Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

  • Μύθοι και αλήθειες για την οστεοαρθρίτιδα

    Μύθοι και αλήθειες για την οστεοαρθρίτιδα

    Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από οστεοαρθρίτιδα, την πιο συχνή μορφή αρθρίτιδας και μία από τις κύριες αιτίες αναπηρίας στη μέση και τρίτη ηλικία.

    Παρότι όμως η οστεοαρθρίτιδα είναι πολύ συνηθισμένη, πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πιστεύουν διάφορες δοξασίες γι’ αυτήν. Ο Δρ. Φώτης Τσούκας, Διευθυντής Ορθοπαιδικής Κλινικής Metropolitan Hospital, Πιστοποιημένος Χειρουργός Ρομποτικής Ορθοπαιδικής γόνατος και ισχίου με εξειδίκευση σε: Ρομποτική Χειρουργική Γόνατος – Ισχίου ΜΑΚΟPlasty, Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος με πλοήγηση μέσω υπολογιστή CAS (Computer Assisted Surgery), Ελάχιστα Επεμβατική Χειρουργική ξεδιαλύνει τις κυριότερες από αυτές.

    «Η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί φυσιολογική συνέπεια του γήρατος».

    Μύθος. Οι πιθανότητες εκδήλωσης οστεοαρθρίτιδας αυξάνονται καθώς μεγαλώνουμε, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως η νόσος είναι αναπόφευκτη, ούτε ότι την εκδηλώνουν μόνο οι ηλικιωμένοι. Στην πραγματικότητα, οι τραυματισμοί, η παχυσαρκία, το οικογενειακό ιστορικό και οι αδύναμοι μύες παίζουν ρόλο στην ανάπτυξή της, ακόμα και σε νεότερες ηλικίες απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς (και σε νέους ανθρώπους 20 ή 30 ετών). Αντιθέτως, η συστηματική άσκηση και το υγιές σωματικό βάρος μπορεί να μειώσουν τις πιθανότητες εκδήλωσής της.

    «Η οστεοαρθρίτιδα δεν είναι σοβαρό πρόβλημα»

    Μύθος. Αν ο ασθενής αφεθεί χωρίς θεραπεία, η ζωή με τους πόνους που προκαλεί η αρθρίτιδα μπορεί τελικά να τον οδηγήσει στην ακινησία, στην απομόνωση στο σπίτι ή/και στην βαριά κατάθλιψη και κάθε μία από αυτές τις καταστάσεις μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ποιότητα και στη διάρκεια της ζωής. Επομένως, όποιος έχει επίμονα συμπτώματα στις αρθρώσεις, πρέπει να συμβουλεύεται έναν γιατρό για να κάνει την απαιτούμενη θεραπεία.

    «Η οστεοαρθρίτιδα προκαλεί δυσκαμψία που διαρκεί όλη μέρα»

    Μύθος. Η δυσκαμψία που διαρκεί επί ώρες ή όλη την ημέρα συνήθως είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, που είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα. Στην οστεοαρθρίτιδα, ο ασθενής μπορεί να ξυπνήσει με πόνους και δυσκαμψία, που όμως υποχωρούν μέσα στο πρώτο ημίωρο, καθώς χαλαρώνουν οι αρθρώσεις με την κίνηση. Στην πορεία της ημέρας ο πόνος μπορεί να επιστρέψει. Εξαίρεση σε αυτό αποτελεί η οστεοαρθρίτιδα στο χέρι, στα πρώτα στάδια της οποίας η δυσκαμψία μπορεί να επιμείνει όλη την ημέρα.

    «Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα πρέπει να αποφεύγουν τη γυμναστική»

    Μύθος. Ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Οι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα πρέπει να γυμνάζονται διότι η άσκηση αυξάνει τη ροή του αίματος και έτσι αρθρώσεις και μύες αιματώνονται καλύτερα. Έχει όμως σημασία το είδος της ασκήσεως. Αν κάποιο άτομο πάσχει από οξεία οστεοαρθρίτιδα, καλό είναι να προτιμήσει κολύμβηση, περπάτημα, ποδηλασία, ασκήσεις στο νερό, ασκήσεις με βάρη και γενικώς χαμηλής πρόσκρουσης ασκήσεις. Ειδάλλως, μπορεί να επιλέξει ό,τι του αρέσει, ακόμα και ελαφρύ τζόκινγκ (αρκεί να είναι μη ανταγωνιστικό). 

    «Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται με παυσίπονα φάρμακα»

    Μύθος. Η θεραπεία δεν αρχίζει ούτε τελειώνει με τα φάρμακα. Η πρώτης γραμμής θεραπεία για την οστεοαρθρίτιδα μπορεί να συμπεριλαμβάνει ανάπαυση, απώλεια βάρους, ασκήσεις, ψυχρά ή θερμά επιθέματα, χρήση ορθωτικών (είναι συσκευές που ευθυγραμμίζουν τις αρθρώσεις) ή/και φάρμακα. Η θεραπεία καθορίζεται από τον γιατρό για κάθε ασθενή ξεχωριστά εξηγεί ο Δρ. Τσούκας.

    «Για να μειωθεί ο πόνος, ο ασθενής πρέπει να χάσει πολλά κιλά»

    Μύθος. Δεν χρειάζεται να είναι ακραία η απώλεια βάρους για να παρατηρήσει ο ασθενής διαφορά στα συμπτώματά του. Αν το υπέρβαρο άτομο χάσει το 10% του αρχικού βάρους του, ο πόνος της οστεοαρθρίτιδας μπορεί να μειωθεί κατά 50%. Μελέτες έχουν δείξει πως για κάθε 0,5 κιλό που χάνει κάποιος, οι πιέσεις στα γόνατά του μειώνονται κατά 2 κιλά.

     «Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται με ενέσεις στις αρθρώσεις»

    Μύθος. Υπάρχουν δύο ειδών ενδαρθρικές ενέσεις, η μία με γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη) και η άλλη με υαλουρονικό οξύ, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε επιλεγμένους ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Ωστόσο, οι ενδαρθρικές ενέσεις κορτικοειδών τείνουν να εγκαταλειφθούν, επειδή νεότερα επιστημονικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι μπορεί να επιδεινώνουν την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας.

    «Οι περισσότεροι ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα χρειάζονται τελικά εγχείρηση»

    Μύθος. Η εγχείρηση δεν είναι η τυπική έκβαση για τους περισσότερους ασθενείς. Το αν θα χρειαστεί να χειρουργηθούν ή όχι εξαρτάται από το αν υιοθετούν τα απαιτούμενα μέτρα στον τρόπο ζωής (π.χ. να χάσουν τα περιττά τους κιλά, να γυμνάζονται) και από το αν ανταποκρίνονται στις συντηρητικές (δηλαδή τις μη χειρουργικές) θεραπείες.

    «Για να χειρουργηθεί ο ασθενής, πρέπει να περιμένει μέχρι να μην μπορεί να περπατήσει».

    Μύθος. Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική νόσος. Όταν είναι ήπια έως μέτρια, τα συμπτώματά της κατά κανόνα καταπραΰνονται με τις συντηρητικές θεραπείες. Αν όμως ο ασθενής αρχίσει να μην βλέπει βελτίωση, να κλείνεται στο σπίτι επειδή πονάει, να πονάει ακόμα και όταν είναι ακίνητος ή ξαπλωμένος ή/και να μην κοιμάται από τον πόνο το βράδυ, πρέπει να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο της εγχείρησης. Το ίδιο και αν αρχίσει να παραμορφώνεται η προσβεβλημένη άρθρωση.

    «Η εγχείρηση πρέπει να καθυστερεί όσο το δυνατόν περισσότερο, γιατί τα εμφυτεύματα έχουν μικρή διάρκεια ζωής»

    Μύθος. Με τις σύγχρονες, προηγμένες μεθόδους όπως η ρομποτικά υποβοηθούμενη αρθροπλαστική και τα καινοτόμα βιοϋλικά, η διάρκεια ζωής των νέων αρθρώσεων έχει αυξηθεί σημαντικά, εφόσον βέβαια ο ασθενής τηρεί τις μετεγχειρητικές οδηγίες του γιατρού. Αναλόγως με το υλικό και τον τρόπο ζωής του ασθενούς, ένα εμφύτευμα μπορεί πλέον να αντέξει ακόμα και 20-25 χρόνια.

    «Από μια ηλικία και μετά, δεν επιτρέπεται να γίνει εγχείρηση»

    Μύθος. Κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από το σωματικό βάρος και την ηλικία του, μπορεί να είναι υποψήφιος για κλασική ή ρομποτική ολική αρθροπλαστική, διότι το κριτήριο είναι ο πόνος και η αναπηρία του και όχι τα κιλά ή τα χρόνια του. Ειδικά η ρομποτική εγχείρηση ενδείκνυται και για ειδικές ομάδες ασθενών, όπως τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με ενδεχόμενη μυϊκή αδυναμία και παχυσαρκία. Ωστόσο μπορεί να είναι λιγότερο κατάλληλη για όσους έχουν ήδη υποβληθεί σε άλλες χειρουργικές επεμβάσεις στις ίδιες αρθρώσεις (δεν θα μπορεί να γίνει σωστή χαρτογράφησή τους) και για όσους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που μπορεί να επιβραδύνουν την επούλωση της χειρουργικής τομής.

    «Η ανάρρωση από την αρθροπλαστική διαρκεί πολλούς μήνες»

    Μύθος. Όλα εξαρτώνται από το είδος της αρθροπλαστικής που θα κάνει ο ασθενής, την εξειδίκευση του γιατρού και το κατά πόσο θα τηρήσει ο ασθενής τις μετεγχειρητικές οδηγίες (συμπεριλαμβάνουν φυσικοθεραπεία, ασκήσεις, διατροφή κ.λπ.). Με τις σύγχρονες, ελάχιστα επεμβατικές αρθροπλαστικές όπως η ρομποτική, οι ασθενείς συνήθως βρίσκονται σε θέση να επαναλάβουν τις περισσότερες καθημερινές δραστηριότητές τους μέσα σε 3-6 εβδομάδες. Μέσα σε 6-8 εβδομάδες μπορούν και να οδηγούν, ενώ η ενασχόληση με τα σπορ μπορεί να καθυστερήσει περισσότερο (μπορεί να χρειαστούν έως και 12 εβδομάδες, αναλόγως με το είδος του αθλήματος), καταλήγει ο Δρ. Τσούκας.

  • Πώς αντιμετωπίζονται οι ουλές της ακμής;

    Πώς αντιμετωπίζονται οι ουλές της ακμής;

    Mια από τις πιο ενοχλητικές επιπτώσεις που υπάρχει πιθανότητα να αφήσει η ακμή είναι ουλές στο πρόσωπο ή και σε άλλα σημεία του σώματος, τις οποίες πολλοί άνθρωποι θέλουν να αφαιρέσουν. Για την καλύτερη αντιμετώπισή τους προσφέρονται αρκετές επιλογές, φαρμακευτικές και επεμβατικές.

    «Οι ουλές αναπτύσσονται μερικές φορές ως επιπλοκές της ακμής», λέει ο Δρ. Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος (Αισθητική Δερματολογία-Δερματοχειρουργική). «Ωστόσο υπάρχουν διάφοροι τύποι ακμής και ορισμένοι μόνο από αυτούς μπορούν να προκαλέσουν ουλές. Για παράδειγμα, οζίδια και κύστεις που παρουσιάζονται σε σοβαρές μορφές ακμής μπορεί να προκαλέσουν ρήξη του παρακείμενου ιστού, με συνέπεια την πρόκληση ουλών. Ουλές ακμής μπορούν επίσης να αναπτυχθούν όταν ο πάσχων “πειράζει” και “σπάει” τα σπυράκια του. Γι’ αυτό δεν πρέπει να προσπαθεί κανείς να αντιμετωπίσει τις ουλές της ακμής χωρίς να συμβουλευτεί πρώτα έναν δερματολόγο».

    Ο δερματολόγος ιατρός μπορεί να καθορίσει τον τύπο (ή μερικές φορές τους τύπους) των ουλών που έχει ένας ασθενής, τι πιθανότητες υπάρχουν να «σβήσουν» με το πέρασμα του χρόνου, πότε πρέπει να γίνει θεραπεία για να επιτευχθεί το καλύτερο αποτέλεσμα και τι είδους θεραπεία πρέπει να γίνει.

    Μία άλλη παράμετρος που λαμβάνεται υπόψη είναι αν και πόσο επηρεάζουν οι ουλές τον ασθενή. «Πέραν του αισθητικού θέματος, πολλές φορές κάνουμε θεραπεία επειδή ο ασθενής αισθάνεται άσχημα και έχει ψυχολογικές επιπτώσεις ή επειδή οι ουλές του προκαλούν πόνο ή περιορίζουν τις κινήσεις του», λέει ο ειδικός. «Σε κάθε περίπτωση αυτό που πρέπει να έχουν κατά νου οι ασθενείς είναι πως πρώτον οι ουλές της ακμής μπορεί να αποδειχθούν επίμονες και δεύτερον δεν υπάρχει μία θεραπεία κατάλληλη για όλους. Επιπλέον, για την καταπολέμησή τους μπορεί να απαιτηθούν περισσότερες της μιας θεραπείες».

    Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι ουλών: οι ατροφικές, οι υπερτροφικές και τα χηλοειδή. Οι ατροφικές ουλές μοιάζουν με μικροσκοπικές εσοχές στο δέρμα. Δημιουργούνται όταν το δέρμα δεν παράγει αρκετούς ινοβλάστες κατά τη διαδικασία της επούλωσης. Οι ινοβλάστες είναι κύτταρα που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επούλωση των πληγών και την σύνθεση του κολλαγόνου.

    Οι υπερτροφικές ουλές εκδηλώνονται όταν το δέρμα υπερπαράγει ινοβλάστες κατά την διαδικασία επούλωσης των πληγών της ακμής. Αυτό έχει ως συνέπεια να δημιουργούνται υπερυψωμένες ουλές. Τέλος, τα χηλοειδή μοιάζουν με τις υπερτροφικές ουλές, αλλά τυπικά είναι πιο παχιά απ’ ό,τι το αρχικό σπυράκι στη θέση του οποίου αναπτύχθηκαν. Συνήθως είναι πιο σκουρόχρωμα από το περιβάλλον δέρμα, ενώ μπορεί να είναι κόκκινα ή καφέ. Τα χηλοειδή μπορεί ακόμα να προκαλέσουν συμπτώματα, όπως κνησμό ή πόνο.

    Αναλόγως με τον τύπο των ουλών που έχει ο ασθενής, ο δερματολόγος ιατρός μπορεί να προτείνει διάφορες θεραπείες, που εφαρμόζονται τοπικά στο δέρμα. Στις φαρμακευτικές συμπεριλαμβάνονται:

    • Το σαλικυλικό οξύ. Μειώνει το πρήξιμο και τη φλεγμονή στην περιοχή με τα σπυράκια, ελαττώνοντας την εμφάνιση των ουλών.
    • Τα ρετινοειδή. Συνδυασμένη ανάλυση (μετανάλυση) που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Dermatology and Therapy κατέληξε στο συμπέρασμα ότι καταπραΰνουν την φλεγμονή, μειώνουν τις βλάβες της ακμής και επιταχύνουν την αναγέννηση των κυττάρων. Μπορεί επίσης να μετριάσουν την υπέρχρωση των ουλών, ακόμα και στα άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα.
    • Τα άλφα-υδροξυοξέα. Απομακρύνουν τα νεκρά δερματικά κύτταρα και αποτρέπουν την απόφραξη των πόρων του δέρματος. Μπορεί να χορηγηθούν για θεραπεία της ακμής και μείωση της εμφάνισης ουλών. Μπορεί επίσης να εξομαλύνουν τον αποχρωματισμό που προκαλούν οι ουλές.
    • Γαλακτικό οξύ. Δρα ως απαλό πίλινγκ, απομακρύνοντας τα νεκρά δερματικά κύτταρα. Μπορεί να ελαττώσει την εμφάνιση των ουλών και να κάνει πιο ομαλή την υφή του δέρματος. Μπορεί επίσης να κάνει πιο ανοικτόχρωμες τις σκούρες ουλές.

    Εκτός από τις τοπικές φαρμακευτικές θεραπείες, υπάρχουν και τοπικές επεμβατικές θεραπείες για μείωση των ουλών της ακμής. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται:

    • Η μεσοθεραπεία με μικροβελόνες (microneedling). Είναι μία μέθοδος κατά την οποία εισάγονται μικροσκοπικές βελόνες στο δέρμα γύρω από μία ουλή, για να διεγείρουν την παραγωγή κολλαγόνου. Το κολλαγόνο ελαττώνει τις ουλές, λειαίνοντας το δέρμα. Συνδυασμένη ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2017 στο επιστημονικό περιοδικό Scars, Burns & Healing, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το microneedling βελτιώνει έως 60% την εμφάνιση των ουλών της ακμής.
    • Χημικά πίλινγκ. Υπάρχουν διάφορα χημικά πίλινγκς που γίνονται στο ιατρείο για να μειώσουν τις ουλές της ακμής. Το ποιο θα χρησιμοποιηθεί σε κάθε ασθενή καθορίζεται κατά περίπτωση, με βάση τον τύπο του δέρματός του και τη σοβαρότητα της ακμής και των ουλών. Η αποτελεσματικότητα των χημικών πίλινγκ εξαρτάται από το είδος που θα χρησιμοποιηθεί, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση στο Scars, Burns & Healing.
    • Εγχύσεις κορτικοστεροειδών. Μπορεί να μειώσουν κατά 50% ή περισσότερο το μέγεθος των υπερτροφικών ουλών και των χηλοειδών και να καταπραΰνουν τα συμπτώματα του κνησμού και του πόνου. Συνήθως γίνονται περισσότερες από μία ενέσεις στο ιατρείο του δερματολόγου.*
    • Ενέσιμη θεραπεία με filler. Χρησιμοποιούνται διάφορα είδη filler, αναλόγως τις βλάβες του ασθενούς. Τα filler είναι πιο αποτελεσματικά για τις ατροφικές ουλές, αλλά πολλά έχουν προσωρινή δράση (έως και μερικά χρόνια). Η θεραπεία τυπικά διαρκεί από 6 έως 18 μήνες.
    • Θεραπεία με λέιζερ. Εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση των ήπιων έως μέτριων ουλών της ακμής. Το λέιζερ μπορεί να κάνει απόξεση γύρω από την ουλή (αφαιρετικό λέιζερ) ή να διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου (μη αφαιρετικό λέιζερ). Η θεραπεία συνήθως συνίσταται σε αρκετές συνεδρίες, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούνται μη αφαιρετικά λέιζερ, τα οποία κάνουν ηπιότερη θεραπεία.
    • Κρυοθεραπεία. Κατ’ αυτήν χρησιμοποιούνται ειδικά διαλύματα για να καταψυχθεί η ουλή. Αυτό προκαλεί σταδιακή καταστροφή του ουλώδους ιστού. Η κρυοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να μειωθεί το μέγεθος μιας υπερτροφικής ουλής ή ενός χηλοειδούς, και για να ελαττωθεί ο πόνος, ο κνησμός και ο αποχρωματισμός.
    • Δερμοαπόξεση. Είναι μία μέθοδος κατά την οποία γίνεται ελεγχόμενη απόξεση (αφαίρεση) της επιφανειακής στοιβάδας του δέρματος είτε με λέιζερ, είτε με μικροκρυστάλλους ή ειδική ιατρική βούρτσα. Με αυτό τον τρόπο λειαίνουν οι ουλές της ακμής.

    «Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να χρειασθούν ειδικές χειρουργικές επεμβάσεις, που φτάνουν έως την μεταμόσχευση δέρματος, για να αντιμετωπιστούν οι ουλές της ακμής», λέει ο κ. Μιχελάκης. «Ακόμα όμως κι αν εφαρμοστεί μια τόσο επεμβατική θεραπεία, πάλι μπορεί να χρειασθούν και πρόσθετες παρεμβάσεις για να αποκατασταθεί πλήρως το δέρμα».

  • Διατροφική Συμπεριφορά & Ψυχολογία

    Διατροφική Συμπεριφορά & Ψυχολογία

    Σε όλους μας αρέσει να ανεβαίνουμε στη ζυγαριά και εκείνη να δείχνει τον αριθμό, που ταιριάζει περισσότερο στο σώμα μας. Το συγκεκριμένο ζήτημα όμως θα πρέπει να μας απασχολεί κάθε εποχή του χρόνου και να μην κατευθύνεται από τα αισθητικά κριτήρια ή ορισμένα πρότυπα ομορφιάς.

    Η ισορροπία στη διατροφή και το βάρος μας είναι ζήτημα καλής υγείας και ευεξίας. Είναι θέμα καλής ψυχολογίας. Πόσες φορές έχεις παρατηρήσει ότι η διατροφική συμπεριφορά επηρεάζει και την ψυχολογική (και το αντίστροφο);

    Ο ρόλος της ψυχολογίας στη διατροφή μας Η καλή ψυχολογία βοηθάει στην προσέγγιση των στόχων μας, όποιοι και αν είναι αυτοί! Όταν λοιπόν υπάρχει κακή ψυχολογία, τότε απομακρυνόμαστε από τον στόχο και ή εγκαταλείπουμε ή δεν ξεκινάμε καν την προσπάθεια. Ο φόβος την αλλαγή και το χρόνο που θα έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα, δεν πρέπει να μας αποτρέπει από την προσπάθεια. Σκεφτείτε ότι η έναρξη της προσπάθειας και η διατήρησή της, σας φέρνει κάθε μέρα ένα βήμα πιο κοντά στον στόχο.

    Το συναίσθημα επηρεάζει τη λήψη τροφής

    Ένας ακόμη βασικός λόγος για τον οποίο μία διατροφή μπορεί να αποτύχει, οφείλεται στα συναισθήματά μας. Πολλοί άνθρωποι καταφεύγουν στο φαγητό όταν δε νιώθουν καλά, για να ανακουφιστούν από μία στενοχώρια ή το καθημερινό στρες. Ουσιαστικά τρώνε ως διέξοδο, για να ξεχάσουν, γιατί είναι αναστατωμένοι, για να εκτονωθούν, γιατί νιώθουν ανία. Και μετά έρχονται οι ενοχές και γίνεται ένας φαύλος κύκλος. Η συναισθηματική λήψη τροφής λοιπόν οδηγεί στην αποτυχία μίας διατροφής. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να βρείτε εναλλακτικές της λήψης τροφής που θα σας οδηγήσουν στη συναισθηματική πληρότητα.

    Προετοιμαζόμαστε ψυχολογικά για τη διατροφή που “έρχεται”:

    1. Θέτουμε έναν μικρό, εφικτό στόχο για τον πρώτο μήνα διατροφής.
    2. Αυξάνουμε τη σωματική άσκηση καθημερινά, πριν ξεκινήσουμε τη διατροφή.
    3. Έχουμε στο μυαλό μας ότι ξεκινάμε την αλλαγή στον τρόπο ζωής, που θα διαρκέσει για πάντα… Έτσι κάνουμε μία σωστή λίστα σούπερ μάρκετ με υγιεινές επιλογές.
    4. Αντί να αφαιρείτε πράγματα από τη διατροφή σας, προσθέστε τις πιο υγιεινές επιλογές. Για παράδειγμα, αντί να υποσχόμαστε στον εαυτό μας πράγματα μη ρεαλιστικά (“Δεν θα ξαναφάω γλυκό”), κάθε φορά που θα τύχει να φάτε κάτι γλυκό, φάτε και ένα φρούτο. Σύντομα θα καταλήξετε στην πιο υγιεινή επιλογή.
    5. Μην είστε αυταρχικοί με τον εαυτό σας.
    6. Βρείτε εναλλακτικές ώστε να αποφύγετε τη συναισθηματική λήψη τροφής. Διαλέξτε χόμπι, διαβάστε ένα βιβλίο, βγείτε με φίλους.

    Θαλής Παναγιώτου – Διατροφολόγος

  • Στρες στα παιδιά και τους εφήβους

    Στρες στα παιδιά και τους εφήβους

    H παιδική και η εφηβική ηλικία είναι ιδιαίτερα ευάλωτες περίοδοι της ζωής λόγω της συνεχούς σωματικής αύξησης και της πλαστικότητας του εγκεφάλου.

    Η έρευνα έχει δείξει οτι το χρόνιο και/ή έντονο στρες κατα τη διάρκεια των περιόδων αυτών έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω των μόνιμων επιδράσεων που μπορεί να έχει στη δομή και λειτουργία των αναπτυσσόμενων οργάνων και συστημάτων, αυξάνοντας την προδιάθεση του ατόμου για νοσηρότητα κατα τη διάρκεια της ζωής του.

    Το Στρες, γενικά, ορίζεται ως η κατάσταση της απειλούμενης ομοιόστασης (της σταθερής δηλαδή κατάστασης του οργανισμού), κατα την οποία διεγείρεται η προσαρμοστική απάντηση του οργανισμού σε εξωτερικά ή εσωτερικά ερεθίσματα. Τα δυο βασικά στοιχεία που συμμετέχουν στην προσαρμοστική αυτή απάντηση του οργανισμού σε συνθήκες που απειλούν την ομοιόστασή του είναι α) ο άξονας Υποθάλαμος – Υπόφυση – Επινεφρίδια (ΥΥΕ) και β) το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (ΣΝΣ) τα οποία βρίσκονται κεντρικά, στον εγκέφαλο, αλλά και στην περιφέρεια.

    Οξύ και χρόνιο στρες

    Καθημερινά στρεσσογόνα ερεθίσματα έχουν σαν αποτέλεσμα την οξεία ενεργοποίηση των μηχανισμών του στρες με αποτέλεσμα προσαρμοστικές αλλαγές σε ενδοκρινικά, μεταβολικά, καρδιαγγειακά και συμπεριφορικά συστήματα που προάγουν τη διατήρηση της ομοιόστασης.

    Ωστόσο, οι δυσμενείς εμπειρίες έντονων και/ή χρόνιων στρεσσογόνων ερεθισμάτων, οπως οι φυσικές καταστροφές, τα ατυχήματα, οι βίαιες επιθέσεις, η τρομοκρατία, η σεξουαλική/σωματική κακοποίηση, η παραμέληση, οι κοινωνικές ανισότητες μπορούν να οδηγήσουν στην παρατεταμένη και έντονη ενεργοποίηση των βιολογικών συστημάτων του στρες, ή, σε μια κατηγορία ατόμων και περιστάσεων σε χρόνια υποενεργοποίησή τους. Τόσο η υπερ- όσο και η υπο- ενεργοποίηση των βιολογικών μηχανισμών του στρες είναι ισοδύναμη μιας «αλλοστατικής» ή «κακοστατικής» κατάστασης με συνέπεια ψυχολογικές και σωματικές επιπτώσεις στον οργανισμό.

    Στρες και Αναπτυσσόμενος Εγκέφαλος

    Κατά την ανάπτυξη του εγκεφάλου, φυσιολογικά, υπάρχει μια γενετικά προγραμματισμένη υπερπαραγωγή συνάψεων, ενώ η τελική σχηματοποίηση των νευρικών κυκλωμάτων συμβαίνει με την ισχυροποίηση (consolidation) ή εξάλειψη (κλάδεμα ή pruning) κάποιων από αυτές. Έτσι, επιτυγχάνεται η εμφάνιση των επίκτητων ικανοτήτων κατα τα διάφορα στάδια της ανάπτυξης. Οι διακυμάνσεις των επιπέδων των ορμονών του στρες, όπως τα γλυκοκορτικοειδή, παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην έναρξη και τον τερματισμό αυτής της διαδικασίας. Στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο, η έντονη και/ή χρόνια ενεργοποίηση των βιολογικών μεσολαβητών του συστηματος στρες, μπορεί να επηρεάσει τη μυελινοποίηση, τη νευρωνική μορφολογία, τη νευρογένεση και τη συναπτογένεση.

    Το στρες επηρεάζει επίσης την ανάπτυξη «ευάλωτων» περιοχών που αναπτύσσονται αργά μεταγεννητικά και που έχουν ένα μεγάλο αριθμό υποδοχέων των γλυκοκορτικοειδών, όπως ο ιππόκαμπος και οι αμυγδαλή του εγκεφάλου, περιοχές που σχετίζονται με τη λειτουργία και τον έλεγχο του συστήματος στρες. Με τον τρόπο αυτό, το στρες, «προγραμματίζει» τον εγκέφαλο ώστε να αντιδρά με περισσότερο φόβο/θυμό και άγχος στα ερεθίσματα, κατάσταση που προδιαθέτει σε αυξημένη ψυχική και σωματική νοσηρότητα.

    Στρες, Παχυσρκία και Μεταβολικό Συνδρομο

    Η έρευνα, σήμερα, συνδέει επίσης το χρόνιο στρες με την παχυσαρκία και τις επιπλοκές της, όπως το μεταβολικό σύνδρομο και ο διαβήτης τύπου 2. Οι μηχανισμοί που συνδέουν τις δυο καταστάσεις είναι συμπεριφορικοί και βιολογικοί. ΠΙο ειδικά, τα παιδιά με χρόνιο στρες είναι πιθανότερο να μην συμμορφώνονται εύκολα στις συστάσεις για υγιεινό τρόπο ζωής και αυτο-φροντίδα.

    Μπορεί να παρουσιάζουν αυξημένες «καθιστικές» συνήθειες-όπως οι αυξημένες ώρες τηλεθέασης και χρήσης υπολογιστών και διαδικτύου- έλλειψη άθλησης, συναισθηματική υπερφαγία και έλλειψη αυτοελέγχου μέσω της κατανάλωσης υπερθερμιδικών γευμάτων. Άλλοι μηχανισμοί που συνδέουν το χρόνιο στρες με την παχυσαρκία είναι η έλλειψη ύπνου, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και τα αισθήματα ενοχής και αποτυχίας που συνυπάρχουν, ενισχύοντας στο φαύλο κύκλο χρόνιου στρες και παχυσαρκίας.

    Οι βιολογικοί μηχανισμοί που συνδέουν το χρόνιο στρες με την παχυσαρκία σχετίζονται κυρίως με διαταραχή στην έκκριση της κορτιζόλης και των κυκλοφορούντων καταχολαμινών στην περιφέρεια. Η παθολογική έκκριση κορτιζόλης και κατεχολαμινών σε άτομα με χρόνιο στρες μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση παχυσαρκίας και σχετιζόμενων με την παχυσαρκία διαταραχών, όπως το μεταβολικό σύνδρομο, ο διαβήτης τύπου 2, καταστάσεις που αυξάνουν τον κινδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα. Τέλος, το χρόνιο στρες, μέσω των χρονίως αυξημένων γλυκοκορτικοειδών, μπορεί να επηρεάσει τη σωματική αύξηση, τη θυρεοειδική λειτυργία και την έναρξη της εφηβείας.

    Μελέτη από την κλινική μας έδειξε υψηλότερα ποσοστά συμπτωματολογίας άγχους και κατάθλιψης στα παχύσαρκα σε σχέση με τα φυσιολογικού βάρους παιδιά. Επίσης, τα παχύσαρκα παιδιά με συμπτωματολογία άγχους ή κατάθλιψης παρουσίαζαν αύξηση της ημερήσιας κορτιζόλης σε σχέση με τα παχύσαρκα παιδιά χωρίς αντίστοιχη συμπτωματολογία. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν οτι τα παιδιά με παχυσαρκία και ταυτόχρονη συμπτωματολογία άγχους-κατάθλιψης παρουσιάζουν διαταραχή στην έκκριση της κορτιζόλης και αυτό μπορεί να αυξάνει επιπρόσθετα τον κίνδυνο για μεταβολικές και καρδιαγγειακές επιπλοκές.

    Νένη Περβανίδου, Επίκουρη Καθηγήτρια Αναπτυξιακής & Συμπεριφοριτικής Παιδιατρικής Α’ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

    Βιβλιογραφία
    • Chrousos, G.P. Stress and disorders of the stress system. Nat Rev Endocrinol., 5(7): 374-381, 2009
    • Pervanidou, P. Biology of Posttraumatic Stress Disorder in childhood and adolescence (2008) J. Neuroendocrinol., 20(5):632-638
    • Pervanidou, P., & Chrousos, G. P. (2012b). Metabolic consequences of stress during childhood and adolescence. Metabolism, 61(5), 611-619.

  • Cranberry & Προβιοτικά: Ο συνδυασμός που προλαμβάνει ουρολοιμώξεις

    Cranberry & Προβιοτικά: Ο συνδυασμός που προλαμβάνει ουρολοιμώξεις

    Μεγάλος αριθμός ατόμων (ανδρών και κυρίως γυναικών) υποφέρουν από ουρολοίμωξη κάθε χρόνο – και αν ανήκετε και εσείς σ’ αυτήν την ομάδα, γνωρίζετε πολύ καλά ότι η εμπειρία δεν είναι ευχάριστη.

    Το χειρότερο δε είναι ότι η ουρολοίμωξη  μπορεί να γίνει αρκετά επικίνδυνη, αν δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, οδηγώντας σε υποτροπιάζουσα ουρολοίμωξη, μόνιμη βλάβη στα νεφρά, ακόμη και σε απειλητική για τη ζωή σηψαιμία.

    Όταν εντοπίσετε κάποιο από τα παραπάνω συμπτώματα, καλό είναι να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό, ώστε να σας δώσει την κατάλληλη αγωγή, κυρίως αντιβίωση.  Όσο πιο σύντομα ζητήσετε βοήθεια, τόσο το καλύτερο.

    Υπάρχουν επίσης τρόποι να τις αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά, και κυρίως να τις προλάβετε  και να υποστηρίξετε την υγεία του ουροποιητικού σας συστήματος.   Μπορεί δε να είναι τόσο απλοί  όσο προσθέτοντας στην καθημερινότητά σας τη λήψη ενός συμπληρώματος  διατροφής.

    Η λήψη συνδυασμού εκχυλίσματος Cranberry με προβιοτικά και  συγκεκριμένα με γαλακτοβάκκιλο Acidophillus  υποβοηθά την υγεία του ουροποιητικού συστήματος και του κόλπου, τη διατήρηση της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρουκαι την αποκατάσταση της φυσιολογικής χλωρίδας του εντέρου και του κόλπου κατά τη διάρκεια και μετά τη λήψη αντιβιοτικής θεραπείας.

    To  Cranberry περιέχει αντιοξειδωτικές ουσίες, τις προανθοκυανιδίνες, οι οποίες δρουν αποκολλώντας το μικρόβιο/βακτήριο  από τα τοιχώματα των αγγείων της ουροδόχου κύστης. Σύμφωνα με κλινική μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Harvard, το Cranberry περιορίζει σημαντικά τον αριθμό των μικροβίων στην ουροδόχο κύστη και μάλιστα μειώνει κατά 60% την επανεμφάνιση της λοίμωξης. 

    Τα προβιοτικά,  και συγκεκριμένα ο γαλακτοβάκιλλoς Acidophillus είναι  ένα από τα σημαντικότερα  “καλά” βακτήρια που έχει ανάγκη ο οργανισμός σας, αποτελούν μέρος της φυσιολογικής χλωρίδας του κόλπου  και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα. Έρευνες, δείχνουν ότι γυναίκες που κατανάλωναν γαλακτοβάκιλλο acidophillus έχουν  έως και 80% μειωμένο κίνδυνο να αναπτύξουν ουρολοίμωξη.

    Ο συνδυασμός Cranberry και προβιοτικών είναι χρήσιμος για:

    ·       Άτομα που υποφέρουν από υποτροπιάζουσες ή χρόνιες ουρηθρίτιδες

    ·       Επικουρικά σε παθήσεις της ουροδόχου κύστης και ιδιαίτερα σε άτομα που ταλαιπωρούνται από υποτροπιάζουσες κυστίτιδες

    ·       Γυναίκες επικουρικά στη θεραπεία της κολπίτιδας (βακτηριακής και μυκητιασικής) και στην πρόληψη υποτροπών

    ·       Ασθενείς με προϋπάρχουσα νεφρική νόσο (νεφρολιθίαση, διαταραχές της ούρησης, αναπτυξιακές ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος)

    ·       Ασθενείς με ακράτεια ούρων, ασθενείς με ουροκαθετήρα

    ·       Άτομα που λαμβάνουν αντιβιοτική θεραπεία για την προστασία της φυσιολογικής μικροχλωρίδας του εντέρου και του κόλπου

    ·       Ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος ενάντια σε πιθανές λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος

    ·       Όσους θέλουν να υποστηρίξουν την ομαλή λειτουργία του εντέρου

    Το Democran είναι ένα συμπλήρωμα διατροφής που περιέχει  36 mg εκχύλισμα Cranberry και 50mg  προβιοτικά(2500 δισεκατομμύρια ζωντανά στελέχη γαλακτοβάκιλλου Αcidophillus).

    Τι είναι ακριβώς η ουρολοίμωξη

    Στην ουσία, η ουρολοίμωξη είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται σε μολύνσεις/λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος από μικροοργανισμούς, όπως τα βακτήρια, οι ιοί και οι μύκητες.  Τις περισσότερες φορές, η μόλυνση εντοπίζεται στην ουροδόχο κύστη – είναι η λεγόμενη κυστίτιδα. Στους άνδρες είναι πιο συχνή η προστατίτιδα και η ουρηθρίτιδα.

    Παρόλο που διαφορετικοί τύποι βακτηριδίων είναι υπεύθυνοι για τις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, το 75% των περιπτώσεων προκαλούνται από το βακτήριο Εscherichia Coli, το γνωστό
    Ε coli που βρίσκεται στο έντερο. Άλλα βακτήρια, λιγότερο συχνά, είναι τα proteus, οι  ψευτομονάδες, ο στρεπτόκοκκος κ.ά.

    Τα συμπτώματα

    • Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα της ουρολοίμωξης είναι:
    • Αίσθημα καύσου ή ακόμα και πόνος κατά την ούρηση
    • Συχνοουρία
    • Θολά, αιματηρά ή δύσοσμα ούρα
    • Πόνοι χαμηλά στην κοιλιά ή στη μέση
    • Ναυτία ή εμετός

    Παράγοντες κινδύνου

    Αν και  οποιοσδήποτε  μπορεί να  αναπτύξει ουρολοίμωξη,  ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου είναι το φύλο. Οι γυναίκες είναι πολύ πιο επιρρεπείς στην ανάπτυξη ουρολοίμωξης από ό, τι οι άνδρες. Πράγματι, κλινικές μελέτες δείχνουν ότι περίπου οι μισές γυναίκες εμφανίζουν  τουλάχιστον ένα επεισόδιο ουρολοίμωξης  κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

    Οι λόγοι είναι πολλοί:

    1.     Μικρότερο μήκος ουρήθρας στις γυναίκες  συγκριτικά με τους άντρες

    2.     Η ουρήθρα στις γυναίκες βρίσκεται πιο κοντά στον πρωκτό

    3.     Η χρήση ορισμένων μεθόδων ελέγχου των γεννήσεων (όπως το σπερματοκτόνο ή τα διαφράγματα) αυξάνει επίσης τον κίνδυνο μιας γυναίκας να αναπτύξει ουρολοίμωξη

    4.      Το σκούπισμα από πίσω προς τα εμπρός, μετά τη χρήση της τουαλέτας.

    5.     Η χρήση προφυλακτικών

    6.     Η κακή χρήση ταμπόν

    7.     Η χρήση συνθετικών εσωρούχων και στενών ρούχων που κρατούν την υγρασία και δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη βακτηριδίων

    8.     Η κατακράτηση ούρων

    Ο κίνδυνος εμφάνισης ουρολοίμωξης  αυξάνεται σημαντικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ιδιαίτερα στις εβδομάδες έξι έως 24.

    Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο λόγω ορμονικών αλλαγών που επηρεάζουν τους πληθυσμούς των βακτηρίων.

    Πέρα από τους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με το φύλο, άλλοι παράγοντες που αφορούν και άνδρες και γυναίκες είναι ο διαβήτης, η χρήση καθετήρα, αυξημένο μέγεθος προστάτη ή παρουσία πετρών στα νεφρά.

    Σωτήρης Ν. Μήτρου MD, MSc, DFSRH, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος, Μέλος ΔΣ Κλινικής ΡΕΑ

  • Πέρκα με σάλτσα μυρωδικών και πλιγούρι

    Πέρκα με σάλτσα μυρωδικών και πλιγούρι

    Είναι καλό να έχουμε στην κατάψυξη μερικές φέτες ή φιλέτα ψαριού, ιδιαίτερα λευκού που ψήνεται εύκολα και γρήγορα, τρώγεται ευχάριστα από μικρούς και μεγάλους και έχει νόστιμη και ανάλαφρη γεύση. Συνοδεύεται ιδανικά με μια απλή σάλτσα μυρωδικών της εποχής (π.χ. το καλοκαίρι με φρέσκο βασιλικό, δυόσμο και γλιστρίδα), με πλιγούρι -ή λίγα ζυμαρικά- έχουμε ένα πλήρες γεύμα, ελαφρύ και υγιεινό.

    Προετοιμασία: 20 λεπτά Χρόνος Μαγειρέματος: 10 λεπτά Μερίδες: 4

    Υλικά

    • 4 φιλέτα (ή φέτες) λευκού ψαριού όπως πέρκα, μπακαλιάρος, γαλέος κ.α. (αν επιλέξουμε γλώσσες υπολογίζουμε 8 φιλέτα, δύο για κάθε μερίδα), βάρους περίπου 200 γρ. το καθένα
    • 2 κουτ. σούπας ελαιόλαδο
    • 2 κουτ. σούπας χυμός λεμονιού
    • 1 κουτ. σούπας φύλλα μαϊντανού, ψιλοκομμένα
    • 1 κουτ. γλυκού ξερό θυμάρι, τριμμένο
    • 1 κουτ. γλυκού ξερή ρίγανη, τριμμένη
    • αλάτι

    Για τη σάλτσα μυρωδικών

    • 50 ml ελαιόλαδο
    • 1 φλιτζ. τσαγιού ψιλοκομμένος μαϊντανός (τα φύλλα)
    • 1/3 φλιτζ. τσαγιού πολύ ψιλοκομμένα φρέσκα κρεμμυδάκια
    • ¼ φλιτζ. τσαγιού κάππαρη, ξεπλυμένη, στραγγισμένη και ψιλοκομμένη
    • 1 σκελίδα σκόρδου, λιωμένη
    • ½ κουτ. γλυκού ξερό θυμάρι, τριμμένο
    • ½ κουτ. γλυκού ξερό δεντρολίβανο, τριμμένο
    • 50 ml χυμός λεμονιού
    • αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

    Για το πλιγούρι

    • 1 φλιτζ. τσαγιού πλιγούρι
    • 200 ml χυμός λεμονιού
    • 50 ml ελαιόλαδο
    • 2 – 3 σκελίδες σκόρδου, λιωμένες
    • 2 φλιτζ. τσαγιού πολύ ψιλοκομμένος μαϊντανός (τα φύλλα)
    • 5 φρέσκα κρεμμυδάκια, πολύ ψιλοκομμένα
    • ½ φλιτζ. τσαγιού πολύ ψιλοκομμένος άνηθος (χωρίς τα κοτσάνια)
    • 1/3 φλιτζ. τσαγιού ψιλοκομμένα φύλλα από φρέσκο δυόσμο
    • αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι

    Δείτε εδώ την εκτέλεση της συνταγής

  • Κοινωνική συναναστροφή γύρω από το τραπέζι

    Κοινωνική συναναστροφή γύρω από το τραπέζι

    H πρότυπη παραδοσιακή ελληνική γαστρονομία προσφέρει ένα εκλεκτό τραπέζι για όλη την οικογένεια. Γίνεται η αφορμή για ένα μοναδικό τρόπο επικοινωνίας, συνδυάζοντας μυρωδιές και αγαπημένα εδέσματα, συναθροίζοντας διαφορετικές γενιές και αποτυπώνοντας παιδικές μνήμες. Ωστόσο τα «τραπεζώματα» τείνουν σταδιακά να χάσουν την πρότερη αίγλη της.

    Τα οικογενειακά γεύματα άλλοτε αποτελούσαν καθημερινή τελετουργία, σήμερα συνιστούν μάλλον πολυτέλεια. Γονείς και παιδιά ταλανίζονται από ένα φορτωμένο ημερήσιο πρόγραμμα και έτσι η ώρα του φαγητού περνάει πιο βιαστικά και σιωπηλά, τα γεύματα είναι συχνότερα μοναχικά με τσιμπολόγημα πρόχειρου φαγητού, στον καναπέ ή μπροστά στην οθόνη. Η απουσία από το οικογενειακό τραπέζι είναι όμως ζημιογόνος, μιας και η ώρα του φαγητού δεν ικανοποιεί τελικά μόνο το στομάχι μας.

    Διεθνείς επιστημονικές μελέτες αποσαφηνίζουν όλα τα ευεργετικά οφέλη των συχνών οικογενειακών γευμάτων. Πιο συγκεκριμένα:

    • Επιτυγχάνεται ισορροπημένη διατροφή. Τα παιδιά που γευματίζουν με την οικογένειά τους, μαγειρεμένο φαγητό, καταναλώνουν πιο ισορροπημένα γεύματα και ταυτόχρονα μαθαίνουν σωστές διατροφικές συνήθειες. Αυτό συμβαίνει γιατί οι γονείς έχουν την ευκαιρία να ελέγχουν τι και πόσο τρώνε τα παιδιά τους όταν η οικογένεια τρώει μαζί. Αντίθετα τα παιδιά που τρώνε μόνα τους ή μπροστά στην τηλεόραση δεν προσέχουν την ποιότητα και την ποσότητα του φαγητού τους. Το οικογενειακό τραπέζι αποτελεί κατ’επέκταση μια ασπίδα προστασίας στην εμφάνιση παιδικής παχυσαρκίας και διατροφικών διαταραχών.
    • Προσδιορίζονται οι αξίες και οι αρχές του διαλόγου για τα παιδιά, μέσω της παρατήρησης των γονιών τους και της εξάσκησης. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που απολαμβάνουν στο οικογενειακό τραπέζι πλούσιες συζητήσεις, αναπτύσσουν λεξιλόγιο, βελτιώνουν τον προφορικό λόγο και αποκτούν πρώιμες αναγνωστικές ικανότητες. Το οικογενειακό γεύμα έχει μάλιστα συνδεθεί με βελτίωση της απόδοσης στο σχολείο.
    • Προάγεται η υπευθυνότητα, η ομαδικότητα και η συνεργασία των μελών μιας οικογένειας. Μοιράζονται ευθύνες και ταυτόχρονα τα παιδιά μαθαίνουν καλούς τρόπους συμπεριφοράς στο τραπέζι.
    • Παρέχεται ο απαιτούμενος χώρος στους γονείς να λειτουργήσουν ως πρότυπα συμπεριφοράς. Παράλληλα, αποσαφηνίζονται προσδοκίες, ρόλοι και οικογενειακοί κανόνες.
    • Δίνεται η ευκαιρία για επικοινωνία και ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων. Οι γονείς μπορούν να μιλήσουν μεταξύ τους και με τα παιδιά τους και να μάθουν περισσότερα για την καθημερινότητά τους, τους προβληματισμούς τους, τα ενδιαφέροντά τους, τους φίλους τους. Κυρίως οι έφηβοι αισθάνονται ότι έχουν την αποδοχή τους και είναι πιο πιθανό να στραφούν στους γονείς τους όταν αντιμετωπίζουν κάποιο σοβαρό πρόβλημα. Οι γονείς μπορούν ακόμη να αξιοποιούν αυτό το χρόνο για συζητήσεις σχετικά με την επικαιρότητα, ώστε να δημιουργείται κλίμα ασφάλειας μέσα στο σπίτι.
    • Ενισχύονται οι οικογενειακοί δεσμοί. Στο τραπέζι δημιουργείται μια σταθερή βάση αναφοράς για τα μέλη της οικογένειας. Σύμφωνα με τις έρευνες, ο γάμος των ζευγαριών με νεογέννητα μωρά έχει πιο σταθερά θεμέλια όταν γευματίζουν συχνά μαζί.
    • Προάγεται η ψυχική υγεία των μελών της οικογένειας, ιδιαίτερα των παιδιών και των εφήβων καθώς προσφέρεται χρόνος, επαφή και συναισθηματική ισορροπία.
    • Μειώνεται σημαντικά η πιθανότητα εμφάνισης ψυχικών διαταραχών κυρίως στα νέα μέλη, όπως η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές, η χρήση ουσιών ή αλκοόλ. Στις οικογένειες που τρώνε πιο συχνά μαζί, οι γονείς παρουσιάζουν λιγότερη ένταση και κακή διάθεση, τα παιδιά είναι πιο χαρούμενα και πιο υγιή, οι έφηβοι χτίζουν ισχυρές προσωπικότητες, έχοντας καλύτερες σχέσεις με τους γονείς και τα αδέρφιά τους. Οι έρευνες δείχνουν ότι ο έφηβος περιμένει με μεγάλη ανυπομονησία το οικογενειακό γεύμα.
      Χρειάζονται άμεσες προσφυείς ενέργειες για την διατήρηση του πολύτιμου οικογενειακού γεύματος, τουλάχιστον 3 με 4 φορές την εβδομάδα.

    Στη σύγχρονη ζοφερή εποχή της οικονομικής κρίσης που οι άνθρωποι φθείρονται και εξουθενώνονται καθημερινά, το οικογενειακό τραπέζι, ακόμα και εάν δεν είναι τέλειο, προσφέρει μια αίσθηση σύνδεσης και ζεστασιάς, όπως η μητρική αγκαλιά. Το τραπέζι των γονιών αποτελεί μια πραγματική «άσκηση ζωής» για το παιδί, ένας τόπος ανταλλαγής συναισθημάτων, απόψεων, συμπεριφορών. “Μόνο όταν μαγειρευτούν όλα μαζί τα συστατικά της οικογένειας, δημιουργείται κάτι πλούσιο, ενδιαφέρον και αξέχαστο” δρ Αν Φίσελ, Καθηγήτρια Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

    Ελένη Βαλαβάνη, Παιδίατρος 

  • Το πρόβλημα της παχυσαρκίας

    Το πρόβλημα της παχυσαρκίας

    Η παχυσαρκία είναι η αύξηση του σωματικού λίπους, η οποία οφείλεται σε δυσαναλογία της προσλαμβανόμενης ενέργειας, συγκριτικά με τις ενεργειακές ανάγκες του σώματος.

    Σύμφωνα με πρόσφατα επιδημιολογικά δεδομένα 2 στους 3 ενήλικες έχουν περισσότερο βάρος από το κανονικό και 1 στους 20 ενήλικες πάσχει από νοσογόνο παχυσαρκία. Μόνο στις ΗΠΑ 97 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν περισσότερο βάρος από το κανονικό, εκ των οποίων 11 εκατομμύρια πάσχουν από σοβαρή νοσογόνο παχυσαρκία.

    Η επίπτωση είναι σχεδόν ίδια στους άνδρες και τις γυναίκες. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, 1 στους 3 ανήλικους ηλικίας 7 έως 18 ετών έχει περισσότερο βάρος από το κανονικό, ενώ 1 στους 6 ενήλικους είναι παχύσαρκος. Η Ελλάδα κατέχει τη 2η θέση μετά το Ηνωμένο Βασίλειο σε ποσοστό παχυσαρκίας στην Ευρώπη.

    Η παχυσαρκία συνδέεται με μία σειρά από νοσήματα όπως  υπέρταση,  σακχαρώδη διαβήτη, στεφανιαία νόσο, ηπατοπάθεια, οστεοαρθρίτιδα, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και κακοήθειες. Σε παγκόσμια κλίμακα, η παχυσαρκία θεωρείται η δεύτερη συχνότερη προλήψιμη παθογόνος αιτία θανάτου μετά το κάπνισμα. Μόνο στις ΗΠΑ ευθύνεται για περισσότερους από 597.000 θανάτους ετησίως. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι προκαλεί τρεις φορές περισσότερους θανάτους από ότι ο καρκίνος του πνεύμονα και του μαστού μαζί.

    Τι είναι η βαριατρική χειρουργική;

    Η μόνη θεραπεία της παχυσαρκίας είναι η απώλεια βάρους, η οποία είναι δύσκολη, ενώ ακόμα δυσκολότερη είναι η διατήρηση του βάρους που «χάθηκε».
    Ο στόχος της βαριατρικής χειρουργικής είναι να βοηθήσει τον ασθενή, να χάσει το 50 – 75% από το επιπλέον σωματικό βάρος του μέσα στο 1ο χρόνο από την επέμβαση, και το υπόλοιπο στη συνέχεια ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση της υγείας του.
    Πρέπει να τονισθεί ότι η χειρουργική παχυσαρκίας δε γίνεται μόνο για λόγους αισθητικούς, αλλά πρωτίστως για τη βελτίωση της υγείας και τη πρόληψη των επιπλοκών που απορρέουν από τη παχυσαρκία.

    Η βαριατρική χειρουργική είναι για όλους;

    Η απάντηση είναι όχι. Η ορθή θεραπεία της παχυσαρκίας εξατομικεύεται στη κάθε περίπτωση. Ο υποψήφιος ασθενής πρέπει να λάβει υπόψη του ότι η χειρουργική επέμβαση είναι κάτι μόνιμο. Στις προϋποθέσεις για τη διενέργεια μιας επέμβασης παχυσαρκίας περιλαμβάνονται οι ακόλουθες:

    • Υψηλός Δείκτης Μάζας Σώματος  Σε ασθενείς με ΔΣΒ πάνω από 40, ή σε ασθενείς με δείκτη πάνω από 30 όταν συνυπάρχει κάποια πάθηση, όπως διαβήτης τύπου2
    • Να έχουν αποτύχει άλλες προσπάθειες για μόνιμη απώλεια βάρους.
    • Να μην υπάρχουν άλλα νοσήματα του πεπτικού (κολίτιδα) ή του μεταβολισμού (θυρεοειδής).
    • Να μη γίνεται κατάχρηση οινοπνεύματος ή ναρκωτικών ουσιών.
    • Να είναι συνεργάσιμος ο ασθενής και έτοιμος για δραστικές αλλαγές στον τρόπο ζωής και διατροφής του.
    • Ποιες επεμβάσεις παχυσαρκίας είναι σήμερα επιστημονικά τεκμηριωμένες;

    Οι επεμβάσεις παχυσαρκίας χωρίζονται σε δύο ομάδες:

    Α. Περιοριστικές επεμβάσεις με τις οποίες μειώνεται η ποσότητα του φαγητού η οποία απαιτείται για να αισθανθεί πληρότητα ο ασθενής. Σε αυτή τη κατηγορία περιλαμβάνονται επεμβάσεις όπως:

    • Γαστρικός ρυθμιζόμενος δακτύλιος (lap band)
    • Επιμήκης γαστρεκτομή η γαστρικό μανίκι (sleeve gastrectomy)

    Β. Συνδυαστικές περιοριστικές και δυσαπορροφητικές τεχνικές οι οποίες περιορίζουν τη ποσότητα του φαγητού αλλά και των ουσιών που απορροφά το σώμα ώστε να οδηγηθεί ο οργανισμός να καταναλώσει το αποθηκευμένο λίπος. Οι επεμβάσεις αυτές έχουν ένδειξη  σε ασθενείς με Δεικτη Μάζας Σώματος άνω του 50 και περιλαμβάνουν:

    • Το γαστρικό by-pass με έλικα δυσαπορρόφησης
    • Τη γαστρεκτομή με χολοπαγκρεατική εκτροπή
    • Τη γαστρεκτομή με χολοπαγκρεατική παράκαμψη με δωδεκαδακτυλική εκτροπή

    Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος;

    Γενικότερα οι επεμβάσεις δυσαπορρόφησης οδηγούν γρηγορότερα σε απώλεια βάρους, με πρώτη τη χολοπαγκρεατική εκτροπή, εντούτοις συνδέονται με υψηλότερα ποσοστά επιπλοκών από τις περιοριστικές μεθόδους. Το μεγαλύτερο ποσοστό απώλειας βάρους επιτυγχάνεται μέσα στους πρώτους 12 μήνες από την επέμβαση.

    Στα επόμενα χρόνια, δεν έχουν όλες οι επεμβάσεις την ίδια αποτελεσματικότητα. Από τις περιοριστικές επεμβάσεις το γαστρικό μανίκι (sleeve), φαίνεται ότι στη 10ετία έχει την ίδια αποτελεσματικότητα με τις μεθόδους δυσαπορρόφησης. Οι μακροχρόνιες επιδράσεις των επεμβάσεων καθώς και η αποτελεσματικότητα τους στις επιπλοκές της παχυσαρκίας όπως την υπέρταση και το διαβήτη αποτελεί αντικείμενο έντονης έρευνας.

    Συνοπτικά για την επιλογή της μεθόδου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα εξής:

    • Κάποιες μέθοδοι είναι αναστρέψιμες ενώ άλλες όχι.
    • Η εμπειρία του χειρουργού, από την οποία καθορίζεται ο βαθμός ασφάλειας της επέμβασης.
    • Όλες οι επεμβάσεις γίνονται λαπαροσκοπικά αλλά τα τελευταία χρόνια η ρομποτική χειρουργική έχει αλλάξει τα δεδομένα και η δική μας εμπειρία έχει δείξει ότι οι επιπλοκές του ρομποτικού χειρουργείου ελαχιστοποιούνται και τα αποτελέσματα είναι καλύτερα

    Τι είναι η μεταβολική χειρουργική και πως συνδέεται με τη βαριατρική;

    Η συντριπτική πλειοψηφία ασθενών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ πάσχει από παχυσαρκία, σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Ένωσης για το Σακχαρώδη Διαβήτη.

    Είναι γνωστό εδώ και χρόνια, ότι η απώλεια βάρους, βελτιώνει το διαβήτη τύπου ΙΙ. Το καινούριο είναι, ότι σε πρόσφατες μελέτες, η βαριατρική χειρουργική οδηγεί σε ραγδαία βελτίωση του διαβήτη, και ποσοστό 80% έως και 97% μπορεί να απαλλαγεί τελείως από τη λήψη ινσουλίνης ή άλλων αντί-διαβητικών φαρμάκων. Παρόλο που ο ακριβής μηχανισμός δεν έχει αποσαφηνιστεί, υπάρχουν αποδείξεις ότι οι επεμβάσεις παχυσαρκίας αλλάζουν το μεταβολισμό και μειώνουν την ινσουλινοανθεκτικότητα. Ολόκληρη η διεθνείς επιστημονική κοινότητα έχει κινητοποιηθεί, διότι βρισκόμαστε κοντά στην αντιμετώπιση ενός τεράστιου προβλήματος υγείας, όπως είναι ο σακχαρώδης διαβήτης και οι επιπλοκές του.

    Η επέμβαση αρκεί για να λύσει το πρόβλημα της παχυσαρκίας;

    Η χειρουργική επέμβαση αποτελεί μια εξαιρετική λύση για την απώλεια βάρους σε ασθενείς με χρόνια παχυσαρκία. Εντούτοις, η θεραπεία της παχυσαρκίας είναι σύνθετο πρόβλημα και χρειάζεται τη συνεισφορά διαφόρων ιατρικών ειδικοτήτων, όπως χειρουργού, διατροφολόγου, ψυχολόγου. Για το λόγο αυτό, οι παραπάνω επεμβάσεις πρέπει να πραγματοποιούνται μόνο σε ειδικά κέντρα, πιστοποιημένα για βαριατρική θεραπεία, όπου γίνεται ασφαλής η επέμβαση και ακολουθεί καλή μετεγχειρητική παρακολούθηση και στήριξη για τη προσαρμογή του ασθενούς σε μία νέα στάση ζωής.

    Το κέντρο σας είναι πιστοποιημένο για τη διενέργεια βαριατρικών επεμβάσεων;

    Ακριβώς. Τόσο εγώ ο ίδιος, όσο και η ομάδα μου έχουμε λάβει το επίσημο Πιστοποιητικό  της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Χειρουργικής της Νοσογόνου Παχυσαρκίας (IFSO Accreditation) που μας κατατάσσει μεταξύ των καλύτερων κέντρων του κόσμου. Έχουμε πολύ μεγάλη εμπειρία στο χώρο της βαριατρικής χειρουργικής και πραγματοποιούμε τις επεμβάσεις με τη χρήση του ρομποτικού συστήματος da Vinci SI HD με το οποίο διαθέτουμε μεγαλύτερη ασφάλεια και ελαχιστοποιούμε τις επιπλοκές. Τα αποτελέσματα μας είναι θεαματικά.

    Κ.Μ.Κωνσταντινίδης, MD,phD,FACS

  • Νεότερες χειρουργικές εξελίξεις στην ωτορινολαρυγγολογία

    Νεότερες χειρουργικές εξελίξεις στην ωτορινολαρυγγολογία

    H πιο σημαντική προσφορά της Ιατρικής στον άνθρωπο, είναι η ανακούφιση του από τον πόνο, την αρρώστια και το φόβο όπως είπε πριν από αιώνες ο Ιπποκράτης, αρχαίος Έλληνας ιατρός, πατέρας της σύγχρονης ιατρικής και ιδρυτής της Ιπποκρατικής Ιατρικής Σχολής.

    Το πρωτοποριακό του έργο επηρέασε τις περισσότερες σύγχρονες ιατροβιολογικές ειδικότητες του δυτικού κόσμου που επάξια τον ονόμασε θεμελιωτή και στυλοβάτη της Ιατρικής Επιστήμης. Δεν παρέλειψε να τονίσει τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα της ιατρικής, τη ρευστότητα των γνώσεων, τη σχετικότητα των διαγνώσεων και το περιορισμένο των ιατρικών δυνατοτήτων, επισημαίνοντας ότι: «Ο βίος βραχύς, η τέχνη μακρή, ο καιρός οξύς, η πείρα σφαλερή και η κρίσις χαλεπή» (η ανθρώπινη ζωή είναι σύντομη, η επιστήμη ατέλειωτη, ο χρόνος λίγος, η πείρα λαθεμένη και η απόφαση γεμάτη ευθύνες).

    Παρ’όλη την εξέλιξη της σύγχρονης ιατρικής, παρατηρείται συχνά αναβολή στη χειρουργική αντιμετώπιση των παθήσεων από την πλευρά των ασθενών, κυρίως λόγω του φόβου του μετεγχειρητικού πόνου και της ταλαιπωρίας. Για αυτό το λόγο τα τελευταία χρόνια σε όλες τις χειρουργικές ειδικότητες επικρατεί η τάση να επιτυγχάνεται το ίδιο θεραπευτικό αποτέλεσμα με τη λιγότερο ακρωτηριαστική μέθοδο,γεγονός που οδήγησε στην ανάπτυξη πιο λειτουργικών τεχνικών. Με τις τεχνικές αυτές η επέμβαση είναι πιο στοχευμένη στο όργανο που πάσχει, με αποτέλεσμα να θίγονται λιγότερο οι γύρω υγιείς ιστοί. Ο διεθνής όρος είναι MIS δηλαδή minimally invasive surgery και, εκτός από τα πλεονεκτήματα για το χειρουργό που μπορεί να κάνει πιο άρτια μια επέμβαση, το βασικό πλεονέκτημα είναι το όφελος για τον ασθενή .Αυτό αφορά την γρηγορότερη μετεγχειρητική επούλωση ,τον λιγότερο πόνο, την μικρότερη αιμορραγία και γενικά τη γρηγορότερη επανένταξη του στις καθημερινές δραστηριότητες.

    Η χειρουργική κεφαλής και τραχήλου προόδευσε εξαιρετικά τα τελευταία χρόνια, με την εφαρμογή όλο και συχνότερα των μοντέρνων ενδοσκοπικών τεχνικών, αντί των κλασικών ανοικτών χειρουργικών μεθόδων. Η περιοχή του ανώτερου αεραγωγού αποτελεί ιδανική ένδειξη για τις ενδοσκοπικές αυτές τεχνικές, γιατί χρησιμοποιούνται για τη χειρουργική προσπέλαση οι φυσικές δίοδοι της ιδιαίτερης αυτής ανατομικής περιοχής.

    Η ενδοσκοπική χειρουργική στην περιοχή της ρινός και παραρρινίων οδήγησε στην πολύ πιο λειτουργική, χωρίς εξωτερικές τομές αντιμετώπιση παθήσεων όπως οι παραρρινοκολπίτιδες, οξείες ή χρόνιες, οι πολύποδες, καλοήθεις και κάποιοι κακοήθεις όγκοι καθώς και η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος. Χάρη στην μεγέθυνση και το φωτισμό σε συνδυασμό με τα μικροεργαλεία και τη χρήση του Navigation , δηλαδή της νευροπλοήγησης, όταν υπάρχει ένδειξη, η χειρουργική αυτή προσπέλαση δίνει τη δυνατότητα στο χειρουργό με ακρίβεια και μικρότερο κίνδυνο επιπλοκών, να θεραπεύσει τις ανατομικές δομές που πάσχουν.

    Στην περιοχή του λάρυγγα χάρη στην ενδοσκοπική διαστοματική χειρουργική με laser που ξεκίνησε από το 1970, αλλά εδώ και 25 χρόνια πολύ συστηματικά, άλλαξε ριζικά η αντιμετώπιση των καλοήθων παθήσεων, αλλά και του καρκίνου στα αρχόμενα στάδια .Έτσι σήμερα είναι δυνατή, χωρίς εξωτερικές τομές και τραχειοστομία, η αφαίρεση αυτών των όγκων. Άλλα πλεονεκτήματα για τον ασθενή είναι ότι δίνει τη δυνατότητα επανεγχείρησης σε περίπτωση τοπικής υποτροπής, ιδιαίτερα σε καρκίνους των φωνητικών χορδών και δεν περιορίζει τις άλλες θεραπευτικές επιλογές σε ασθενείς με δεύτερο πρωτοπαθή όγκο της κεφαλής και τραχήλου. Επίσης εξασφαλίζει ικανοποιητική ποιότητα φωνής , περιορισμένη διαταραχή κατάποσης ,χαμηλή περιεγχειρητική νοσηρότητα και ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο διεγχειρητικής διασποράς.

    Τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει και στην Ωτορινολαρυγγολογία η εφαρμογή της Διαστοματικής Ρομποτικής Χειρουργικής η οποία έχει το πλεονέκτημα ότι χρησιμοποιεί τρισδιάστατη κάμερα που δίνει τη δυνατότητα εκτίμησης του βάθους στο χειρουργικό πεδίο και των ανατομικών δομών με μεγαλύτερη σαφήνεια .Ακόμη, επειδή χρησιμοποιεί μικροεργαλεία με εξαιρετική δυνατότητα περιστροφής εξασφαλίζει καλύτερη προσπέλαση σε δύσκολες γωνίες του ιδιαίτερου ανατομικού χώρου που λέγεται ανώτερος αεραγωγός. Η εφαρμογή της σήμερα αφορά καλοήθεις παθήσεις όπως η αποφρακτική άπνοια στον ύπνο και αρχόμενα στάδια καρκίνου του φάρυγγα και του λάρυγγα. Ακόμη πολύ σημαντική θέση έχει αρχίσει να έχει στη διερεύνηση αγνώστου πρωτοπαθούς καρκίνου κεφαλής και τραχήλου. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα για τον ασθενή από την εφαρμογή της ρομποτικής χειρουργικής, είναι η ελαχιστοποίηση του μετεγχειρητικού οιδήματος, του πόνου ,της αιμορραγίας και της δυσκαταποσίας.

    Οι συνεχείς καινοτομίες στο πεδίο της MIS οδηγούν σε μια δυναμική εξέλιξη, με συνεχώς αυξανόμενες ενδείξεις εφαρμογής της. Καθοριστική όμως παραμένει η έμφαση στην πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση σε πρώιμο στάδιο των καλοήθων και κακοήθων παθήσεων της περιοχής κεφαλής και τραχήλου, που θα οδηγήσει σε αύξηση της συχνότητας εφαρμογής των νέων αυτών τεχνικών.

    Ανατολή Παταρίδου, Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Κεφαλής & Τραχήλου

  • Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει την ερωτική μας διάθεση;

    Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει την ερωτική μας διάθεση;

    Η απάντηση των επιστημόνων είναι θετική. Επειδή για να έχουμε καλή σεξουαλική λειτουργία προϋποτίθεται η καλή λειτουργία των αγγείων και επειδή τα τελευταία επηρεάζονται σημαντικά από τις διατροφικές μας συνήθειες, το junk food και η κατανάλωση πολλών λιπαρών ζωικής προέλευσης είναι αυτονόητο πως δεν βοηθούν.

    Μελέτες έχουν δείξει επίσης ότι το άσπρο ψωμί και οι επεξεργασμένοι υδατάνθρακες μειώνουν την ερωτική επιθυμία. Καθώς αυξάνουν πολύ γρήγορα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, τα οποία στη συνέχεια πέφτουν απότομα, οδηγούν σε κατακόρυφη πτώση της διάθεσης για σεξ.

    Επιπλέον, οι υδατάνθρακες αυξάνουν τα επίπεδα οιστρογόνων στον οργανισμό, με συνέπεια να ελαττώνονται τα επίπεδα της τεστοστερόνης, της ορμόνης που λειτουργεί ως “καύσιμο” για την ερωτική επιθυμία.

    Τροφές που είναι πλούσιες σε ωμέγα λιπαρά οξέα και ψευδάργυρο, όπως τα λιπαρά ψάρια (π.χ. γαύρος, σαρδέλα, σολομός) και τα θαλασσινά (π.χ. στρείδια), τονώνουν αποδεδειγμένα τη λίμπιντο, ενώ πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν και τα αντιοξειδωτικά, που απαντώνται κυρίως σε φρούτα και λαχανικά, όπως οι φράουλες, το καρπούζι, τα σύκα, το αβοκάντο, οι μπανάνες, τα σπαράγγια, το μπρόκολο και το λάχανο, η ρόκα, το σέλερι.  Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα το καρπούζι βοηθά στη χαλάρωση των αγγείων του οργανισμού με τρόπο ανάλογο με εκείνον που δρα το Viagra!

    Τροφές χρήσιμες για την τόνωση της σεξουαλικής διάθεσης θεωρούνται επίσης οι ξηροί καρποί, η σοκολάτα, το μέλι, το σαφράν, ο κουρκουμάς, το πιπέρι και οι καυτερές πιπεριές, το σκόρδο και το σουσάμι. Η κατανάλωση του τελευταίου μάλιστα έχει βρεθεί ότι το πετυχαίνει αυτό, αυξάνοντας κατακόρυφα τα επίπεδα της τεστοστερόνης.

    Για τους άνδρες που δεν ακολουθούν μια σωστή και ισορροπημένη διατροφή που να περιλαμβάνει όλες τις παραπάνω τροφές, στην αγορά υπάρχουν και συμπληρώματα διατροφής με συνθέσεις που τονώνουν τη λίμπιντο και γενικότερα τη λειτουργία του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος.