Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Η Ιαματική Ιατρική αποτελεί εναλλακτική προσέγγιση της Κλασικής Ιατρικής ως συμπληρωματικό θεραπευτικό σχήμα στην επιλογή των θεράποντων ιατρών, αντιπροσωπεύοντας την καθιερωμένη στο εξωτερικό Κλινική Υδροθεραπεία και Ιατρική Κλιματοθεραπεία, γνωστές ειδικότητες που υπήρχαν και στην Ελλάδα έως και το 1952.
 Η καθιέρωση και η επικαιροποίηση της Ιαματικής Ιατρικής επιβάλλονται αφενός από την απαίτηση των ασθενών σε διεθνές επίπεδο για εφαρμογή εναλλακτικών και συμπληρωματικών θεραπειών, αφετέρου από την ένταξη των Μονάδων Ιαματικής Θεραπείας και Κέντρων Θαλασσοθεραπείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Ν. 4238/2014), καθώς και από την εφαρμογή των διατάξεων περί διακίνησης ασθενών εντός των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ν. 4123/13).
Ο τουρισμός υγείας αναφέρεται στην πρόληψη, διατήρηση, θεραπεία και αποκατάσταση της υγείας με σύγχρονες ιατρικές μεθόδους και συμπληρωματικές εφαρμογές της Ιαματικής Ιατρικής, συνδυάζοντας παράλληλα την ξεκούραση, τη χαλάρωση και την ευεξία. Η βασική ιδέα είναι η πνευματική, ψυχική και συναισθηματική αναζωογόνηση του ατόμου σε εξαιρετικές βιοκλιματολογικές συνθήκες που έχει η Ελλάδα, σε συνδυασμό με την ύπαρξη πολλών σημαντικών ιαματικών πηγών, δυναμένων να εξελιχθούν από Θερμαλιστικά Κέντρα που είναι σήμερα σε Κέντρα Ιαματικής Ιατρικής.
Ο υγιεινός τρόπος ζωής με τη βοήθεια της Προληπτικής Ιατρικής και της Ιαματικής Ιατρικής χωρίς αμφιβολία μπορεί να αποτρέψει πλήθος προβλημάτων, που αφορούν όχι μόνο στην υγεία του ατόμου που νοσεί, αλλά και την οικονομία της χώρας του, που επιβαρύνεται με δαπάνες για την αποκατάσταση της υγείας του.
Η Ιατρική Ιαματική Υδροθεραπεία και Βιοκλιματοθεραπεία είναι μορφές συνδυασμένης γενικής θεραπευτικής που στοχεύουν σε όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού και στη θεραπεία των παθήσεων των διάφορων ειδικοτήτων της Ιατρικής. Διακεκριμένοι ιατροί εφαρμόζουν συμπληρωματικές θεραπευτικές δράσεις με ιαματικούς φυσικούς πόρους σε νοσήματα του μυοσκελετικού, νευρικού, αναπνευστικού, καρδιαγγειακού, αιμοποιητικού, γαστρεντερικού, ουρολογικού και ενδοκρινολογικού συστήματος, καθώς και σε δερματολογικές, γυναικολογικές, αλλεργικές και περιοδοντικές παθήσεις με επιστημονική τεκμηρίωση προς όφελος πάντα των ασθενών.
Ο ιαματικός τουρισμός, συνώνυμος με τον θερμαλισμό, αποτελεί σημαντικό πυλώνα του τουρισμού υγείας και αντιπροσωπεύει ευρύ πεδίο θεραπευτικών και προληπτικών για την υγεία εφαρμογών, οι οποίες πραγματοποιούνται με τη χρήση φυσικών ιαματικών πόρων, όπως υδροθειούχα, χλωριονατριούχα, ραδονούχα, ανθρακούχα, σιδηρούχα νερά, οργανικές και ανόργανες λάσπες, ατμίδες, άμμο και θάλασσα.
Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα στην Ευρώπη με ποιοτικούς και μοναδικούς φυσικούς πόρους, καθώς διαθέτει 750 ιαματικές πηγές, εκ των οποίων οι 78 είναι ενεργείς και από αυτές οι 36 έχουν θετική γνωμοδότηση από την Επιτροπή Προστασίας Ιαματικών Φυσικών Πόρων, ενώ μόνον οι 11 είναι αναγνωρισμένες με ΦΕΚ για θεραπευτικές ενδείξεις και αντενδείξεις.
Στα Κέντρα Ιαματικής Θεραπείας παρέχονται και άλλες υπηρεσίες, όπως αναψυχής, αναζωογόνησης, αθλητικών και πολιτιστικών δραστηριοτήτων, οι οποίες απευθύνονται όχι μόνο στους ασθενείς αλλά και στους συνοδούς των ασθενών, καθώς και σε άλλους επισκέπτες, συνήθως ανώτερου εισοδηματικού επιπέδου. Επίσης, επειδή απαιτείται μακρά παραμονή των ασθενών στα Κέντρα Ιαματικής Θεραπείας, προκειμένου να φανούν τα αποτελέσματα μιας ιαματικής θεραπείας στην οποία υποβάλλονται, υπάρχει δυνατότητα συνδυασμού και με άλλες ειδικές θεραπείες, όπως αποτοξίνωση, αντιγήρανση, αντικαπνιστική θεραπεία, θεραπεία άγχους, ψυχοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, διατροφολογία, εκμάθηση ύπνου, έρευνα της σωστής γραμμής-στάσης του σώματος, αισθητική κ.ά.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση επιστροφής στα φυσικά θεραπευτικά σε συνδυασμό με τη φροντίδα της σωματικής και ψυχικής υγείας. Η τάση αυτή, στάση ζωής στις βιομηχανικές πόλεις, οδηγεί σε μια στροφή προς τον θεραπευτικό τουρισμό όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, όπου εκσυγχρονίζονται και αναπτύσσονται σημαντικές λουτροπόλεις, στις οποίες υλοποιούνται εξειδικευμένα θερμαλιστικά προγράμματα.
Η στρατηγική ανάπτυξης των υποδομών των ιαματικών πηγών για την παροχή των παραπάνω υπηρεσιών υγείας και ευεξίας προσδίδει προστιθέμενη αξία στις ιαματικές πηγές, καθόσον έχουν μεγάλο περιθώριο κέρδους σε σύγκριση με την απόδοση-απόσβεση των κτιριακών υποδομών. Οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται όχι μόνο στους ασθενείς-πελάτες, αλλά και στους συνοδούς τους, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη επισκεψιμότητα και οικονομικά οφέλη, δοθέντος ότι η παροχή υπηρεσιών και το εξαιρετικό κλίμα της Ελλάδος καθιστούν τους ασθενείς repeaters.
Ο ιαματικός τουρισμός, επομένως, αποφέρει σημαντικά οικονομικά πλεονεκτήματα, είναι, δε, η μορφή τουρισμού υγείας που υφίσταται τις λιγότερες αρνητικές επιδράσεις από τυχόν δυσμενείς συγκυρίες και μπορεί να δώσει δωδεκάμηνη τουριστική περίοδο. Η αναβίωση και η ζήτηση υπηρεσιών ιαματικού τουρισμού διεθνώς επιβάλλουν και στη χώρα μας τη δημιουργία της αναγκαίας ειδικής τουριστικής υποδομής και την παροχή υπηρεσιών θερμαλισμού, καθόσον η χώρα μας διαθέτει σημαντικά συγκριτικά αποτελέσματα, όπως πλήθος ιαματικών πηγών με εξαιρετικές φυσικοχημικές ιδιότητες και ευνοϊκότατες κλιματολογικές συνθήκες, που συνδυάζονται άνετα με διακοπές.
 
Κουσκούκης Κωνσταντίνος,
καθηγητής Δερματολογίας – νομικός,
πρόεδρος Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής,
επιστημονικός σύμβουλος ΚΕΔΕ,
π. αντιπρύτανης, γεν. γραμ. υπουργείου Παιδείας,
Σοφοκλέους 42, Βούλα, Αθήνα, Τ.Κ. 16673
 Τηλ.: & Fax: 210-6536907,

ΣΦΥΡΗΣ Λ. ΙΩΑΝΝΗΣ,
Ειδικός Παθολόγος,
Ιατρείο Παχυσαρκίας, Πρόληψης και Αντιγήρανσης – Ωτοβελονισμός, Ορθοβιοτική Κλινική

Το Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης είναι μια πολύπλοκη διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από επίμονη κούραση αγνώστου αιτιολογίας. Κύριο χαρακτηριστικό της διαταραχής αυτής είναι η υπερβολική κόπωση, η οποία δεν βελτιώνεται με την ανάπαυση, καθώς, επίσης, και μια σειρά συμπτωμάτων που προσομοιάζουν καταθλιπτική συνδρομή. Η κόπωση ως σύμπτωμα συναντάται σε ιογενείς λοιμώξεις, ενδοκρινολογικές παθήσεις, διάφορες μορφές αρθρίτιδας και πολλές άλλες ασθένειες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κόπωση χαρακτηρίζεται ως δευτεροπαθής και αξιολογείται ιατρικά με κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο. Αντίθετα, η ιδιοπαθής κόπωση δεν οφείλεται σε συγκεκριμένη νόσο και, όταν συνοδεύεται από την παρουσία τουλάχιστον τεσσάρων εκ των ακολούθων συμπτωμάτων, τότε τίθεται η διάγνωση του Συνδρόμου Χρόνιας Κόπωσης (κριτήρια των Centers for Disease Control and Prevention – CDC 2006).
Τα συμπτώματα (κριτήρια) περιλαμβάνουν:

• Διαταραχές μνήμης, συγκέντρωσης, λειτουργικότητας
• Μη αναζωογονητικό – ανανεωτικό ύπνο
• Μυαλγίες
• Πόνους στις αρθρώσεις χωρίς ερυθρότητα ή οίδημα
• Κεφαλαλγία που δεν προϋπήρχε
• Εξάντληση κα κακουχία μετά την άσκηση
• Πονόλαιμος
• Διογκωμένοι και ευερέθιστοι τραχηλικοί ή μασχαλιαίοι λεμφαδένες

Το Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης είναι μία πάθηση που προσβάλλει και τα δυο φύλα, με μια ελαφρά υπεροχή των γυναικών ηλικίας 40-60 ετών. Έχουν ενοχοποιηθεί πολλοί παράγοντες, χωρίς όμως κανένας από αυτούς να είναι πλήρως τεκμηριωμένος. Αιτιολογικές προσεγγίσεις υπάρχουν πολλές και σχετίζονται είτε με σωματικές (ορμονικές διαταραχές ή δυσλειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος) είτε με ψυχολογικές διαταραχές. Άλλη αιτία αφορά το οξειδωτικό στρες, δηλαδή στην αδυναμία του οργανισμού να αποβάλλει τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, οι οποίες προκαλούν βλάβες στα δομικά στοιχεία των κυττάρων του οργανισμού.

Το Σύνδρομο Χρόνιας Κόπωσης μπορεί να αντιμετωπιστεί με φυσικό τρόπο. Η χορήγηση βιταμινούχων συμπληρωμάτων, καθώς και φυτικών σκευασμάτων, μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα της νόσου, πάντα, όμως, υπό ιατρική καθοδήγηση προς αποφυγήν αλληλεπιδράσεων με άλλα φαρμακευτικά σκευάσματα.

Το συνένζυμο Q10 προτείνεται ως αντιοξειδωτικό ενάντια στις ελεύθερες ρίζες. Πρόκειται για μια λιποδιαλυτή ουσία του οργανισμού, που διαδραματίζει κύριο λόγο στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια των κυττάρων. Με την πάροδο των ετών, τα επίπεδα του Q10 μειώνονται και συνιστάται η λήψη του μέσω διατροφικών συμπληρωμάτων.

Το αμινοξύ L-καρνιτίνη μπορεί, επίσης, να συμβάλει στην αντιμετώπιση του συνδρόμου. Συγκεκριμένα, βελτιώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου και την παραγωγή κυτταρικής ενέργειας, καθώς βοηθάει στη μεταφορά των λιπαρών οξέων στα μιτοχόνδρια, την εστία παραγωγής ενέργειας για τους μύες, την καρδιά και άλλους σωματικούς ιστούς.

Για την αντιμετώπιση του άγχους, της κόπωσης, της κατάθλιψης και της γενικευμένης σύγχυσης, ένας καλός σύμμαχος είναι το σύμπλεγμα των βιταμινών Β, το οποίο θεωρείται απαραίτητο για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος. Η συνέργεια των βιταμινών αυτών έχει προστατευτική δράση, μεταξύ άλλων, και στο νευρομυϊκό σύστημα σε καταστάσεις έντονου στρες. Ο βασιλικός πολτός, λόγω της άφθονης περιεκτικότητάς του σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, αλλά και σε ιχνοστοιχεία, αυξάνει τη σωματική δύναμη και τονώνει τη μνήμη.
Η ασερόλα είναι καρπός πλούσιος σε βιταμίνη C και δρα υποστηρικτικά και αντιοξειδωτικά, βοηθώντας στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Επιπρόσθετα, το μαγνήσιο δρα καταπραϋντικά στον οργανισμό, μειώνοντας την ερεθιστικότητα του νευρικού μας συστήματος.

Η rhodiola rosea είναι γνωστή για την ιδιότητά της να αυξάνει τις αντιστάσεις του οργανισμού στο στρες και να αντιμετωπίζει τη φυσική και την πνευματική καταπόνηση του οργανισμού. Aνήκει στα προσαρμογόνα φυτά. Έχει προστατευτική, καταπραϋντική και ενδυναμωτική δράση στο κεντρικό νευρικό σύστημα, προσφέροντας αγχολυτικές ιδιότητες, καθώς αυξάνει τη σεροτονίνη και άλλους νευροδιαβιβαστές του εγκεφάλου και μειώνει τα κορτικοστεροειδή (χημικές ουσίες που σε υψηλές συγκεντρώσεις είναι επιβλαβή για τον εγκέφαλο). Λόγω των ανωτέρω δράσεων, βελτιώνει τη διάθεση, αυξάνει την ενέργεια, την πνευματική διαύγεια και την αυτοσυγκέντρωση. Χαρακτηριστική είναι η συμβολή της στη μείωση της κούρασης και για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται ακόμη και από αθλητές. Η οξυγόνωση του εγκεφάλου, καθώς και των μυϊκών ιστών, αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας και τόνωσης.

Εκτός από την εξατομικευμένη χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής, η αντιμετώπιση του Συνδρόμου Χρόνιας Κόπωσης μπορεί να βελτιωθεί με εξατομικευμένη διαβαθμισμένη σωματική άσκηση, η οποία, ανάλογα με τα συμπτώματα, θα αυξομειώνεται. Σημαντικός, επίσης, είναι και ο ρόλος της ψυχοθεραπείας για την ενθάρρυνση του ασθενούς. Τέλος, στις σύγχρονες προσεγγίσεις αντιμετώπισης του Συνδρόμου Χρόνιας Κόπωσης περιλαμβάνεται και η τεχνική του ωτοβελονισμού.

Η χοληστερίνη λαμβάνεται με την τροφή, όμως παράγεται και στον οργανισμό, σε αναλογία 1 προς 2 περίπου. Η αυξημένη πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών οξέων, που βρίσκονται κυρίως σε ζωικά λίπη, όπως στο κόκκινο κρέας και στα λιπαρά τυριά, καθώς και η παχυσαρκία είναι συχνά αιτίες της υπερχοληστερολαιμίας.

Δυστυχώς, η σημασία της υψηλής χοληστερίνης είναι ιδιαίτερα μεγάλη στις νεότερες ηλικιακές ομάδες -30-60 ετών- και σταδιακά υποχωρεί για να δώσει την πρώτη θέση ως παράγοντα κινδύνου στην υπέρταση. Στην Ελλάδα τα τελευταία 20 έτη η στεφανιαία νόσος αποτελεί σταθερά την πρώτη αιτία θανάτου με σταθερή διαφορά από τη δεύτερη που είναι τα νεοπλάσματα.

Ανάλυση πολλών μελετών έδειξε ότι κάθε 10% μείωση της ολικής χοληστερίνης οδήγησε σε 22% μείωση της εμφάνισης στεφανιαίας νόσου μέσα σε 2 έως 5 έτη και σε κατά 25% μείωση αυτής μετά τα 5 έτη. Η παρέμβαση χρειαζόταν να έχει διάρκεια τουλάχιστον δύο ετών για να επιφέρει σημαντικό κλινικό όφελος. Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί μια περιστασιακή δίαιτα ή χρήση φαρμάκων, η οποία θα βελτιώσει τις τιμές χοληστερίνης εάν αυτή δεν έχει διάρκεια. Και η διάρκεια αυτή είναι συνήθως εφ’ όρου ζωής ή τουλάχιστον για πολλές δεκαετίες. Θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι μόνο η μόνιμη και συστηματική αντιμετώπιση της δυσλιπιδαιμίας επιφέρει αποτελέσματα (τα οποία πολλές φορές είναι εντυπωσιακά) στη μείωση των εμφραγμάτων και των λοιπών μορφών στεφανιαίας καρδιοπάθειας.

Ακρογωνιαίος λίθος της μείωσης της ολικής και της LDL χοληστερίνης αποτελεί η σωστή διατροφή. Εάν μέσα σε τρεις μήνες μεταβολών στη διατροφή δεν παρατηρηθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα, παρά την αντικατάσταση των κορεσμένων λιπών με ακόρεστα, την προσθήκη σόγιας και φυτικών ινών στη διατροφή μας και την προσθήκη 2 γρ. φυτικών στερολών ή στανολών ημερησίως δεν επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα για τα επίπεδα της ολικής και της LDL χοληστερίνης (στόχος ο οποίος μπορεί να είναι διαφορετικός για κάθε άτομο, ανάλογα και με τους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου που έχει και κυμαίνεται σήμερα από 70 έως 115 mg/dl), τότε συστήνεται η έναρξη φαρμακευτικής αγωγής. Σήμερα, το φάρμακο εκλογής για την υπερχοληστερολαιμία είναι οι λεγόμενες «στατίνες». Οι στατίνες είναι φάρμακα τα οποία έχουν δοκιμαστεί για περισσότερο από δύο δεκαετίες σε εκατομμύρια ασθενείς με μεγάλη αποτελεσματικότητα, τόσο στη μείωση της ολικής και της LDL χοληστερίνης (μείωση 30%-55% ανάλογα με τη στατίνη και τη δόση), των τριγλυκεριδίων (μέχρι 30%) όσο και στη μείωση των εμφραγμάτων και της καρδιαγγειακής και ολικής θνησιμότητας.

Είναι φάρμακα εξαιρετικά ασφαλή ( οι σοβαρές παρενέργειες που εμφανίζουν είναι πολύ λιγότερες από της ασπιρίνης).
Οι στατίνες ουσιαστικά αναστέλλουν την παραγωγή χοληστερίνης από το ήπαρ, ενώ σε περιπτώσεις που από μόνες τους δεν είναι αρκετά αποτελεσματικές (κάτι το οποίο βλέπουμε αρκετά συχνά στην κλινική πράξη, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψη τα ολοένα και χαμηλότερα επιθυμητά όρια) μπορεί να συνδυαστούν με την εζετιμίδη, η οποία δεν επιτρέπει στην προσλαμβανόμενη με την τροφή χοληστερίνη να απορροφηθεί από το έντερο. Σήμερα, με τον συνδυασμό στατινών και εζετιμίδης μπορούμε να μειώσουμε την LDL μέχρι και 70%, ποσοστό που πριν από πέντε ή δέκα χρόνια ήταν μόνο ουτοπία.

Η επόμενη ημέρα στην υπολιπιδαιμική αγωγή ονομάζεται αναστολέας της πρωτεΐνης PCSK9.
H πρωτεΐνη-ένζυμο PCSK9 παράγεται στο ήπαρ και είναι πολύ σημαντική, γιατί εμπλέκεται στον μεταβολισμό των λιπιδίων και κυρίως της χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (LDL) μέσω της επίδρασής της στον κύκλο ζωής των ηπατικών υποδοχέων της LDL.

Πριν από 10 περίπου χρόνια διαπιστώθηκε η κλινική σημασία της PCSK9. Γενετική ανάλυση ατόμων που συμμετείχαν στη μεγάλη μελέτη ARIC έδειξε ότι σημειακές μεταλλάξεις απώλειας λειτουργίας στο μόριο της PCSK9 σχετίζονταν με ελαττωμένα κατά 15%-40% επίπεδα LDL χοληστερόλης και με ελαττωμένη κατά 44%-87% επίπτωση της στεφανιαίας νόσου, σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό της μελέτης που δεν είχε αυτές τις μεταλλάξεις.

Η χορήγηση μέσω υποδόριας ένεσης (όπως η ινσουλίνη) ανά 15 ή 30 ημέρες ανθρώπινων αντισωμάτων κατά της PCSK9, επιπρόσθετα της υπάρχουσας υπολιπιδαιμικής αγωγής με στατίνη και εζετιμίμπη) οδήγησε σε περαιτέρω μείωση της LDL κατά 50%, οδηγώντας για πρώτη φορά ασθενείς υψηλού κινδύνου σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα LDL.

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο διεθνείς μελέτες σε εξέλιξη, όπου ασθενείς με στεφανιαία νόσο επιπρόσθετα της μέγιστης αγωγής με στατίνη και εζετιμίμπη τυχαιοποιούνταν είτε σε μονοκλωνικό αντίσωμα της PCSK9 είτε σε εικονικό φάρμακο. Τα αποτελέσματα των μελετών αυτών αναμένονται μεταξύ 2016-18.
Οι δύο πρώτοι αναστολείς της PCSK9 (alirocumab και evolocumab) πήραν έγκριση από τις ευρωπαϊκές και αμερικανικές ρυθμιστικές αρχές και αναμένεται να τους έχουμε και στην Ελλάδα το 2016.

Δ. Ρίχτερ, MD, FESC, FAHA,
διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ευρωκλινικής Αθηνών
richter@otenet.gr
210-6416690

Αυτόλογες θεραπείες αναγέννησης προσώπου εννοούμε τις ενέσιμες μεσοθεραπείες στο πρόσωπο, συνήθως στο πλαίσιο αντιγήρανσης και πρόληψης, κατά τις οποίες ενίονται κύτταρα και ουσίες, που είναι  παράγωγα του ίδιου του οργανισμού. Δηλαδή, όχι ξένες ουσίες και κύτταρα από άλλους οργανισμούς ή τη χημική βιομηχανία, αλλά από τον ίδιο. Έτσι εξασφαλίζονται απόλυτη ασφάλεια και αποφυγή οποιαδήποτε αλλεργικής αντίδρασης ή απόρριψης κυττάρων, που είναι το πρόβλημα στις άλλες μη αυτόλογες θεραπείες.
Οι πιο δημοφιλείς, σήμερα, από αυτές τις θεραπείες είναι: 1) το ίδιο το λίπος του οργανισμού και 2) το εμπλουτισμένο πλάσμα (PRP: Platelets Rich Plasma).
Mικρο – λιπομεταφορά
Το λίπος μεταφέρεται με τη μέθοδο της μικρο – λιπομεταφοράς στο πρόσωπο από άλλες περιοχές του σώματος, όπως κοιλία, πλαϊνά κοιλιακά τοιχώματα, γλουτοί, μηροί κ.λπ.  Λαμβάνεται με λιποαναρρόφηση με πολύ λεπτή κάνουλα – σύριγγα, με το χέρι, χωρίς παρέμβαση μηχανημάτων. Στη συνέχεια φυγοκεντρείται σε ήπιες συνθήκες (όχι υψηλές στροφές), συνήθως με χειροκίνητους φυγοκεντρητές και στη συνέχεια εφαρμόζεται σε μικρές σύριγγες των 1 – 3 cc και εγχύεται στο πρόσωπο σε περιοχές όπως οι ρινοπαρειακές ρυτίδες, οι ρυτίδες της «θλίψης» στις γωνίες του στόματος, στα ζυγωματικά για αύξηση του όγκου, στο μεσόφρυο, στις περιοχές γύρω από τα μάτια για εξομάλυνση των γωνιών των οστών, στα βλέφαρα, στη διόρθωση της «κοιλάδας των δακρύων», στα φρύδια, στα χείλια για αύξηση του όγκου και του περιγράμματος κ.λπ.
Και οι σύριγγες λήψης (μικροκάνουλες) και οι βελόνες έγχυσης έχουν αυλό αλλά και οπές πολύ μικρές, περί το ένα χιλιοστό διάμετρο. Σε αντίθεση με τις παλαιότερες τεχνικές λιπομεταφοράς και μεταμόσχευσης αυτόλογου λίπους, στη μικρο-λιπομεταφορά, με τις μικροκάνουλες και τις ήπιες συνθήκες διαχείρισης του μεταφερόμενου λίπους, πιστεύεται ότι επιβιώνουν και περισσότερα λιποκύτταρα αλλά και αρχέγονα βλαστοκύτταρα (τα βλαστοκύτταρα), που στην περιοχή της μεταφοράς μεταλλάσονται σε κύτταρα της δέκτριας περιοχής και κυρίως σε ινοβλάστες, που παράγουν μεγαλύτερη ποσότητα κολλαγόνου, που χρειάζεται στον οργανισμό.
Έτσι, εκτός του νέου όγκου που μεταφέρεται με το λίπος, γίνεται και αναγέννηση του δέρματος, καθώς και των άλλων στοιχείων της περιοχής και το αποτέλεσμα είναι πιο εντυπωσιακό (αφού αλλάζουν και ποιοτικά χαρακτηριστικά εκτός του όγκου). Το νέο αυτό αποτέλεσμα αναγέννησης φαίνεται να διατηρείται ακόμη και για οκτώ χρόνια μετά! Η μέθοδος εφαρμόζεται συνήθως με τοπική αναισθησία, σε καλά οργανωμένο χειρουργικό ιατρείο και δεν ξεπερνα συνήθως τα 45΄λεπτά σε χρονική διάρκεια. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σαν επικουρική τεχνική κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης, όπως το «φέις λιφτ», για ακόμη πιο ενισχυμένα αποτελέσματα.
Σήμερα, η μικρο-λιπομεταφορά αποτελεί ένα απαραίτητο σύγχρονο εργαλείο στα χέρια του σύγχρονου πλαστικού χειρουργού.
PRP
Η τεχνική του PRP (εμπλουτισμένο με αιμοπετάλια πλάσμα) ή «vampire lift» αποτελεί μία νεά τεχνική αυτόλογης θεραπείας, της τελευταίας 7ετίας. Η αρχή της στηρίζεται στην αναπλαστική ικανότητα που δημιουργούν διάφοροι αυξητικοί παράγοντες που βρίσκονται στα αιμοπετάλια και ενεργοποιούνται κατά τη διαδικασία της επούλωσης έπειτα από τραύμα για την ανακατασκευή των ιστών.
Πρόκειται για μέθοδο κατά την οποία λαμβάνεται μικροποσότητα αίματος του ίδιου του ασθενούς 15 – 30 cc, αναλόγως των περιοχών που θέλουμε να την εφαρμόσουμε. Στη συνέχεια το αίμα φυγοκεντρείται για 6 – 12 λεπτά σε ειδικές συνθήκες και ακολουθεί διαχωρισμός των στοιχείων του φυγοκεντρούμενου αίματος στα έμμορφα συστατικά που αφαιρούνται και δεν χρησιμοποιούνται και στο πλάσμα (ορός του αίματος). Στο πλάσμα που περιέχει τα αιμοπετάλια εγχύονται ειδικοί ενεργοποιητικοί παράγοντες (activators) και το συμπυκνωμένο ορώδες διάλυμα εγχύεται στο πρόσωπο, στον τράχηλο, στο μπούστο, κ.λπ. σαν μεσοθεραπεία. Επίσης, έχει ευεργετικά αποτελέσματα στη θεραπεία της ανδρογενούς αλωπεκίας.
Το αποτέλεσμα είναι σχεδόν εντυπωσιακό στο πρόσωπο και φαίνεται σταδιακά από τους πρώτους μήνες. Παρουσιάζεται πιο λαμπερό δέρμα ποιοτικά και με βαθμό σύσφιγξης αυτού. Η θεραπεία μπορεί να επαναλαμβάνεται 1 – 2 φορές το χρόνο. Κατά την εφαρμογή στο πρόσωπο, συνήθως φτάνει η χρήση τοπικής αναισθητικής κρέμας, λίγη ώρα πριν. Η θεραπεία γίνεται σε ιατρείο.
Στο παρελθόν είχε χρησιμοποιηθεί και αυτόλογο υλικό από χόριο του δέρματος, που λαμβανόταν με βιοψία πίσω απο το αυτί. Στη συνέχεια , το υλικό στελνόταν σε ειδικό εργαστήριο στο εξωτερικό για τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και παραγόταν με ειδική μέθοδο γέλη, που μπορούσε να εγχυχεί με σύριγγα στο πρόσωπο, αντί για άλλο γεμιστικό όγκου «φίλερ», όπως π.χ. το υαλουρονικό οξύ. Αυτό μπορούσε να γίνει πολλές φορές με το ίδιο δείγμα υλικού βιοψίας,  όποτε το χρειαζόταν ο ασθενής. Για λόγους οικονομικούς (πολύ ακριβή η επεξεργασία), η μέθοδος δεν ευδοκίμησε.
Εν κατακλείδι, οι αυτόλογες θεραπείες προσώπου μπορούν να εφαρμοσθούν σε καλά οργανωμένο χειρουργικό ιατρείο από τον πλαστικό χειρουργό και αποτελούν σήμερα δημοφιλείς τεχνικές στη μάχη κατά της αντιγήρανσης, σε συνδυασμό με τις λιγότερο επεμβατικές τεχνικές.
 
Παναγιώτης Μάνταλος
MD, PhD, πλαστικός χειρουργός
www.mantalos.gr

Εάν συνδυαστεί η έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση με σωστή αντιμετώπιση, τότε στην πλειονότητα των περιπτώσεων, από 90% και πάνω, η επιβίωση αγγίζει τα όρια της ίασης
 
Εως σήμερα η αιτιολογία της ανάπτυξης του καρκίνου του μαστού δεν έχει γίνει πλήρως γνωστή. Μέχρι πρότινος, βασιζόμασταν μόνον στην επίδραση των επιδημιολογικών παραγόντων για την ανάπτυξή του. Σ’ αυτούς τα τελευταία χρόνια έχουν  προστεθεί και οι διαιτητικοί παράγοντες, με προεξάρχοντες την κατανάλωση του ζωικού λίπους και του οινοπνεύματος. Και για μεν το ζωικό λίπος η σχέση είναι βασικά ποσοτική,  δεν συμβαίνει όμως  το ίδιο με το οινόπνευμα. Σήμερα όλο και περισσότερο αποδεικνύεται ότι το θέμα της κατανάλωσης οινοπνεύματος δεν αφορά μόνον την ποσότητά του-μικρή, μέτρια ή μεγάλη- αφορά κυρίως τη συχνότητα χρήσης του, αν είναι καθημερινή, και το πιο σημαντικό τις συνθήκες που προκαλούν την κατανάλωσή του. Αν η γυναίκα καταναλώνει οινόπνευμα ευκαιριακά, συμμετέχοντας σε ευχάριστα γεγονότα, αυτό φαίνεται να μη δρα επιζήμια. Αντίθετα, η καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ, ακόμα και σε μικρή ή μέτρια ποσότητα, από τη γυναίκα μόνη της στο σπίτι της, για να αντιμετωπίσει στενάχωρες καταστάσεις,  βοηθάει στην ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού. Σημαντικό συμπέρασμα για προληπτικά μέτρα αποτελεί η σύστασή μας στις γυναίκες να ρίξουν νερό στο κρασί τους και να μη στεναχωριούνται  για ασήμαντα γεγονότα της καθημερινότητάς τους. 
Την τελευταία δεκαετία, αρχίζει να διαφαίνεται ότι συμβάλλουν, εκτός των γνωστών γονιδιακών μεταλλάξεων στο BRCA1 & BRCA2, και διάφορες άλλες αιτίες σε κυτταρικό και γονιδιακό επίπεδο. Η γνώση αυτή, μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης του ανθρώπινου γονιδιώματος, βοηθά και στην αλλαγή της θεραπευτικής αντιμετώπισης που εφαρμόζεται πλέον σε κάποια κέντρα στο πλαίσιο κλινικών δοκιμών, με τις λεγόμενες στοχευμένες θεραπείες. Οι θεραπείες αυτές σίγουρα είναι ελπιδοφόρες, αφού συντελούν στην επιλογή των ασθενών που μπορούν να επωφεληθούν με διαφορετικό είδος στοχευμένης θεραπευτικής αγωγής. 
Σχετικά με τη διάγνωση των παθήσεων του μαστού γενικά και του καρκίνου του μαστού ειδικότερα θα ήθελα να γνωρίζετε ότι καμία εξέταση από όσες υπάρχουν στο οπλοστάσιό μας εάν χρησιμοποιηθεί μόνη της, δεν είναι σε θέση να δώσει σωστή διάγνωση. Είναι αξίωμα να γίνεται  συνδυασμός εξετάσεων, για να εξασφαλίζεται η σωστή διάγνωση. Σημαντική εξέταση για τον μαστό είναι η μαστογραφία, και μάλιστα σήμερα η ψηφιακή μαστογραφία ή η ψηφιακή τομοσύνθεση, και συμπληρωματικά μεταχειριζόμαστε εδώ και πολλές δεκαετίες τους υπερήχους και επιλεκτικά τη μαγνητική μαστογραφία (ΜΜ). Όταν συνδυαστούν αυτές οι εξετάσεις το ποσοστό σωστής διάγνωσης μπορεί να φτάσει το 99%. Βασική προϋπόθεση όμως για όλες τις εξετάσεις είναι η καλή τεχνική και  η εμπειρία του ιατρού που τις πραγματοποιεί ή τις διαβάζει.
Την τελευταία διετία έχει εμφανιστεί  η  ταχεία ΜΜ που είναι πιο σύντομη, έχει δηλαδή περιορίσει τη διάρκεια της εξέτασης και  δίνει τη δυνατότητα πραγματοποίησης περισσότερων εξετάσεων ημερησίως. Επίσης, συγκρινόμενη με την κλασική μαγνητική μαστογραφία έχει μειωθεί το κόστος της. Η ΜΜ είναι σημαντικό, λοιπόν, να πραγματοποιείται σε:
 Νέες γυναίκες με πυκνούς μαστούς
 Γυναίκες αυξημένου κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού
 Περιπτώσεις καρκίνου του μαστού που πρόκειται να υποβληθούν σε συντηρητική χειρουργική επέμβαση για αποκλεισμό πολυεστιακότητας.
Σε καμία όμως περίπτωση δεν  μπορεί η ΜΜ να πραγματοποιηθεί μόνη της ή να αντικαταστήσει τη μαστογραφία. Και η κλασική μαγνητική και η ταχεία δεν έχουν ακτινοβολία, όπως και οι υπέρηχοι.
Η εμπειρία από τη χρήση της ταχείας ΜΜ διεθνώς είναι ακόμη περιορισμένη.
Σε κάθε περίπτωση καρκίνου του μαστού τον σημαντικότερο ρόλο, άσχετα από τη βιολογική συμπεριφορά του, παίζει η έγκαιρη διάγνωσή του. Σημασία έχει να βρούμε τον καρκίνο σε όσο το δυνατόν πιο αρχικό στάδιο, δηλαδή σε μικρότερο μέγεθος. Όσον αφορά την έγκυρη διάγνωση, αυτό είναι ασφαλώς ακόμη πιο σημαντικό, επειδή δεν φθάνει μόνο να πάει η γυναίκα στον ιατρό, χρειάζεται και η σωστή διάγνωσή του. Εάν συνδυαστεί, η έγκαιρη και έγκυρη διάγνωση με σωστή αντιμετώπιση, τότε στην πλειονότητα των περιπτώσεων, από 90% και πάνω, η επιβίωση αγγίζει τα όρια της ίασης.
Οι ασθενείς λαμβάνοντας τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού ζουν μια περίοδο που δοκιμάζονται σωματικά και ψυχικά, αισθάνονται μοναξιά και άλλες μεν εξωτερικεύουν τα συναισθήματά τους και άλλες όχι.
Το πώς αισθάνεται η κάθε ασθενής με το πρόβλημα υγείας που καλείται να αντιμετωπίσει και το πώς θα αντιδράσει ψυχολογικά είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων, με βασική συνιστώσα τι έχει βιώσει πριν από την ασθένειά της.
Ευτυχώς, στην Ελλάδα οι δεσμοί της οικογένειας και της φιλίας είναι ακόμα δυνατοί και στηρίζουν την ασθενή. Από την άλλη, όμως, η ασθενής, αν είναι εσωστρεφής, μπορεί να αισθανθεί ότι η ασθένεια αφορά μόνον εκείνη και γι’ αυτό μπορεί να εξωτερικεύσει το πρόβλημά της με άρνηση για θεραπεία, αγανάκτηση, θυμό, εκδίκηση και αίσθηση ότι υπήρξε η ίδια θύμα.
 Στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή ο μαστός είναι ένα ευαίσθητο όργανο επηρεάζει και τη συμπεριφορά των συντρόφων των ασθενών, των οποίων οι συμπεριφορές μπορούν να ποικίλλουν, που μπορεί να αφορά τόσο την ασθενή όσο και τον θεράποντα ιατρό της. Όπως αντιλαμβάνεσθε, κανείς δεν θέλει να ακούσει κάτι δυσάρεστο. Η πρώτη αντίδραση είναι η αμφισβήτηση του ιατρού που πρώτος βγάζει τη διάγνωση -όσο καλός και αν είναι αυτός- και η δεύτερη να παροτρύνουν την ασθενή να πάρει και άλλη γνώμη. Αυτό έχει τα θετικά και τα αρνητικά του. Το να πάρουν μια δεύτερη γνώμη, το ενθαρρύνω και εγώ, αλλά σημασία έχει τον άλλο ιατρό που θα συμβουλευθούν, να είναι και αυτός εξειδικευμένος στο αντικείμενο. 
Όσον αφορά τη συμπεριφορά των συντρόφων προς τη σύζυγό τους, αυτή εξαρτάται από την προτέρα σχέση τους.  Αν η σχέση των συζύγων ήταν καλή, η περιπέτεια του καρκίνου του μαστού την κάνει καλύτερη. Αν ήταν κακή ή αμφιταλαντευόμενη, η περιπέτεια αυτή την αποτελειώνει. Σημαντική είναι η ψυχοκοινωνική υποστήριξη της γυναίκας από εξειδικευμένους στο αντικείμενο ψυχολόγους και με καμάρι θα μου επιτρέψετε να πω ότι η συμβολή του Κέντρου Ψυχοκοινωνικής Στήριξης γυναικών με καρκίνο του μαστού «Έλλη Λαμπέτη»  στον τομέα αυτόν είναι πολύ σημαντική, αφού από τις γυναίκες με καρκίνο του μαστού  και τους συζύγους τους που έλαβαν υποστηρικτική θεραπεία από το Κέντρο κανένα ζευγάρι μέχρι σήμερα δεν έχει χωρίσει.
 
Δρ. Λυδία Ιωαννίδου-Μουζάκα
– Εθνικός εκπρόσωπος της Ελλάδας για τον καρκίνο μαστού και τα κέντρα μαστού στην Ε.Ε.
– Μέλος της Επιτροπής Σύνταξης των νέων κατευθυντήριων οδηγιών της Ε.Ε.για τον πληθυσμιακό έλεγχο και τη διάγνωση
– Μέλος της UEMS στη  συγκρότηση των απαιτήσεων στην εκπαίδευση της χειρουργικής του μαστού
– Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Παν/μιου Αθηνών
– Γυναικολόγος – Χειρουργός – Μαστολόγος – Ογκολόγος
– Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας
lydiamouzaka@mastologos.gr
www.mastologos.gr