό το ευρηματικό hashtag #happyBREATHday, ενημερώνει το κοινό για τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και αντιμετώπισης της ΧΑΠ. “Τα συμπτώματα της ΧΑΠ βασίζονται κυρίως στην τριάδα βήχας, απόχρεμψη, δύσπνοια. Η παρουσία συμπτωμάτων είναι σημαντικό στοιχείο για τη διάγνωση, ωστόσο, απαιτείται  διενέργεια σπιρομέτρησης για την τεκμηρίωση της νόσου. Για το λόγο αυτό, μέσω της καμπάνιας #happyBREATHday, προτρέπουμε κι εμείς όλους τους νυν και πρώην καπνιστές, που εμφανίζουν κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, να επισκεφθούν έναν Πνευμονολόγο, που είναι και ο μόνος ιατρός με γνώση αξιολόγησης της εξέτασης», υπογράμμισε ο Αναπληρωτής Γραμματέας της Ε.Π.Ε, Αναπληρωτής Καθηγητής Πνευμονολογίας, Β’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική Ε.Κ.Π.Α, Νοσοκομείο «Αττικόν», κ. Στέλιος Λουκίδης.

    Αντιμετώπιση

    Τα καλά νέα είναι ότι με τις νέες θεραπείες, που ανακουφίζουν από τα συμπτώματα, στοχεύουν τους μηχανισμούς της νόσου και μειώνουν τις παροξύνσεις της νόσου, σήμερα βλέπουμε ολοένα και λιγότερα άτομα να  νοσηλεύονται στα νοσοκομεία λόγω παροξύνσεων. “Ενώ κάποτε στο νοσοκομείο Σωτηρία 3 στους 5 νοσηλευόμενους ήταν ασθενείς με ΧΑΠ σήμερα μικρό ποσοστό των ασθενών αυτών νοσηλεύονται. Πλέον οι ασθενείς αυτοί αντιμετωπίζονται στα εξωτερικά ιατρεία και ζουν πολύ καλύτερα και πολύ περισσότερο”, τόνισε ο κ. Κοσμάς. Σήμερα, η αντιμετώπιση της νόσου δεν είναι μόνο φαρμακευτική, αλλά πολυπαραγοντική και περιλαμβάνει εμβολιασμούς (κατά της γρίπης και του πνευμονιόκοκκου), άσκηση (καθώς οι μυς των ασθενών με ΧΑΠ έχουν χαλαρώσει από την ίδια τη νόσο). Το πιο ιδεατό για τους ασθενείς με ΧΑΠ, όπως επεσήμανε ο κ. Λουκίδης, είναι τα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, που περιλαμβάνουν συμβουλές για σωστή διατροφή, άσκηση, ενδυνάμωση των μυών, αλλά και ψυχολογική υποστήριξη”.

  • Πόσο καλά κοιμάσαι;

    Πόσο καλά κοιμάσαι;

    Ο ανεπαρκής ύπνος, λιγότερο από 7-8 ώρες ανά νύχτα, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου.

    Πυλώνα καλής υγείας, εξίσου σημαντικό με την άσκηση και την ισορροπημένη διατροφή, αποτελεί ο ύπνος. O καλός ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για τη σωματική υγεία και τη συναισθηματική ευεξία του ατόμου. Δεκάδες έρευνες έχουν απαριθμήσει τα ευεργετικά οφέλη του καλού ύπνου και έχουν αποδείξει ότι η έλλειψή του μπορεί να πυροδοτήσει σοβαρές διαταραχές.

    Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα οφέλη του καλού ύπνου και της επαρκούς ανάπαυσης σε τακτική βάση πρέπει να επισημαίνονται, ιδιαίτερα στην εποχή μας, στις αναπτυγμένες δυτικού τύπου κοινωνίες, όπου οι ταχείς ρυθμοί και η παραγωγικότητα αποτελούν πιεστική προτεραιότητα, με αποτέλεσμα την παρέμβαση στα φυσικά μοτίβα του ύπνου, τον περιορισμό της διάρκειας του ύπνου και την υποβάθμιση της ποιότητάς του.

    Ασφαλώς, οι ανάγκες για ύπνο εξατομικεύονται και διαφοροποιούνται σημαντικά ανάλογα με την ηλικία. Γενικά, οι ενήλικες χρειάζονται 7-9 ώρες νυκτερινού ύπνου. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας χρειάζονται 9-11 και οι έφηβοι 8-10 ώρες, διότι κατά τη διάρκεια αυτών των κρίσιμων περιόδων ανάπτυξης και μάθησης οι νέοι χρειάζονται περισσότερο ύπνο για την απόκτηση γλωσσικών, κοινωνικών και κινητικών δεξιοτήτων και για τη βέλτιστη ανάπτυξη και εγρήγορσή τους.

    Παρόλο που η επιστήμη δεν έχει ακόμη πλήρως αποφανθεί σχετικά με τη σημασία της λειτουργίας του ύπνου και παραμένει να αποσαφηνιστούν αρκετοί από τους εμπλεκόμενους μηχανισμούς, εντούτοις οι έρευνες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η έλλειψή του μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές διαταραχές και ότι ο καλός ύπνος έχει πολλαπλά ευεργετικά οφέλη.

    Τα κύρια οφέλη του καλού ύπνου:

    • Ο ύπνος αποτελεί περίοδο χαλάρωσης και «επιδιόρθωσης» των κυττάρων του οργανισμού από όλους τους βλαπτικούς παράγοντες που επιδρούν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

    • Ο ανεπαρκής ύπνος συνδέεται στενά με την αύξηση του σωματικού βάρους. Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι που κοιμούνται λιγότερες από 7 ώρες τη νύχτα είναι πιθανότερο να είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Σε μία μεγάλη μελέτη ανασκόπησης βρέθηκε ότι τα παιδιά και οι ενήλικες με σύντομη διάρκεια ύπνου ήταν 89% και 55% πιθανότερο να εμφανίσουν παχυσαρκία. Οι ορμόνες γκρελίνη και λεπτίνη, που ρυθμίζουν την όρεξη, έχει διαπιστωθεί ότι διαταράσσονται από την έλλειψη ύπνου, με αποτέλεσμα τα άτομα που στερούνται τον ύπνο να έχουν μεγαλύτερη όρεξη και να καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες. Συνεπώς, αν θέλετε να διατηρήσετε το βάρος σας υπό έλεγχο, μην ξεχνάτε ότι ο επαρκής ύπνος σε τακτική βάση αποτελεί βασική προϋπόθεση.

    • Ο καλός ύπνος ενισχύει τις νοητικές λειτουργίες, μεγιστοποιεί τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και ενισχύει τη μνήμη μέσω της διαδικασίας που ονομάζεται «παγίωση της μνήμης». Γνωρίζουμε δηλαδή ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου, ενώ το σώμα ξεκουράζεται, ο εγκέφαλος είναι απασχολημένος με την επεξεργασία των δεδομένων της ημέρας, δημιουργώντας συνδέσεις μεταξύ συμβάντων, αισθητηριακών ερεθισμάτων, συναισθημάτων και αναμνήσεων, ενισχύοντας τη μνήμη, βελτιώνοντας τη συγκέντρωση και τελικά την απόδοση.

    • Ο καλός ύπνος έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει πολλές πτυχές της αθλητικής και σωματικής απόδοσης.

    • Ανεπαρκής ύπνος, λιγότερο από 7-8 ώρες ανά νύχτα, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού επεισοδίου.

    • Ο ύπνος επηρεάζει το μεταβολισμό της γλυκόζης, μειώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη, και η έλλειψή του αυξάνει τον κίνδυνο για εκδήλωση διαβήτη τύπου 2. Όσοι κοιμούνται λιγότερο από έξι ώρες τη νύχτα υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη τύπου 2.

    • Ο ύπνος επηρεάζει πολλές από τις νευροδιαβιβαστικές ουσίες του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένης της σεροτονίνης, που διαταράσσεται ουσιαστικά στα άτομα που υποφέρουν από κατάθλιψη. Συνεπώς, ο ανεπαρκής ύπνος για μεγάλο διάστημα συνδέεται στενά με την εκδήλωση κακής διάθεσης και με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης κατάθλιψης. Εξάλλου, έχει υπολογιστεί ότι το 90% των ατόμων με κατάθλιψη παραπονιέται για τη διάρκεια και την ποιότητα του ύπνου του. Η εξασφάλιση ικανοποιητικού ύπνου μπορεί να προφυλάξει από την εκδήλωση κατάθλιψης και να μειώσει τα επίπεδα των ορμονών του στρες, καταπολεμώντας την καθημερινή ψυχική ένταση και βελτιώνοντας τη διάθεση.

    • Ο ύπνος ενισχύει το ανοσολογικό σύστημα του οργανισμού και προφυλάσσει από ιογενείς λοιμώξεις, όπως προκύπτει από μελέτες όπου διαπιστώθηκε ότι όσοι κοιμόντουσαν λιγότερο από επτά ώρες είχαν σχεδόν τριπλάσιες πιθανότητες να προσβληθούν από τον ιό του κοινού κρυολογήματος συγκριτικά με όσους κοιμόντουσαν οκτώ ώρες ή περισσότερο.

    • Η έλλειψη ύπνου ενεργοποιεί ανεπιθύμητους δείκτες της φλεγμονής και μηχανισμούς κυτταρικής βλάβης, επηρεάζοντας την απάντηση του οργανισμού στη φλεγμονή. Στο πλαίσιο αυτό έχει διαπιστωθεί ισχυρή συσχέτιση μεταξύ του μη ικανοποιητικού ύπνου και της υποτροπής των φλεγμονωδών παθήσεων του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn.

    • Η στέρηση του ύπνου μπορεί να μειώσει τις κοινωνικές δεξιότητες αλληλεπίδρασης και την ικανότητά αναγνώρισης και επεξεργασίας των συναισθηματικών εκφράσεων των ανθρώπων.

    Συμπερασματικά, μαζί με τη σωστή διατροφή και την άσκηση, ο καλός ύπνος αποτελεί έναν από τους πυλώνες της καλής υγείας. Χωρίς τη φροντίδα του ύπνου δεν μπορεί να επιτευχθεί η βέλτιστη υγεία.

    Θωμάς Παπαρρηγόπουλος, Καθηγητής Ψυχιατρικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

  • Ακμή μετά τα 40: Mπορεί να αντιμετωπιστεί;

    Ακμή μετά τα 40: Mπορεί να αντιμετωπιστεί;

    Η ακμή μετά τα 40 είναι ήπιας έως μέτριας μορφής και εμφανίζεται κυρίως στην περιοχή του πηγουνιού, την περιοχή της κάτω γνάθου και μερικές φορές στις παρειές.

    Γράφει η Μαρία Κυριάκη, Αισθητικός – Κοσμητολόγος, www.nefer.gr

    Ανάλογα με τις βλάβες τις ακμής που παρουσιάζονται, διακρίνεται σε βλατιδοφλυκατινώδη ή στην πιο ήπια φαγεσωρική ακμή (μαύρα και λευκά στίγματα). Η συγκεκριμένη ακμή, ονομάζεται ακμή ενηλίκων. Μπορεί να εμφανιστεί μετά το 25ο έτος (όψιμη) ή μπορεί κάποιος να έχει ακμή από την εφηβεία και να μην υποχωρήσει, αλλά να συνεχίσει μετά το 25ο έτος (επίμονη).

    Γιατί παρουσιάζουν ακμή οι ώριμες επιδερμίδες;

    Κυρίως εμφανίζεται λόγω ορμονικών μεταβολών και όπως οι είναι πλέον γνωστό, μεγάλο ρόλο για την εμφάνιση της ακμής παίζει το άγχος, το οποίο ευθύνεται για τις μεταβολές των ορμονών.
    Οι συνθήκες εργασίας παίζουν ρόλο για την εμφάνιση της ακμής ενηλίκων, π.χ εργασία σε υγρό και θερμό κλίμα ή χρήση προστατευτικού επαγγελματικού εξοπλισμού (π.χ προστατευτικές μάσκες)
    Η λήψη κάποιων φαρμάκων (αντισυλληπτικά με προγεστερόνη, αντικαταθλιπτικά κλπ)
    Η λανθασμένη χρήση καλλυντικών προϊόντων, χωρίς την συμβουλή από έμπειρο πτυχιούχο αισθητικό – κοσμετολόγο. Πολλά καλλυντικά προϊόντα που κυκλοφορούν στο εμπόριο, δεν είναι κατάλληλα ποιοτικά για να τα χρησιμοποιεί ένα άτομο που εμφανίζει ακμή και ταυτόχρονα έχει και ανάγκη από αντιγήρανση.
    Παρατηρείται σε κυρίως σε γυναίκες, αλλά αν εμφανιστεί σε άντρες είναι πιο έντονα τα συμπτώματα.

    Υπάρχει τρόπος να αντιμετωπιστεί;

    Στο κέντρο αισθητικής & διαιτολογίας Nefer, όταν πρέπει να αντιμετωπίσουμε την ακμή μετά τα 40, σεβόμαστε τις ιδιαίτερες ανάγκες που έχει ένα ποιο ώριμο δέρμα με ακμή και συνδυάζουμε την αντιγήρανση με την ρύθμιση της ακμής.
    Αντιμετωπίζεται συνδυάζοντας μεταξύ τους Peels για αναδόμηση της επιδερμίδας και εφαρμόζοντας Φωτοαποτρίχωση (παλμικό φως μαζί με ραδιοσυχνότητες).
    Συνήθως απαιτούνται 4 – 6 συνεδρίες κάθε 15 – 20 μέρες με ταυτόχρονη χρήση προϊόντων στο σπίτι (πριν και μετά τις περιποιήσεις).  

  • Ιχνοστοιχεία – Ο ρόλος τους στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού

    Ιχνοστοιχεία – Ο ρόλος τους στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού

    Δημήτρης Γρηγοράκης,

    Κλινικός διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Μ.Sc., Ph.D, Επιστημονικός Διευθυντής Κέντρου Διαιτολογικής Υποστήριξης & Μεταβολικού Ελέγχου ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ – ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

    Ο σημαντικός ρόλος των θρεπτικών ουσιών ως ρυθμιστών της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος αναγνωρίστηκε από τις αρχές του 18ου αιώνα. Τα τελευταία χρόνια, μέσα από την επιστημονική πρόοδο, έχουν γίνει γνωστά τα μονοπάτια της μοριακής ρύθμισης του ανοσοποιητικού.

    Ο ρόλος της διατροφής είναι ιδιαίτερα σημαντικός στις λειτουργίες τόσο των ειδικών όσο και των μη ειδικών μηχανισμών (Chandra 2002). Προς αυτή την κατεύθυνση, πολυάριθμες πειραματικές αλλά και κλινικές μελέτες έχουν αποδείξει την επίδραση συστατικών, όπως οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία (Fernandes 2008).

    immunace-original

    Ιχνοστοιχεία στην προστασία του ανοσοποιητικού συστήματος

    Ορισμένα ιχνοστοιχεία παίζουν ουσιαστικό ρόλο σε κομβικές μεταβολικές διεργασίες, καθώς και στη λειτουργία των ανοσοποιητικών κύτταρων (Chandra 2002). Ο ψευδάργυρος, το σελήνιο και ο χαλκός περιλαμβάνονται στη διαμόρφωση των λειτουργιών του ανοσοποιητικού και επομένως θεωρούνται πρωταρχικά για την εύρυθμη λειτουργία του.

    Ψευδάργυρος και ανοσοποιητικό σύστημα

    O ψευδάργυρος (Zn) αποτελεί μέρος του μεταλλοειδούς τμήματος του αντιοξειδωτικού ενζύμου σουπεροξειδικής δισμουτάσης (SOD). Αυτό το ένζυμο προστατεύει τα κύτταρα από τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες. Επιπλέον, χρησιμοποιείται για τη σύνθεση της υπεροξειδάσης του κυτοχρώματος C, της ουρικάσης και της τυροσινάσης.

    Ανεπάρκεια ψευδαργύρου, γενετική ή/και επίκτητη, συνδέεται με διαταραγμένη απάντηση αντιδράσεων δερματικής υπερευαισθησίας και μειωμένη δραστηριότητα των ορμονών του θύμου αδένα. Πειραματικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι η έλλειψη ψευδαργύρου έχει ως αποτέλεσμα μειωμένο σχηματισμό αντισωμάτων στον σπλήνα και ελαττωμένη δραστηριότητα των Τ-λεμφοκυττάρων και των ΝΚ κυττάρων. Μελέτες σε πειραματόζωα με ανεπάρκεια ψευδαργύρου δείχνουν ότι είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε διάφορους τοξικούς μικροοργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων της εντεροτοξίνης Coxsackie Β και της λιστέρια. Αποτέλεσμα αυτών αποτελεί η σημαντική αύξηση της θνητότητάς τους.

    Ο μηχανισμός των ανοσο-ενισχυτικών αποτελεσμάτων του ψευδαργύρου δεν είναι ξεκάθαρος. Περιλαμβάνεται πιθανώς στην υποκίνηση του ενζύμου NADPH-οξειδάσης, μέσω του ρόλου του ως συμπαράγοντα για τη φωσφολιπάση A2 ή για τη φωσφολιπάση C (Chandra 2002). Επίσης, μπορεί να σταθεροποιεί το αραχιδονικό οξύ ενάντια στην οξείδωση από τις ενώσεις σιδήρου. Τέλος, σχετίζεται με μεταβολές στη δομή των κυτταροπλασματικών μεμβρανών και στην έκφραση των υποδοχέων τόσο των ουδετερόφιλων λευκοκυττάρων όσο και των λεμφοκυττάρων (Barringer et al. 2003). Kαλές πηγές ψευδαργύρου αποτελούν το κρέας, τα οστρακοειδή, τα σύκα, τα μανιτάρια, τα μη αποφλοιωμένα δημητριακά και οι ξηροί καρποί (Γρηγοράκης 2010).

    Χαλκός και ανοσοποιητικό σύστημα

    Ο χαλκός (Cu) είναι απαραίτητος για τον ανθρώπινο οργανισμό, με δεδομένη την ιδιότητά του να δεσμεύει τις ελεύθερες ρίζες (Collins et al. 2010). Σε συνδυασμό με τον ψευδάργυρο αποτελεί μέρος του μεταλλοειδούς τμήματος του σημαντικού αντιοξειδωτικού ενζύμου, σουπεροξειδική δισμουτάση (SOD).

    Μελέτες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι η ανεπάρκεια του χαλκού αυξάνει την ευαισθησία στις λοιμώξεις και το ποσοστό θανάτων από αυτές. Πρόσφατα αποδείχθηκε ότι ακόμη και η πολύ μικρή ανεπάρκεια χαλκού στον άνθρωπο, μειώνει σημαντικά, τόσο τον αριθμό των ουδετερόφιλων πολυμορφοπύρηνων (είδος λευκών αιμοσφαιρίων) στην περιφερική κυκλοφορία, όσο και την ικανότητά τους να θανατώνουν μικροοργανισμούς. Μελέτες in vitro (ζωικές και σε ανθρώπους) έχουν δείξει ότι ακόμη και η οριακή ανεπάρκειά του μειώνει τα επίπεδα της ιντερλευκίνης και περιορίζει τον πολλαπλασιασμό των Τ κυττάρων (Stafford et al. 2013). Σημαντικές πηγές χαλκού θεωρούνται τα στρείδια, τα σαλιγκάρια, το συκώτι, τα καβούρια, η μαγιά μπύρας, οι ελιές, τα φουντούκια και οι γαρίδες.

    Σελήνιο και ανοσοποιητικό σύστημα

    Το σελήνιο (Se) αποτελεί το μεταλλοειδές τμήμα του ενδογενούς αντιοξειδωτικού ενζύμου υπεροξειδάση της γλουταθειόνης (GSH-Px). Λόγω της ιδιότητας αυτής, επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα στην υγεία, ιδιαίτερα σε σχέση με τη ρύθμιση των απαντήσεων του ανοσοποιητικού συστήματος, αλλά και στην πρόληψη των ιογενών νοσημάτων (Salman et al. 2009). Πολυάριθμες μελέτες αναφέρουν ότι η ανεπάρκεια σεληνίου οδηγεί το ανοσοποιητικό σύστημα σε αποσταθεροποίηση και σε ελαττωμένες αποκρίσεις τόσο της κυτταρικής όσο και της χυμικής ανοσίας (Spalholz et al. 1990).

    Αντιθέτως, η διαιτητική συμπλήρωση με σελήνιο επιφέρει σημαντικά ανοσοδιεγερτικά αποτελέσματα αυξάνοντας τον πολλαπλασιασμό των Τ κύτταρων και τη δραστηριότητα των ΝK κυττάρων (Kiremidjian-Schumacher & Roy 1998). Το σελήνιο, λόγω της ιδιότητάς του να ενεργοποιεί τη διαφοροποίηση των Τ κυττάρων, μπορεί να αναστρέψει την ανεπάρκεια των λεμφοκυττάρων που παρατηρείται στους ηλικιωμένους (Γρηγοράκης 2016).

    Καλές πηγές σεληνίου αποτελούν τα καρύδια, τα φιστίκια, τα αυγά, το συκώτι, το κοτόπουλο, τα οστρακοειδή θαλασσινά, οι σαρδέλες, τα μανιτάρια και φυσικά το σέλινο.

    H παραπάνω διατροφική παρέμβαση είναι επιβεβλημένη τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια υγειονομική περίθαλψη, ιδιαίτερα σε ομάδες υψηλού κινδύνου για αυτοάνοσες διαταραχές.

     

  • Λίγος ύπνος = Περιττά κιλά

    Λίγος ύπνος = Περιττά κιλά

    Ξέρουμε πολύ καλά ότι εάν δεν κοιμόμαστε αρκετά ή αν δεν έχουμε ποιοτικό ύπνο, βλάπτεται η υγεία μας. Η Αμερικανίδα ερευνήτρια Eve Van Cauter από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο ανακάλυψε ότι στα άτομα που δεν κοιμούνται καλά αυξάνεται και ο κίνδυνος παχυσαρκίας!

    Η ερευνήτρια εξέτασε 11 υγιείς άνδρες σε ένα εργαστήριο ύπνου και παρατήρησε ότι όσοι κοιμήθηκαν μόνο τέσσερις ώρες τη νύχτα είχαν μεγαλύτερη επιθυμία για γλυκίσματα από αυτούς που κοιμήθηκαν οκτώ ώρες. Η Eve Van Cauter κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιθυμία για ζάχαρη οφείλεται σε ελλιπή ύπνο, που αναστατώνει την ισορροπία ορμονών στο σώμα και οδηγεί στη διαταραχή της όρεξης και του μεταβολισμού.

    Περίπου το 30% του πληθυσμού έχει σχεδόν καθημερινά προβλήματα ύπνου. Έχει παρατηρηθεί ότι έστω και μισή ώρα λιγότερου ύπνου από ό,τι χρειαζόμαστε, αυξάνει την ορμόνη ορεξίνη την επόμενη ημέρα, καθώς και την υπερφαγία.

    Επίσης, είναι καλό να γνωρίζουμε ότι ο απαιτούμενος ύπνος βοηθάει στην απώλεια βάρους και στο να διατηρεί κανείς το ιδανικό του βάρος, μέσω πολλών μηχανισμών, αλλά κυρίως ορμονικών, αλλά και μέσω βελτίωσης της εντερικής χλωρίδας.

    Μεγάλη έρευνα του Harvard αναφέρει ότι έως 20 λεπτά μεσημεριανού ύπνου μειώνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων στο 35%.

    Ξέρουμε, επίσης, ότι το στρες αυξάνει τις ορμόνες κορτιζόλης και αδρεναλίνης στο αίμα, που οδηγεί σε υψηλότερο σάκχαρο αίματος, ινσουλίνη και τη δημιουργία και αποθήκευση λίπους, ιδιαίτερα στην περιοχή της κοιλιάς και της μέσης. Φαίνεται όμως ότι ο καλός ύπνος παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο από ό,τι φανταζόμαστε μέχρι σήμερα.

    Τι συμβαίνει στη διάρκεια του ύπνου

    Όταν κοιμόμαστε, ο μεταβολισμός μας φυσιολογικά πέφτει, έτσι είναι ο βιολογικός ρυθμός μας. Κατά τον ύπνο συμβαίνουν όλες οι λειτουργίες αναδόμησης των κυττάρων και οι τοξικές ουσίες που δημιουργήθηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας απομακρύνονται από τον οργανισμό. Μετά από δύο ώρες περίπου αφού κοιμηθούμε και όταν είμαστε πια στην κατάσταση βαθύ ύπνου, αρχίζει η έκκριση της αυξητικής ορμόνης, η οποία είναι η σημαντικότερη ορμόνη αντιγήρανσης, που φροντίζει να προστατεύεται η μυϊκή μάζα και να αυξάνεται ή να μειώνεται το λίπος.

    Κατά τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου μειώνονται τα επίπεδα της ορμόνης του στρες, της κορτιζόλης και το σώμα χαλαρώνει. Το σώμα εκκρίνει επίσης την ορμόνη μελατονίνη, που έχει πολλές και διάφορες λειτουργίες (είναι από τα ισχυρότερα αντιοξειδωτικά που προστατεύουν τον οργανισμό και ιδιαίτερα το DNA από βλάβες) και η οποία ελέγχεται από το φως και το σκοτάδι. Για αυτόν το λόγο φροντίστε να απολαμβάνετε καλό ύπνο για χάρη της υγείας σας και του βάρους σας!

    Βραδινό γεύμα

    Ισχύει ότι δεν πρέπει να τρώμε αργά το βράδυ και ότι αυτό μπορεί να συντείνει στην αύξηση του βάρους;

    Είναι πολύ σημαντικό να μην τρώμε τις τελευταίες 2-3 ώρες πριν πάμε για ύπνο. Ο μεταβολισμός πέφτει όταν κοιμόμαστε, γιατί το σώμα μας δεν έχει ανάγκη από τόση ενέργεια. Η τροφή που τρώμε λίγο πριν πάμε για ύπνο μετατρέπεται σε μεγάλο βαθμό σε λίπος.
    Πολλά άτομα αισθάνονται επιθυμία για κάτι γλυκό αργά το βράδυ. Οι υδατάνθρακες όμως, ειδικά αυτοί που έχουν υψηλό γλυκαιμικό φορτίο, αυξάνουν την ινσουλίνη και μειώνουν την αυξητική ορμόνη τις πρώτες ώρες του ύπνου. Αυτό οδηγεί σε διατάραξη του μεταβολισμού και σε πρόωρη γήρανση.

    Οι πολλοί υδατάνθρακες, που οδηγούν πρώτα σε μεγάλη αύξηση και μετά σε πτώση του σακχάρου αίματος, ή σε ανεπαρκή γεύματα σε συνδυασμό με αυξημένο στρες κατά τη διάρκεια της ημέρας.

    Αν τρώμε νωρίς το κύριο γεύμα μας, για παράδειγμα γύρω στις 16:00-17:00, είναι καλύτερα να τρώμε ένα μικρό γεύμα γύρω στις 20:00 πλούσιο σε πρωτεΐνες.

    Φαίδων Λίντμπεργκ, Παθολόγος-Διαβητολόγος, Διευθυντής της Dr. Lindberg’s Clinic, Οσλο, Νορβηγία

  • Αντιηλιακή προστασία: Μύθοι & αλήθειες

    Αντιηλιακή προστασία: Μύθοι & αλήθειες

    Στη χώρα μας, μια χώρα όπου οι υπερβολές ανθούν, τείνουν να αναπαράγονται απόψεις και μύθοι σε σχέση με τα αντιηλιακά που αποθαρρύνουν ορισμένους από τη χρήση τους.

    Ωστόσο, εκτός από τη συστηματική χρήση των αντιηλιακών, πολύ σημαντική είναι και η ορθή τους εφαρμογή, στην οποία οι περισσότεροι Ελληνες παίρνουν «κάτω από τη βάση».

    Ένας πρώτος μεγάλος μύθος που υπάρχει σε σχέση με τα αντιηλιακά είναι ότι η χρήση αντιηλιακών παρεμβαίνει στη σύνθεση της βιταμίνης D και ευθύνεται για την ανεπάρκεια της βιταμίνης D στους μεσογειακούς πληθυσμούς. Πουθενά στην επιστημονικά τεκμηριωμένη βιβλιογραφία δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, μεγάλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Μιλάνο σε παιδιά ηλικίας 16 ετών που δεν χρησιμοποιούσαν αντιηλιακό βρέθηκε ότι και αυτά είχαν έλλειψη βιταμίνης D. Φαίνεται λοιπόν ότι η ανεπάρκεια της βιταμίνης ίσως συνδέεται και με άλλους παράγοντες, όπως η παχυσαρκία και το γεγονός ότι τα παιδιά περνούν πολύ χρόνο μέσα στο σπίτι, μπροστά σε οθόνες.

    Σε κάθε περίπτωση, η Αμερικάνικη Δερματολογική Εταιρεία συστήνει οι άνθρωποι με ανεπάρκεια της βιταμίνης D να λαμβάνουν συμπληρώματα της βιταμίνης και όχι να εκτίθενται στον ήλιο ή σε άλλες τεχνητές πηγές ακτινοβολίας, καθώς η έκθεση στον ήλιο οδηγεί σε καρκινογένεση.

    Τα λάθη των Ελλήνων

    Οι Έλληνες έχουν το κακό ελάττωμα να βάζουν αντιηλιακό μόνο στην παραλία και μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες. Όταν βρίσκονται στην πόλη, βάζουν αντιηλιακό μόνο στο πρόσωπο. Τα πόδια τους και τα χέρια τους παραμένουν εκτεθειμένα.
    Επίσης, οι περισσότεροι από εμάς δεν βάζουμε την ενδεικνυόμενη ποσότητα αντιηλιακού. Για την κάλυψη του 75% του σώματός μας με αντιηλιακό, σύμφωνα με τις οδηγίες, χρειαζόμαστε περίπου 28,5 γραμμάρια αντιηλιακού προϊόντος σε κάθε επάλειψη, δηλαδή περίπου μία συσκευασία την ημέρα! Μόνο για το πρόσωπο, η ενδεικνυόμενη ποσότητα είναι ¾ της κουταλιάς της σούπας αντιηλιακό!

    Οι βλάβες που προκαλεί

    Ο ήλιος μπορεί να προκαλέσει πρώτα από όλα φωτογήρανση, που είναι μια καλοήθης, κοσμετολογική δράση του ήλιου. Έπειτα, ευθύνεται για όλα τα είδη του καρκίνου του δέρματος: βασικοκυτταρικό και ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, που μπορεί να δώσει και μεταστάσεις, αλλά και για το μελάνωμα. Επίσης, προκαλεί ακτινικές υπερκερατώσεις, που αποτελούν δυνητικά προκαρκινικές βλάβες, ενώ ευθύνεται και για δερματοπάθειες.

    Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από τον ήλιο;

    • Τα ανοιχτόχρωμα άτομα (άτομα με ανοιχτό δέρμα, ανοιχτόχρωμα μαλλιά και μάτια).
    • Τα άτομα που εργάζονται όλο το χρόνο μέσα σε ένα γραφείο και βγαίνουν λίγες μέρες και εκτίθενται σε μεγάλες ποσότητες ήλιου. Το ίδιο ισχύει και για τους τουρίστες, οι οποίοι κυριολεκτικά ψήνονται σε παραλίες και δίπλα σε πισίνες, λαμβάνοντας τεράστιες ποσότητες ήλιου, ενώ όλο τον υπόλοιπο χρόνο δεν εκτίθενται. Με αυτή τη συμπεριφορά, τα άτομα αυτά αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνό τους να εμφανίσουν μελάνωμα.
    • Τα άτομα που εκτίθενται όλο το χρόνο σε μέτριες ποσότητες ήλιου, π.χ. αγρότες, οικοδόμοι, κινδυνεύουν από καρκίνο του δέρματος και προκαρκινικές καταστάσεις. Η χρόνια έκθεση στον ήλιο συμβάλλει στην εμφάνιση ακανθοκυτταρικού και βασικοκυτταρικού καρκινώματος και σε ακτινικές κερατώσεις, ενώ η οξεία, συσσωρευμένη έκθεση οδηγεί σε μελάνωμα.
    • Τα άτομα με οικογενειακό ιστορικό.
    • Τα άτομα με γενετική προδιάθεση.
    • Τα άτομα με πολλούς σπίλους (άνω των 50). Αν και μεγάλο ποσοστό μελανωμάτων βγαίνει de novo, 30% των σπίλων μπορεί να βγει πάνω σε προϋπάρχοντα σπίλο, ο σπίλος να εμφανίσει δηλαδή μεταλλαγή.

    Πώς μπορούμε να προστατευτούμε από τον ήλιο;

    Η χρήση μόνο αντιηλιακού δεν αρκεί. Θα πρέπει να προστατευόμαστε ολιστικά, με ρούχα, καπέλο και γυαλιά ηλίου, αλλά και με τη χρήση ομπρέλας. Για αυτό και η φετινή καμπάνια της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας, που ονομάστηκε SUNFILOS, εστιάστηκε στην υπεύθυνη συμπεριφορά απέναντι στον ήλιο.

    Ωστόσο, και η χρήση του αντιηλιακού θα πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένους κανόνες:

    • Το αντιηλιακό θα πρέπει να εφαρμόζεται 30 λεπτά πριν από την έκθεση στον ήλιο.
    • Θα πρέπει να ανανεώνεται κάθε 2-3 ώρες και κάθε φορά που βγαίνει κανείς από τη θάλασσα και σκουπίζεται, αλλά και όταν ιδρώνει.
    • Θα πρέπει να χρησιμοποιείται στη σωστή ποσότητα του αντιηλιακού, όπως αναφέρθηκε παραπάνω.
    • O ήλιος πρέπει να αποφεύγεται από τη 1 έως τις 5 περίπου το μεσημέρι, τότε δηλαδή που η υπεριώδης ακτινοβολία πέφτει κάθετα και προκαλεί μεγαλύτερη βλάβη. Η οδηγία αυτή είναι πολύ σημαντική και πρέπει να τηρείται κυρίως για τα παιδιά, καθώς τα εγκαύματα σε νεαρή ηλικία συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο μελανώματος στο μέλλον.
    • Σημειώνεται ότι τα παιδιά έως 6 μηνών δεν πρέπει να εκτίθενται στον ήλιο, ενώ για τα παιδιά άνω των 6 μηνών υπάρχουν ειδικά αντιηλιακά με ανακλαστικά φίλτρα.

    Επιλέγοντας το κατάλληλο αντιηλιακό

    Στην επιλογή του αντιηλιακού μας, ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δώσουμε στο δείκτη προστασίας που θα επιλέξουμε και στην ποιότητα του προϊόντος. Επιλέγουμε αντιηλιακά προϊόντα με SPF30 και όταν χρειάζεται μεγαλύτερο δείκτη προστασίας 50+. Σημειώνεται ότι η διαφορά στην προστασία που παρέχει ένα αντιηλιακό με δείκτη προστασίας 30 σε σχέση με ένα SPF50 είναι μόλις 1%!
    Είναι σημαντικό να επιλέξουμε ένα προϊόν εγνωσμένης αξίας, να αποφύγουμε την αγορά προϊόντων μέσω Διαδικτύου και να προτιμήσουμε την αγορά από το φαρμακείο ή ένα κατάστημα καλλυντικών.
    Στην παραλία είναι σημαντικό να μην αφήνουμε το προϊόν πάνω στην άμμο, αλλά να το έχουμε στη σκιά ή σε μια ισοθερμική τσάντα.
    Χρησιμοποιούμε το αντιηλιακό πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες και για οποιαδήποτε απορία συμβουλευόμαστε τον δερματολόγο μας.

    Δρ. Δημήτριος Ρηγόπουλος, Καθηγητής Δερματολογίας- Αφροδισιολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημόυ Αθηνών