Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Serum:Το απόλυτο must- have προϊόν για κάθε τύπο επιδερμίδας
Υπάρχει ένα προϊόν, το οποίο είναι μια ισχυρή πηγή θρέψης και διατροφής για το δέρμα του προσώπου σας, και συχνά δεν του δίνεται η απαραίτητη βαρύτητα. Είναι ο ορός του προσώπου, σύμφωνα με το άρθρο της ιστοσελίδας Femina.

Τι είναι το Serum (ορός);

Είναι ένα συμπύκνωμα δραστικών συστατικών, που στοχεύει σε συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη φροντίδα του δέρματος, τα συστατικά είναι ισχυρά και αποτελούνται από μικρότερα μόρια. Το επίπεδο των δραστικών συστατικών είναι υψηλότερο από ότι σε μια συνηθισμένη κρέμα προσώπου, καθώς τα βαρύτερα έλαια και συστατικά έχουν αφαιρεθεί. Έτσι, ενώ το τελευταίο θα μπορούσε να έχει περίπου 10% ενεργών συστατικών, το πρώτο έχει ένα επιβλητικό 70% ή περισσότερο!

ΟΡΟΣ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΒΑΘΕΙΑΣ ΘΡΕΨΗΣ που αποκαθιστά και επανενεργοποιεί τους φυσικούς μηχανισμούς αναδόμησης του δέρματος.

Ποια είναι τα οφέλη;

Οι οροί δεν υπολείπονται θρεπτικής αξίας για το δέρμα και εξαλείφουν από την ‘’ρίζα’’ τους πολλά προβλήματα , συγχρόνως επιφέρουν άμεσα, ορατά αποτελέσματα:
1. Η υφή του δέρματός σας θα βελτιωθεί δραστικά χάρη στην περιεκτικότητα σε κολλαγόνο και βιταμίνη C, που θα γίνει πιο σφριγηλή και πιο ομαλή, οδηγώντας σε ορατά πιο νεανικό δέρμα
2. Θα υπάρχουν λιγότερα σημεία, ουλές, σπυράκια και άλλα σημάδια, καθώς αρχίζουν να απαλύνονται με την τακτική χρήση ορού, ιδιαίτερα έναν με φυτικά βλαστοκύτταρα. Αυτό γίνεται με ολιστικό τρόπο, χωρίς τη χρήση επιβλαβών απολεπιστικών και χημικών
3. Θα δείτε μείωση του μεγέθους των ανοιχτών πόρων, που με τη σειρά τους δημιουργούν λιγότερα σπυράκια και λευκά στίγματα
4. Οι οροί κάτω από τα μάτια έχουν επίσης ορατά οφέλη, με τη μείωση της ξηρότητας, των μαύρων κύκλων και των λεπτών γραμμών. Είναι μια άμεση επιλογή για πιο φωτεινά μάτια
5. Με τη χρήση ορών, θα υπάρξει λιγότερη φλεγμονή, ερυθρότητα και ξηρότητα, το δέρμα θα φαίνεται δροσερό φρέσκο και ενυδατωμένο
Ποια συστατικά χρησιμοποιούνται συνήθως και ποια είναι τα οφέλη τους;

Βιταμίνη C

Είναι ένα κοινό συστατικό για την αντιγήρανση, οπότε αν είστε 40 ή 50 χρησιμοποιήστε έναν ορό με αυτό. Αυτό το ισχυρό συστατικό δημιουργεί κολλαγόνο, ενισχύει επίσης την προστασία του δέρματος και πρέπει να αποτελεί μέρος του σχήματος περιποίησης της επιδερμίδας σας σε τακτική βάση.

Υαλουρονικά οξέα

Είναι ένας πολύ καλός τρόπος για τη θεραπεία του αφυδατωμένου δέρματος, χωρίς τη βαρύτητα των κρεμών και των μαλακτικών. Αυτά παγιδεύουν στη φυσική στάθμη την υγρασία δέρματος και έτσι η επιδερμίδα δεν χάνει καμία φυσική υγρασία, παραμένοντας ανανεωμένη.

Αντιοξειδωτικά

Είναι απαραίτητα για την προστασία του δέρματος από στρες και περιβαλλοντικές βλάβες. Έτσι, το β-καροτένιο και το πράσινο τσάι είναι εκχυλίσματα που πρέπει να προσέξετε, ενώ τα μούρα, το ρόδι και το εκχύλισμα σπόρων σταφυλιών είναι άλλα δραστικά συστατικά.

Ρετινόλες

Είναι συστατικά ορού ιδανικά για δέρματα που είναι επιρρεπή στην ακμή, ενώ αντιμετωπίζουν επίσης τις λεπτές γραμμές και τις ρυτίδες.

Αντιφλεγμονώδες

Εάν έχετε ευαίσθητο δέρμα, χρησιμοποιήστε έναν ορό με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, αποτρέποντας την ερυθρότητα, τα ξεσπάσματα και τη φλεγμονή. Μερικά απο τα συστατικά που καλό θα ήταν να διαβάσετε στην ετικέτα είναι ο ψευδάργυρος, η άρνικα, Βλαστοκύτταρα εντελβαϊς, Βλαστοκύτταρα μωβ μαργαρίτας, Ανθόνερο τριαντάφυλλου, Έλαιο argan, Έλαιο τριαντάφυλλου, Έλαιο αβοκάντο, Έλαιο jojoba, Εκχύλισμα ορχιδέας, Βιταμινη Ε, Γλυκερίνη και η αλόη βέρα.

Photos by Pexels
12 Μαΐου, 2023
Μελάνωμα: Μέτρα προστασίας
Το μελάνωμα είναι ένας τύπος καρκίνου του δέρματος και ο πιο θανατηφόρος από αυτούς. Αναπτύσσεται κυρίως στα κύτταρα (μελανοκύτταρα) που παράγουν μελανίνη – τη χρωστική ουσία που δίνει στο δέρμα το χρώμα του.

Συνήθως, εμφανίζεται ως μία μικρή μαύρη κηλίδα στο δέρμα ή μπορεί να αναπτυχθεί επί προϋπάρχοντος σπίλου (ελιάς). Η πρώιμη διάγνωση του μελανώματος και οι νέες θεραπείες έχουν οδηγήσει σε πάρα πολύ καλά θεραπευτικά αποτελέσματα, με πενταετή επιβίωση πάνω του 90%.

Μόνο το 2020, διαγνώστηκαν περίπου 325.000 νέες περιπτώσεις μελανώματος παγκοσμίως και περίπου 57.000 άνθρωποι πέθαναν από τη νόσο. Η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία παρουσιάζουν την υψηλότερη συχνότητα μελανώματος ακολουθούμενες από τη Δυτική Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και τη Βόρεια Ευρώπη ενώ το μελάνωμα εξακολουθεί να είναι σπάνιο στις περισσότερες χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Στην Ελλάδα, το 2020 υπήρξαν 1.313 νέες περιπτώσεις μελανώματος, με τη νόσο να αποτελεί τη 14η πιο συχνή κακοήθη νεοπλασία στον ελληνικό πληθυσμό. Ο κίνδυνος μελανώματος αυξάνεται με την ηλικία. Ωστόσο, το μελάνωμα δεν είναι ασυνήθιστο ακόμη και σε άτομα κάτω των 30 ετών.

Πώς μπορούμε να μειώσουμε τον κίνδυνο;
- Προστατευόμαστε από τις ακτίνες UV όλο το χρόνο και όχι μόνο το καλοκαίρι καθώς αυτές μπορούν να φτάσουν σε μας (μέσω αντανάκλασης από επιφάνειες όπως το νερό, το τσιμέντο, η άμμος ή το χιόνι) και τις συννεφιασμένες μέρες.
- Παραμένουμε κατά το δυνατόν περισσότερο στη σκιά.
- Επιλέγουμε ρούχα που καλύπτουν τα χέρια και τα πόδια μας.
- Φοράμε καπέλο με φαρδύ γείσο για να σκιάζουμε το κεφάλι, το πρόσωπο, τα αυτιά το λαιμό και τον αυχένα.
- Σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν ξεχνάμε να φοράμε γυαλιά ηλίου με κατάλληλους φακούς που μπλοκάρουν τις ακτίνες UVA και UVB.
- Χρησιμοποιούμε καθημερινά αντηλιακό με κατάλληλο παράγοντα προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία (μεγαλύτερο από SPF 15 και ιδανικά άνω του SPF 30) ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή τη διάρκεια της έκθεσής μας στον ήλιο.
- Αποφεύγουμε το τεχνητό μαύρισμα/έκθεση σε πηγές υπεριώδους ακτινοβολίας.
Οποιαδήποτε αλλαγή στο χρώμα του δέρματος μετά από έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (είτε πρόκειται για μαύρισμα είτε για έγκαυμα) είναι σημάδι τραυματισμού και όχι υγείας.

Απευθυνόμαστε στο δερματολόγο μας τακτικά (για σπιλογράφημα/χαρτογράφηση των σπίλων του σώματος) αλλά και σε περίπτωση που παρατηρήσουμε αλλαγές στο δέρμα μας όπως τον εντοπισμό μιας πληγής που δεν επουλώνεται, την εμφάνιση ενός νέου σπίλου ή την αλλαγή στα όρια, το μέγεθος/διάμετρο, το χρώμα και γενικά στην ανάπτυξή του.

Πηγή: ΕΟΔΥ
12 Μαΐου, 2023
Βρογχικό άσθμα: Συμπτώματα, τύποι και θεραπεία

Το βρογχικό άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών που οδηγεί σε στένωση των βρόγχων λόγω σύσπασης των μυών του τοιχώματος και αυξημένης παραγωγής βλέννης.

Η στένωση αυτή προκαλεί τα χαρακτηριστικά συμπτώματα του άσθματος τα οποία είναι:

1. Βήχας (συνήθως ξηρός, σπάνια παραγωγικός με κολλώδη απόχρεμψη)
2. Συριγμός (γατάκια) στο στήθος. Εμφανίζεται κατά τις βραδινές ή πρώτες πρωινές ώρες ή κατά την άσκηση
3. Δύσπνοια
4. Σφίξιμο στο θώρακα
5. Εύκολη κόπωση.

«Τα συμπτώματα αυτά συνήθως συνυπάρχουν με τον περιορισμό της εκπνευστικής ροής αέρα από τους βρόγχους που τον βλέπουμε στη σπιρομέτρηση και μπορούν να υποχωρούν αυτόματα ή μετά από την κατάλληλη θεραπεία. Τόσο τα συμπτώματα όσο και η απόφραξη των βρόγχων παρουσιάζουν διακύμανση ως προς την ένταση, τη συχνότητα, το χρόνο εμφάνισης και τη διάρκειά τους ενώ μπορεί να έχουν εποχικό χαρακτήρα ή να εμφανίζονται όλο το χρόνο», εξηγεί ο κ. Δημήτριος Βάσσος, Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης του νοσοκομείου Metropolitan.

Τύποι του άσθματος

Αρκετοί κλινικοί φαινότυποι του βρογχικού άσθματος έχουν αναγνωριστεί. Οι πιο συνηθισμένοι είναι:

1. Το αλλεργικό ή εξωγενές βρογχικό άσθμα. Είναι ο πιο συχνός τύπος άσθματος που αναγνωρίζεται σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Σχετίζεται με την κληρονομικότητα και συνήθως συνυπάρχει και με άλλες αλλεργικές καταστάσεις όπως η αλλεργική ρινίτιδα, οι ρινικοί πολύποδες, το έκζεμα και οι αλλεργίες σε φάρμακα και φαγητά.
2. Το ενδογενές, μη-αλλεργικό άσθμα. Συνήθως εμφανίζεται στην ενήλικη ζωή, πιο συχνά σε γυναίκες και έχει σοβαρότερη πορεία και λιγότερη ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή.
3. Άσθμα στην άσκηση: Εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της άσκησης.
4. Επαγγελματικό άσθμα: Σχετίζεται με έκθεση σε υλικά στο χώρο της εργασίας. Αποτελεί περίπου το 15% – 20% των περιπτώσεων άσθματος που εμφανίζονται μετά την ενηλικίωση και απαιτεί αποφυγή έκθεσης σε ερεθιστικούς παράγοντες.
5. Νυκτερινό: Σχετιζόμενο με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
6. Άσθμα και παχυσαρκία: Σχετίζεται με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, διακρίνεται από επίμονα συμπτώματα και μειωμένη ανταπόκριση στην αγωγή.

Πώς γίνεται η διάγνωση του Βρογχικού Άσθματος

1. Συμβατό ιστορικό
Η λήψη ενός καλού ιστορικού είναι το πρώτο βήμα που θέτει την κλινική υποψία του βρογχικού άσθματος. Η εμφάνιση των συμπτωμάτων μετά από έκθεση σε ελκτικούς παράγοντες, η διακύμανσή τους κατά τη διάρκεια της ημέρας ή του έτους, η συνύπαρξη αλλεργικής ρινίτιδας ή ρινικών πολυπόδων επιβάλει την περαιτέρω διερεύνηση σε πνευμονολόγο για σπιρομέτρηση.
2. Σπιρομέτρηση
Βασική εξέταση στον έλεγχο του άσθματος είναι η σπιρομέτρηση. Είναι πολύ εύκολη και ανώδυνη εξέταση, κατά την οποία ο ασθενής εκπνέει με δύναμη μέσα στο σπιρόμετρο και έτσι εκτιμάται η αναπνευστική λειτουργία, το μέγεθος της απόφραξης των βρόγχων και η αναστρεψιμότητα της απόφραξης μετά από τη χορήγηση βρογχοδιασταλτικού φαρμάκου σε εισπνοές.
3. Δοκιμασίες πρόκλησης
Για την επιβεβαίωση της διάγνωσης σε ασθενείς που εμφανίζουν συμπτώματα και συμβατή κλινική εικόνα αλλά φυσιολογική σπιρομέτρηση, μπορούν να εφαρμοστούν δοκιμασίες πρόκλησης της αντιδραστικότητας των βρόγχων. Σε αυτές τις δοκιμασίες γίνεται εισπνοή ουσιών (μεταχολίνη, ισταμίνη, μαννιτόλη) που προκαλούν ελεγχόμενη αντίδραση των αεραγωγών που μετράται με σπιρομέτρηση.
4. Αλλεργικές δοκιμασίες
Όταν υπάρχει ιστορικό ατοπίας μπορούν να γίνουν δερματικές δοκιμασίες ή ανίχνευση των ειδικών IgE RAST στο αίμα για τον εντοπισμό υπερευαισθησίας σε συγκεκριμένους αλλεργικούς παράγοντες.
Σταδιοποίηση και θεραπεία του άσθματος
«Στόχος μετά τη διάγνωση του άσθματος είναι η επίτευξη του ελέγχου των συμπτωμάτων, η βελτίωση της ποιότητας ζωής ώστε να έχει ο ασθενής μια φυσιολογική καθημερινότητα και η αποφυγή των παροξύνσεων.
Ανάλογα με την ευκολία ή όχι με την οποία ελέγχουμε τα συμπτώματα και τις παροξύνσεις του άσθματος το χωρίζουμε σε ήπιο, μέτριο ή σοβαρό μη ελεγχόμενο άσθμα. Κάθε στάδιο απαιτεί και μεγαλύτερες δόσεις ή συνδυασμό εισπνεόμενων, από του στόματος ή και ενέσιμων παραγόντων για την επίτευξη του ελέγχου», επισημαίνει ο ιατρός.
Θεραπεία του βρογχικού άσθματος

Η θεραπεία του άσθματος περιλαμβάνει:

1. Ρυθμιστικά φάρμακα
Τα φάρμακα αυτά επιτυγχάνουν τη μείωση της φλεγμονής των αεραγωγών και προλαμβάνουν έτσι την εμφάνιση συμπτωμάτων και τις παροξύνσεις. Χορηγούνται μία έως δύο φορές την ημέρα και περιλαμβάνουν εισπνεόμενα κορτικοειδή μόνα τους ή σε συνδυασμό με Β2 διεγέρτες μακράς διάρκειας δράσης.
2. Ανακουφιστικά φάρμακα
Αυτά περιλαμβάνουν Β2 διεγέρτες ή και αντιχολινεργικά ταχείας έναρξης δράσης και χρησιμοποιούνται σαν επιπρόσθετη αγωγή για τη μείωση των συμπτωμάτων.
3. Συμπληρωματικά φάρμακα
Εάν δεν έχει επιτευχθεί καλός έλεγχος με τα παραπάνω, μπορούν να χορηγηθούν αντιχολινεργικά μακράς διάρκειας δράσης, ανταγωνιστές των λευκοτριενίων, θεοφυλλίνη και από του στόματος κορτικοειδή κυρίως για την αντιμετώπιση παροξυσμών και για μικρά χρονικά διαστήματα.
4. Μονοκλωνικά αντισώματα
Τα τελευταία χρόνια μπήκαν στη θεραπευτική φαρέτρα τα μονοκλωνικά αντισώματα και άλλαξαν το τοπίο καθώς πέτυχαν τον καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων, τη μείωση των παροξύνσεων και τη μείωση της ανάγκης για κορτιζόνη από το στόμα. Τέτοια είναι για το σοβαρό επίμονο μη ελεγχόμενο αλλεργικό βρογχικό άσθμα τα αντισώματα εναντίον της IgE ανοσοσφαιρίνης (omalizumab) που χορηγείται μία ως δύο φορές το μήνα υποδόρια και τα αντισώματα για το σοβαρό ηωσινοφιλικό άσθμα, οι αναστολείς της IL-5 (mepolizumab & benralizumab), που δίνονται ανά μήνα ή δίμηνο υποδόρια.

Βρογχικό άσθμα και COVID-19
«Οι ασθενείς με μέτριο και σοβαρό βρογχικό άσθμα ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες για νόσηση από τον νέο κορωνοϊό γιατί, όπως και οποιαδήποτε ιογενής λοίμωξη, μπορεί να πυροδοτήσει μια παρόξυνση βρογχικού άσθματος. Οι ασθενείς όμως με καλά ρυθμισμένο άσθμα δεν φαίνεται να έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο νόσησης, βαριάς νόσησης, και θανάτου από COVID-19. Αντίθετα ασθενείς που χρειάστηκαν από του στόματος κορτικοειδή λόγω παρόξυνσης άσθματος είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από αυτήν. Γι’ αυτό είναι πρωταρχικής σημασίας η συνέχιση της αγωγής για τον έλεγχο των συμπτωμάτων του άσθματος και για την αποφυγή των παροξύνσεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας», καταλήγει ο κ. Βάσσος.

11 Μαΐου, 2023
Πέντε δραστικά συστατικά που προσφέρουν λάμψη στην επιδερμίδα

Συνήθως, όταν αναφερόμαστε στον ανομοιόμορφο τόνο της επιδερμίδας, ο νους μας πηγαίνει στις καφέ κηλίδες που καλύπτουν περιοχές όπως η μύτη, το πηγούνι και τα μάγουλα.

Οι κηλίδες οφείλονται στην υπερχρωμάτωση, δηλαδή στη φυσική αντίδραση της επιδερμίδας στην υπερβολική έκθεσή της στην υπεριώδη ακτινοβολία η οποία οδηγεί σε ανεξέλεγκτη παραγωγή μελανίνης. Εκτός από το ότι δεν πρέπει να καθόμαστε πολλές ώρες στον ήλιο, αυτό που χρειάζεται να κάνουμε για να προλαβαίνουμε ή να αντιμετωπίζουμε τις κηλίδες είναι να ενισχύουμε τη ρουτίνα περιποίησής μας με δραστικά συστατικά που αναδεικνύουν τη λάμψη μας και επαναφέρουν την ομοιογένεια στον τόνο της επιδερμίδας μας.

Φαντάζεσαι ποια είναι;

Βιταμίνη C

Η πολυτάλαντη και σπουδαία βιταμίνη C είναι ένα πολυεργαλείο στην περιποίηση της επιδερμίδας. Ανάμεσα στα πολλά της προτερήματα, είναι και η ισχυρή αντιοξειδωτική δράση της, η οποία βοηθάει στην προστασία της επιδερμίδας από το οξειδωτικό στρες. Επιπλέον, η βιταμίνη C αποτελεί ιδανική επιλογή για τη μείωση της υπερμελάγχρωσης, γεγονός που στη συνέχεια δημιουργεί… το έδαφος για μια πιο υγιή και λαμπερή όψη.

Νιασιναμίδη

Γνωστή και ως βιταμίνη Β3 η νιασιναμίδη έχει γίνει δημοφιλής τον τελευταίο καιρό για τα καταπραϋντικά της οφέλη αλλά και για την ικανότητά της να μειώνει την υπερμελάγχρωση,

Έτσι, βελτιώνει την υφή και τον τόνο της επιδερμίδας χαρίζοντας της ομοιόμορφη και ξεκούραστη όψη.

Σαλικυλικό οξύ

Το σαλικυλικό οξύ είναι γνωστό για την κερατολυτική του δράση που απομακρύνει τα συσσωρευμένα νεκρά κύτταρα και απελευθερώνει τους φραγμένους πόρους. Με αυτόν τον τρόπο, ενεργοποιεί τον κυτταρικό μεταβολισμό που αποτελεί μια πολύ σημαντική αντιγηραντική δράση και συμβάλλει στη λείανση της επιφανειακής στοιβάδας. Ο θαμπός τόνος και η τραχιά όψη εξομαλύνονται και η επιδερμίδα κερδίζει σε λάμψη, ομοιομορφία και απαλότητα.

Ρετινόλη

Είναι ο αιώνιος μαχητής κατά των καφέ κηλίδων (και των ρυτίδων βεβαίως!). Ένα αποτελεσματικό προϊόν με ρετινόλη μπουστάρει την παραγωγή του κολλαγόνου και της ελαστίνης και αντικαθιστά τα νεκρά κύτταρα με νέα και υγιή προσφέροντας ορατή βελτίωση του χρωματικού τόνου της επιδερμίδας.

Λεμόνι

Το εκχύλισμα λεμονιού περιλαμβάνει φυσικά συστατικά και κιτρικό οξύ που ενισχύουν τη λάμψη της επιδερμίδας.

11 Μαΐου, 2023

Ιδέες γευμάτων για keto δίαιτα

Θαλής Παναγιώτου, Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Η κετογονική διατροφή αποτελεί ίσως την μεγαλύτερη διατροφική τάση των ημερών! Είναι μια δίαιτα η οποία το τελευταίο διάστημα γίνεται ευρέως γνωστή.

Κερδίζει όμως σιγά σιγά πολλούς υποστηρικτές και είναι αρκετά αποτελεσματική. Φυσικά, χρειάζεται προσοχή!

Keto – Κετογονική δίαιτα εν συντομία

Η κετογονική δίαιτα είναι μια δίαιτα αποκλεισμού μιας ολόκληρης ομάδας τροφίμων και συγκεκριμένα των υδατανθάκων. Περιέχει συνήθως κάτω από 50 γραμμάρια υδατανθράκων ημερησίως και ενεργοποιεί την βιοχημική διαδικασία της κέτωσης. Η κέτωση αποτελεί κατά κάποιο τρόπο μια στροφή του μεταβολισμού προς το αποθηκευμένο λίπος και παράγει τα κετονικά σώματα (εξού και το όνομα της διατροφής) τα οποία έχουν ανορεξιογόνο επίδραση. Συνεπώς πρόκειται για μια διατροφή η οποία είναι πολύ αποτελεσματική στην καύση λίπους και παράλληλα συμβάλλει στο να μην υπάρχει έντονα το αίσθημα της πείνας.

Ιδέες γευμάτων για keto δίαιτα – Ιδέες γευμάτων για keto δίαιτα.

Η κετογονική δίαιτα, όπως και κάθε δίαιτα η οποία αποκλείει ολόκληρες ομάδες τροφίμων, ενέχει κάποιους κινδύνους. Είναι απόλυτα ασφαλής, φυσικά, εάν γίνεται με παρακολούθηση και για το σωστό χρονικό διάστημα. Φανταστείτε ότι η κετογονική δίαιτα εφαρμόστηκε για πρώτη φορά ως θεραπευτικό πρωτόκολλο σε παιδιά με επιληψία τα οποία δεν ανταποκρίνονταν στην φαρμακευτική αγωγή.

Επιπλέον, η έρευνα δείχνει πως έχει εξαιρετικά αποτελέσματα και σε διάφορες καταστάσεις φλεγμονής όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Δώστε βάση σε αυτά τα σημεία στην keto δίαιτα:

Πρέπει να σχεδιάζεται πάντα από κάποιον ειδικό.
Πρέπει η εξέλιξη της να παρακολουθείται από κάποιον ειδικό.
Να γίνεται για συγκεκριμένη χρονική περίοδο.
Χρειάζεται αυξημένη κατανάλωση υγρών.
Δεν πρέπει να περιορίζεται υπερβολικά το αλάτι όσο εφαρμόζεται η κετογονική διατροφή.
Χρειάζεται να συνοδεύεται με την λήψη κάποιων συμπληρωμάτων διατροφής όπως το μαγνήσιο.
Δεν πρέπει να εφαρμόζεται από συγκεκριμένες ομάδες ατόμων όπως άτομα με διαταραχές λήψης τροφής, εγκυμονούσες, διαβητικοί τύπου Ι κ.ά.

Τρόφιμα που περιέχει η κετογονική δίαιτα

Ακολουθεί ένας πίνακας με μερικά από τα τρόφιμα που επιτρέπονται, που απαγορεύονται και που πρέπει να υπάρχουν σε μικρές ποσότητες κατά την κετογονική διατροφή.

Επιτρέπονται	Απαγορεύονται	Επιτρέπονται σε μικρές ποσότητες
Κρέας	Ψωμί	Γιαούρτι
Κοτόπουλο	Παξιμάδι	Ντομάτα
Ψάρι	Μακαρόνια	Χρωματιστές πιπεριές
Θαλασσινά	Ρύζι	Σκόρδο
Τυρί	Γλυκά	Μελιτζάνα
Αυγό	Αρτοσκευάσματα	Κρεμμύδι
Αβοκάντο	Δημητριακά	Καρότο

Θαλής Παναγιώτου, Διατροφολόγος

11 Μαΐου, 2023

Λεύκη: Οι προκλήσεις της άνοιξης και του καλοκαιριού

Την άνοιξη και το καλοκαίρι τα συμπτώματα των πασχόντων με λεύκη επιδεινώνονται σημαντικά και οι προσβεβλημένες περιοχές, όταν ο πάσχων μαυρίζει γίνονται πιο εμφανείς.

Επιπλέον, οι προσβεβλημένες περιοχές απαιτούν και μεγαλύτερη φροντίδα, γιατί κινδυνεύουν να υποστούν εγκαύματα. Όμως ούτε κι αποφυγή του ήλιου είναι η λύση. Η ακραία φωτοπροστασία έρχεται σε αντίθεση, άλλωστε, με τη φωτοθεραπεία που αποτελείτο “χρυσό πρότυπο” για τη θεραπεία της λεύκης. Η λεύκη προσβάλλει 1 – 2 στους 100 ανθρώπους. Η έναρξη των συμπτωμάτων στο 50% των πασχόντων ξεκινά πριν από την ηλικία των 20 ετών και το 20% αυτών έχουν τουλάχιστον άλλο ένα μέλος στην οικογένειά τους με την πάθηση.

Πρόκειται για μια δερματοπάθεια που η απώλεια των μελανοκυττάρων, και συνεπώς της μελανίνης, σε διάφορα σημεία του δέρματος προκαλούν κηλίδες πιο ανοιχτού χρώματος από το υπόλοιπο δέρμα. Αυτές εμφανίζονται συχνότερα στο πρόσωπο και τα χείλη, στους καρπούς, στα χέρια και τα πόδια, καθώς και στις περιοχές των γεννητικών οργάνων, τις περισσότερες φορές ομοίως και στις δύο πλευρές του σώματος. Το χρώμα τους εξαρτάται από το βαθμό απώλειας της μελανίνης σε κάθε σημείο του δέρματος. Συνεπώς, μπορεί να είναι διαφορετικό τόσο από κηλίδα σε κηλίδα όσο και εντός της ίδιας κηλίδας. Σε ορισμένους ανθρώπους η απώλεια της μελανίνης είναι καθολική, και πολλές φορές το ενιαίο χρώμα του δέρματος εσφαλμένως ερμηνεύεται ως θεραπευμένη λεύκη.

“Λόγω της έλλειψης μελανίνης, οι πάσχοντες είναι πιο ευάλωτοι στα ηλιακά εγκαύματα και ο λόγος είναι η απουσία της προστασίας που φυσιολογικά παρέχει η μελανίνη στο δέρμα. Πιο ευαίσθητα είναι τα σημεία όπου το δέρμα είναι λεπτότερο. Επίσης, πέραν της αύξησης του μεγέθους των κηλίδων, μπορούν να γίνουν αιτία εμφάνισης νέων βλαβών”, εξηγεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

Επομένως, όσοι έχουν λεύκη δεν πρέπει να φοβούνται την άνοιξη και το καλοκαίρι, αλλά να εκμεταλλευτούν την ηλιοφάνεια προς όφελός τους. Πώς;

Η έκθεση στον ήλιο να γίνεται μόνο τις ώρες που οι ακτίνες του ήλιου δεν είναι κάθετες, δηλαδή μέχρι τις 10:00 και μετά τις 17:00 και πάντα με τη χρήση αντηλιακών υψηλής προστασίας, κατά προτίμηση ορυκτών τα οποία χρησιμοποιούν οξείδιο ψευδαργύρου ή τιτανίου για να εκτρέψουν τις ακτίνες του ήλιου και όχι χημικών που μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμούς. Η αρχική εφαρμογή να γίνεται 20 λεπτά πριν από την έκθεση στον ήλιο και να επαναλαμβάνεται ανά 2ωρο ή συχνότερα όταν ο χρήστης ιδρώνει ή κολυμπάει. Προσοχή να δίδεται στην ομοιόμορφη και πλήρη επάλειψη του σώματος.

Τις υπόλοιπες ώρες να χρησιμοποιούνται καπέλα και γυαλιά που προστατεύουν το δέρμα από την άμεση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, καθώς και μακριά, ελαφρά, άνετα ρούχα που το καλύπτουν, όπως άλλωστε ισχύει για όλους.

Σημαντικό ρόλο έχει αποδειχθεί ότι παίζει και η διατροφή. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ ή συμπληρώματα διατροφής με αυτά τα συστατικά έχει βρεθεί, από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, ότι βοηθούν στην επαναμελάγχρωση μετά από έκθεση του δέρματος στον ήλιο.

“Το πιο σημαντικό όμως βήμα στον έλεγχο των συμπτωμάτων είναι ο σταδιακός επαναχρωματισμός των κηλίδων πριν από την έκθεση στον ήλιο, με φωτοθεραπεία με μονοχρωματικό φως στενού φάσματος. Αυτή η θεραπεία πραγματοποιείται με τη χρήση του, εγκεκριμένου από τον FDA, Excimer Light, που αφενός καταστέλλει την επίθεση που πραγματοποιεί ο οργανισμός ενάντια στα ίδια του τα μελανοκύτταρα και αφετέρου ενεργοποιεί τη μετανάστευση των μελανοκυττάρων σε περιοχές όπου το δέρμα εμφανίζει κηλίδες, διεγείροντας τη σύνθεση μελανίνης σε αυτές”, προσθέτει ο Δρ Στάμου.

11 Μαΐου, 2023
Μοσχαράκι με ελιές και χυλοπίτες
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις χυλοπίτες της επιλογής μας: χωριάτικες με αυγά ή απλές, μακριές ή κοντές. Σε κάθε περίπτωση πάντως ελέγχουμε τα υγρά του φαγητού όταν μαγειρέψουμε το κρέας και, αν χρειάζεται, προσθέτουμε λίγο νερό. Είναι προτιμότερο να γίνει το φαγητό λίγο παραπάνω ζουμερό παρά να του λείψουν υγρά και να λασπώσουν οι χυλοπίτες.

Προετοιμασία: 15 λεπτά Χρόνος Μαγειρέματος: 70 λεπτά Μερίδες: 4

Υλικά
- 800 γρ. μοσχαράκι από κιλότο, κομμένο σε κομμάτια περίπου 3 εκ.
- 100 ml ελαιόλαδο
- 1 ξερό κρεμμύδι, κομμένο σε ψιλά καρέ
- 4 καρότα, κατά προτίμηση βιολογικά, κομμένα σε μέτριες φέτες
- 1 πιπεριά Φλωρίνης (κατά προτίμηση φρέσκια), ψιλοκομμένη
- 400 ml κόκκινο ξηρό κρασί
- 1 κονσέρβα ολόκληρα αποφλοιωμένα ντοματάκια, με το χυμό τους, ψιλοκομμένα
- 1 κουτ. σούπας πελτές ντομάτας
- 1 φλιτζ. τσαγιού πράσινες ελιές, χωρίς κουκούτσια, χονδροκομμένες
- 4 – 5 κόκκοι μπαχάρι
- 2 φύλλα δάφνης
- 1 φλιτζ. τσαγιού ψιλοκομμένος μαϊντανός (τα φύλλα)
- 300 γρ. χυλοπίτες της αρεσκείας μας
- αλάτι, φρεσκοτριμμένο πιπέρι
Δείτε εδώ την εκτέλεση της συνταγής
11 Μαΐου, 2023
Αβοκάντο: Τα μυστικά της ορθής διαχείρισης

Ως μη συνηθισμένος καρπός στο μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επικράτειας, ο οποίος μάλιστα δεν κόβεται έτσι απλά και ανά πάσα στιγμή προς κατανάλωση όπως συμβαίνει με το μήλο ή την ντομάτα, το αβοκάντο δυνητικά “τρομάζει”.

Επίσης, το αβοκάντο είναι αρκετά ακριβό. Παρακάτω θα βρείτε αναλυτικές οδηγίες για την αγορά, αποθήκευση και χρήση του αβοκάντο:

● Δεν χρειάζεται να αγοράσετε ώριμα, μαλακά αβοκάντο, εκτός εάν σκοπεύετε να τα καταναλώσετε την ίδια ή την επόμενη μέρα. Επιλέξτε σκληρά αβοκάντο που είναι άγουρα, τα οποία μπορείτε να διατηρήσετε εκτός ή και εντός ψυγείου.

● Οι δύο βασικότεροι τύποι που απαντώνται στην αγορά: αυτά με σκούρη πράσινη ανάγλυφη φλούδα (Hass) και τα ανοιχτά πράσινα με λεία φλούδα (Fuerte).

● Το σκληρό, άγουρο αβοκάντο ωριμάζει σχετικά γρήγορα εκτός ψυγείου, στον πάγκο της κουζίνας σε θερμοκρασία δωματίου. Συνήθως η διαδικασία αυτή κρατάει 2, το πολύ 3 ημέρες. Αν θέλετε να το διατηρήσετε περισσότερο, κρατήστε το στο ψυγείο.

● Τα υπερβολικά μαλακά αβοκάντο με μαύρη φλούδα έχουν παρα-ωριμάσει. Παρ’ όλ’ αυτά μπορείτε να το ανοίξετε στα δύο και να κρατήσετε μόνο το πράσινο μέρος της σάρκας και να πετάξετε ότι έχει μαυρίσει.

● Το μαλακό αβοκάντο με πράσινη φλούδα είναι έτοιμο προς κατανάλωση.

● Κόψτε το αβοκάντο κάνοντας μια επιμήκη τομή με το μαχαίρι, όπως δηλαδή θα τοποθετούσατε το μαχαίρι για να κόψετε στη μέση ένα μήλο. Το κουκούτσι του αβοκάντο είναι μια μεγάλη μπάλα, και εμποδίζει την ολοκλήρωση της τομής στη μέση. Κρατήστε το αβοκάντο με τις παλάμες σας, στρίβοντας τις προς αντίθετη κατεύθυνση, ώστε να ανοίξει στη μέση. Αφαιρέστε το μεγάλο κουκούτσι. Η φλούδα αφαιρείται εύκολα με το χέρι, μη χρησιμοποιήσετε μαχαίρι διότι χάνετε σάρκα του αβοκάντο με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, ούτε φαίνεται ωραίο ως ξεφλούδισμα και παρουσίαση.

● Μπορείτε να το κόψετε σε φέτες, να το πατήσετε ή να το προσθέσετε στο μπλέντερ.

● Αν σκοπεύετε να καταναλώσετε το μισό, φυλάξτε το άλλο μισό στο ψυγείο αφού στύψετε λίγο λεμόνι στην εκτεθειμένη σάρκα του και το καλύψετε με διάφανη μεμβράνη.

10 Μαΐου, 2023
Ποια συστατικά κάνουν πραγματική αντιγήρανση

Μιλάμε πολύ συχνά για αντιγήρανση, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένα συστατικά που έχουν έντονη αντιγηραντική δραστηριότητα εδώ και χρόνια και το αποδεικνύουν επιστημονικά και έμπρακτα. Υποψιάζεσαι ποια είναι;

Ο δείκτης προστασίας SPF που αναγράφεται πάνω στα αντηλιακά προϊόντα προστατεύει από τις βλαβερές ακτίνες του ήλιου και επομένως από τη φωτογήρανση και την πρόωρη γήρανση. Εφάρμοσε ποσότητα ίση με ένα κουταλάκι στο πρόσωπο καθημερινά και πόνταρε σε υψηλό δείκτη προστασίας SPF 30-50 από νεαρή ηλικία.

Η βιταμίνη Α είναι το μόνο συστατικό μαζί με τον δείκτη προστασίας SPF που ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων (FDA), χαρακτηρίζει ως αντιγηραντικό. Αυτό το δραστικό συστατικό μπορεί να απαλύνει τις ρυτίδες και να επιβραδύνει τα σημάδια της γήρανσης. Οι βασικές ιδιότητες της ρετινόλης είναι ότι ενεργοποιεί τον κυτταρικό μεταβολισμό, διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και βελτιώνει την υφή και τον τόνο του δέρματος.

Τα οξέα φρούτων κάνουν απολέπιση και βοηθάνε τα συστατικά των προϊόντων περιποίησης που ακολουθούν να διεισδύουν ταχύτερα στις βαθύτερες στοιβάδες.

Ακόμα δύο συστατικά που βάζουν το λιθαράκι τους στην αντιγήρανση της επιδερμίδας είναι οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες C και E που κάνουν το τέλειο δίδυμο μέσα στη σύνθεση των καλλυντικών προϊόντων. Μάλιστα, η συνύπαρξή τους στα αντηλιακά προϊόντα ενισχύει την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Βέβαια, από τις δύο βιταμίνες τα ηνία στην αντιγήρανση τα έχει η βιταμίνη C που προλαμβάνει και εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες και προστατεύει τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες, το οποίο οδηγεί στη γήρανση.

Η τοπική εφαρμογή της βιταμίνης C διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης συμβάλλοντας στην απάλυνση των ρυτίδων και στην ελαστικότητα της επιδερμίδας.

Από την άλλη, η αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδης βιταμίνη Ε αποτρέπει τη διαδερμική απώλεια νερού και προσφέρει ενυδάτωση.

10 Μαΐου, 2023
Τριχόπτωση: Ποια η σχέση της με την παχυσαρκία;

Η παχυσαρκία και μια διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά ακόμα και για 4 μόλις ημέρες μπορεί να οδηγήσει σε αραίωση και απώλεια των μαλλιών.

Ο λόγος είναι ότι αυτοί οι παράγοντες προκαλούν μείωση των βλαστοκυττάρων που βρίσκονται στον θύλακα της τρίχας, μέσω της επαγωγής ορισμένων φλεγμονωδών σημάτων, εμποδίζοντας την αναγέννησή του.

Τα ευρήματα αυτά, σύμφωνα με ιαπωνική μελέτη που έχει δημοσιευθεί στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Nature, διευρύνουν τις γνώσεις για τις επιπτώσεις που έχει η παχυσαρκία στον οργανισμό.

«Τα μαλλιά αναπτύσσονται από τα βλαστοκύτταρα που βρίσκονται στους θύλακες των τριχών. Η ανάπτυξη των μαλλιών εξαρτάται από την ανανέωσή τους σε κάθε κύκλο του τριχοθυλακίου. Η γήρανση εμποδίζει την αναγέννηση των βλαστοκυττάρων, οδηγώντας σε περιορισμό του αριθμού τους και επομένως σε αραίωση των μαλλιών», εξηγεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος Δρ Χρήστος Στάμου.

Η έρευνα έχει περιορισμένα δεδομένα σχετικά με το εάν η παχυσαρκία επιταχύνει την αραίωση των μαλλιών, με ποιον τρόπο και υπό ποιους μηχανισμούς. Oμάδα ερευνητών από το Ιατρικό και Οδοντιατρικό τμήμα του Πανεπιστημίου του Τόκιο (TMDU) και του Πανεπιστημίου του Τόκιο επιδίωξε να δώσει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα.

Αφού συνέκριναν την έκφραση των γονιδίων των βλαστοκυττάρων των τριχοθυλακίων μεταξύ ποντικών που τρέφονταν με τροφές πλούσιες σε λιπαρά και ποντικών που έκαναν μια ισορροπημένη διατροφή και παρακολούθησαν την πορεία τους, διαπίστωσαν ότι εκείνα που λάμβαναν μεγάλες ποσότητες λιπαρών έχαναν γρηγορότερα τις τρίχες τους, εξαιτίας της μείωσης των εν λόγω βλαστοκυττάρων τα οποία αναπληρώνουν τα ώριμα κύτταρα που αναπτύσσουν τα μαλλιά, ιδίως σε ηλικιωμένα ποντίκια.

Όπως ανέφεραν, τα συγκεκριμένα βλαστοκύτταρα στα παχύσαρκα ποντίκια που σιτίζονταν με πλούσιες σε λιπαρά τροφές εξελίσσονται σε κερατοκύτταρα της επιφάνειας του δέρματος ή σε σμηγματοκύτταρα που εκκρίνουν σμήγμα μετά την ενεργοποίησή τους. Επισήμαναν δε ότι μόλις 4 μέρες σίτισης με πλούσιες σε λιπαρά τροφές ήταν αρκετές για να εμφανίσουν τα βλαστοκύτταρα των τριχοθυλακίων αυξημένο οξειδωτικό στρες και σημάδια της επιδερμικής διαφοροποίησης.

Τα ευρήματα της συγκεκριμένης μελέτης εξελίσσουν τις γνώσεις σχετικά με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά ή μια γενετικά επαγόμενη παχυσαρκία στα κύτταρα και στους ιστούς. Ενδεχομένως, να αποτελεί και το κλειδί που μπορεί να ανοίξει την πόρτα για την πρόληψη και τη θεραπεία της αραίωσης των μαλλιών. Τα δεδομένα που προέκυψαν από αυτή τη μελέτη καταδεικνύουν ότι τα φλεγμονώδη σήματα των βλαστοκυττάρων που προκαλούνται από την παχυσαρκία καταστέλλουν τα σήματα αναγέννησης οργάνων και υποδηλώνουν τη σημασία της καθημερινής πρόληψης της δυσλειτουργίας των οργάνων.

Δεδομένης της παγκόσμιας αύξησης των ανθρώπων που πάσχουν από παχυσαρκία, μιας νόσου που προδιαθέτει για πολλές άλλες ασθένειες ειδικά στους ηλικιωμένους, τα ευρήματα των Ιαπώνων ερευνητών θα μπορούσαν δυνητικά να μας δείξουν τον δρόμο για την αναστολή της τριχόπτωσης και αραίωσης των μαλλιών ή παράτασής της για πολλά χρόνια αργότερα. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να βοηθήσει την ψυχολογία ανδρών και γυναικών που χάνουν τα μαλλιά τους, απαλλάσσοντάς τους από τα υψηλά επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.

Προς το παρόν, αυτή η διαταραχή, που οφείλεται τόσο σε περιβαλλοντικούς – τροποποιήσιμους παράγοντες όσο και γενετικούς, εξαρτάται από την αιτία που την προκαλεί. Η απώλεια των μαλλιών που οφείλεται σε απώλεια βάρους, στρες, έλλειψη σιδήρου ή πρωτεϊνών, νόσους ή καταστάσεις που προκαλούν ορμονικές αλλαγές και σε θεραπεία κατά του καρκίνου, είναι προσωρινή και σταματά με παρεμβάσεις για την ισορρόπηση των θρεπτικών συστατικών που λείπουν ή υπάρχουν σε μεγαλύτερες από το φυσιολογικό ποσότητες στον οργανισμό, τον έλεγχο του στρες, τη διαχείριση της νόσου που ευθύνεται (π.χ. υποθυρεοειδισμός) ή χωρίς καμία απολύτως παρέμβαση, όπως συμβαίνει στην τελευταία περίπτωση, καθώς τα μαλλιά θα φυτρώσουν ξανά μετά το πέρας της θεραπείας.

Υπάρχουν όμως και πολλές αιτίες τριχόπτωσης που χρήζουν παρέμβασης. Μάλιστα, όσο πιο σύντομα αρχίσει η θεραπεία τόσο λιγότερα μαλλιά θα χάσει ο ασθενής. Υπάρχουν θεραπείες με φάρμακα σε μορφή χαπιού, τοπικά εφαρμοζόμενα σκευάσματα, ειδικά λέιζερ, και θεραπεία με αυτόλογους αυξητικούς παράγοντες (PRP). Στην τελευταία γίνεται χρήση αιμοπεταλίων τα οποία αναπτύσσουν τριχοθύλακες, διεγείροντας τόσο τα βλαστοκύτταρα όσο και άλλα κύτταρα μέσα σε αυτούς. Καίριας σημασίας για την επιτυχία αυτής της επαναστατικής θεραπείας είναι η ποιότητα των φιαλιδίων που θα απομονώσουν τον παράγοντα 9 των αιμοπεταλίων.

Ως επιβοηθητική ή θεραπεία συντήρησης συστήνονται σαμπουάν για τον έλεγχο δερματοπαθειών που συνυπάρχουν συνήθως με την τριχόπτωση.

Η βάση για το σχήμα της θεραπείας που θα ακολουθηθεί είναι η διενέργεια ενός ψηφιακού τριχοριζογράμματος υψηλής ανάλυσης. Η εξέταση αυτή παρέχει πληροφορίες για τον ακριβή αριθμό των τριχοθυλακίων και των τριχών που υπάρχουν, με σκοπό την ποσοτική και ποιοτική μέτρηση της προσδοκώμενης βελτίωσης της τριχοφυΐας.

Τα σύγχρονα συστήματα ανάλυσης των μαλλιών υπολογίζουν (εκτός από τον αριθμό των τριχοθυλακίων που είναι απαραίτητη πληροφορία και πριν από μια μεταμόσχευση μαλλιών) την πυκνότητα των μαλλιών, τον λόγο αναγενών/καταγενών, τον αριθμό και την πυκνότητα των χνοώδων τριχών καθώς και τις τελικές τρίχες.

«Αν και δεν μπορούμε να υποσχεθούμε θαύματα, έχοντας αυτά τα όπλα στη διάθεσή μας η επιθυμία για βελτίωση της εμφάνισης και κατά συνέπεια της αυτοπεποίθησης είναι κάτι περισσότερο από εφικτή», καταλήγει ο δρ Χρήστος Στάμου.

10 Μαΐου, 2023