Δ.Υ.Ο Magazine cms

Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

  • Το σεξ μπορεί να λειτουργήσει συγκολλητικά σε μία σχέση

    Το σεξ μπορεί να λειτουργήσει συγκολλητικά σε μία σχέση

    Σε μια καυτή -κυρίως λόγω πολιτικοοινομικών εξελίξεων και λιγότερο θερμοκρασιών- εποχή, οι επιπτώσεις της κρίσης φαίνεται ότι αντανακλώνται άμεσα στο «κρεβάτι» των Ελλήνων, γεγονός που διαφαίνεται και μέσα από σχετική έρευνα που διενήργησε το ΙΨΣΥ.

    Οι νεοέλληνες αναστενάζουμε, λοιπόν, όχι όμως από ικανοποίηση ή ηδονή στην κρεβατοκάμαρά μας, αλλά από κακή διάθεση, οικονομικά και προσωπικά αδιέξοδα, ενοχές και μια μόνιμη αίσθηση απογοήτευσης.

    Μπορεί όμως το σεξ να ξανανέβει στη θέση του βάθρου που του αξίζει; Μπορεί η λίμπιντο να ανέβει και να χτυπήσει «κόκκινο», όπως και ο υδράργυρος τον Αύγουστο;

    Σε μία εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εφ’ όλης της σεξολογικής…ύλης συνέντευξη ο Δρ. Θάνος Ασκητής,  νευρολόγος – ψυχίατρος, διδάκτωρ Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας, πρώην βουλευτής Αθηνών, πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Αγωγής Ψυχικής & Σεξουαλικής Υγείας μάς μιλά για το πώς μπορούμε να ξαναπιάσουμε το νήμα που οδηγεί στη σεξουαλική, στην ερωτική και την προσωπική ολοκλήρωση του ατόμου και του ζευγαριού. Ειδικότερα πώς οι διακοπές μπορεί να αποτελέσουν μια μοναδική ευκαιρία για το ζευγάρι να έρθει πιο κοντά και να κάνει περισσότερο και ποιοτικότερο σεξ, απαλλαγμένο από τη ρουτίνα και τα προβλήματα που σκοτώνουν τη διάθεση για σεξ στην καθημερινότητά του.

    Συνέντευξη του Δρ. Θάνου Ασκητή στην Κάτια Μηλιαράκη

    Γιατρέ, τελικά η κρίση έχει σκοτώσει τον έρωτα, το σεξ;

    Η οικονομική κρίση που έχει πλήξει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, όπως ήταν φυσικό, δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστη και τη σεξουαλική ζωή των Ελλήνων, όπως και τις σχέσεις τους, γενικότερα. Σαφώς, οι επιπτώσεις της κρίσης, που είναι η οικονομική ανασφάλεια, η ανεργία, η ανέχεια, αυξάνουν το άγχος, το στρες, ακόμα και την κατάθλιψη, διαταράσσοντας τις ισορροπίες μέσα στη σχέση. Ετσι, δεν είναι σπάνιο να δημιουργούνται αλληλοχρεώσεις, καβγάδες και συγκρούσεις ανάμεσα στο ζευγάρι, που στο τέλος μπορεί να οδηγηθεί σε ψυχρότητα, μείωση της ερωτικής του επιθυμίας και εν τέλει στη σεξουαλική απομάκρυνση ή και στο σεξουαλικό πρόβλημα. Οι επιπτώσεις της κρίσης, λοιπόν, φαίνεται πως αντανακλώνται άμεσα στο «κρεβάτι» των Ελλήνων, γεγονός που διαφαίνεται και μέσα από μία σχετική έρευνα που κάναμε στο ΙΨΣΥ, όπου βρέθηκε ότι έχει μειωθεί η ποιότητα της σχέσης των ζευγαριών, ενώ έχει επηρεάσει και τη σεξουαλική ζωή τους, καθώς και τη συχνότητα των επαφών τους. Οι γυναίκες, μάλιστα, φαίνεται να είναι πιο χρεωστικές, θυμωμένες και σκληρές απέναντι στους συντρόφους τους, που αδυνατούν να τους καλύψουν πλέον τις ποιοτικές ανάγκες της ζωής τους. Από την άλλη, οι άνδρες παρουσιάζονται πιο ενοχοποιημένοι, καταθλιπτικοί και γκρεμισμένοι μέσα από τη σημερινή πραγματικότητα.

    Η αποκλειστικότητα, η μονιμότητα, ο γάμος εξοντώνουν τον έρωτα και κατ’ επέκταση το πάθος. Μύθος ή αλήθεια;

    Ο έρωτας και το πάθος τις περισσότερες φορές μειώνονται μέσα στη σχέση, με την πάροδο του χρόνου. Στην πραγματικότητα, βέβαια, η ρουτίνα, τα προβλήματα και τα άγχη της καθημερινότητας, τα παιδιά, οι υποχρεώσεις, η παραμέληση της εξωτερικής εμφάνισης, η απουσία σεξουαλικής διεκδίκησης, η έλλειψη των φαντασιώσεων και της σεξουαλικής ανανέωσης, είναι μόνο μερικοί από τους παράγοντες που μπορεί να μειώσουν το πάθος και τη «φλόγα» του πρώτου καιρού μέσα στη σχέση. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, πως μία μονογαμική σχέση είναι a priori καταδικασμένη! Μάλιστα, έχω δει ζευγάρια που είναι πάνω από 40 και 50 χρόνια μαζί και όχι μόνο είναι δραστήρια σεξουαλικά, αλλά έχουν καταφέρει να διατηρήσουν το ερωτικό ενδιαφέρον ανέπαφο μέσα στον χρόνο. Επομένως, είναι απαραίτητο να υπάρχει αμοιβαία προσπάθεια και να αποφεύγουν οι σύντροφοι το «βόλεμα» και την επανάπαυση που προσφέρει η σιγουριά της μονιμότητας. Μη θεωρείτε, λοιπόν, τον άλλο δεδομένο και προσπαθήστε να διεκδικείται και να εντυπωσιάζετε τον σύντροφό σας όπως τον πρώτο καιρό. Επικοινωνήστε, βρείτε ποιοτικό χρόνο ο ένας για τον άλλο, φλερτάρετε μεταξύ σας, φροντίστε την εικόνα σας και απολαύστε τα οφέλη που προσφέρει «η φωλιά της μονογαμίας».

    Οι Ελληνες ως λαός, ως ψυχοσύνθεση πώς αντιμετωπίζουμε την έννοια της δέσμευσης, του γάμου;

    Οι Ελληνες φαίνεται πως ιδιοσυγκρασιακά είναι θετικά διακείμενοι απέναντι στη δέσμευση και ειδικότερα τον θεσμό του γάμου. Μπορεί η οικονομική κρίση να οδήγησε τους νέους σε μεγάλη οικονομική ανασφάλεια και εξάρτηση από τους γονείς, ακόμα και σε αρκετά μεγάλες ηλικίες, ωστόσο αυτό δεν τους αποθαρρύνει από το να δεσμευτούν με έναν άνθρωπο. Μου προκάλεσαν, μάλιστα, ιδιαίτερη έκπληξη τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που έδειξαν πως παρ’ όλο που από το 2012 μειώθηκαν τα ποσοστά τέλεσης θρησκευτικών γάμων στην Ελλάδα, αυξήθηκαν σημαντικά τόσο οι πολιτικοί γάμοι όσο και η σύναψη συμφώνων συμβίωσης. Επομένως, ο Ελληνας επιδιώκει τη δέσμευση και αυτό είναι κάτι που συνέβαινε ανέκαθεν, καθώς ο γάμος ως θεσμός πάντα αποτελούσε βασικό κομμάτι της ελληνικής κουλτούρας. Βέβαια, το γεγονός ότι στη χώρα μας αγαπάμε τη δέσμευση, διαφαίνεται και μέσα από τις σχέσεις που έχουν τα παιδιά με τους γονείς τους, τα οποία αργούν να ανεξαρτητοποιηθούν και να φύγουν μακριά από τη «φωλιά» τους, γεγονός που τις περισσότερες φορές ενισχύουν και οι ίδιοι οι γονείς με τη συμπεριφορά τους. Αρα, ίσως και ένας από τους λόγους που ζητάμε τόσο πολύ τη δέσμευση να είναι η ανασφάλεια, ο φόβος, ακόμα και η ευθυνοφοβία με την οποία έχουμε γαλουχηθεί, που δημιουργούν πολλές φορές συναισθήματα εξάρτησης και αποφυγής.

    Η διάθεση για καλύτερο και κυρίως για περισσότερο σεξ το καλοκαίρι είναι γεγονός ή… αστικός μύθος; Κι αν ναι, πού οφείλεται αυτό;

    Το καλοκαίρι αναμφίβολα είναι συνυφασμένο με τη χαλάρωση, την ξεγνοιασιά, τις διακοπές, το φλερτ και το σεξ. Πέραν τούτου, έχει αποδειχθεί και νευροβιολογικά πως το φως του ήλιου αυξάνει κατά 120% την παραγωγή τεστοστερόνης στους άνδρες, ενώ οδηγεί και σε αύξηση της έκκρισης των γυναικείων ορμονών. Ετσι, γίνεται αντιληπτό γιατί παρατηρείται αύξηση της ερωτικής επιθυμίας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Ταυτόχρονα, βέβαια, οι ίδιες οι διακοπές μπορεί να αποτελέσουν μία μοναδική ευκαιρία για το ζευγάρι να έρθει πιο κοντά και να κάνει περισσότερο και ποιοτικότερο σεξ, απαλλαγμένο από τη ρουτίνα και τα προβλήματα που σκοτώνουν τη διάθεση για σεξ στην καθημερινότητά του. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, βέβαια, πως το καλοκαίρι είναι και η περίοδος που υπάρχουν περισσότερες προκλήσεις γύρω μας, επομένως αυξάνονται και οι πιθανότητες απιστίας.

    Ολοι ζητάμε σεξ, συζητάμε για σεξ αλλά εντέλει κάνουμε λιγότερο σεξ από όσο πραγματικά θέλουμε κι από όσο αξίζουμε… Γιατί συμβαίνει αυτό;

    Το σεξ προβάλλεται σχεδόν καθημερινά παντού: Στην τηλεόραση, στο ίντερνετ , στα περιοδικά. Οσο πιο πολύ το συναντάμε μπροστά μας τόσο περισσότερο προσπαθούμε να ανταποκριθούμε στα πρότυπα που μας περνούν. Αυτό δημιουργεί άγχος, πίεση, παραπληροφόρηση, μη ρεαλιστικές προσδοκίες και τελικά καταλήγει να γίνεται μια δυσάρεστη εμπειρία, στην οποία προσπαθούμε να αποδείξουμε πόσο ικανοί εραστές είμαστε. Συνέπεια αυτού είναι να το αποφεύγουμε. Ταυτόχρονα, το άγχος του σύγχρονου τρόπου ζωής, τα επαγγελματικά προβλήματα, η έλλειψη επικοινωνίας, η οικονομική κρίση αλλά και η ψυχική απομάκρυνση των συντρόφων μέσα στη θύελλα των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, η απόκτηση παιδιών σε συνδυασμό με την αύξηση των ευθυνών και την αγωνία για το αν κανείς θα τα καταφέρει μάς κάνει να απομακρυνόμαστε από το σεξ, χάνοντας στην ουσία την επιθυμία μας.

    Είναι το καλοκαίρι μία καλή «αφορμή» για να λειτουργήσει το σεξ ως… συγκολλητική ουσία σε μία ερωτική και κυρίως συζυγική σχέση;

    Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι μια περίοδος που χαρακτηρίζεται από χαλάρωση, απόλαυση και διασκέδαση. Απομακρυσμένοι από το άγχος και τη ρουτίνα της καθημερινότητας οι δύο σύζυγοι έχουν μια πολύ καλή ευκαιρία και «αφορμή» να περάσουν περισσότερο χρόνο ο ένας με τον άλλον, να έρθουν πιο κοντά συναισθηματικά και να ανανεώσουν την ερωτική ζωή τους. Το σεξ μπορεί να λειτουργήσει συγκολλητικά καθώς ενισχύει την ψυχική επαφή, περιφρουρεί την ποιότητα της σχέσης, προσφέρει ηδονή, ψυχική και σωματική ικανοποίηση και στους δύο συντρόφους και προσδιορίζει τους ρόλους των δύο φύλων. Ετσι, ο άνδρας νιώθει να τονώνονται η δύναμη και η αρρενωπότητά του και η γυναίκα η θηλυκότητά της, εφόσον αισθάνεται ποθητή από τον σύντροφό της. Το ζευγάρι ενώνεται περισσότερο, κρατώντας στο χέρι του την ευκαιρία να παραμείνει έτσι και μετά την περίοδο του καλοκαιριού.

    Ειδικά οι -λίγες πλέον- μέρες διακοπών μπορούν να δώσουν το φιλί της ζωής σε μία σχέση που έχει «τραυματιστεί» από τη ρουτίνα; Ή ακόμα και από την απιστία;

    Η σχέση που έχει τραυματιστεί από τη ρουτίνα ή από την απιστία δύσκολα μπορεί να «αναστηθεί» κατά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών. Συνήθως, τα προβλήματα στην επικοινωνία, αλλά και η δυσκολία να προσεγγίσει ψυχικά ο ένας τον άλλον μεταφέρονται και στο μέρος όπου οι δύο σύζυγοι επιλέγουν να περάσουν τις διακοπές τους. Αν και είναι πιθανό να υπάρξει σεξουαλική ανάκαμψη στο σκηνικό του γάμου τους, αυτό δεν είναι αρκετό να επουλώσει τα τραύματα που υπάρχουν. Εάν οι δύο σύζυγοι δεν έχουν συζητήσει όλο τον προηγούμενο καιρό για το πώς αισθάνονται στη σχέση τους, για τις σκέψεις και τις επιθυμίες τους και δεν έχουν επεξεργαστεί το φαινόμενο της απιστίας είναι πολύ δύσκολο οι λίγες αυτές ημέρες να δώσουν το φιλί της ζωής. Μάλιστα, δεν είναι απίθανο στην περίπτωση που το ζευγάρι μέσα στον χειμώνα παραμένει σιωπηλό μπροστά στα προβλήματα που του χτυπούν την πόρτα να συγκρούεται έντονα στις καλοκαιρινές διακοπές εξαιτίας του ότι δεν υπάρχουν εργασιακές ή άλλες υποχρεώσεις για να κρυφτεί.

    Πώς τοποθετείστε απέναντι στο θέμα των χωριστών διακοπών;

    Στο άκουσμα και μόνο της φράσης, τα περισσότερα ζευγάρια θα πανικοβάλλονταν. Αυτό που χρειάζεται να ληφθεί υπόψη προκειμένου να ξεκαθαρίσει το τοπίο είναι το νόημα που έχει μια τέτοια επιλογή για το κάθε ζευγάρι, καθώς και το συναισθηματικό κλίμα μεταξύ των δύο συντρόφων. Κυριαρχούν ο θυμός, η συναισθηματική και σωματική απομάκρυνση, η αποξένωση και η ρουτίνα; Σε αυτή την περίπτωση, το «χωριστά» των διακοπών έχει βαθύτερο νόημα. Αν πρόκειται για μια δυσλειτουργική σχέση, το προσωρινό διάλειμμα ίσως αποβεί μοιραίο. Ενα ζευγάρι που βαριέται δεν έχει επιθυμία πια για το «μαζί» και αισθάνεται αιχμάλωτο στη σχέση του θα οδηγηθεί πιο εύκολα στις χωριστές διακοπές και στο μονοπάτι της απιστίας ή ακόμα και στον χωρισμό. Αντιθέτως, αν η σχέση είναι λειτουργική, με καλή και ειλικρινή επικοινωνία, δεν υπάρχει κάποιος κίνδυνος. Η επιθυμία για απόσταση δεν δηλώνει απαραίτητα και την επιθυμία για απιστία. Μπορεί απλώς είτε ο ένας είτε ο άλλος να επιθυμούν λίγο χρόνο μόνοι τους με τον εαυτό τους, χωρίς οι προθέσεις τους να είναι «πονηρές», αρκεί να έχουν τα χαρτιά τους ανοιχτά, παρέχοντας όλες τις λεπτομέρειες, όπως παρέα και διαμονή στο έτερον ήμισυ. Το κλειδί είναι η αμοιβαία εμπιστοσύνη των συντρόφων και η ποιότητα της σχέσης τους.

    Υπάρχουν κάποιες πρακτικές συμβουλές που θα δίνατε τόσο στις γυναίκες όσο και στους άντρες που θα βοηθούσαν να διατηρηθεί το πάθος εντός της συζυγικής κρεβατοκάμαρας;

    Κινήσεις απρόβλεπτες και ανατρεπτικές, ικανές να διατηρήσουν ακόμα και να τονώσουν τη σεξουαλική επιθυμία στο ζευγάρι, είναι η απάντηση στο ερώτημα που μου θέτετε. Ειδικότερα, ένα ταξίδι ή ένα δώρο που το άλλο σας μισό δεν περιμένει ή ακόμα και ένα ρομαντικό δείπνο που μετά από χρόνια φαντάζει ουτοπικό ίσως και αστείο είναι κάποιες από τις προτεινόμενες λύσεις. Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη φροντίδα της σεξουαλικής μας εικόνας, προκειμένου να προκαλούμε σεξουαλική έλξη ο ένας στον άλλον, όπως και την έκφραση των φαντασιώσεων και των ερωτικών μας επιθυμιών. Πράγματα που κάναμε τον πρώτο καιρό της σχέσης, του ενθουσιασμού, όπως τα ερωτικά μηνύματα μέσα στη μέρα ή τα τηλεφωνήματα, το φλερτ, η χαλάρωση και η διασκέδαση με το ταίρι μας, ενδυναμώνουν την επικοινωνία και την ψυχική επαφή, με αποτέλεσμα να τονώνεται ο συνδετικός κρίκος της σχέσης που είναι η σεξουαλική ζωή, «το σεξ». Αν, λοιπόν, το πάθος είναι η φαντασίωση που πρέπει να αποτυπωθεί σε έναν πίνακα, το πινέλο και ο καμβάς είναι η πρόκληση και η «προστυχιά».

    Η απιστία είναι αρκετά συχνή στους πολυετείς γάμους. Κατά τη γνώμη σας, προλαμβάνεται η συζυγική απιστία κι αν ναι, πώς;

    Φαινόμενο συχνό, τόσο σε πολυετείς γάμους όσο και σε μακροχρόνιες σχέσεις, πυροδοτώντας εκατοντάδες ποικίλα συναισθήματα. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε πως η πρόληψη της απιστίας συνδέεται κυρίαρχα με τα αίτια που την προκαλούν. Και τι εννοώ με αυτό: Δύο σύντροφοι που συναισθηματικά έχουν απομακρυνθεί και η επικοινωνία τους είναι κακή ή ακόμα, στη χειρότερη περίπτωση, απουσιάζει, με μια σεξουαλική ζωή λειψή, άχρωμη και άοσμη, οδηγούνται με βήμα ταχύ στο μονοπάτι της απιστίας. Η απιστία μπορεί να προληφθεί, εστιάζοντας στη φροντίδα της σχέσης, αλλά και των προσώπων που την αποτελούν. Συγκεκριμένα, η συναισθηματική και η σεξουαλική έκφραση των δύο συντρόφων, η συζήτηση, η προσεγμένη σεξουαλική εικόνα, καθώς και μια ικανοποιητική ερωτική ζωή, αλλά και η σωματική και ψυχική υγεία αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες πρόληψης. Τα δύο «μαγικά συστατικά», λοιπόν, είναι μια εικόνα συνεχώς ανανεωμένη και ένα πλούσιο φαντασιωσικά σεξουαλικό παιχνίδι, χωρίς ταμπού και ενδοιασμούς.

  • Η διατροφή του παιδιού μετά τον 1ο χρόνο

    Η διατροφή του παιδιού μετά τον 1ο χρόνο

    Μελέτες  έχουν δείξει ότι το 9% των παιδιών 2 ετών παρουσιάζει σιδηροπενική αναιμία. Επίσης, υπάρχει αυξημένη επίπτωση διαταραχών της θρέψης με τη μορφή παχυσαρκίας ή υποθρεψίας σε παιδιά και εφήβους.

    Οι στόχοι της διατροφής μετά τον 1ο χρόνο θα πρέπει να είναι:

    • H παροχή ενέργειας και θρεπτικών συστατικών για καλή ανάπτυξη.
    • H προσφορά ποικιλίας τροφών καθημερινά από όλες τις ομάδες τροφών της διατροφικής πυραμίδας.
    • H ανάπτυξη γευσιγνωσίας, αποδοχής και απόλαυσης τροφής.
    • H υιοθέτηση διατροφικής συμπεριφοράς, με σκοπό να τεθούν οι βάσεις για σωστή διατροφή μακροπρόθεσμα.

    Tο διαιτολόγιο του παιδιού προσαρμόζεται σταδιακά στο διαιτολόγιο της οικογένειας, η οποία πρέπει συνολικά να ακολουθει τους κανόνες υγιεινής διατροφής.

    Οι θερμιδικές ανάγκες προσαρμόζονται ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Έτσι ενώ ένα παιδί ενός έτους χρειάζεται περιπου 1.000 kcal, στη συνέχεια ανά έτος ηλικίας προστίθενται 100 kcal/έτος μέχρι το 11ο  και μετά 100 kcal/έτος για κορίτσια 11-15 ετών και  200 kcal/έτος για αγόρια 11-15 ετών.

    Οι τροφές περιέχουν μακροθρεπτικά συστατικά που είναι οι πρωτεΐνες, οι υδατάνθρακες και τα λίπη και μικροθρεπτικά συστατικά που είναι οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία.

    Οι πρωτεΐνες πρέπει να αποτελούν το 15%-20% του ημερήσιου διαιτολογίου και να είναι ζωικής προέλευσης και φυτικής προέλευσης.

    Οι υδατάνθρακες πρέπει να αποτελούν το 50%-55% του ημερήσιου διαιτολογίου. Το 90% αυτών πρέπει να είναι με τη μορφή των πολυσακχαριτών (άμυλο, γλυκογόνο κυτταρίνη, πηκτίνες, γλουκάνη)  και μόνο 10% ολιγοσακχαρίτες (φρουκτόζη, γλυκόζη, γαλακτόζη, λακτόζη).

    Ως αναφορά τα λίπη δεν γίνεται περιορισμός του λίπους σε παιδιά κάτω των 2 ετών. Μετά τα 2 έτη, αρχίζει σταδιακή μείωση του λίπους μέχρι 30% (και όχι κάτω του 20%). Πρέπει τα κεκορεσμένα λίπη (π.χ. ζωικά λίπη) να είναι κάτω του 10%,  τα πολυακόρεστα (π.χ. σπορέλαια)  κάτω του 10% και τα μονοακόρεστα, δηλαδή κυρίως το ελαιόλαδο, να υπερισχύουν σε αναλογία (10%-15%).

    Ο σίδηρος, το ασβέστιο, ο φωσφόρος και ο ψευδάργυρος αποτελούν σημαντικά μικροθρεπτικά συστατικά των τροφών.

    • Τροφές πλούσιες σε σίδηρο είναι το κρέας από μοσχάρι, αρνί και κατσίκι, αλλά και οι σαρδέλες, το σπανάκι, οι φακές, το μαύρο ψωμί και τα αμύγδαλα.      
    • Οι ημερήσιες ανάγκες σε ασβέστιο κυμαίνονται από 500 mg στη νηπιακή ηλικία έως 1.300 mg στους εφήβους. Κυριότερες πηγές ασβεστίου είναι κυρίως τα γαλακτοκομικά αλλά και άλλες τροφές όπως φαίνεται στον πίνακα 1.
    • Τροφές πλούσιες σε φωσφόρο  είναι το γάλα αγελάδας, η φέτα, το αυγό, το μοσχάρι, τα ψάρια και τα αμύγδαλα.
    • Τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο  είναι το μοσχάρι, το χοιρινό, τα αμύγδαλα, το πίτουρο σιταριού και οι φακές.

    Για να εκτιμήσουμε αν το διαιτολόγιο ενός παιδιού είναι σωστό, πρέπει να υποβάλουμε τα εξής ερωτήματα:

    • Πόσα γεύματα γίνονται την ημέρα;
    • Υπάρχει πρόγραμμα;
    • Υπάρχει αναλογία με τη διατροφική πυραμίδα;
    • Υπάρχουν ομάδες τροφών που δεν καταναλώνονται ποτέ;
    • Πόσα γεύματα γίνονται εκτός σπιτιού;
    • Καταναλώνονται προϊόντα χαμηλά σε λίπος σε παιδιά κάτω των δύο ετών;
    • Καταναλώνονται υπερβολικές ποσότητες τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος και αλάτι;

    Η έτοιμη τυποποιημένη τροφή (fast food) και οι διάφορες λιχουδιές δεν πρέπει να αποτελούν στοιχεία του παιδικού διαιτολογίου όχι μόνο γιατί ανεπαρκούν διαιτητικά, αλλά γιατί δυστυχώς, εγκαθίστανται ως διαιτητικές συνήθειες που ακολουθούν μέχρι την ενήλικη ζωή.

    Συμπερασματατικά πρέπει να τονιστεί ότι υπάρχει μεγάλη αναγκαιότητα για σωστές διαιτητικές οδηγίες στην παιδική ηλικία. Οι παιδίατροι μπορούν με εργαλείο τη διατροφική πυραμίδα να μεταφέρουν στους γονείς με πρακτικό τρόπο τις γνώσεις τους για τα θρεπτικά συστατικά των τροφών. Είναι πλέον ουσιαστικής σημασίας ότι η υιοθέτηση σωστού τρόπου διατροφής από την παιδική ηλικία έχει μακροχρόνια θετικά αποτελέσματα στην προαγωγή της υγείας και την πρόληψη των ασθενειών.

    Γιώτα Καφρίτσα, Παιδογαστρεντορολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών 

  • Πώς θα προλάβουμε τα παιδικά ατυχήματα στο σπίτι

    Πώς θα προλάβουμε τα παιδικά ατυχήματα στο σπίτι

    Τα περισσότερα ατυχήματα σε παιδιά ηλικίας 0-4 ετών συμβαίνουν στο σπίτι, μιας και εκεί περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους.

    Τα μικρά παιδιά είναι γεμάτα περιέργεια και δεν έχουν ανεπτυγμένη την αίσθηση του κινδύνου, γι’ αυτό και είναι σημαντικό όταν διαμορφώνουμε τους χώρους του σπιτιού μας, να λαμβάνουμε υπόψη την ηλικία, τον χαρακτήρα και τις ιδιαιτερότητες των παιδιών μας.

    Δείχνοντας την απαιτούμενη ευαισθησία και προσοχή μπορούμε να αποφύγουμε πολλά από αυτά τα ατυχήματα.

    Για να αποφύγουμε σοβαρούς τραυματισμούς είναι σημαντικό:

    • Να φυλάμε αιχμηρά και κοφτερά αντικείμενα π.χ. μαχαίρια, ψαλίδια, βελόνες και εργαλεία σε σημεία που δεν τα φτάνουν τα παιδιά.
    • Να κάνουμε τις γυάλινες πόρτες ορατές, βάζοντας αυτοκόλλητα στο σωστό ύψος. Υπάρχει και διαφανές αυτοκόλλητο υλικό για την επικάλυψη οποιασδήποτε γυάλινης επιφάνειας προς αποφυγή σοβαρού τραυματισμού σε περίπτωση ατυχήματος.
    • Τα παιδιά κάτω των τριών ετών δεν πρέπει να έχουν πρόσβαση στα παιχνίδια των μεγαλύτερων παιδιών, διότι μπορεί να αποβούν επικίνδυνα.
    • Να ελέγχουμε τακτικά τα παιχνίδια στο σπίτι και τον κήπο. Καλό είναι να βεβαιωνόμαστε ότι είναι σε καλή κατάσταση και ότι δεν υπάρχουν σπασμένα κομμάτια που μπορεί να προκαλέσουν ατυχήματα.

    Για να αποφύγουμε τις πτώσεις:

    • Δεν αφήνουμε ποτέ παιδιά μόνα σε μπαλκόνια και ταράτσες και να φροντίσουμε να υπάρχουν κατάλληλα προστατευτικά.
    • Μαθαίνουμε στα παιδιά να μαζεύουν τα παιχνίδια τους καθώς δεν πρέπει να είναι σκορπισμένα στο πάτωμα ή στις σκάλες γιατί μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά ατυχήματα.
    • Χρησιμοποιούμε αντιολισθητικό χαλάκι στην μπανιέρα ή στην ντουζιέρα.

    Για να αποφύγουμε την ηλεκτροπληξία:

    • Βάζουμε καλύμματα ασφαλείας σε όλες τις πρίζες και να αντικαθιστούμε τα παλιά και φθαρμένα καλώδια.
    • Μαθαίνουμε στα παιδιά για τον κίνδυνο της ηλεκτροπληξίας όταν χρησιμοποιούν ηλεκτρικές συσκευές.

    Για να αποφύγουμε τα εγκαύματα:

    • Ποτέ δεν αφήνουμε μόνα τα παιδιά κοντά σε αναμμένο τζάκι, σόμπα ή  άλλη καυτή επιφάνεια.
    • Δεν επιτρέπουμε στα παιδιά να χρησιμοποιούν και να παίζουν με αναπτήρες, σπίρτα ή μικροσυσκευές (π.χ. τοστιέρα, γκαζάκι).
    • Δεν αφήνουμε σε εμφανές σημείο το ηλεκτρικό σίδερο πριν ή μετά τη χρήση του.
    • Δεν επιτρέπουμε στα παιδιά να πλησιάζουν την ηλεκτρική κουζίνα, διότι ο φούρνος και οι εστίες μπορεί να προκαλέσουν έγκαυμα. Επίσης, ενημερώνουμε τα παιδιά ότι τα σκεύη μαγειρικής μπορεί να περιέχουν καυτό λάδι, νερό ή φαγητό. Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούμε τα πίσω μάτια της κουζίνας και να στρίβουμε πάντα το χερούλι της κατσαρόλας ή του τηγανιού προς τα μέσα.
    • Δεν καπνίζουμε μέσα στο σπίτι και δεν αφήνουμε τσιγάρα σε σημεία προσβάσιμα από τα παιδιά.
    • Αποθηκεύουμε χημικά προϊόντα (π.χ. απορρυπαντικά) σε σημείο που δεν μπορούν να τα φτάσουν τα παιδιά.

    Για να αποφύγουμε τις δηλητηριάσεις:

    • Αποθηκεύουμε όλα τα απορρυπαντικά, φάρμακα, φυτοφάρμακα, μπογιές και διαλυτικά εκεί που δεν τα βλέπουν και δεν τα φτάνουν τα παιδιά.

    Για να αποφύγουμε τον πνιγμό και την ασφυξία:

    • Να μην αφήνουμε ποτέ τα παιδιά μόνα στην μπανιέρα, ούτε λεπτό.
    • Πρέπει να κρύβουμε πάντα τις πλαστικές σακούλες εκεί που δεν τις βρίσκουν τα παιδιά.
    • Ποτέ να μην αφήνουμε μικροαντικείμενα εκεί που τα φτάνουν μικρά παιδιά καθώς μπορεί να τα βάλουν στο στόμα τους.
    • Ενημερώνουμε τα παιδιά για τον κίνδυνο ασφυξίας σε πολύ κλειστούς χώρους, όπως η ντουλάπα ή τα κουτιά αποθήκευσης.

    Ας κάνουμε το σπίτι μας όσο το δυνατόν ασφαλέστερο. Πάνω από όλα, ας μάθουμε στα παιδιά μας από πολύ μικρή ηλικία να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να προφυλάσσονται από αυτούς, εξηγώντας τους πώς μπορούν να αποφύγουν τα ατυχήματα.

    Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ποτέ ότι, στα μικρά παιδιά, η επίβλεψη είναι η καλύτερη πρόληψη.

    ΠΗΓΗ: Σωματείο Αντιμετώπισης Παιδικού Τραύματος

  • Γιατί είμαστε ωχροί όταν αρρωσταίνουμε;

    Γιατί είμαστε ωχροί όταν αρρωσταίνουμε;

    Είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνουν οι φοιτητές της Ιατρικής: να κοιτάζουν προσεκτικά την όψη των ασθενών τους, διότι από το χρώμα του προσώπου τους μπορούν να αποκομίσουν μια πρώτη, αρκετά κατατοπιστική εικόνα για την κατάσταση της υγείας τους.

    Το δέρμα μπορεί να έχει πολλές αποχρώσεις. Μπορεί να είναι καφετί ή ρόδινο, εξαιρετικά σκούρο ή σχεδόν λευκό. Η απόχρωσή του εξαρτάται από τα γονίδια που ρυθμίζουν την παραγωγή της μελανίνης (είναι η χρωστική ουσία του σώματος) και  δεν έχει καμία σχέση με την υγεία.

    «Tο υγιές χρώμα του δέρματος οφείλεται στο χρώμα του αίματος που κυκλοφορεί στα αγγεία κάτω από την επιδερμίδα», λέει ο Δρ Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος (Αισθητική Δερματολογία-Δερματοχειρουργική). «Τα αγγεία αυτά είναι τα τριχοειδή, που διαπερνούν τους ιστούς του δέρματος. Αναλόγως με το χρώμα που έχει το αίμα σε αυτά, αποκτά το δέρμα κυρίως του προσώπου μια υγιή ροδαλή χροιά ή γίνεται χλωμό ή, ευτυχώς σπανιότερα, κυανό».

    Η ωχρότητα του προσώπου γίνεται αμέσως αντιληπτή από τους άλλους. Το 2018 είχε δημοσιευθεί μελέτη που έδειξε πως όταν ένας ασθενής μπαίνει σε ένα δωμάτιο, οι γύρω του μπορούν σε σημαντικό ποσοστό να αντιληφθούν ότι δεν είναι καλά, ακόμα κι αν δεν βήχει ούτε έχει κάποιο άλλο εμφανές σύμπτωμα νόσου.

    Η μελέτη, που είχε πραγματοποιηθεί από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Καρολίνσκα, στη Σουηδία, είχε δείξει πως στο 64% των περιπτώσεων μπορούμε να ξεχωρίσουμε το πρόσωπο ενός υγιούς ατόμου από εκείνο ενός ασθενούς.

    Όπως εξηγεί ο κ. Μιχελάκης, το χρώμα του αίματος καθορίζεται από τα κύτταρά του. Τα πιο πολυπληθή κύτταρα του αίματος είναι τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα οποία δεσμεύουν οξυγόνο από τους πνεύμονες για να το μεταφέρουν σε όλο το σώμα. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι πλούσια σε αιμοσφαιρίνη, μία πρωτεΐνη η οποία περιέχει σίδηρο. Όταν ο σίδηρος εκτεθεί στο οξυγόνο «σκουριάζει», δηλαδή γίνεται κόκκινος. Έτσι όμως αποκτά και η αιμοσφαιρίνη φωτεινό κόκκινο χρώμα, με αποτέλεσμα να δημιουργείται το κόκκινο χρώμα του αίματος.

    «Όταν ρέουν στα τριχοειδή αγγεία άφθονα ερυθρά αιμοσφαίρια (που περιέχουν σίδηρο) και υπάρχει άφθονο οξυγόνο (το άτομο, δηλαδή, είναι υγιές), το αίμα στα τριχοειδή αγγεία είναι κατακόκκινο και έτσι αποκτά το δέρμα του προσώπου ροδοκόκκινη χροιά», λέει ο κ. Μιχελάκης. «Αν όμως ένας άνθρωπος έχει μειωμένη ροή ερυθρών αιμοσφαιρίων στα τριχοειδή αγγεία του δέρματος, τότε το δέρμα του χλωμιάζει».

    Αν και συνήθως συσχετίζουμε την ωχρότητα με το δέρμα του προσώπου, αυτή μπορεί να εκδηλωθεί και σε άλλα σημεία του σώματος, όπως στα νύχια, στα χείλη, τα ούλα και τη γλώσσα. Μάλιστα η γενικευμένη ωχρότητα είναι πιο ανησυχητική, διότι η τοπική στο πρόσωπο εμφανίζεται εύκολα, ακόμα κι όταν ένας άνθρωπος είναι απλώς πολύ κουρασμένος.

    Πού θα μπορούσε όμως να οφείλεται η μειωμένη ροή των ερυθρών αιμοσφαιρίων που προκαλεί την ωχρότητα; Υπάρχουν πολλές καταστάσεις που θα μπορούσαν να την προκαλέσουν, απαντά ο ειδικός. Μία κλασική αιτία είναι η αφυδάτωση που μπορεί να οφείλεται, π.χ., σε διάφορες λοιμώξεις όπως η γρίπη ή ακόμα και αυτή που προκαλεί ο νέος κορωνοϊός. Σε περίπτωση αφυδάτωσης ο οργανισμός μειώνει την ροή αίματος προς τα δευτερεύοντα όργανα (όπως το δέρμα και τα άκρα) για να έχει μεγαλύτερα αποθέματα για τα ζωτικά (όπως η καρδιά, ο εγκέφαλος και οι πνεύμονες). Την ίδια αντίδραση προκαλεί και η επικίνδυνα χαμηλή αρτηριακή πίεση (shock).

    Μία από τις σοβαρότερες λοιμώξεις που προκαλεί ωχρότητα είναι η σήψη (παλαιότερα λεγόταν σηψαιμία) η οποία εκδηλώνεται όταν εισβάλλουν βακτήρια στο αίμα, προκαλώντας βλάβη στα ερυθρά αιμοσφαίρια.

    Η αναιμία επίσης μπορεί να οδηγήσει σε ωχρότητα, αλλά με διαφορετικό μηχανισμό (εμποδίζει το αίμα να έχει επαρκή αριθμό υγιών ερυθρών αιμοσφαιρίων και όχι τη ροή των κυττάρων αυτών). Ο πιο συνηθισμένος τύπος είναι η σιδηροπενική αναιμία, η οποία οφείλεται στην έλλειψη σιδήρου. Η αναιμία μπορεί να προκληθεί από διάφορα αίτια που κυμαίνονται από διατροφή ανεπαρκή σε σίδηρο και αιμορραγία (π.χ. από το πεπτικό που δεν γίνεται αντιληπτή ή κατά την έμμηνο ρύση) έως καρκίνο. Γι’ αυτό και η αναιμία πάντοτε διερευνάται, ώστε να βρεθεί η αιτία της.

    Ωχρότητα στο δέρμα μπορεί να προκαλέσει και η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12. Αυτή εκδηλώνεται όταν η γαστρεντερική οδός δεν μπορεί να απορροφήσει αποτελεσματικά τη βιταμίνη από τα τρόφιμα. Η ανεπάρκεια αυτής της βιταμίνης οδηγεί σε αναιμία.

    Υπάρχει, όμως, περίπτωση να είναι ο αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων φυσιολογικός, αλλά ο οργανισμός να μην προσλαμβάνει αρκετό οξυγόνο. Σε τέτοια περίπτωση το δέρμα μπορεί αρχικά να χλωμιάσει αλλά ύστερα να σκουρύνει ή ακόμα και να αποκτήσει μια φαινομενικά μπλε χροιά (κυάνωση).

    «Τα αναπνευστικά προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν ωχρότητα, διότι εμποδίζουν την επαρκή πρόσληψη οξυγόνου», εξηγεί ο κ. Μιχελάκης. «Τα προβλήματα αυτά μπορεί να είναι χρόνια (όπως η χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια) ή οξέα (όπως μια κρίση άσθματος ή μια βαριά λοίμωξη του αναπνευστικού). Όταν τα αναπνευστικά προβλήματα είναι σοβαρά, μπορεί να οδηγήσουν σε έλλειψη οξυγόνου με συνέπεια την κυάνωση».

    Οι δυσκολίες στην αναπνοή που είναι αρκετά σοβαρές ώστε να προκαλούν ωχρότητα, υποδηλώνουν ότι ο ασθενής δεν προσλαμβάνει αρκετό οξυγόνο και είναι σημαντικό να αξιολογούνται επειγόντως από τον γιατρό, προειδοποιεί ο ειδικός. Επείγουσα αξιολόγηση απαιτείται και όταν η ωχρότητα εμφανίζεται στη διάρκεια ενός επεισοδίου αιμορραγίας ή σε ένα βρέφος με λοίμωξη του αναπνευστικού.

    Όταν, όμως, η ωχρότητα είναι το μοναδικό εμφανές σύμπτωμα σε ένα άτομο, μπορεί να περιμένει μια-δυο μέρες για να δει αν θα εξελιχθεί. Αν η ωχρότητα δεν υποχωρήσει ή επιδεινωθεί, πρέπει να την αξιολογήσει ένας γιατρός.

    Όσον αφορά τέλος την ωχρότητα που συνοδεύεται από ορισμένα άλλα συμπτώματα, καλό είναι επικοινωνούν οι ασθενείς με τον γιατρό για να τους πει τι να κάνουν. Τέτοια συμπτώματα είναι ο υψηλός πυρετός σε ενήλικα ή γενικώς ο πυρετός σε βρέφος, οι διογκωμένοι λεμφαδένες, το οίδημα σε περιοχή τραυματισμού, ο κοιλιακός πόνος και η κίτρινη χροιά στο δέρμα ή στα μάτια.

  • Μασάμε Αργά Σημαίνει Ζούμε Καλά

    Μασάμε Αργά Σημαίνει Ζούμε Καλά

    Όλα ξεκινούν από το μυαλό. Αυτό είναι μία πραγματικότητα, που αγγίζει πολλές εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας, όπως και της διατροφής.

    Το μυαλό μας λοιπόν μπορεί να γίνει πολύ πειστικό, ακόμη κι όταν πρόκειται για αλλαγές στις συνήθειές μας.Αρκεί να το θέλει (το θυμικό) και να εκπαιδευτεί σωστά προς την επιθυμητή κατεύθυνση (η προσπάθεια).Μία από τις αλλαγές που πρέπει να κάνουμε το 2019, είναι να μασάμε αργά το φαγητό που καταναλώνουμε. Η δικαιολογία που χρησιμοποιούμε οι περισσότεροι, είναι ότι δεν υπάρχει χρόνος και τρώμε πάντα πολύ γρήγορα. Στην πραγματικότητα όμως μπορεί να αφιερώνεις τα ίδια λεπτά, αλλά να μην τα αξιοποιείς σωστά.

    Προτίμησε να δώσεις έμφαση στο γεύμα σου και όχι να παίζεις με το κινητό την ώρα του lunch break. Το φαγητό αποτελεί μία ιεροτελεστία, μέσα από την οποία γεμίζουμε θετική διάθεση και ενέργεια για να συνεχίσουμε. Γιατί λοιπόν να μην του δίνουμε την απαραίτητη προσοχή;

    Το τρίπτυχο επίγνωση- έρευνα- απόλαυση θα φέρει το επιθυμητό για τον καθένα μας αποτέλεσμα!

    Άλλωστε ας μην ξεχνάμε και τους βουδιστές που υποστηρίζουν ότι δεν είμαστε αυτό που τρώμε, αλλά όλα εξαρτώνται από το ΠΩΣ τρώμε. Ο στόχος του mindful eating (γιατί ουσιαστικά γι’ αυτή τη θεωρία μιλάμε) είναι η σωστή ενημέρωση γύρω από τα θέματα διατροφής κι η αύξηση της απόλαυσης κατά την ώρα του φαγητού. Αν παραμένουμε συγκεντρωμένοι σε αυτό που τρώμε, μασάμε αργά και σωστά, το πιο πιθανό είναι να χορτάσουμε με μικρότερη ποσότητα.

    Οι έρευνες που αποδεικνύουν πως πρέπει να μασάμε αργά.

    Σύμφωνα με μία ιαπωνική επιστημονική μελέτη, με επικεφαλής τον Τακαγιούκι Γιαμάτζι του Πανεπιστημίου της Χιροσίμα, το αργό μάσημα αποτελεί κρίσιμη αλλαγή στον τρόπο ζωής αφού μειώνει τον κίνδυνο μεταβολικού συνδρόμου.

    Όταν οι άνθρωποι τρώνε γρήγορα, δεν χορταίνουν εύκολα και τείνουν να ξαναφάνε. Επίσης το γρήγορο μάσημα προκαλεί μεγαλύτερες αυξομειώσεις του σακχάρου, πράγμα που μπορεί να οδηγήσει σε ινσουλινοαντοχή» δήλωσε ο Γιαμάτζι.

    Όπως διαπιστώθηκε, όσοι μασούν γρήγορα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα (11,6%) να εμφανίσουν μεταβολικό σύνδρομο, σε σχέση με όσους έτρωγαν με κανονικό ρυθμό (6,5%) ή με αργό (2,3%).

    Το μεταβολικό σύνδρομο εκδηλώνεται, όταν κάποιος έχει τρεις τουλάχιστον από τους εξής παράγοντες κινδύνου: παχυσαρκία ιδίως στην κοιλιά, υψηλό επίπεδο σακχάρου, υπέρταση, υψηλά τριγλυκερίδια και υψηλή «κακή» χοληστερίνη (LDL).

    Ποια είναι τα οφέλη του να μασάμε αργά:
    1. Απολαμβάνουμε το φαγητό μας και αντιλαμβανόμαστε κάθε γεύση του γεύματός μας.
    2. Εκτιμούμε περισσότερο τα γεύματα της ημέρας.
    3. Συνδεόμαστε με τον εαυτό μας και τις ανάγκες του οργανισμού μας τη δεδομένη στιγμή.
    4. Βοηθάμε στη διατήρηση των κιλών μας, αφού το γρήγορο μάσημα έχει αποδειχθεί πως ενδέχεται να οδηγήσει σε παχυσαρκία ή έστω στην αύξηση του βάρους μέσα στα χρόνια.
    5. Συμβάλλουμε στην καλύτερη πέψη.
    6. Επαναστατούμε σε μία δύσκολη καθημερινότητα και υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι οι μικρές αλλαγές στη διατροφή μας θα φέρουν τις μεγάλες αλλαγές στη ζωή μας.

    Θαλής Παναγιώτου – Διατροφολόγος

  • Κατοικίδια: Σπουδαίος σύμμαχος στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης του παιδιού

    Κατοικίδια: Σπουδαίος σύμμαχος στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης του παιδιού

    Όλοι μας έχουμε δει μικρά παιδιά να τρέχουν να πιάσουν περιστέρια σε μια πλατεία, να αγκαλιάζουν ένα σκυλάκι, να κρατούν σφιχτά ένα γατάκι, να παρατηρούν μια χελώνα.

    Ένα ζωάκι είναι ένας εξαιρετικά υπομονετικός ακροατής, ένας συμπαίκτης με ιδιαίτερα ευχάριστα γνωρίσματα: Δεν κρίνει, δεν διακόπτει, δεν παρεμβαίνει σε καμία ιστορία που ένα παιδί τού αφηγείται, δείχνει πάντα κατανόηση σε κακούς βαθμούς, σε μια στεναχώρια, σε μια δύσκολη στιγμή. Είναι ένας σπουδαίος σύμμαχος στην ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης του παιδιού, που δεν θα το προδώσει ποτέ!

    Η επιστήμη έχει εμπεριστατωμένα εξετάσει τα πολλαπλά οφέλη των κατοικίδιων στην υγεία, στην ψυχική ανάπτυξη και την ευεξία των παιδιών. Οι μελέτες δείχνουν ότι τα ζώα μπορούν να λειτουργήσουν ως προστασία από στρεσογόνους παράγοντες, μετριάζοντας το αίσθημα της δυσφορίας που προκαλούν οι αγχωτικές εμπειρίες, μειώνοντας την αίσθηση του σωματικού και συναισθηματικού πόνου, ενώ η κατοχή ενός σκύλου, ειδικότερα, μπορεί να προάγει έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής.

    Τα κατοικίδια παρέχουν στα παιδιά συναισθηματική υποστήριξη και ένα αίσθημα ασφάλειας. Σε σχετική μελέτη βρέθηκε ότι νήπια και βρέφη που μεγαλώνουν με ένα ζώο συντροφιάς τείνουν να μην πιπιλούν τον αντίχειρά τους (κλασικό παράδειγμα συναισθηματικής ανασφάλειας), καθώς τρέφουν γνωστικά τον εγκέφαλο τους από την επικοινωνία με το ζωάκι που υπάρχει στο σπίτι, όταν οι γονείς είναι απασχολημένοι.

    Το κατοικίδιο μπορεί να ενδυναμώσει ουσιαστικά την κοινωνικότητα ακόμα και των πιο «δειλών» μικρών παιδιών. Μέσα στο σπίτι, το κατοικίδιο δεν συμμορφώνει το παιδί, αλλά το αποδέχεται και το αγαπά, με αποτέλεσμα το παιδί να θεμελιώνει καλύτερη εικόνα του εαυτού του. Έξω από το σπίτι, ένα παιδάκι που κάνει βόλτα με το κατοικίδιό του γίνεται εύκολα πόλος έλξης από άλλα παιδιά που θα πλησιάσουν να το χαϊδέψουν ή να παίξουν μαζί του, ενδυναμώνοντας την κοινωνική εικόνα του παιδιού.

    Η φροντίδα των σωματικών αναγκών του κατοικίδιου από το παιδί ενισχύει την κοινωνική ευθύνη αλλά και την αυτοεκτίμηση από την ικανοποίηση που παίρνει ως φροντιστής του κατοικίδιου, με αποτέλεσμα να μεγαλώνει με τις αξίες της υπευθυνότητας και της εμπιστοσύνης.

    Εκτός από τις σωματικές ανάγκες του ζώου, τα παιδιά μαθαίνουν να φροντίζουν και τις συναισθηματικές ανάγκες του μικρού τους φίλου (π.χ., όταν είναι κουρασμένο και δεν θέλει να παίξει ή ακόμα όταν φοβάται στον κτηνίατρο). Με τον τρόπο αυτό διδάσκονται για τα συναισθήματα των άλλων και τα για δικά τους, μέσα από την αλληλεπίδραση. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της συναισθηματικής νοημοσύνης είναι η «ενσυναίσθηση», η ικανότητα, δηλαδή, ενός προσώπου να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί τα συναισθήματα του άλλου. Η ενσυναίσθηση βοηθά το παιδί στην αυτορρύθμιση και την οριοθέτηση της συμπεριφοράς του, σεβόμενο τις ανάγκες του άλλου. Με τη βοήθεια των γονέων, ένα κατοικίδιο μπορεί να προσφέρει μια εξαιρετική ευκαιρία για την ανάπτυξη της έννοιας της «ενσυναίσθησης».

  • Χυμοί φρούτων: Η σημασία τους για την υγεία

    Χυμοί φρούτων: Η σημασία τους για την υγεία

    Οι χυμοί είναι μια πολύ ισχυρή πηγή θρεπτικών συστατικών για το ανθρώπινο σώμα. Με οποιαδήποτε μορφή και εάν καταναλωθούν, φρέσκοι, εμφιαλωμένοι, σε κουτιά ή ακόμη ύστερα από κατάψυξη, διατηρούν ένα πλούσιο περιεχόμενο σε θρεπτικές ουσίες που ευεργετούν τον ανθρώπινο οργανισμό.

    Η κατανάλωση χυμών είναι ισοδύναμο με την κατανάλωση φρούτων εκτός από το γεγονός ότι οι χυμοί δεν περιέχουν τις πολύτιμες φυτικές ίνες των φρούτων. Είναι καλύτερα κάποιος να τρώει φρούτα, αλλά το δεύτερο καλύτερο είναι να πίνει χυμούς. Οι χυμοί είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπη. Περιέχουν όμως ψηλές ποσότητες βιταμινών, μεταλλικών στοιχείων και ιχνοστοιχείων, διότι χρειάζονται αρκετά τεμάχια φρούτων για να δημιουργηθεί για παράδειγμα ένα ποτήρι χυμού.

    Το κάθε είδος χυμού έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που επιδρούν θετικά στην υγεία:

    Χυμός μήλου: Ένα ποτήρι χυμού μήλου περιέχει περισσότερο κάλιο παρά μισή μπανάνα. Το κάλιο είναι σημαντικό στοιχείο για τον οργανισμό και παίζει ρόλο στη ρύθμιση της πίεσης. Ο χυμός μήλου είναι πιο ήπιος για το στομάχι, παρά οι χυμοί των εσπεριδοειδών. Έχει λιγότερες θερμίδες από τον χυμό των σταφυλιών.

    Χυμός καρότων: Ο χυμός καρότων είναι πάρα πολύ πλούσιος σε βιταμίνες. Ένα ποτήρι χυμού καρότου παρέχει στον οργανισμό μας 6 φορές περισσότερο βήτα-καροτένιο από την ελάχιστη ποσότητα που χρειάζεται καθημερινά ο οργανισμός μας. Το βήτα-καροτένιο προστατεύει την καρδιά, διότι παρεμβαίνει θετικά στον μεταβολισμό της κακής χοληστερόλης από τον οργανισμό μας. Ο χυμός καρότου είναι, επίσης, πλούσιος σε βιταμίνη C, η οποία είναι πολύ σημαντική για την άμυνα του οργανισμού μας εναντίον των μολύνσεων και για την πρόληψη του καρκίνου.

    Χυμός μούρων: Δεν περιέχει πολλή ζάχαρη στη φυσική του μορφή και είναι αρκετά οξύς. Για τον λόγο αυτό οι περισσότερες εμπορικές συσκευασίες προσθέτουν ζάχαρη και νερό. Παρά το γεγονός αυτό, ο χυμός μούρων είναι γνωστό ότι βοηθά στην πρόληψη των ουρολοιμώξεων. Ορισμένες έρευνες έδειξαν ότι όταν κάποιος πιει ένα ποτήρι χυμού μούρων μόλις αντιληφθεί τα πρώτα σημάδια ουρολοίμωξης, αυτό μπορεί να τον βοηθήσει, διότι καταπολεμούνται τα βακτηρίδια που είναι υπεύθυνα για τη μόλυνση. Επίσης ο χυμός μούρων είναι πλούσιος σε βιταμίνη C. Ένα ποτήρι χυμού μούρων περιέχει την ποσότητα βιταμίνης C που χρειαζόμαστε κάθε μέρα.
    Χυμός σταφυλιών: Ο χυμός σταφυλιών είναι πλούσιος σε φλαβονοειδείς ουσίες που έχουν προστατευτικό ρόλο για την καρδιά και βοηθούν στην πρόληψη θρομβωτικών φαινομένων που μπορεί να είναι η αιτία καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.

    Χυμός πορτοκαλιού: Ο χυμός πορτοκαλιού είναι ο πλέον δημοφιλής χυμός. Έχει εξαίρετη γεύση, αλλά είναι επίσης πολύ πλούσιος σε βιταμίνες και άλλα θρεπτικά στοιχεία. Περιέχει μαγνήσιο που είναι σημαντικό για την υγεία των οστών. Ένα ποτήρι χυμού πορτοκαλιού περιέχει 2 φορές την ποσότητα βιταμίνης C που χρειάζεται καθημερινά ο οργανισμός μας. Επίσης, ο χυμός πορτοκαλιού περιέχει φυλλικό οξύ, το οποίο βοηθά στην καλύτερη υγεία του αγγειακού συστήματος, με αποτέλεσμα να μειώνει τον κίνδυνο για καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικά επεισόδια. Επίσης, το φυλλικό οξύ παίζει ρόλο στην πρόληψη δημιουργίας ανωμαλιών της σπονδυλικής στήλης, του νωτιαίου μυελού και του εγκεφάλου στα έμβρυα και συστήνεται για τις γυναίκες που προγραμματίζουν να μείνουν έγκυες. Υπάρχουν επίσης και χυμοί πορτοκαλιού, οι οποίοι εμπλουτίζονται σε ασβέστιο και μπορούν να είναι μια σημαντική εναλλακτική πηγή ασβεστίου για άτομα που δεν μπορούν να πίνουν γάλα λόγω προβλήματος με τη λακτόζη.

    Διαπιστώνουμε, λοιπόν, ότι οι χυμοί είναι πολύτιμοι σύμμαχοί μας. Μπορούν να συμπληρώνουν τα φρούτα και τα λαχανικά που πρέπει να καταναλώνουμε κάθε μέρα. Παράλληλα, αποτελούν πολύτιμη πηγή νερού και ευεργετικών στοιχείων για τον οργανισμό μας. Στις ζεστές εποχές του χρόνου, που ο ήλιος καίει και οι ανάγκες σε νερό αυξάνονται, είναι προτιμότερο εκτός από το νερό, αντί να καταναλώνονται οποιαδήποτε άλλα βιομηχανικά ποτά, να προτιμούνται χυμοί κάτω από οποιαδήποτε μορφή συσκευασίας.

    Μικρές διαφορές ως προς τη διατροφική τους αξία έχουν οι φρέσκοι και οι τυποποιημένοι χυμοί φρούτων…

    Ελάχιστες διαφορές ως προς τη διατροφική τους αξία έχουν οι φρέσκοι χυμοί φρούτων από τους τυποποιημένους, σύμφωνα με ισπανική μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of the Science of Food and Agriculture».

    Ερευνητές του Πανεπιστημίου Ciudad της Μαδρίτης με επικεφαλής τη δρα Πιλάρ Κάνο ανέλυσαν σε εργαστηριακές συνθήκες δείγματα παστεριωμένων χυμών από πορτοκάλι και τα συνέκριναν με δείγματα φρεσκοστυμμένου χυμού, επικεντρώνοντας τις μετρήσεις όχι μόνο στα επίπεδα της βιταμίνης C, αλλά και άλλων, αντιοξειδωτικών ουσιών, όπως τα φλαβονοειδή και τα καροτενοειδή. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων δεν έδειξαν σημαντική διαφοροποίηση μεταξύ των φρεσκοστυμμένων και των παστεριωμένων φρουτοχυμών. Η επιστημονική ομάδα της δρα Κάνο σημειώνει ότι οι χυμοί φρούτων είναι η βασική πηγή των αντιοξειδωτικών ουσιών στον ανεπτυγμένο κόσμο.
    Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αντιοξειδωτικές ουσίες έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι προστατεύουν τον οργανισμό από τις ελεύθερες ρίζες και τη βλάβη που αυτές επιφέρουν στα κύτταρα. Σχολιάζοντας το αποτέλεσμα της μελέτης η δρ Γκέιλ Γκόλντμπεργκ του Βρετανικού Ιδρύματος Διατροφής τόνισε ότι η μελέτη είναι πράγματι ενδιαφέρουσα, αλλά θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι αντιοξειδωτικές ουσίες που περιέχουν οι τυποποιημένοι χυμοί φρούτων λειτουργούν τελείως διαφορετικά σε εργαστηριακές συνθήκες συγκριτικά με το ανθρώπινο σώμα.
    Αυτό σημαίνει ότι το αναμφισβήτητο πλεονέκτημα των φυσικών χυμών, που είναι ότι προσφέρουν καλύτερη γεύση, δεν είναι το μόνο, αλλά παράλληλα παρέχουν απλόχερα και τα συνολικότερα οφέλη της φύσης στον ανθρώπινο οργανισμό.

    Δημήτρης Γρηγοράκης, Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc

  • Κυτταρίτιδα: Η παθολογική προσέγγιση

    Κυτταρίτιδα: Η παθολογική προσέγγιση

    Το μεταβολικό σύνδρομο που είναι γνωστό στους περισσότερους από εμάς δεν έχει μόνον συνέπειες στα συστήματα του σώματος που συνήθως αναφέρονται.

    Νεότερα δεδομένα το συνδέουν σαφώς με αλλαγές στην εικόνα του δέρματος (χαλάρωση, κυτταρίτιδα). Το ευχάριστο είναι ότι η παθολογία που αναπτύσσεται κάτω από την επιφάνεια του δέρματος μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά και έτσι να οδηγηθεί μια γυναίκα όχι μόνο στην αντιμετώπιση των διαταραχών που είναι ορατές αλλά και στο ευρύτερο τοπίο της υγείας.

    Tι είναι η κυτταρίτιδα και ποια σχέση έχει με το μεταβολισμό μας;

    Αναφέρεστε στο συχνό πονοκέφαλο των γυναικών, τη λεγόμενη κυτταρίτιδα, που πολύ συχνά ταλαιπωρεί το σώμα τους, με τη γνωστή σε όλες δυσάρεστη εικόνα στους μηρούς και τους γλουτούς, με τις λακουβίτσες και τη θαμπή εικόνα, peau d’ orange. Όσον αφορά τη σχέση με το μεταβολισμό, συνηθίζω να εξηγώ στις γυναίκες, που έρχονται για να λύσουν το πρόβλημα τους, την παθοφυσιολογία, που κρύβεται πίσω από αυτήν τη διαταραχή. Εξηγώ, λοιπόν, ότι αυτό συμβαίνει, όταν οι εναποθέσεις λίπους “σπρώχνουν” εκ των έσω, δια μέσου του συνδετικού ιστού, κάτω από το δέρμα και “τσαλακώνουν” την επιφάνεια του δέρματος.

    Με ποιες άλλες ορολογίες συναντούμε την κυτταρίτιδα και ποια σχέση έχει με τη δερματική βλάβη από στρεπτόκοκκο ή σταφυλόκοκκο;

    Είναι εντελώς διαφορετική διαταραχή, αλλά κάνετε πολύ καλά που το αναφέρετε. Ειδικά, η από στρεπτόκοκκο είναι αυτή που αναφέρεται και ως flesh-eating infection (fasciitis). Για τη δική μας κυτταρίτιδα, που δεν έχει σχέση με αυτά, υπάρχουν πολλές, άλλες ονομασίες όπως το peau d’ orange (φλοιός πορτοκαλιού), cottage-cheese skin κ.λπ.

    Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα φύλα και γιατί;

    Μπορεί να βρεθεί και στα δύο φύλα, αλλά πολύ πιο συχνά στις γυναίκες, λόγω πολλών παραγόντων όπως της διαφορετικής κατανομής του λίπους, του συνδετικού ιστού και των μυών. Κατά τη γνώμη μου, παίζουν ρόλο και άλλοι παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα, η διατροφή, η έλλειψη άσκησης και η μη έγκαιρη θεραπευτική αντιμετώπιση. Ο αργός μεταβολισμός που μπορούμε άνετα να επιταχύνουμε, οι ορμονικές αλλαγές στο σώμα των κυριών (μικρών και μεγάλων) και η αφυδάτωση παίζουν, επίσης, ρόλο σημαντικό.

    Υπάρχει κάποια μη φαρμακευτική αντιμετώπιση με φυσικό τρόπο;

    Υπάρχουν αρκετά, τοπικά προϊόντα που περιέχουν caffeine, aminophylline, theophyllin, βιταμίνες – ρετινόλη κ.λπ. και στοχεύουν στη λιπόλυση Η τελευταία (ως κρέμα 0.3%), για αρκετούς μήνες βοηθά. Αυτό που ανέφερα, όμως, είναι όντως ότι μία γρήγορη, φυσική προσέγγιση με ένα φυσικό μη φαρμακευτικό gel -G21 Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας (Εφευρέτης: Αδαμίδης Σωτήρης)και μία συμπληρωματική αγωγή, που διώχνει άμεσα την κατακράτηση, αφού πρώτα μέσα σε λίγα λεπτά αναλύσουμε το μεταβολικό profile της κυρίας με την κυτταρίτιδα, αλλά ίσως και το τοπικό της λίπος (ψωμάκια), σε συνδυασμό με μία γενικότερη ανάγκη μείωσης βάρους και πιο υγιούς πορείας, βοηθούν. Έχει μεγάλη σημασία ο τρόπος, που εφαρμόζονται, για την ενίσχυση του υποδόριου. Και εκεί λειτουργούμε φυσικά, μη επεμβατικά και ανώδυνα. Δεν θα συνιστούσα επεμβατικές μεθόδους, όπως ενέσιμες (με χημικές ουσίες που περνούν κάτω από το δέρμα), ή λιποαναρροφήσεις, αν προηγουμένως δεν εφαρμοσθεί το απλό πρωτόκολλο που σας περιέγραψα.

    Η ομορφιά αποτελεί ισχυρό κίνητρο για καλύτερη υγεία, για αυτό σε κάθε συνέδριο της ευρωπαϊκής εταιρείας για τα μεταβολικά νοσήματα, την παχυσαρκία και το διαβήτη (ESoDiMeSO) φροντίζω να υπάρχει σχετική ομιλία. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι σχεδόν το 90% των γυναικών θα έχουν κυτταρίτιδα κάποια στιγμή στη ζωή τους και αυτό αφορά και τις μικρές ηλικίες, όσο και αν ακούγεται περίεργο. Ουσιαστικά πρόκειται για μία υγιεινή φροντίδα του σώματος, που είναι καλό να επαναλαμβάνεται, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε γυναίκας. Συνήθως, αρκούν μία με δύο φορές το χρόνο. Μας συμβουλεύονται για κυτταρίτιδα, τοπικό λίπος, αλλά και μεταβολικά προβλήματα, ειδικά πριν το καλοκαίρι. Η αλλαγή είναι στις περισσότερες των περιπτώσεων άμεση, με εξατομίκευση πάντοτε.

    Σε ποια σημεία του σώματος εμφανίζεται η κυτταρίτιδα κ. Αδαμίδη;

    Σχεδόν παντού. Ακόμα και στο στήθος και στα μπράτσα, στο κάτω μέρος της κοιλιάς και φυσικά στους γλουτούς, από όπου και συνήθως την απομακρύνουμε πολύ σύντομα και πιο εύκολα.

    Τι άλλο εκτός από αυτά που μας λέτε θα μπορούσαν να βοηθήσουν;

    Μία δίαιτα χαμηλή σε λιπαρά (που θα περιέχει όμως αυγά), η μείωση του καπνίσματος, μία αθλητική δραστηριότητα που δεν θα είναι όμως ίδια για όλες τις κύριες, η κατόπιν ιατρικής οδηγίας ηλιοθεραπεία, κάποιες βιταμίνες. Και από την εμπειρία μου, βοηθά πολύ η μείωση του stress. Συνήθως, η ανάλυση, που σας ανέφερα ότι κάνουμε στο ιατρείο, μας δείχνει το δρόμο για την κάθε περίπτωση ξεχωριστά, ώστε να μειώσουμε όχι μόνο την κυτταρίτιδα που “καίει” τις πιο πολλές γυναίκες, δηλαδή το τοπικό πάχος, αλλά και το συνολικό βάρος. Μιλάμε, δηλαδή, για μία ουσιαστική βελτίωση του σώματος μας, με πολλαπλά οφέλη για τις γυναίκες, που μας συμβουλεύονται.

    Έχετε παρουσιάσει σε Συνέδρια της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Διαβήτη Μεταβολικού Συνδρόμου & Παχυσαρκίας στην οποία είστε πρόεδρος, εργασίες σας πάνω στο θέμα που συζητάμε. Ετοιμάζετε κάτι ακόμα?

    Ναι, σύντομα θα κυκλοφορήσει το σχετικό βιβλίο με τίτλο :

    From Metabolic Syndrome to Cellulite – A Medical Approach, στο οποίο αναλύονται με απλό τρόπο τόσο η παθοφυσιολογία, όσο και η θεραπευτική απάντηση στην κυτταρίτιδα με την πρωτότυπη μη επεμβατική μέθοδό μας ( CRMP :Cellulite Removal Medical Protocol) την οποία έχουν δοκιμάσει πολλές επώνυμες κυρίες με εξαιρετικά αποτελέσματα , όχι μόνο στην εμφάνιση τους ή την κατακράτηση υγρών από την οποία υποφέρουν όλες σχεδόν οι γυναίκες αλλά και τη μείωση του σωματικού βάρους και στη βελτίωση σημαντικών δεικτών της καρδιαγγειακής τους υγείας.

    Sotitris-Adamidis

    Σωτήρης Αδαμίδης MD PhD, Παθολόγος, Πρόεδρος ESoDiMeSO, Διευθυντής Α΄ Παθολογικής Κλινικής, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών

    Εικόνα2

    Νίκος Αδαμίδης MD Α΄ Παθολογική Κλινική, Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Mέλος ESoDiMeSO

  • Επηρεάζει η διατροφή την ψυχοσωματική ανάπτυξη του ατόμου;

    Επηρεάζει η διατροφή την ψυχοσωματική ανάπτυξη του ατόμου;

    H επίδραση της διατροφής στη σωματική και ψυχική ισορροπία του ατόμου, έχει απασχολήσει αρκετά τον επιστημονικό κόσμο, τα τελευταία χρόνια.

    Η εμβρυϊκή, νεογνική και πρώτη βρεφική ηλικία αποτελούν κρίσιμες περιόδους, όπου το γενετικό δυναμικό του ατόμου σε συνδυασμό με τις επιδράσεις του περιβάλλοντος παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εγκεφαλική ανάπτυξη και στην αναπτυξιακή του πορεία.

    Επηρεάζει όμως η διατροφή την νευροαναπτυξιακή εξέλιξη των παιδιών μας και αν ναι με ποιο τρόπο;

    Από τα πρώτα κιόλας στάδια ανάπτυξης του νέου οργανισμού, κατά την περίοδο της κύησης, η κατάλληλη τροφή και η πρόσληψη απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, είναι γνωστό ότι είναι σημαντική τόσο για την κυοφορούσα μητέρα, όσο και για το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Η επαρκής τροφοδότηση του εμβρύου με τα κατάλληλα θρεπτικά συστατικά, σε μια περίοδο μεγάλης πλαστικότητας για τον ανθρώπινο εγκέφαλο, είναι αυτή που θα καθορίσει και θα επηρεάσει τη νόηση, τη συμπεριφορά και την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του ατόμου αυτού.

    Μελέτες έδειξαν ότι παιδιά με πτωχή πρόσληψη θρεπτικών συστατικών ως έμβρυα, εμφανίζουν συχνότερα αναπτυξιακές, αλλά και νευροψυχιατρικές διαταραχές, πτωχή ακαδημαϊκή επίδοση, διαταραχές προσοχής και συναισθήματος ή μαθησιακά προβλήματα. Τη θρέψη του εμβρύου, μπορεί να επηρεάσουν πολλοί παράγοντες. Για παράδειγμα το χαμηλό σωματικό βάρος της μητέρας, η εγκυμοσύνη στην εφηβεία, η παθολογία του πλακούντα ή το πτωχό διατροφικό περιβάλλον.

    Πέρα όμως από την περίοδο της κύησης, εξίσου σημαντικές για το κεντρικό νευρικό σύστημα, φαίνεται να είναι η νεογνική και η πρώτη βρεφική ηλικία. Από τη 16η ημέρα της ενδομήτριας ζωής που αρχίζει ο σχηματισμός του εγκεφαλικού ιστού, νέοι νευρώνες, νέες συνάψεις και μυελίνη οικοδομούν τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο του εμβρύου και η διαδικασία αυτή συνεχίζεται και ολοκληρώνεται μετά τη γέννηση (blooming and pruning). Ανεπαρκής προσφορά ενέργειας, πρωτεϊνών, λιπαρών οξέων, βιταμινών και ιχνοστοιχείων, έχει βρεθεί ότι επηρεάζουν αρνητικά την φυσιολογική ωρίμανση.

    Η τροφή αποτελεί σημαντικό περιβαλλοντικό παράγοντα, που σε αντίθεση με άλλους, όπως είναι η «οικογένεια», η «εκπαίδευση» ή τα «ερεθίσματα», μπορεί να δράσει άμεσα στο γενετικό υλικό του ατόμου, τροποποιώντας τον φαινότυπο. Η ανεπαρκής ή η ακατάλληλη διατροφή σε κρίσιμες ηλικιακές περιόδους, μπορεί να επηρεάσει τη δομή και τη συνοχή του εγκεφαλικού ιστού, τη νευρονική μετανάστευση και τη συναπτογένεση και να δράσει μέσω επιγενετικών μηχανισμών επηρεάζοντας το αναπτυξιακό προσδόκιμο του ατόμου. Οι επιδράσεις του υποσιτισμού, κυρίως σε χρόνια βάση, σε συνδυασμό με το γενετικό δυναμικό του κάθε ατόμου, μπορούν να οδηγήσουν σε παθολογική ή μη αναπτυξιακή πορεία. Για παράδειγμα, έχει βρεθεί ότι νεογνά με χαμηλό βάρος γέννησης σε αναπτυγμένες χώρες, με υψηλό κοινωνικοικονομικό επίπεδο (υψηλής θρεπτικής αξίας διατροφή), βρίσκονται σε χαμηλότερο κίνδυνο για αναπτυξιακά προβλήματα, σε σχέση με αντίστοιχα νεογνά χαμηλού βάρους, τα οποία θα γεννηθούν σε μειονεκτικότερα περιβάλλοντα. Τα παιδιά αυτά, συχνά έχουν ελλιπή σωματική ανάπτυξη, ελλείμματα σε κινητικές και γνωσιακές δεξιότητες, χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης, αρρωσταίνουν συχνότερα και εμφανίζουν περισσότερες επιπλοκές των κοινών λοιμώξεων, είναι λιγότερο κινητικά και κοινωνικά, ενώ συχνά εμφανίζουν προβλήματα συμπεριφοράς, προσοχής και συναισθήματος.

    Η πορεία αυτή, αναπτυξιακής έκπτωσης, είναι αναστρέψιμη;

    Παράγοντες που φαίνεται να επιδρούν και να τροποποιούν την επίδραση του υποσιτισμού σε νεαρή ηλικία είναι το υψηλό κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, η γνωσιακή ενεργοποίηση από τη νηπιακή κιόλας ηλικία, η αντισταθμιστική επιτάχυνση της αύξησης, η μετέπειτα ισορροπημένη σε θρεπτικά συστατικά και η παρατεταμένη διάρκεια του αποκλειστικού μητρικού θηλασμού. Ο μητρικός θηλασμός έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη νοητική ανάπτυξη του ατόμου πολλαπλώς. Το μητρικό γάλα είναι προϊόν υψηλής βιολογικής αξίας για το βρέφος, περιέχει θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, διαλυτές ανοσοσφαιρίνες, ορμόνες και πρεβιοτικά. Πέρα από τη θρεπτική του αξία, η ίδια η πράξη του μητρικού θηλασμού βελτιώνει τη σχέση μητέρας-βρέφους, επισφραγίζει την ποιότητα και τη σταθερότητα του συναισθηματικού δεσμού, με αποτέλεσμα την καλύτερη νοητική και συναισθηματική ανάπτυξη του βρέφους. Ο μητρικός θηλασμός με την ορμονική διέγερση στον εγκέφαλο της μητέρας, συμβάλει στη μείωση του άγχους και των αρνητικών συναισθημάτων της, με αποτέλεσμα επιπλέον ενίσχυση του δεσμού, παροχή καλύτερης φροντίδας και αρτιότερη ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του βρέφους.

    Πέρα από το μητρικό θηλασμό, έχει βρεθεί πως και άλλα θρεπτικά συστατικά παίζουν σημαντικό ρόλο στην αρτιότερη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη του ατόμου. Το ιώδιο, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (α-λινολενικό οξύ, δοκοσαεξανοϊκό οξύ, αραχιδονικό οξύ), το φυλλικό οξύ, οι βιταμίνες και άλλα ιχνοστοιχεία είναι μερικά από αυτά. Πολλά από τα συστατικά αυτά, αποτελούν δομικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών, του εγκεφαλικού ιστού και των ορμονών, αλλά και συμπαράγοντες ή καταλύτες μεταβολικών διεργασιών του οργανισμού, ενώ πολλά προσλαμβάνονται αποκλειστικά μέσω της διατροφής, αφού δεν μπορούν να συντεθούν στο σώμα.

    Αν και φαντάζει αυτονόητο ότι ημερησίως ο καθένας μπορεί να προσλάβει σχεδόν όλα τα απαραίτητα συστατικά με την τροφή, αυτό δεν ισχύει, αφού υπολογίζεται ότι το 25% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από σιδηροπενική αναιμία, το 33% έχει ανεπαρκή πρόσληψη ψευδαργύρου, ενώ το 30% ανεπαρκή πρόσληψη ιωδίου. Υπολογίζεται ότι 200 εκατομμύρια παιδιά κάτω από 5 χρονών, που ζουν σε χαμηλού και μέσου οικονομικού επιπέδου χώρες, δε θα καταφέρουν να φτάσουν το αναπτυξιακό τους δυναμικό και ένας σημαντικός παράγοντας θα είναι η ανεπαρκής πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Η διατροφή, φαίνεται πως αποτελεί σημαντικό τροποποιητικό παράγοντα της νευροαναπτυξιακής εξέλιξης του ατόμου. Μπορεί να επηρεάσει τη σωματική αλλά και τη ψυχοσαυναισθηματική του ανάπτυξη. Χαμηλή ποιότητα τροφής ή ανεπαρκής ημερήσια πρόσληψη θρεπτικών συστατικών, είναι παράγοντες ζωτικής σημασίας, για την αναπτυξιακή ολοκλήρωση ή μη, του ατόμου. Όλα τα παιδιά πρέπει να μπορούν να εκπληρώσουν το αναπτυξιακό τους δυναμικό. Ας τα βοηθήσουμε, παρέχοντας τους πλούσια διατροφικά γεύματα, καθημερινά!

    Δέσποινα Α. Μπαστάκη, Παιδίατρος, MD, PhD

  • Ζάχαρη ή Βούτυρο εχθρος της καρδιάς;

    Ζάχαρη ή Βούτυρο εχθρος της καρδιάς;

    Μισό αιώνα τώρα ιατρικοί φορείς και κυβερνήσεις προτρέπουν τους δυτικούς πληθυσμούς να περιορίσουν τα ζωικά λίπη στη διατροφή τους, με σκοπό την αποφυγή καρδιακών και αγγειακών παθήσεων που προκαλούνται από την αρτηριοσκλήρωση (αθηρωμάτωση).

    Η προτροπή αυτή βασίστηκε στο γεγονός ότι τα ζωικά λίπη, δηλαδή βούτυρα και πάχος κάθε είδους κρέατος, αποτελούνται από κορεσμένα λίπη που οδηγούν τον οργανισμό στη σύνθεση χοληστερίνης, η οποία προάγει την αθηρωμάτωση.

    Τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη μία επανάσταση από ένα μέρος της επιστημονικής κοινότητας.  Υποστηρίζεται ότι ο κύριος ένοχος δεν είναι τα κορεσμένα λίπη, αλλά οι υδατάνθρακες και κυρίως η ζάχαρη και το άμυλο. Μπορούμε με τις σημερινές επιστημονικές γνώσεις να δώσουμε μία αξιόπιστη απάντηση στην αντιπαράθεση αυτή;

    Χοληστερινική θεωρία της αθηρωμάτωσης

    Η θεωρία αυτή έλκει την καταγωγή της στην αυτοκρατορική Ρωσία στις αρχές του 20ού αιώνα.  Ο ιατρός της Αυτοκρατορικής Ιατρικής Υπηρεσίας Alexander I. Ignatovski (1987-1955) παρατήρησε ότι στις νεκροτομές αξιωματικών έβρισκε άφθονα αθηρώματα στις αρτηρίες τους, όπως στην αορτή, ενώ στους οπλίτες δεν έβρισκε.  Για να εξηγήσει τη διάφορα υπέθεσε ότι η διαφορά οφείλεται στη διατροφή.  Οι αξιωματικοί προέρχονταν από την αριστοκρατία και τρέφονταν με άφθονο κρέας, τυρί, αυγά και ζαχαρωτά, ενώ οι οπλίτες από την αγροτιά τρέφονταν με ψωμί, λάχανα, τεύτλα και σπάνια με λίγο ισχνό κρέας και ψάρια.  Για να ελέγξει τη θεωρία του τάισε κουνέλια με κρέας, αυγά και γάλα, με αποτέλεσμα να προκαλέσει αθηρώματα στις αορτές τους. 

    Λίγα χρόνια μετά, ο συνάδελφός του Nikolai N. Anichkov (1885-1964) επανέλαβε το πείραμα αυτό, αλλά τάισε τα κουνέλια του με τροφή πλούσια σε κρυσταλλική χοληστερίνη και προκάλεσε ακόμα πιο έκδηλη αθηρωμάτωση.  Τα πειράματα αυτά επαναλήφτηκαν και επιβεβαιώθηκαν στη Γερμανία και τις ΗΠΑ.  Ο Nikolai Anichkov θεωρείται σήμερα ο πατέρας της χοληστεριναιμικής θεωρίας της αθηρωμάτωσης, αν και άργησε να αναγνωριστεί, ίσως διότι οι Αμερικανοί που κυριάρχησαν στη σχετική έρευνα μετά το 1945 απέφευγαν να τον αναφέρουν επειδή υπηρετούσε στη Σοβιετική Ιατρική Ακαδημία την εποχή του Στάλιν.  Η συνέχεια παίζεται στις ΗΠΑ.  Από τα μέσα του 20ού αιώνα οι καρδιαγγειακές παθήσεις αναδέχθηκαν ως η πρωταρχική αιτία θανάτου. Η επιδημική αυτή εμφάνιση των καρδιαγγειακών παθήσεων αποδόθηκε στον τρόπο ζωής και διατροφής.  Πρωταγωνιστής της θεωρίας αυτής ήταν ο ερευνητής του Πανεπιστημίου της Μινεσότα στις ΗΠΑ Ancel Keys (1904-2004), ο οποίος οργάνωσε την περίφημη μελέτη των επτά χωρών που έδειξε ότι οι πληθυσμοί που τρέφονται με πολλά λίπη έχουν και τη μεγαλύτερη συχνότητα καρδιακών παθήσεων.  Παρά την κριτική για μεθοδολογικές ατέλειες αυτής της μελέτης, ακόμα και κατηγορίες για εξαπάτηση, αφού υποστηρίχτηκε ότι εξαίρεσε δεδομένα χωρών που δεν ταίριαζαν στη θεωρία του, τα αποτελέσματα αυτά αποτέλεσαν το ισχυρότερο μέσο για την προώθηση της σύστασης για περιορισμό των λιπών, και μάλιστα των κορεσμένων λιπαρών, στη διατροφή.  Οι δύο ισχυρότεροι οργανισμοί της Αμερικής, η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (ΑΗΑ) και το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας (ΝΙΗ), υιοθέτησαν τη σύσταση του Keys, που αναδείχτηκε ισχυρός ιεραπόστολος της πρόληψης.  Άλλες δυτικές χώρες ακολούθησαν.

    Ρωγμές στη χοληστεριναιμική θεωρία

    Η πρώτη ισχυρή δόνηση πρόεκυψε όταν ανακαλύφθηκε ότι η χοληστερίνη που κυκλοφορεί στο αίμα δεν είναι μία ενιαία ουσία, αλλά αποτελείται από διαφορετικά κλάσματα.  Μόνο η LDL χοληστερίνη είναι η κακή, που δείχνει να σχετίζεται με την προαγωγή της αθηρωμάτωσης, ενώ η HDL είναι η καλή που προστατεύει από αυτήν.  Αποδείχθηκε, δηλαδή, ότι όσο πιο υψηλή HDL χοληστερίνη έχει ένα άτομο τόσο μεγαλύτερη προστασία παρουσιάζει από ανάπτυξη καρδιοπαθειών. Δίαιτα πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά (όπως τα σπορέλαια) και φτωχή σε κορεσμένα (βούτυρο – πάχος) μειώνει το ίδιο την καλή και την κακή, και άρα έχει αρνητικό όφελος.  Η διατροφική σύσταση τότε προσαρμόστηκε σε διατροφή που να μην ξεπερνά το σύνολο των λιπών το 30% των θερμίδων, τα δε κορεσμένα το 10%.

    Η δεύτερη μεγάλη κρίση ήταν η ανακάλυψη του σοβαρού κινδύνου από τα trans λιπαρά που υπάρχουν άφθονα στις μαργαρίνες, που παρασκευάζονται με υδρογόνωση φυτικών ελαίων για την αντικατάσταση των στέρεων λιπών (βούτυρο, λαρδί), και που είχαν τεράστια διάδοση ως αποτέλεσμα των διαιτητικών συστάσεων. Αλλά το ισχυρότερο πλήγμα στη χοληστεριναιμική θεωρία της αθηρωμάτωσης ήρθε πρόσφατα.  Από χρόνια γίνονται παρεμβατικές μελέτες με σκοπό να διαπιστωθεί εάν η φτωχή σε ζωικά λίπη διατροφή έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση θανάτων και νόσων από καρδιαγγειακά. Λίγες από τις μελέτες αυτές είχαν δώσει ξεκάθαρα αποτελέσματα.  Πρόσφατα, λοιπόν, συγκεντρώθηκαν όλες μαζί και με διεξοδική έρευνα αναλύθηκαν συστηματικά, το δε συλλογικό αποτέλεσμα δεν επιβεβαίωσε τη θεωρία ότι περιορισμός των ζωικών λιπών στη διατροφή μειώνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.  Βέβαια, οι μελέτες που συλλογικά αναλύθηκαν διέφεραν μεταξύ τους (ετερογένεια) και πολλές είχαν μεθοδολογικές αδυναμίες.  Μακροχρόνιες συγκριτικές διατροφικές μελέτες είναι εξαιρετικά δύσκολο να διεξαχθούν με αυστηρά επιστημονικά κριτήρια και πάντα θα υπάρχουν αμφιβολίες.

    Παρενέργειες της φτωχής σε λιπαρά διατροφής

    Η σοβαρότερη παρενέργεια της διατροφής που είναι φτωχή σε λιπαρά αφορά την αντικατάστασή τους από υδατάνθρακες, δηλαδή ζαχαρούχες και αμυλούχες τροφές που παράγονται από αλεύρι και άλλα δημητριακά, πάστα, ρύζι, πατάτες και όλα τα παρασκευάσματα και ροφήματα που περιέχουν ζάχαρη. 

    Αποτέλεσμα της κάλυψης των θερμιδικών αναγκών με υδατάνθρακες αντί για λίπη είναι η υπερβολική παραγωγή ινσουλίνης , η ανάπτυξη παχυσαρκίας, ιδίως κοιλιακής, και η ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη, που χαρακτηρίζει το λεγόμενο μεταβολικό σύνδρομο.  Ως μεταβολικό σύνδρομο χαρακτηρίζουμε ένα συνδυασμό παραγόντων που αποτελούν ισχυρό κίνδυνο ανάπτυξης αθηρωμάτωσης.  Κύριο συστατικό του συνδρόμου είναι η κοιλιακή παχυσαρκία που εκτιμάται από την περίμετρο της μέσης (μέγεθος της ζώνης) και συνδυάζεται με υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων στο αίμα, χαμηλές τιμές καλής χοληστερίνης (HDL) και τάση αύξησης του σακχάρου, αλλά και της αρτηριακής πίεσης. Φαίνεται ότι η εναπόθεση λίπους στην κοιλιά, γύρω από τα σπλάχνα, είναι το έναυσμα για  μεταβολικές συνέπειες. Στη λιπογένεση ενοχοποιείται η λήψη υδατανθράκων και μάλιστα αυτών που ο οργανισμός γρήγορα και εύκολα τούς μετατρέπει σε γλυκόζη, όπως είναι η ζάχαρη και  άλλοι απλοί σακχαρίτες και το άμυλο.

    Επομένως, δεν είναι τόσο η στέρηση κορεσμένων λιπών που είναι βλαπτική, αλλά η αντικατάστασή τους στη διατροφή από σακχαρούχες και αμυλούχες τροφές. Πράγματι, τροφές πλούσιες σε λιπαρά δημιουργούν αίσθημα κορεσμού, ενώ υδατανθρακούχες τροφές ανοίγουν την όρεξη και έπειτα από λίγο πάλι την αίσθηση ανάγκης λήψης τροφής.

    Τέλος, πρέπει να σημειώσω  ότι οι παραπάνω γνώμες αφορούν το γενικό πληθυσμό.  Μπορεί ορισμένα άτομα να έχουν ιδιαίτερες ανάγκες ή οι συστάσεις αυτές να μη τους αφορούν.  Όπως τα  υπέρβαρα άτομα δεν έχουν όλα αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών, όπως δείχνουν πρόσφατα δεδομένα.   

    Νικόλαος Καρατζάς, Καρδιολόγος