Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Αυτόλογες θεραπείες αναγέννησης προσώπου εννοούμε τις ενέσιμες μεσοθεραπείες στο πρόσωπο, συνήθως στο πλαίσιο αντιγήρανσης και πρόληψης, κατά τις οποίες ενίονται κύτταρα και ουσίες, που είναι  παράγωγα του ίδιου του οργανισμού. Δηλαδή, όχι ξένες ουσίες και κύτταρα από άλλους οργανισμούς ή τη χημική βιομηχανία, αλλά από τον ίδιο. Έτσι εξασφαλίζονται απόλυτη ασφάλεια και αποφυγή οποιαδήποτε αλλεργικής αντίδρασης ή απόρριψης κυττάρων, που είναι το πρόβλημα στις άλλες μη αυτόλογες θεραπείες.
Οι πιο δημοφιλείς, σήμερα, από αυτές τις θεραπείες είναι: 1) το ίδιο το λίπος του οργανισμού και 2) το εμπλουτισμένο πλάσμα (PRP: Platelets Rich Plasma).
Mικρο – λιπομεταφορά
Το λίπος μεταφέρεται με τη μέθοδο της μικρο – λιπομεταφοράς στο πρόσωπο από άλλες περιοχές του σώματος, όπως κοιλία, πλαϊνά κοιλιακά τοιχώματα, γλουτοί, μηροί κ.λπ.  Λαμβάνεται με λιποαναρρόφηση με πολύ λεπτή κάνουλα – σύριγγα, με το χέρι, χωρίς παρέμβαση μηχανημάτων. Στη συνέχεια φυγοκεντρείται σε ήπιες συνθήκες (όχι υψηλές στροφές), συνήθως με χειροκίνητους φυγοκεντρητές και στη συνέχεια εφαρμόζεται σε μικρές σύριγγες των 1 – 3 cc και εγχύεται στο πρόσωπο σε περιοχές όπως οι ρινοπαρειακές ρυτίδες, οι ρυτίδες της «θλίψης» στις γωνίες του στόματος, στα ζυγωματικά για αύξηση του όγκου, στο μεσόφρυο, στις περιοχές γύρω από τα μάτια για εξομάλυνση των γωνιών των οστών, στα βλέφαρα, στη διόρθωση της «κοιλάδας των δακρύων», στα φρύδια, στα χείλια για αύξηση του όγκου και του περιγράμματος κ.λπ.
Και οι σύριγγες λήψης (μικροκάνουλες) και οι βελόνες έγχυσης έχουν αυλό αλλά και οπές πολύ μικρές, περί το ένα χιλιοστό διάμετρο. Σε αντίθεση με τις παλαιότερες τεχνικές λιπομεταφοράς και μεταμόσχευσης αυτόλογου λίπους, στη μικρο-λιπομεταφορά, με τις μικροκάνουλες και τις ήπιες συνθήκες διαχείρισης του μεταφερόμενου λίπους, πιστεύεται ότι επιβιώνουν και περισσότερα λιποκύτταρα αλλά και αρχέγονα βλαστοκύτταρα (τα βλαστοκύτταρα), που στην περιοχή της μεταφοράς μεταλλάσονται σε κύτταρα της δέκτριας περιοχής και κυρίως σε ινοβλάστες, που παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα κολλαγόνου, που χρειάζεται στον οργανισμό.
Έτσι, εκτός του νέου όγκου που μεταφέρεται με το λίπος, γίνεται και αναγέννηση του δέρματος, καθώς και των άλλων στοιχείων της περιοχής και το αποτέλεσμα είναι πιο εντυπωσιακό (αφού αλλάζουν και ποιοτικά χαρακτηριστικά εκτός του όγκου). Το νέο αυτό αποτέλεσμα αναγέννησης φαίνεται να διατηρείται ακόμη και για οκτώ χρόνια μετά! Η μέθοδος εφαρμόζεται συνήθως με τοπική αναισθησία, σε καλά οργανωμένο χειρουργικό ιατρείο και δεν ξεπερνα συνήθως τα 45΄λεπτά σε χρονική διάρκεια. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σαν επικουρική τεχνική κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης, όπως το «φέις λιφτ», για ακόμη πιο ενισχυμένα αποτελέσματα.
Σήμερα, η μικρο-λιπομεταφορά αποτελεί ένα απαραίτητο σύγχρονο εργαλείο στα χέρια του σύγχρονου πλαστικού χειρουργού.
PRP
Η τεχνική του PRP (εμπλουτισμένο με αιμοπετάλια πλάσμα) ή «vampire lift» αποτελεί μία νεά τεχνική αυτόλογης θεραπείας, της τελευταίας 7ετίας. Η αρχή της στηρίζεται στην αναπλαστική ικανότητα που δημιουργούν διάφοροι αυξητικοί παράγοντες που βρίσκονται στα αιμοπετάλια και ενεργοποιούνται κατά τη διαδικασία της επούλωσης έπειτα από τραύμα για την ανακατασκευή των ιστών.
Πρόκειται για μέθοδο κατά την οποία λαμβάνεται μικροποσότητα αίματος του ίδιου του ασθενούς 15 – 30 cc, αναλόγως των περιοχών που θέλουμε να την εφαρμόσουμε. Στη συνέχεια το αίμα φυγοκεντρείται για 6 – 12 λεπτά σε ειδικές συνθήκες και ακολουθεί διαχωρισμός των στοιχείων του φυγοκεντρούμενου αίματος στα έμμορφα συστατικά που αφαιρούνται και δεν χρησιμοποιούνται και στο πλάσμα (ορός του αίματος). Στο πλάσμα που περιέχει τα αιμοπετάλια εγχύονται ειδικοί ενεργοποιητικοί παράγοντες (activators) και το συμπυκνωμένο ορώδες διάλυμα εγχύεται στο πρόσωπο, στον τράχηλο, στο μπούστο, κ.λπ. σαν μεσοθεραπεία. Επίσης, έχει ευεργετικά αποτελέσματα στη θεραπεία της ανδρογενούς αλωπεκίας.
Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν εντυπωσιακό στο πρόσωπο και φαίνεται σταδιακά από τους πρώτους μήνες. Παρουσιάζεται πιο λαμπερό δέρμα ποιοτικά και με βαθμό σύσφιγξης αυτού. Η θεραπεία μπορεί να επαναλαμβάνεται 1 – 2 φορές το χρόνο. Κατά την εφαρμογή στο πρόσωπο, συνήθως φτάνει η χρήση τοπικής αναισθητικής κρέμας, λίγη ώρα πριν. Η θεραπεία γίνεται σε ιατρείο.
Στο παρελθόν είχε χρησιμοποιηθεί και αυτόλογο υλικό από χόριο του δέρματος, που λαμβανόταν με βιοψία πίσω απο το αυτί. Στη συνέχεια , το υλικό στελνόταν σε ειδικό εργαστήριο στο εξωτερικό για τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και παραγόταν με ειδική μέθοδο γέλη, που μπορούσε να εγχυχεί με σύριγγα στο πρόσωπο, αντί για άλλο γεμιστικό όγκου «φίλερ», όπως π.χ. το υαλουρονικό οξύ. Αυτό μπορούσε να γίνει πολλές φορές με το ίδιο δείγμα υλικού βιοψίας,  όποτε το χρειαζόταν ο ασθενής. Για λόγους οικονομικούς (πολύ ακριβή η επεξεργασία), η μέθοδος δεν ευδοκίμησε.
Εν κατακλείδι, οι αυτόλογες θεραπείες προσώπου μπορούν να εφαρμοσθούν σε καλά οργανωμένο χειρουργικό ιατρείο από τον πλαστικό χειρουργό και αποτελούν σήμερα δημοφιλείς τεχνικές στη μάχη κατά της αντιγήρανσης, σε συνδυασμό με τις λιγότερο επεμβατικές τεχνικές.
 
Παναγιώτης Μάνταλος
MD, PhD, πλαστικός χειρουργός
www.mantalos.gr

Εάν συνδυαστεί η έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση με σωστή αντιμετώπιση, τότε στην πλειονότητα των περιπτώσεων, από 90% και πάνω, η επιβίωση αγγίζει τα όρια της ίασης
 
Εως σήμερα η αιτιολογία της ανάπτυξης του καρκίνου του μαστού δεν έχει γίνει πλήρως γνωστή. Μέχρι πρότινος, βασιζόμασταν μόνον στην επίδραση των επιδημιολογικών παραγόντων για την ανάπτυξή του. Σ’ αυτούς τα τελευταία χρόνια έχουν  προστεθεί και οι διαιτητικοί παράγοντες, με προεξάρχοντες την κατανάλωση του ζωικού λίπους και του οινοπνεύματος. Και για μεν το ζωικό λίπος η σχέση είναι βασικά ποσοτική,  δεν συμβαίνει όμως  το ίδιο με το οινόπνευμα. Σήμερα όλο και περισσότερο αποδεικνύεται ότι το θέμα της κατανάλωσης οινοπνεύματος δεν αφορά μόνον την ποσότητά του-μικρή, μέτρια ή μεγάλη- αφορά κυρίως τη συχνότητα χρήσης του, αν είναι καθημερινή, και το πιο σημαντικό τις συνθήκες που προκαλούν την κατανάλωσή του. Αν η γυναίκα καταναλώνει οινόπνευμα ευκαιριακά, συμμετέχοντας σε ευχάριστα γεγονότα, αυτό φαίνεται να μη δρα επιζήμια. Αντίθετα, η καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ, ακόμα και σε μικρή ή μέτρια ποσότητα, από τη γυναίκα μόνη της στο σπίτι της, για να αντιμετωπίσει στενάχωρες καταστάσεις,  βοηθάει στην ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού. Σημαντικό συμπέρασμα για προληπτικά μέτρα αποτελεί η σύστασή μας στις γυναίκες να ρίξουν νερό στο κρασί τους και να μη στεναχωριούνται  για ασήμαντα γεγονότα της καθημερινότητάς τους. 
Την τελευταία δεκαετία, αρχίζει να διαφαίνεται ότι συμβάλλουν, εκτός των γνωστών γονιδιακών μεταλλάξεων στο BRCA1 & BRCA2, και διάφορες άλλες αιτίες σε κυτταρικό και γονιδιακό επίπεδο. Η γνώση αυτή, μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης του ανθρώπινου γονιδιώματος, βοηθά και στην αλλαγή της θεραπευτικής αντιμετώπισης που εφαρμόζεται πλέον σε κάποια κέντρα στο πλαίσιο κλινικών δοκιμών, με τις λεγόμενες στοχευμένες θεραπείες. Οι θεραπείες αυτές σίγουρα είναι ελπιδοφόρες, αφού συντελούν στην επιλογή των ασθενών που μπορούν να επωφεληθούν με διαφορετικό είδος στοχευμένης θεραπευτικής αγωγής. 
Σχετικά με τη διάγνωση των παθήσεων του μαστού γενικά και του καρκίνου του μαστού ειδικότερα θα ήθελα να γνωρίζετε ότι καμία εξέταση από όσες υπάρχουν στο οπλοστάσιό μας εάν χρησιμοποιηθεί μόνη της, δεν είναι σε θέση να δώσει σωστή διάγνωση. Είναι αξίωμα να γίνεται  συνδυασμός εξετάσεων, για να εξασφαλίζεται η σωστή διάγνωση. Σημαντική εξέταση για τον μαστό είναι η μαστογραφία, και μάλιστα σήμερα η ψηφιακή μαστογραφία ή η ψηφιακή τομοσύνθεση, και συμπληρωματικά μεταχειριζόμαστε εδώ και πολλές δεκαετίες τους υπερήχους και επιλεκτικά τη μαγνητική μαστογραφία (ΜΜ). Όταν συνδυαστούν αυτές οι εξετάσεις το ποσοστό σωστής διάγνωσης μπορεί να φτάσει το 99%. Βασική προϋπόθεση όμως για όλες τις εξετάσεις είναι η καλή τεχνική και  η εμπειρία του ιατρού που τις πραγματοποιεί ή τις διαβάζει.
Την τελευταία διετία έχει εμφανιστεί  η  ταχεία ΜΜ που είναι πιο σύντομη, έχει δηλαδή περιορίσει τη διάρκεια της εξέτασης και  δίνει τη δυνατότητα πραγματοποίησης περισσότερων εξετάσεων ημερησίως. Επίσης, συγκρινόμενη με την κλασική μαγνητική μαστογραφία έχει μειωθεί το κόστος της. Η ΜΜ είναι σημαντικό, λοιπόν, να πραγματοποιείται σε:
 Νέες γυναίκες με πυκνούς μαστούς
 Γυναίκες αυξημένου κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού
 Περιπτώσεις καρκίνου του μαστού που πρόκειται να υποβληθούν σε συντηρητική χειρουργική επέμβαση για αποκλεισμό πολυεστιακότητας.
Σε καμία όμως περίπτωση δεν  μπορεί η ΜΜ να πραγματοποιηθεί μόνη της ή να αντικαταστήσει τη μαστογραφία. Και η κλασική μαγνητική και η ταχεία δεν έχουν ακτινοβολία, όπως και οι υπέρηχοι.
Η εμπειρία από τη χρήση της ταχείας ΜΜ διεθνώς είναι ακόμη περιορισμένη.
Σε κάθε περίπτωση καρκίνου του μαστού τον σημαντικότερο ρόλο, άσχετα από τη βιολογική συμπεριφορά του, παίζει η έγκαιρη διάγνωσή του. Σημασία έχει να βρούμε τον καρκίνο σε όσο το δυνατόν πιο αρχικό στάδιο, δηλαδή σε μικρότερο μέγεθος. Όσον αφορά την έγκυρη διάγνωση, αυτό είναι ασφαλώς ακόμη πιο σημαντικό, επειδή δεν φθάνει μόνο να πάει η γυναίκα στον ιατρό, χρειάζεται και η σωστή διάγνωσή του. Εάν συνδυαστεί, η έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση με σωστή αντιμετώπιση, τότε στην πλειονότητα των περιπτώσεων, από 90% και πάνω, η επιβίωση αγγίζει τα όρια της ίασης.
Οι ασθενείς λαμβάνοντας τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού ζουν μια περίοδο που δοκιμάζονται σωματικά και ψυχικά, αισθάνονται μοναξιά και άλλες μεν εξωτερικεύουν τα συναισθήματά τους και άλλες όχι.
Το πώς αισθάνεται η κάθε ασθενής με το πρόβλημα υγείας που καλείται να αντιμετωπίσει και το πώς θα αντιδράσει ψυχολογικά είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, με βασική συνιστώσα τι έχει βιώσει πριν από την ασθένειά της.
Ευτυχώς, στην Ελλάδα οι δεσμοί της οικογένειας και της φιλίας είναι ακόμα δυνατοί και στηρίζουν την ασθενή. Από την άλλη, όμως, η ασθενής, αν είναι εσωστρεφής, μπορεί να αισθανθεί ότι η ασθένεια αφορά μόνον εκείνη και γι’ αυτό μπορεί να εξωτερικεύσει το πρόβλημά της με άρνηση για θεραπεία, αγανάκτηση, θυμό, εκδίκηση και αίσθηση ότι υπήρξε η ίδια θύμα.
 Στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή ο μαστός είναι ένα ευαίσθητο όργανο επηρεάζει και τη συμπεριφορά των συντρόφων των ασθενών, των οποίων οι συμπεριφορές μπορούν να ποικίλλουν, που μπορεί να αφορά τόσο την ασθενή όσο και τον θεράποντα ιατρό της. Όπως αντιλαμβάνεσθε, κανείς δεν θέλει να ακούσει κάτι δυσάρεστο. Η πρώτη αντίδραση είναι η αμφισβήτηση του ιατρού που πρώτος βγάζει τη διάγνωση -όσο καλός και αν είναι αυτός- και η δεύτερη να παροτρύνουν την ασθενή να πάρει και άλλη γνώμη. Αυτό έχει τα θετικά και τα αρνητικά του. Το να πάρουν μια δεύτερη γνώμη, το ενθαρρύνω και εγώ, αλλά σημασία έχει τον άλλο ιατρό που θα συμβουλευθούν, να είναι και αυτός εξειδικευμένος στο αντικείμενο. 
Όσον αφορά τη συμπεριφορά των συντρόφων προς τη σύζυγό τους, αυτή εξαρτάται από την προτέρα σχέση τους.  Αν η σχέση των συζύγων ήταν καλή, η περιπέτεια του καρκίνου του μαστού την κάνει καλύτερη. Αν ήταν κακή ή αμφιταλαντευόμενη, η περιπέτεια αυτή την αποτελειώνει. Σημαντική είναι η ψυχοκοινωνική υποστήριξη της γυναίκας από εξειδικευμένους στο αντικείμενο ψυχολόγους και με καμάρι θα μου επιτρέψετε να πω ότι η συμβολή του Κέντρου Ψυχοκοινωνικής Στήριξης γυναικών με καρκίνο του μαστού «Έλλη Λαμπέτη»  στον τομέα αυτόν είναι πολύ σημαντική, αφού από τις γυναίκες με καρκίνο του μαστού  και τους συζύγους τους που έλαβαν υποστηρικτική θεραπεία από το Κέντρο κανένα ζευγάρι μέχρι σήμερα δεν έχει χωρίσει.
 
Δρ. Λυδία Ιωαννίδου-Μουζάκα
– Εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας για τον καρκίνο μαστού και τα κέντρα μαστού στην Ε.Ε.
– Μέλος της Επιτροπής Σύνταξης των νέων κατευθυντήριων οδηγιών της Ε.Ε.για τον πληθυσμιακό έλεγχο και τη διάγνωση
– Μέλος της UEMS στη  συγκρότηση των απαιτήσεων στην εκπαίδευση της χειρουργικής του μαστού
– Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Παν/μιου Αθηνών
– Γυναικολόγος – Χειρουργός – Μαστολόγος – Ογκολόγος
– Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας
lydiamouzaka@mastologos.gr
www.mastologos.gr

Η υπεριδρωσία χαρακτηρίζεται από υπερβολική έκκριση ιδρώτα από τους εκκρινείς ιδρωτοποιούς αδένες. Είναι μια σχετικά συχνή νόσος και οφείλεται σε διαταραχή του συμπαθητικού νευρικού συστήματος
Η πρωτοπαθής είναι συνήθως εστιακή και αφορά παλάμες, πέλματα, μασχάλες, πρόσωπο.
Η δευτεροπαθής είναι γενικευμένη και αφορά όλο το σώμα.
Η υπεριδρωσία επηρεάζει την ποιότητα ζωής των πασχόντων. Διαταράσσεται η προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική ζωή τους. Βρίσκονται σε αμηχανία και διστάζουν να αθληθούν ή ακόμη και να χαιρετήσουν διά χειραψίας .
Ως εκλυτικά αίτια αναφέρονται το stress, η νικοτίνη, η καφεΐνη, το αλκοόλ και η αυξημένη θερμοκρασία του περιβάλλοντος.
Η έκκριση ιδρώτα είναι αυξημένη κατά 10-30 φορές, με αποτέλεσμα μεγάλες απώλειες υγρών και αφυδάτωση.
 
Επιδημιολογία
Προσβάλλει εξίσου τα δύο φύλα σε ποσοστό 0,6%-2,9%. Η έναρξη συμβαίνει συνήθως τη δεύτερη με τρίτη δεκαετία της ζωής. Υπολογίζεται ότι το 62% των πασχόντων έχουν κάποιο συγγενή που εμφανίζει το ίδιο πρόβλημα.
 
Αιτιοπαθογένεια
Η αυξημένη έκκριση ιδρώτα οφείλεται σε δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος, που ελέγχει τη λειτουργία των ιδρωτοποιών αδένων. Εχει βρεθεί διαταραχή στο χρωμόσωμα 14 και σε κάποια γονίδια.
Η δευτεροπαθής υπεριδρωσία συνδέεται με διάφορες διαταραχές του οργανισμού, π.χ. νευρολογικές, κακοήθειες, φάρμακα, μεταβολικές.
Σε κάθε περίπτωση, απαιτούνται έλεγχος και διάγνωση της υποκείμενης νόσου πριν από την έναρξη της θεραπείας.
 
Διάγνωση
Για τη διάγνωση της εστιακής πρωτοπαθούς υπεριδρωσίας χρειάζεται να υπάρχει παθολογικά αμφοτερόπλευρη αυξημένη εφίδρωση σε παλάμες, πέλματα ή κεφαλή για χρόνο μεγαλύτερο από έξι μήνες, η οποία να συνοδεύεται με δύο από τα παρακάτω:

•  Συμμετρική και αμφοτερόπλευρη εντόπιση
•  Ενα επεισόδιο την εβδομάδα
•  Επίδραση στην καθημερινότητα του ασθενούς
•  Εναρξη πριν από τα 25 έτη
•  Υποχώρηση κατά τον ύπνο
•  Οικογενειακό ιστορικό
• Υπάρχουν δύο μέθοδοι που βοηθούν στην καταγραφή του εύρους και της κατανομής της πρωτοπαθούς εστιακής υπεριδρωσίας:
•  Δοκιμασία αμύλου – ιωδίου του Minor
•  Σταθμιστική μέθοδος

Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει τα αίτια της δευτεροπαθούς υπεριδρωσίας

•  Θεραπεία
• Οσον αφορά τη δευτεροπαθή υπεριδρωσία, η διάγνωση και η θεραπεία της υποκείμενης νόσου βοηθούν στη βελτίωσή της.
• Οι θεραπείες που αφορούν την εστιακή υπεριδρωσία είναι οι εξής:

 
 Γενικά μέτρα: Καλή υγιεινή, δροσερό περιβάλλον, αποφυγή των παραγόντων που επιδεινώνουν την εφίδρωση, από του στόματος υγρά λόγω διαταραχής ηλεκτρολυτών.
 Τοπικά αντιχολινεργικά: Διαλύματα γλυκοπυρρολάτης 0,5%-2%.
 Ιοντοφόρηση: Δηλαδή, η δίοδος ρεύματος μέσα από λουτρό ύδατος και εισαγωγή ιόντων στο δέρμα, με αποτέλεσμα την απόφραξη των εκφορητικών πόρων των ιδρωτοποιών αδένων. Χρειάζονται 3-4 συνεδρίες την εβδομάδα, για είκοσι λεπτά η καθεμία. Απαιτούνται συχνές επαναληπτικές θεραπείες.
 Μεταλλικά άλατα: Χρησιμοποιούνται τα άλατα αλουμινίου. Υπάρχουν στο εμπόριο σε συγκεντρώσεις 1%-2%, ενώ σαν φάρμακα χρησιμοποιούνται σε συγκεντρώσεις 12,5%-35%. Τα άλατα αλουμινίου φράσουν τον επιδερμιδικό πόρο του εκκρινούς ιδρωτοποιού αδένα και προκαλούν ατροφία και νέκρωση σε κυτταρικό επίπεδο. Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι η ερεθιστική δερματίτιδα.
 Συστηματική αγωγή:
Κατά καιρούς έχουν χορηγηθεί β-αδρενεργικοί αναστολείς, αντιχολινεργικά και παράγοντες που αποκλείουν τους διαύλους ασβεστίου. Υπάρχουν ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως δυσκοιλιότητα, ξηροστομία, θάμβος όρασης και επίσχεση ούρων.
 Θεραπεία με αλλαντική τοξίνη:
Γίνονται εγχύσεις τοπικά. Αυτή είναι μία μέθοδος η οποία χρησιμοποιείται ευρέως τα τελευταία χρόνια σε μέτριες ή σοβαρές μορφές εστιακής υπεριδρωσίας.
Η αλλαντική ή βοτουλινική τοξίνη ( botulinum toxin BTX ) είναι μια ισχυρή νευροτοξίνη, που παράγεται από το gram θετικό αναερόβιο clostridium botulinum. Η BTX-A δρα στις προσυναπτικές μεμβράνες των μεταγαγγλιακών χολινεργικών νευρικών ινών και διακόπτει την απελευθέρωση ακετυλοχολίνης.
Στις παλάμες και τα πέλματα οι εγχύσεις γίνονται έπειτα από τοπική αναισθησία με λιδοκαΐνη ή τοπική αναισθητική κρέμα, παγοκύστες ή εφαρμογή ειδικού ψυκτικού για αθλητικές κακώσεις. Στις μασχάλες η ενέσιμη εφαρμογή δεν απαιτεί αναισθησία.
Οι ενέσεις γίνονται ενδοδερμικά. Οι θέσεις έγχυσης απέχουν περίπου 2 cm μεταξύ τους.
Η μείωση της έκκρισης ιδρώτα παρατηρείται μεταξύ της 2ης και της 14ης ημέρας από τη θεραπεία. Το 95% των ασθενών ανταποκρίνεται στη θεραπεία. Το θεραπευτικό αποτέλεσμα διαρκεί από 4 έως 19 μήνες ανάλογα με την περιοχή. Αυτό εξαρτάται και από τις κλιματολογικές συνθήκες της κάθε χώρας.
Στην Ελλάδα, η αναμενόμενη διάρκεια είναι 7 μήνες για τις μασχάλες και 5 μήνες για παλάμες – πέλματα. Ως ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρονται τοπικά αιματώματα και μυϊκή αδυναμία που μπορεί να κρατήσει έως δύο εβδομάδες. Για τον λόγο αυτό οι θεραπείες στα χέρια είναι καλό να απέχουν 14 ημέρες μεταξύ τους.
Η ως άνω θεραπεία είναι ασφαλής και καλά ανεκτή, εύκολη και αποτελεσματική και βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών.
 Χειρουργική αντιμετώπιση:
Αφορά περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στις ανωτέρω θεραπείες και περιλαμβάνει:
α) Αφαίρεση των ιδρωτοποιών αδένων της μασχάλης.
β) Ενδοσκοπική θωρακική συμπαθεκτομή.
 
Συμπεράσματα και μέλλον
Η υπεριδρωσία αφορά μεγάλο μέρος του πληθυσμού και επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής του. Σήμερα, με όλα τα θεραπευτικά μέσα που διαθέτουμε, μπορούμε να έχουμε αξιόλογα αποτελέσματα. Οι έρευνες συνεχίζονται σε γενετικό επίπεδο, με σκοπό να βρεθούν νέες θεραπευτικές μέθοδοι.
 
Βικτώρια
Γκαρέτσου
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος
v.garetsou@gmail.com

Τι πρέπει να προσέχει ένας διαβητικός το καλοκαίρι και τι ένα άτομο
που πάσχει από θυρεοειδή; Μπορεί το καλοκαίρι να υπονομεύσει την πορεία της υγείας αυτών των ασθενών;
Ποια είναι τα συνηθέστερα λάθη που γίνονται και πώς να τα αποφύγετε;
 
Δεκάδες έρευνες σε όλο τον κόσμο έχουν δείξει ότι όσο το θερμόμετρο ανεβαίνει τόσο αυξάνονται οι νοσηλείες των διαβητικών ασθενών. Τρία είναι τα σημεία-κλειδιά που θα πρέπει να προσέχει ένας διαβητικός το καλοκαίρι.
 
Η αφυδάτωση, η κατανάλωση αλκοόλ και η έκθεση στον ήλιο
Ο διαβητικός ασθενής, ανεξάρτητα από το αν λαμβάνει ινσουλίνη ή αντιδιαβητικά δισκία, θα πρέπει να καταναλώνει τις ζεστές ημέρες του καλοκαιριού περίπου 4-6 λίτρα υγρών καθημερινά. Επίσης, θα πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτικός στην κατανάλωση αλκοόλ, γιατί συνήθως τo αλκοόλ προκαλεί υπογλυκαιμίες. Τέλος, θα πρέπει να προσέχει την έκθεσή του στον ήλιο, καθώς αυξάνει τους παλμούς και τη ροή του αίματος, άρα και την απορρόφηση της ινσουλίνης, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας να αυξάνεται. Αν, μάλιστα, ο ασθενής ασχοληθεί και με κάποια σωματική δραστηριότητα, π.χ. κολυμπήσει, ο κίνδυνος αυτός γίνεται ακόμη μεγαλύτερος.
 
Πώς αντιμετωπίζεται ένα επεισόδιο υπογλυκαιμίας;
Με μια καραμέλα ή έναν χυμό, που ένας διαβητικός θα πρέπει να έχει πάντοτε μαζί του, το σάκχαρο μπορεί πολύ εύκολα και γρήγορα να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, ο ασθενής μπορεί να χρειαστεί ενέσιμο γλυκογόνο για να επανέλθει.
Συχνά, περιστατικά υπογλυκαιμίας δεν εμφανίζουν, όμως, μόνο όσοι λαμβάνουν ινσουλίνη, αλλά και οι διαβητικοί που ακολουθούν θεραπεία με αντιδιαβητικά δισκία, κυρίως με σουλφονυλουρίες.
Τα λάθη
Ποια είναι, όμως, τα συνηθέστερα λάθη των διαβητικών, εξαιτίας των οποίων καταλήγουν στο νοσοκομείο;
 Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο: Κάθε διαβητικός θα πρέπει να έχει υπόψη του ότι η έκθεση στον ήλιο βοηθά στην απορρόφηση της ινσουλίνης, άρα μπορεί να τον οδηγήσει σε επεισόδιο υπογλυκαιμίας. Είναι σημαντικό, λοιπόν, για τον διαβητικό ασθενή να προστατεύεται από τον ήλιο, αναζητώντας σκιερά μέρη και αποφεύγοντας την έκθεση στον ήλιο μεταξύ 12 μ. και 5 μ.μ.
 Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ: Με την παρέα και τη χαλάρωση που συνοδεύει τις διακοπές, αλλά και με τις συχνές βραδινές εξορμήσεις αυξάνονται οι πιθανότητες ένας διαβητικός να πιει περισσότερο από όσο πρέπει.
 Η αφυδάτωση: Είναι πολύ σημαντικό ο διαβητικός να πίνει την ποσότητα του νερού που του έχει υποδείξει ο γιατρός του.
 Η κακή συντήρηση της ινσουλίνης: Η ινσουλίνη σε πένες διατηρείται άνετα σε θερμοκρασία 5-45 βαθμών Κελσίου, αρκεί να μην εκτεθεί άμεσα στις ακτίνες του ήλιου, γιατί σε αυτήν την περίπτωση το περιεχόμενό της καταστρέφεται. Οσο για την κλασική ενέσιμη ινσουλίνη, για τη μεταφορά της απαιτείται απαραιτήτως ψυγειάκι.
 Το χαλαρό πρόγραμμα διατροφής: Η διατροφή του διαβητικού το καλοκαίρι θα πρέπει να είναι πολύ ελαφριά, να αποφεύγει τις μεγάλες ποσότητες φαγητού και να πίνει πολλά υγρά. Ο διαβητικός πρέπει να έχει συνέπεια και πειθαρχία στο διαιτολόγιό του όλο τον χρόνο.
 Οι τροφικές δηλητηριάσεις: Δεν πρόκειται για λάθος που κάνει ο διαβητικός αλλά για συχνή κατάσταση -ειδικά το καλοκαίρι-, που, λόγω των εμετών και της διάρροιας που τη συνοδεύει, μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμίες.
 Η ινσουλίνη στην αποσκευή: Αν πρόκειται να ταξιδέψετε με αεροπλάνο, φροντίστε να τοποθετήσετε την ινσουλίνη, τον μετρητή και τα αναλώσιμα μέτρησης (ταινίες) στη χειραποσκευή που θα πάρετε μαζί σας στην καμπίνα και όχι στη βαλίτσα που θα παραδώσετε στο check-in. Η θερμοκρασία στον χώρο αποσκευών του αεροπλάνου πέφτει πολύ κάτω από τους 0 βαθμούς Κελσίου και μπορεί κυριολεκτικά να τα καταστρέψει. Επιπλέον, μην ξεχνάτε ότι, αν οι αποσκευές σας χαθούν, θα μπείτε σε περιπέτειες, ειδικά αν ταξιδεύετε στο εξωτερικό όπου τα φαρμακεία δεν χορηγούν κανένα φάρμακο χωρίς ιατρική συνταγή.
 Συμπληρώματα διατροφής-όπλα στα χέρια του ενδοκρινολόγου: Τα συμπληρώματα διατροφής και ειδικά η κανέλα και το λιποϊκό οξύ μπορούν να χορηγηθούν με χαρακτηριστική άνεση στον διαβητικό ασθενή, με πολύ καλά αποτελέσματα. Η χρήση των συμπληρωμάτων αυτών βοηθά πάρα πολύ στη ρύθμιση του σακχάρου.
 
Καλοκαίρι και  θυρεοειδής
Οι πάσχοντες από παθήσεις του θυρεοειδούς δεν χρήζουν ειδικής αντιμετώπισης το καλοκαίρι, με εξαίρεση τους πάσχοντες από υπερθυρεοειδισμό.
Επειδή ο θυρεοειδής μας λειτουργεί σαν ραντάρ που εντοπίζει και απορροφά το ιώδιο, όταν ο πάσχων από υπερλειτουργία του θυρεοειδούς βρεθεί κοντά στη θάλασσα μπορεί να απορροφήσει πολύ ιώδιο και ο θυρεοειδής του να ξερρυθμιστεί. Η θεραπεία που λαμβάνει ένας ασθενής με υπερθυρεοειδισμό έρχεται σε αντίθεση με το ιώδιο της θάλασσας που απορροφά ο θυρεοειδής του όταν βρεθεί κοντά στην ακτή. Το πρόβλημα μπορεί να γίνει ακόμη πιο έντονο. όταν ο ασθενής καταναλώσει και θαλασσινά.
Ετσι, ο ασθενής μπορεί να οδηγηθεί σε υποτροπή του υπερθυρεοειδισμού, με έντονες ταχυπαλμίες, μεγάλη νευρικότητα, αϋπνία, απώλεια βάρους. Σε καμία άλλη περίπτωση ή πάθηση του θυρεοειδούς η θάλασσα ή η διατροφή δεν προκαλούν προβλήματα.
Ο πάσχων από υποθυρεοειδισμό το μόνο που έχει να κάνει είναι να επισκεφθεί τον γιατρό του και να επαναλάβει τις αιματολογικές εξετάσεις του λίγο πριν να φύγει για διακοπές. Κι αυτό γιατί οι ανάγκες του οργανισμού είναι διαφορετικές τον χειμώνα και το καλοκαίρι, με αποτέλεσμα συχνά να χρειάζεται μείωση της δόσης της θυροξίνης κατά τους θερινούς μήνες.
Η δοσολογία το καλοκαίρι πρέπει να αναπροσαρμοστεί. Εχει παρατηρηθεί ότι τους καλοκαιρινούς μήνες οι ανάγκες του οργανισμού σε θυροξίνη μειώνονται. Ετσι, αν κάποιος συνεχίσει να παίρνει την ίδια δόση που έπαιρνε και τον χειμώνα μπορεί να εμφανίσει ιατρογενή υπερθυρεοειδισμό. Βέβαια, αυτό σε κάθε άνθρωπο είναι διαφορετικό, δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής έχει ανάγκη από αναπροσαρμογή της δόσης.
Γενικά, ο έλεγχος του θυρεοειδούς θα πρέπει να γίνεται δύο φορές τον χρόνο με αιματολογικές εξετάσεις (που δείχνουν πόσο καλά λειτουργεί ο θυρεοειδής) και μία φορά τον χρόνο με υπέρηχο του θυρεοειδούς, που εξετάζει τη μορφολογία του αδένα.
 
Διάγνωση
Το σημαντικότερο ίσως πρόβλημα όσον αφορά τις παθήσεις του θυρεοειδούς είναι ότι τα συμπτώματα, η απώλεια βάρους, η αϋπνία, η αδύνατη τρίχα, η τριχόπτωση, η υπνηλία, οι ταχυπαλμίες, η κούραση, η ατονία, αποτελούν συχνά καθημερινά συμπτώματα ή φαινόμενα τα οποία ο ασθενής δεν λαμβάνει υπόψη του. Ετσι, σε πολλές περιπτώσεις, η διάγνωση καθυστερεί σημαντικά. 
 
Κωνσταντίνος Π. Μπουτσουρής
Ενδοκρινολόγος – Διαβητολόγος,
Ελ. Βενιζέλου 144, Νέα Σμύρνη,
τηλ. 210 9336319, κιν. 6945 373850
info@endocrinutri.gr
www.endocrinutri.gr

Το Δερματικό Μελάνωμα αποτελεί μία επιθετική κακοήθη νόσο που ευθύνεται για το 60% των θανάτων από καρκίνους του δέρματος. Είναι μία νόσος με προβλέψιμη εξέλιξη και καλή πρόγνωση εάν ανιχνευθεί πρώιμα
 
Πρόκειται για έναν κακοήθη όγκο που οφείλεται στην εκφύλιση και εξαλλαγή των μελανοκυττάρων του χοριοεπιδερμιδικού ορίου. Εκδηλώνεται κυρίως στο δέρμα ως de novo βλάβη, αλλά μπορεί, επίσης, να αναπτυχθεί επί συγγενούς ή επίκτητου σπίλου. (Εικόνα 1 α, β). Η πρώτη φάση ανάπτυξης του ΔΜ είναι κατ’ επιφάνεια – οριζόντια και η δεύτερη φάση είναι διηθητική – κάθετη, με επέκταση στο βαθύτερο χόριο και το υποδόριο λίπος και την εμφάνιση ενός οζιδίου και εξέλκωσης μέσα στη βλάβη. Το πέρασμα σε αυτή τη φάση καθιστά την πρόγνωση χειρότερη, καθώς αυξάνεται δραματικά ο κίνδυνος μεταστατικής διασποράς μέσω της διήθησης των λεμφαγγείων.
 Είναι μία νόσος με προβλέψιμη εξέλιξη και καλή πρόγνωση εάν ανιχνευθεί πρώιμα.
Σύμφωνα με τα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η επίπτωση του ΔΜ βαίνει αυξανόμενη τις τελευταίες δεκαετίες. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο 3-4 άτομα ανά 100.000 κατοίκους εμφανίζουν μελάνωμα.
Η σταθερά ανοδική τάση της εμφάνισης περιστατικών ΔΜ και των επισυμβάντων θανάτων λόγω της νόσου αυτής, ιδιαίτερα στις δυτικές κοινωνίες και στις παραγωγικές ηλικίες, καθιστούν παγκοσμίως το ΔΜ ένα φλέγον θέμα της δημόσιας υγείας. Η καθιέρωση από την επιστημονική κοινότητα εκστρατειών ενημέρωσης (όπως η Ευρωπαϊκή Ημέρα Μελανώματος) έχει συμβάλει αποφασιστικά στην αφύπνιση του κοινού για την προφύλαξη από παράγοντες κινδύνου (όπως η υπερέκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία) και στην ανάδειξη της κεφαλαιώδους σημασίας της έγκαιρης διάγνωσης για την επιτυχή αντιμετώπιση της νόσου.
Από επιδημιολογικής άποψης, το ΔΜ: α) προσβάλλει κυρίως τη λευκή φυλή και ιδίως τα άτομα με κόκκινα ή ξανθά μαλλιά, με ανοιχτόχρωμα μάτια, χλωμού δέρματος με εφηλίδες ή άτομα με μεγάλο αριθμό μελαγχρωματικών σπίλων ή μεγάλους δυσπλαστικούς σπίλους, β) είναι ελαφρώς συχνότερο στους άνδρες απ’ ό,τι στις γυναίκες και στα άτομα της μέσης ηλικίας (55 ετών και άνω).
Οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί ανάπτυξης μελανώματος αποτελούν στο σύνολό τους μια σύνθετη διαδικασία στην οποία εμπλέκονται τόσο ιδιοσυστασιακά χαρακτηριστικά και επιδημιολογικές παράμετροι όσο και γενετικοί παράγοντες.
Πολυάριθμες μελέτες διεξάγονται παγκοσμίως, καθώς αποτελούν, εύλογα, σημείο εξαιρετικού ενδιαφέροντος για τους επιστήμονες η εξακρίβωση και η ιεράρχηση των παραγόντων κινδύνου εμφάνισης ΔΜ, είτε ενδογενών (οικογενειακό ιστορικό, φαινότυπος) είτε εξωγενών (έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία λόγω της βλάβης που προκαλείται στο DNA ή στην τεχνητή ακτινοβολία – solarium).
Η μεταβολή (συνήθως αργή και ανεπαίσθητη) μιας μελαγχρωματικής βλάβης ως προς το μέγεθός της, τα όριά της, το σχήμα της και το χρώμα της αποτελούν την απόλυτη ένδειξη για ενδεχόμενη εξαλλαγή της σε ΔΜ, οπότε και πρέπει να εξεταστεί ενδελεχώς κλινικά και ιστολογικά.
Για την ασφαλέστερη και πιο έγκαιρη διάγνωση του ΔΜ, εκτός από τη λήψη του ατομικού και οικογενειακού ιστορικού και την κλινική εξέταση του ασθενούς, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η δερματοσκόπηση – απλή ή ψηφιακή (Εικόνα 2 α, β).
Οι βασικότεροι τύποι ΔΜ είναι το Επιπολής Επεκτεινόμενο Μελάνωμα – SSM (Εικόνα 3 ), το Οζώδες Μελάνωμα – NM (Εικόνα 4), το Μελάνωμα επί Κακοήθους Φακής – LMM (Εικόνα 5) και το Μελάνωμα των άκρων-βλεννογόνων – ALM (Εικόνα 6).
Το βάθος διήθησης αποτελεί την παράµετρο του µελανώµατος µε τη µεγαλύτερη προγνωστική αξία, λόγω της αντικειμενικότητάς της. Αντιπροσωπεύει τον βαθµό διηθητικής επέκτασης του όγκου στο δέρµα και στα υποκείµενα µαλακά µόρια και µετράται σε χιλιοστά.
Λόγω της πολυπλοκότητας και της ετερογένειας του ΔΜ απαιτείται συνεργασία διάφορων ιατρικών ειδικοτήτων. Κομβικό ρόλο διαδραματίζει η εμπειρία των ειδικών ιατρών στη σωστή και έγκαιρη διάγνωση και στην επιλογή της ενδεδειγμένης θεραπευτικής αντιμετώπισης.
Η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί τη μόνη αποτελεσματική θεραπεία για τους ασθενείς με ΔΜ, καθώς σε ένα ποσοστό 82%-85% των περιπτώσεων η νόσος είναι εντοπισμένη, μόνο 10%-13% είναι περιοχική και 2%-5% μεταστατική.
Η χειρουργική στρατηγική σε αυτές τις περιπτώσεις περιλαμβάνει δύο βασικά βήματα: Την εκτομή του πρωτοπαθούς όγκου για τη διενέργεια βιοψίας και την εκτίμηση των περιοχικών λεμφαδένων. Αρχικά, η βλάβη αφαιρείται (αφαιρετική βιοψία) σε υγιή όρια 2 χιλιοστών τόσο στο δέρμα όσο και στον υποδόριο ιστό (Εικόνα 7). Στη συνέχεια, γίνεται ιστοπαθολογοανατομική εξέταση της αφαιρεθείσας βλάβης, που προσδιορίζει κυρίως τον τύπο και το βάθος του ΔΜ. Ακολούθως, ανάλογα με τα αποτελέσματα, πραγματοποιείται η απαραίτητη συμπληρωματική θεραπευτική εκτομή. Για τα ΔΜ με βάθος πάνω από 1 χιλιοστό πρέπει να γίνει ταυτόχρονα και βιοψία του λεμφαδένα φρουρού (εκτίμηση των περιοχικών λεμφαδένων).
Μετά τη συμπληρωματική εκτομή, η αποκατάσταση του ελλείμματος μπορεί να γίνει είτε με απλή συρραφή είτε να χρησιμοποιηθούν πιο σύνθετες τεχνικές της επανορθωτικής πλαστικής χειρουργικής, όπως είναι τα δερματικά μοσχεύματα, οι τοπικοί και οι περιοχικοί κρημνοί (Εικόνες 8-13).
Οι ασθενείς με ΔΜ πρέπει να παρακολουθούνται από τους ειδικούς ιατρούς για 10 χρόνια, ενώ πρέπει να υποβάλλονται σε τακτούς απεικονιστικούς ελέγχους (υπερηχογράφημα, αξονική τομογραφία κ.λπ.) και αιματολογικές εξετάσεις.
Τα τελευταία χρόνια η προσπάθεια της επιστημονικής κοινότητας εμπλουτίζεται διαρκώς και ουσιαστικά από τα ευρήματα των μελετών γενετικής επιδημιολογίας που συμβάλλουν στη διαλεύκανση της παθογένεσης της νόσου και στη διαμόρφωση νέων θεραπευτικών επιλογών. Η ασθένεια αυτή που αντιμετωπιζόταν, τουλάχιστον στη μεταστατική εξέλιξή της, ως ανίατη αποκαλύπτει σιγά σιγά τις μοριακές αδυναμίες της. Το 2011 ήταν χρονιά-ορόσημο για την επιστημονική προσπάθεια για τη θεραπεία του μεταστατικού ΔΜ με δύο νέους παράγοντες, το αντι-CTLA4 μονοκλωνικό αντίσωμα ipilimumab και τον ενζυμικό αναστολέα vemurafenib του γονιδίου BRAF, που φαίνεται ότι προσπορίζουν όφελος επιβίωσης σε τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές φάσης ΙΙΙ. Οι θεραπείες αυτές έρχονται να προστεθούν στην ήδη δοκιμασμένη ανοσοθεραπεία και την ιντερφερόνη, που έχουν αυξήσει το προσδόκιμο της επιβίωσης, αλλά και τα διάφορα χημειοθεραπευτικά σχήματα που εφαρμόζονται σε ασθενείς με μεταστατική νόσο.
 Τα τελευταία 31 χρόνια (1982-2012) στο Τμήμα Πλαστικής Χειρουργικής του ΓΝΑ Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων «Ανδρέας Συγγρός», υπό τη διεύθυνσή μου, αντιμετωπίσθηκαν 1.383 ασθενείς με 1.415 ΔΜ. Το νοσοκομείο αυτό αποτελεί σημείο αναφοράς στο αντικείμενό του πανελλαδικά.
 
Όθων Ν.
Παπαδόπουλος
 
Καθηγητής Πλαστικής Χειρουργικής ΕΚΠΑ, τ. Διευθυντής Πανεπιστημιακής Κλινικής Πλαστικής Χειρουργικής (othon@otenet.gr)
 
Γρηγόριος
Γ. Χάμψας
 
Πλαστικός Χειρουργός, MD, MSc στη Μικροχειρουργική Αποκατάσταση Μαστού με αυτόλογους ιστούς , PhD στο Δερματικό Μελάνωμα ,  Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημιακής Κλινικής Πλαστικής Χειρουργικής και Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός» (grihamel@hotmail.com)