Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

  • ΤΡΙΧΟΠΤΩΣΗ…ακούμε τα μηνύματα που μας στέλνουν  τα μαλλιά μας

    ΤΡΙΧΟΠΤΩΣΗ…ακούμε τα μηνύματα που μας στέλνουν τα μαλλιά μας

    ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΑΡΝΑΟΥΤΟΓΛΟΥ
    Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος & Μaster Αισθητικής Ιατρικής
    https://www.arnaderm.gr

    Η τρίχα φιλοξενείται, εκφύεται και τροφοδοτείται – «ζει» μέσα σε μια σωληνοειδή δομή του δέρματος, που εισχωρεί στον υποκείμενο ιστό το χόριο. Η δομή αυτή είναι το τριχοθυλάκιο.

    Κάθε τριχοθυλάκιο ακολουθεί συγκεκριμένο κύκλο ζωής της τρίχας, βάση του οποίου έχουμε και τον ανάλογο τύπο τριχόπτωσης:
    1. Αναγενής φάση, που θεωρείται η δραστικότερη και πιο παρατεταμένη φάση και διαρκεί από 2 έως 5 χρόνια. Η πλειοψηφία των τριχών βρίσκεται στην αναγενή φάση.
    2. Καταγενής φάση, στην διάρκεια της οποίας ο θύλακας της τρίχας συρρικνώνεται, ενώ το στέλεχος της τρίχας μικραίνει και συστρέφεται. Η φάση αυτή διαρκεί μερικές εβδομάδες
    3. Τελογενής φάση, όπου οι τρίχες αρχίζουν να πέφτουν και συνήθως διαρκεί τρεις μήνες.

    Έτσι έχουμε:

    Διάχυτη Αλωπεκία Αναγενούς φάσης:
    Πρόκειται για οξεία διάχυτη απώλεια των τριχών της κεφαλής, με πιο συχνή αιτία την χημειοθεραπεία κατά του καρκίνου.

    Διάχυτη Αλωπεκία Τελογενούς φάσης:
    Πρόκειται για οξεία διάχυτη απώλεια των τριχών της κεφαλής, που εμφανίζεται 3 με 4 μήνες μετά από ένα ιατρικό συμβάν, όπως μία χειρουργική επέμβαση με μεγάλη απώλεια αίματος, υψηλός πυρετός, εξαντλητική δίαιτα, και ψυχογενείς καταστάσεις. Το ίδιο συμβαίνει και μετά τον τοκετό ή την λήψη ορισμένων φαρμάκων όπως, οι ανταγωνιστές των θυρεοειδικών ορμονών, τα αντιπηκτικά, η Βιταμίνη Α σε μεγάλες δόσεις, η Ακιτρετίνη κλπ.
    Εδώ η τριχόπτωση είναι με την μορφή απώλειας σαν τούφες κατά το χτένισμα ή στο μαξιλάρι. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν και διαταραχές των ονύχων με την μορφή οριζόντιων γραμμών

    Διάχυτη Αλωπεκία – Diffuse hair loss:
    Διάχυτη, βαθμιαία και αθόρυβη τριχόπτωση, που συμβαίνει πολύ συχνά σε άντρες και γυναίκες, στα πλαίσια συνήθως Ανδρογεννητικής Αλωπεκίας.
    Θεραπευτικά υπάρχουν επιλογές ανάλογα με το αίτιο φυσικά που προκαλεί την τριχόπτωση. Επίσης έχουμε στα χέρια μας και το trichotest που θα μας δώσει πληροφορίες για τις δυσκολίες που αφορούν το τριχωτό βασισμένες στο dna και εξατομικευμένες θεραπείες

    Ο Δερματολόγος είναι ο ειδικός γιατρός για να σας βοηθήσει στο θέμα της τριχόπτωσης.
    Το να χάνουμε έναν αριθμό από τρίχες καθημερινά (περίπου 100) από τις 100.000-150.000 τρίχες του κεφαλιού, είναι απόλυτα φυσιολογικό.

    Πότε όμως η απώλεια ξεφεύγει από το φυσιολογικό και χρήζει αντιμετώπισης; Πότε μιλάμε για παθολογική ή υπερβάλλουσα τριχόπτωση;
    Υπάρχουν εποχές που πολλοί παρατηρούν απώλεια τριχών στο χτένισμα και το λούσιμο, ενώ υπάρχουν και περιστατικά με την λεγόμενη Τριχορροή (οξεία διάχυτη τριχόπτωση). Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως, μιλάμε για την εποχιακή τριχόπτωση και όχι για απώλεια που οφείλεται σε άλλους παράγοντες.

    Αλήθεια ποιοι είναι οι παράγοντες που προκαλούν ή επιδεινώνουν την τριχόπτωση;
    Ο πιο συχνός παράγοντας είναι το άγχος. Μπορεί να αφορά και το 70% των περιστατικών.
    Πέρα από το στρες υπάρχουν και παράγοντες τους οποίους πρέπει να ελέγξουμε εργαστηριακά ώστε να βρούμε την αιτία και ανάλογα να θεραπεύσουμε την τριχόπτωση ή αλλιώς Αλωπεκία.
    1. Αναιμία
    2. Έλλειψη σιδήρου ή φερριτίνης (συχνή σε γυναίκες λόγω απώλειας αίματος στην περίοδο)
    3. Έλλειψη Ψευδαργύρου και άλλων ιχνοστοιχείων
    4. Διαταραχές των ορμονών του Θυρεοειδούς
    5. Διαταραχές των γυναικολογικών ορμονών (πχ Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών ή Εμμηνόπαυση)
    6. Κακή διατροφή/εξαντλητική δίαιτα
    7. Αυτοάνοσα νοσήματα (όπως ο Θυλακικός Λειχήνας και ο Ερυθηματώδης Λύκος)
    8. Φάρμακα (πχ Ρετινοειδή)

    Ακολουθούν συμβουλές που σίγουρα θα βοηθήσουν την υγεία των μαλλιών σας.
    ✤ Χρησιμοποιήστε ενυδατικές μάσκες, ειδικά μετά το καλοκαίρι που τα μαλλιά όπως και το δέρμα αφυδατώνονται.
    ✤ Για εσάς που έχετε μακριά μαλλιά, φροντίστε να μην τα πιάνετε αλογοουρά πολύ σφιχτά.
    ✤ Αν έχετε παρατηρήσει ότι κάποια εποχή του χρόνου (δεν είναι για όλους η ίδια εποχή) χάνετε τρίχες, φροντίστε τουλάχιστον ένα μήνα νωρίτερα να ξεκινήσετε βιταμινούχα σκευάσματα που αποτελούν ένα boost για την ποιότητα και την ποσότητα των μαλλιών σας.
    ✤ Πριν χρησιμοποιήσετε ισιωτική συσκευή ή μπιστολάκι ψεκάστε τα μαλλιά σας με τα ειδικά θερμοπροστατευτικά σπρέι.
    ✤ Αν έχετε προβλήματα χρόνιας τριχόπτωσης και τα μαλλιά σας είναι μακριά, θα πρότεινα να τα κοντύνετε κάπως.
    ✤ Τέλος χτενίστε τα μαλλιά σας με της νέας γενιάς βούρτσες (με αμορτισερ) που δεν σπάνε την τρίχα και ξεμπερδεύουν εύκολα τα μαλλιά

    Να θυμάστε ότι κάθε σύμπτωμα είναι ένα καμπανάκι που μας στέλνει ο οργανισμός μας. Για αυτό μην αναβάλετε την επίσκεψή σας στο γιατρό προκειμένου να πάρετε διάγνωση και θεραπεία.

  • Για να βλέπουμε…. μακριά και καλά!!

    Για να βλέπουμε…. μακριά και καλά!!

    Σοφία Παπαγιάννη
    Φαρμακοποιός

    Ο οφθαλμός είναι ένα όργανο που η δομή του δεν λειτουργεί αυτοτελώς και ανεξάρτητα, αλλά σαν σύνολο με το δέρμα που τον περιβάλλει, τους αδένες, τα βλέφαρα, τις βλεφαρίδες και το μικροβίωμα (οφθαλμικό και βλεφαρικό).

    Μέχρι πριν κάποια χρόνια η φροντίδα του οφθαλμού επικεντρωνόταν στον κερατοειδή χιτώνα, τον φακό, τον αμφιβληστροειδή. Το δέρμα που περιβάλλει το μάτι με τα βλέφαρα, τις βλεφαρίδες και το μικροβίωμα, έμενε σε δεύτερο ρόλο, του έμεινε η επιστήμη λιγότερη σημασία, δεν το συμπεριλάμβανε στην αντιμετώπιση προληπτικά ή κατασταλτικά -θεραπευτικά.
    Σήμερα η επιστήμη και η φαρμακοβιομηχανία έχει στραφεί πιο συστηματικά, εκτός από την αντιμετώπιση των παθήσεων του οφθαλμού, στην συμπληρωματική φροντίδα για προληπτική ανακούφιση και διατήρηση της καλής υγιεινής του ματιού και της όρασης.

    Τα δάκρυα, γνωρίζουμε όλοι ότι κρατάνε τα μάτια ενυδατωμένα. Όταν τα μάτια όμως δεν παράγουν αρκετά δάκρυα από ανεπαρκή λειτουργία των αδένων ή διατάραξη του μικροβιώματος, τότε μιλάμε για την ξηροφθαλμία, η οποία είναι και ενοχλητική, αλλά και επιβαρυντική συνθήκη για την υγεία των ματιών.

    Το μικροβίωμα του οφθαλμού αποτελείται από μικροοργανισμούς (ωφέλιμους) που διαβιούν στον επιπεφυκώτα, στα δάκρυα και στα βλέφαρα. Διατηρεί την ισορροπία στην οφθαλμική επιφάνεια, την άμυνα από παθογόνα μικρόβια και ρυθμίζει την ανοσολογική απόκριση. Συντελεί στη διατήρηση της ομοιόστασης. Όταν προκύψει διαταραχή αυτού του μηχανισμού και ξυροφθαλμία, τότε σαν συνέπεια έχουμε τσούξιμο στα μάτια, κάψιμο, κοκκίνισμα, αίσθηση ξένου σώματος στο μάτι, ερεθισμούς.

    Αιτίες ξηροφαλμίας
    Μπορούμε να αναφέρουμε ότι είναι η έκθεση σε έντονη ηλιοφάνεια χωρίς γυαλιά ηλίου, αέρας στον οποίο αιωρούνται μικροσωμαματίδια, ατμοσφαιρική ρύπανση, καπνός, κλιματισμός που ξηραίνει την ατμόσφαιρα, χρήση καλλυντικών ερεθιστικών γύρω από τα μάτια, μη κατάλληλη φακοί επαφής. Ακόμα, ειδικά τα τελευταία χρόνια, η πολύωρη έκθεση μπροστά στις οθόνες, καθώς και το γήρας, δημιουργούν έντονα συμπτώματα τα οποία προαναφέρθηκαν.

    Χρειάζεται φροντίδα που θα πρέπει να είναι ολιστική και καθημερινή. Η υιοθέτηση καθημερινής υγιεινής των ματιών λοιπόν, ανάλογη με την στοματική υγιεινή, επιβάλλεται σήμερα για να βλέπουμε μακριά και καλά.

  • Η παχυσαρκία δεν είναι προσωπική αποτυχία. Είναι νόσος που χρειάζεται κατανόηση, επιστημονική ενημέρωση & υποστήριξη

    Η παχυσαρκία δεν είναι προσωπική αποτυχία. Είναι νόσος που χρειάζεται κατανόηση, επιστημονική ενημέρωση & υποστήριξη

    ΓΑΛΑΤΕΙΑ ΣΠΑΘΩΡΗ
    Ειδικευόμενη Ενδοκρινολογίας

    ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ
    Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας, Επισκέπτης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή, University of Warwick, UK,
    Διδάκτωρ Μεταβολισμού Ιατρικής Σχολής University of Birmingham, UK

    Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα μία από τις πιο συχνές χρόνιες νόσους παγκοσμίως. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, περισσότεροι από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με παχυσαρκία. Ως παχυσαρκία ορίζεται ο Δείκτης Μάζας Σώματος (Σωματικό Βάρος σε kg διά το Υψος Σώματος σε cm στο τετράγωνο) πάνω από 30 kg/m2 . Αποτελεί μια σύνθετη κατάσταση που επηρεάζει την υγεία, την ψυχολογία και την ποιότητα ζωής. Παρά την επιστημονική πρόοδο, γύρω από την παχυσαρκία εξακολουθούν να κυκλοφορούν πολλοί μύθοι που συχνά οδηγούν σε παραπληροφόρηση, ενοχοποίηση και στιγματισμό των ανθρώπων που ζουν με αυτήν.

    Μύθοι περί Παχυσαρκίας

    ✤ Μύθος 1: «Η παχυσαρκία είναι θέμα θέλησης». Η αλήθεια είναι ότι η παχυσαρκία είναι πολυπαραγοντική νόσος. Γενετικοί παράγοντες, ορμονικές διαταραχές, περιβάλλον, ψυχολογικοί παράγοντες και κοινωνικές συνθήκες επηρεάζουν την όρεξη για φαγητό αλλά και το βάρος σώματος. Με άλλα λόγια κάποιοι άνθρωποι απλά πεινάνε και παίρνουν βάρος περισσότερο από άλλους. Δεν είναι απλώς θέμα «πειθαρχίας».
    ✤ Μύθος 2: «Αρκεί να τρώμε λιγότερο και να κινούμαστε περισσότερο». Αν και η ισορροπημένη διατροφή και η άσκηση είναι θεμελιώδεις για την διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους σώματος, για κάποιους ασθενείς δεν αρκούν. Ο οργανισμός έχει μηχανισμούς που αντιστέκονται στην απώλεια βάρους, όπως η μείωση του μεταβολισμού και η αύξηση της πείνας. Γι’ αυτό η παχυσαρκία χρειάζεται ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση. Με την εξέλιξη της επιστήμης, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί νέες αποτελεσματικές θεραπείες για τη νόσο της παχυσαρκίας,όπως οι GLP-1 αγωνιστές, που χορηγούνται σε ασθενείς με ειδικές ενδείξεις υπό ιατρική παρακολούθηση.
    ✤ Μύθος 3: «Οι δίαιτες-αστραπή είναι αποτελεσματικές». Στην πραγματικότητα, οι πολύ αυστηρές δίαιτες οδηγούν συχνά σε γρήγορη επαναπρόσληψη βάρους, διατροφικές διαταραχές και επιβάρυνση της υγείας. Η πολύ απότομη απώλεια σωματικού βάρους δε, αποτελεί σοκ για τον οργανισμό. Αντίθετα η ισορροπημένη διατροφή σε συνδυασμό με σωματική άσκηση οδηγεί στην θεμιτή, προοδευτική απώλεια βάρους.

    Ποιες είναι οι πραγματικές επιπτώσεις της παχυσαρκίας;
    Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη τύπου 2, υπνική άπνοια, ορισμένους τύπους καρκίνου και ορθοπεδικά προβλήματα. Επηρεάζει επίσης την ψυχική υγεία, προκαλώντας συχνά άγχος, κατάθλιψη και κοινωνικό στιγματισμό. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι κρίσιμες.

    Αντιμετώπιση: Τι πραγματικά βοηθά;
    Η θεραπεία της παχυσαρκίας πρέπει να είναι εξατομικευμένη και να γίνεται με καθοδήγηση επαγγελματιών υγείας, ειδικά όταν ο ασθενής δεν καταφέρνει να πετύχει την επιθυμητή απώλεια βάρους από μόνος του. Οι βασικοί άξονες περιλαμβάνουν:
    ✤ Ισορροπημένη διατροφή με έμφαση σε φυσικές τροφές, λαχανικά, φρούτα, πρωτεΐνες και υγιεινά λιπαρά.
    ✤ Τακτική φυσική δραστηριότητα, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του ατόμου.
    ✤ Ψυχολογική υποστήριξη, καθώς το φαγητό συχνά συνδέεται με άγχος, στρες ή συναισθηματικές ανάγκες.
    ✤ Ιατρική παρακολούθηση, όπου χρειάζεται, με θεραπείες που μπορεί να περιλαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή ή άλλες παρεμβάσεις που αποφασίζονται από γιατρούς.

    Πρόληψη: Η καλύτερη «θεραπεία»
    Η πρόληψη της παχυσαρκίας ξεκινά από την παιδική ηλικία και αφορά ολόκληρη την οικογένεια. Μερικές βασικές αρχές αποτελούν οι σωστές διατροφικές συνήθειες από νωρίς, ο περιορισμός των επεξεργασμένων τροφών και ζάχαρης, η καθημερινή κίνηση, ο ποιοτικός και επαρκής ύπνος που επηρεάζει τις ορμόνες της όρεξης και η υγιής σχέση με το φαγητό, χωρίς ενοχές και υπερβολικούς περιορισμούς

    Η παχυσαρκία δεν είναι προσωπική αποτυχία. Είναι μια νόσος που χρειάζεται κατανόηση, επιστημονική ενημέρωση και υποστήριξη. Με σωστή ιατρική καθοδήγηση και αλλαγές στον τρόπο ζωής, γίνεται πλέον εφικτή η αντιμετώπιση της νόσου της παχυσαρκίας και η πρόληψη των δυσμενών επιπλοκών της.

  • Ψηλαφητή Μάζα Μαλακών Μορίων: παρακολούθηση διαφοροποίησης – ιατρική αξιολόγηση

    Ψηλαφητή Μάζα Μαλακών Μορίων: παρακολούθηση διαφοροποίησης – ιατρική αξιολόγηση

    Ανδρέας Μαυρογένης
    Καθηγητής Ορθοπαιδικής ΕΚΠΑ

    Η ψηλαφητή μάζα (όγκος, διόγκωση) στα μαλακά μόρια είναι ένα ορατό ή ανιχνεύσιμο εξόγκωμα κάτω από το δέρμα, το οποίο μπορεί να προέρχεται από το λίπος, τους μυς, τους τένοντες, τα αγγεία ή τα νεύρα. Στην πλειονότητά τους, αυτές οι μάζες είναι καλοήθεις (συχνότερα γάγγλια, λιπώματα (μαλακά, ευκίνητα, συνήθως ανώδυνα και κινητά), κύστεις συχνότερα σμηγματογόνες (μικρή κύστη κάτω από το δέρμα που περιέχει σμήγμα και εντοπίζεται στον πόρο ενός τριχοθυλακίου) ή γαγγλιακές (γάγγλια, κύστεις με ζελατινώδες υγρό, συνήθως κοντά σε αρθρώσεις, συχνότερα στη ραχιαία επιφάνεια του καρπού), αιματώματα ή αποστήματα (συλλογή αίματος μετά από κάκωση ή συλλογή πύου λόγω τοπικής λοίμωξης). Τα σαρκώματα των μαλακών μορίων είναι σπάνιοι κακοήθεις όγκοι των συνδετικών ιστών. Σε όλες τις περιπτώσεις, απαιτείται σωστή ιατρική αξιολόγηση από τον κατάλληλο ειδικό ιατρό για τον αποκλεισμό και έγκαιρη διάγνωση κακοηθειών (καρκινώματα και σαρκώματα).

    Πρέπει να επισκεφθείτε άμεσα ιατρό εάν η ψηλαφητή μάζα είναι μεγαλύτερη από 5 εκατοστά, είναι σκληρή στην αφή (σαν πέτρα) και σταθερά προσκολλημένη (καθηλωμένη στους ιστούς), εντοπίζεται βαθιά, κάτω από την περιτονία των μυών και όχι επιφανειακά στο δέρμα, αυξάνει γρήγορα σε μέγεθος μέσα σε λίγες εβδομάδες, καθώς και πονάει χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια κάκωση ή καταπόνηση.

    Αποφύγετε να την πιέζετε, παρακολουθήστε το μέγεθος, αν μεγαλώνει γρήγορα ή αν αλλάζει σχήμα και προγραμματίστε μια ιατρική επίσκεψη σε ιατρό για κλινική εξέταση. Η κλινική εξέταση από τον έμπειρο ειδικό θα αναδείξει τα ανωτέρω χαρακτηριστικά της μάζας, τη σύσταση, τα όρια και την επέκτασή της. Χρήσιμες απεικονιστικές διαγνωστικές εξετάσεις είναι το υπερηχογράφημα των μαλακών μορίων και η μαγνητική τομογραφία με ενδοφλέβιο σκιαγραφικό μέσο (εκτός αν ο ασθενής έχει επιβεβαιωμένη αλλεργία). Το υπερηχογράφημα των μαλακών μορίων είναι η πρώτη και απλούστερη εξέταση αλλά παρέχει πληροφορίες μόνο αν η μάζα είναι συμπαγής ή κυστική (με υγρό). Η εξέταση εκλογής είναι η μαγνητική τομογραφία η οποία παρέχει λεπτομερή απεικόνιση της σύστασης της μάζας, της σχέσης της και της επέκτασής της στους γύρω ιστούς.

    Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, εκτός εκείνων με σαφή και καλοήθη απεικονιστικά χαρακτηριστικά (απλό λίπωμα, γάγγλιο) η τεκμηρίωση της διάγνωσης θα γίνει με τη βιοψία και την ιστολογική εξέταση. Η βιοψία μπορεί να είναι τμηματική (προσπέλαση και λήψη αντιπροσωπευτικού δείγματος ιστού από τη μάζα) ή αφαιρετική (πλήρης αφαίρεση της μάζας και ιστολογική της εξέταση) Κλείστε το σωστό ιατρικό ραντεβού σε ορθοπαιδικό με εξειδίκευση στη μυοσκελετική ογκολογία ή σε γενικό χειρουργό με εξειδίκευση στη χειρουργική ογκολογία. Ο καταλληλότερος για τους όγκους των μαλακών μορίων στα άκρα είναι ο ορθοπαιδικός. Εκείνοι θα σας γράψουν τις κατάλληλες απεικονιστικές εξετάσεις και θα καθοδηγήσουν την περαιτέρω αντιμετώπιση και θεραπεία. Αποφύγετε την πίεση, μαλάξεις, φυσικοθεραπεία (για τον κίνδυνο τοπικής διασποράς) και βεβιασμένες ενέργειες όπως βιοψία ή αφαίρεση σε μη εξειδικευμένο κέντρο από μη ειδικούς, χωρίς προηγούμενο έλεγχο γιατί μπορεί να οδηγήσουν σε εκπλήξεις («whoops procedure») και να περιπλέξουν τη μετέπειτα θεραπεία και πρόγνωση.

  • Από την πρόληψη στη θεραπεία: Ο ρόλος του τεχνολόγου ακτινολογίας–ακτινοθεραπείας

    Από την πρόληψη στη θεραπεία: Ο ρόλος του τεχνολόγου ακτινολογίας–ακτινοθεραπείας

    Νικόλαος Καπετανάκης
    ΜΗΑ, Τεχνολόγος Ακτινολογίας–Ακτινοθεραπείας
    Προϊστάμενος Παραϊατρικού Τμήματος
    Γενικό Νοσοκομείο Αγρινίου
    Email: nickap7@yahoo.gr

    Η σύγχρονη ιατρική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εξέλιξη της τεχνολογίας. Από την λήψη μιας απλής ακτινογραφίας έως τα τμήματα πυρηνικής ιατρικής και ακτινοθεραπείας, οι σύγχρονες απεικονιστικές και θεραπευτικές μέθοδοι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη, τη διάγνωση και την αντιμετώπιση πολλών παθήσεων. Πίσω από κάθε εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας βρίσκεται ο Τεχνολόγος Ακτινολογίας–Ακτινοθεραπείας, ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας υγείας με ουσιαστικό ρόλο στη σύγχρονη φροντίδα υγείας, ο οποίος ωστόσο παραμένει συχνά λιγότερο γνωστός στο ευρύ κοινό.

    Από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση
    Η συμβολή του Τεχνολόγου Ακτινολογίας–Ακτινοθεραπείας είναι σημαντική ήδη από το στάδιο της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μαστογραφία, ενώ εξετάσεις όπως η ακτινογραφία, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για ένα ευρύ φάσμα παθήσεων και τραυματισμών.
    Ο ρόλος του Τεχνολόγου δεν περιορίζεται στον χειρισμό του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, αλλά περιλαμβάνει τη σωστή προετοιμασία και τοποθέτηση του ασθενούς, καθώς και την επιλογή των κατάλληλων τεχνικών παραμέτρων, ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή διαγνωστική εικόνα.

    Πολύ περισσότερα  από το «πάτημα ενός κουμπιού»
    Η εικόνα του Τεχνολόγου που απλώς «πατά ένα κουμπί» απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Πριν από κάθε εξέταση προηγούνται επιστημονικές και τεχνικές αποφάσεις που απαιτούν γνώσεις, εμπειρία, ακρίβεια και υπευθυνότητα. Ο Τεχνολόγος διαθέτει γνώσεις ανατομίας, φυσικής, ακτινοπροστασίας, τεχνικών απεικόνισης και λειτουργίας σύνθετου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, ενώ παράλληλα προσαρμόζει την τεχνική του στις ανάγκες κάθε ασθενούς. Μια λανθασμένη τοποθέτηση ή τεχνική επιλογή μπορεί να επηρεάσει τόσο την ποιότητα της εξέτασης όσο και την ασφάλεια του ασθενούς. Το «πάτημα του κουμπιού» είναι τελικά μόνο το τελευταίο βήμα μιας διαδικασίας που βασίζεται στη γνώση και την εμπειρία.

    Η ασφάλεια του ασθενούς στο επίκεντρο
    Στις εξετάσεις στις οποίες χρησιμοποιείται ιοντίζουσα ακτινοβολία, η ασφάλεια του ασθενούς αποτελεί βασική προτεραιότητα. Ο Τεχνολόγος εφαρμόζει τα κατάλληλα πρωτόκολλα και προσαρμόζει τις τεχνικές παραμέτρους ανάλογα με την εξέταση και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς, ώστε η έκθεση στην ακτινοβολία να παραμένει όσο το δυνατόν χαμηλότερη, χωρίς να επηρεάζεται η ποιότητα της απεικόνισης. Η σωστή εφαρμογή της ακτινοπροστασίας και η ασφαλής χρήση του εξοπλισμού προϋποθέτουν συνεχή εκπαίδευση και καλή γνώση της τεχνολογίας.

    Περίοδος της πανδημίας. Όταν ο ρόλος έγινε πιο ορατός
    Αν είχες βρεθεί σε μια κλινική COVID κατά τη διάρκεια της πανδημίας, είναι πολύ πιθανό να είχες δει έναν Τεχνολόγο Ακτινολογίας να κινείται ανάμεσα στους θαλάμους με ένα φορητό ακτινολογικό μηχάνημα. Πίσω από τις μάσκες και τις στολές προστασίας, οι Τεχνολόγοι πραγματοποιούσαν ακτινογραφίες σε ασθενείς που δεν μπορούσαν να μετακινηθούν, συμβάλλοντας άμεσα στην αξιολόγηση της κατάστασής τους. Η περίοδος εκείνη ανέδειξε έναν ρόλο που συχνά μένει λιγότερο ορατός στο ευρύ κοινό, καθώς οι Τεχνολόγοι βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της νοσοκομειακής φροντίδας, εργαζόμενοι σε συνθήκες αυξημένου κινδύνου.

    Δίπλα στον ογκολογικό ασθενή
    Η συμβολή του Τεχνολόγου είναι εξίσου σημαντική και στην Ακτινοθεραπεία, μια θεραπευτική μέθοδο που χρησιμοποιεί ακτινοβολία υψηλής ενέργειας για την αντιμετώπιση του καρκίνου, με στόχο την καταστροφή των καρκινικών κυττάρων και τη μέγιστη δυνατή προστασία των γειτονικών υγιών ιστών.
    Ο Τεχνολόγος Ακτινοθεραπείας συμμετέχει ενεργά στην προετοιμασία και την εφαρμογή της θεραπείας, εξασφαλίζοντας την ακριβή τοποθέτηση του ασθενούς και τη σωστή αναπαραγωγή της ίδιας θέσης σε κάθε συνεδρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ακτινοθεραπεία του αριστερού μαστού, όπου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικές συστήματα ελέγχου της αναπνοής, όπως το Active Breathing Coordinator (ABC). Με τη βαθιά εισπνοή και τη συγκράτηση της αναπνοής, αυξάνεται η απόσταση της καρδιάς από το πεδίο ακτινοβόλησης, συμβάλλοντας στη μείωση της δόσης που δέχεται.

    Παράλληλα, ο Τεχνολόγος βρίσκεται σε στενή επαφή με τον ογκολογικό ασθενή καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπευτικής του πορείας. Η σωστή επικοινωνία, η σταθερή παρουσία και η ανθρώπινη προσέγγιση συμβάλλουν στη δημιουργία αισθήματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης σε μια περίοδο που συχνά συνοδεύεται από άγχος και αβεβαιότητα.

    Στις 8 Νοεμβρίου, θυμήσου ποιος βρίσκεται πίσω από την «εικόνα».
    Στις 8 Νοεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ακτινολογίας, θυμόμαστε τους επαγγελματίες υγείας που βρίσκονται πίσω από κάθε ακτινοδιαγνωστική και ακτινοθεραπευτική πράξη. Είναι μια ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τον ουσιαστικό ρόλο του Τεχνολόγου Ακτινολογίας–Ακτινοθεραπείας, ενός επαγγελματία που συχνά εργάζεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, αλλά βρίσκεται καθημερινά δίπλα στον ασθενή.

  • Περιποίηση δέρματος σε ογκολογικούς ασθενείς

    Περιποίηση δέρματος σε ογκολογικούς ασθενείς

    Βασιλική Παπαγεωργίου
    Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος
    doctor@dermapapageorgiou.gr
    dermapapageorgiou.gr

    Οι ογκολογικές θεραπείες μπορεί να επηρεάσουν το δέρμα με διαφορετικούς τρόπους, προκαλώντας αλλαγές που συχνά χρειάζονται πιο προσεκτική καθημερινή φροντίδα. Ανάλογα με το είδος και το σχήμα της θεραπείας, η χημειοθεραπεία, η ακτινοθεραπεία, οι στοχευμένες θεραπείες και η ανοσοθεραπεία μπορεί να προκαλέσουν ξηρότητα, ευαισθησία, κνησμό, εξανθήματα ή αυξημένη ευαισθησία στην ηλιακή ακτινοβολία. Οι αλλαγές αυτές διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή και μπορεί να επηρεάσουν ουσιαστικά την καθημερινότητά του. Η σωστή φροντίδα βοηθά το δέρμα να διατηρεί καλύτερα τη φυσική του προστασία, μειώνει την ξηρότητα και την ενόχληση και συμβάλλει σε μεγαλύτερη άνεση κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

    Ήπιος καθαρισμός και συστηματική ενυδάτωση
    Κατά τη διάρκεια της αντικαρκινικής θεραπείας, το δέρμα μπορεί να γίνει πιο ευαίσθητο και να χρειάζεται πιο ήπια και προσεκτική καθημερινή φροντίδα. Το μπάνιο καλό είναι να γίνεται με χλιαρό και όχι πολύ ζεστό νερό, ενώ προτιμώνται ήπια προϊόντα καθαρισμού χωρίς σαπούνι και έντονα αρώματα. Μετά το μπάνιο, το δέρμα πρέπει να στεγνώνεται απαλά, χωρίς έντονο τρίψιμο. Η τακτική χρήση μιας ενυδατικής κρέμας χωρίς άρωμα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βήματα της καθημερινής περιποίησης. Ιδιαίτερα όταν υπάρχει έντονη ξηρότητα, η ενυδάτωση μπορεί να χρειάζεται να επαναλαμβάνεται περισσότερες από μία φορές την ημέρα. Στα φαρμακεία υπάρχουν εξειδικευμένα, αξιόπιστα προϊόντα, κατάλληλα για την περιποίηση και φροντίδα του δέρματος ογκολογικών ασθενών.

    Προσοχή στον ήλιο
    Ορισμένες αντικαρκινικές θεραπείες μπορεί να κάνουν το δέρμα πιο ευαίσθητο στην ηλιακή ακτινοβολία και να αυξήσουν τον κίνδυνο ερεθισμού ή ηλιακού εγκαύματος. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις περιοχές που έχουν υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία, καθώς μπορεί να παραμένουν πιο ευαίσθητες στον ήλιο ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας. Για τον λόγο αυτό, η καθημερινή φωτοπροστασία είναι σημαντική. Συνιστάται η χρήση αντηλιακού ευρέος φάσματος με υψηλό δείκτη προστασίας, σε συνδυασμό με προστατευτικά ρούχα και καπέλο, καθώς και ο περιορισμός της παρατεταμένης έκθεσης στον έντονο ήλιο.

    Όχι πειραματισμοί με δραστικά καλλυντικά
    Κατά τη διάρκεια της ογκολογικής θεραπείας, καλό είναι να αποφεύγονται οι «επιθετικές» αισθητικές παρεμβάσεις και η χρήση νέων ή ιδιαίτερα δραστικών προϊόντων που μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα. Απολεπιστικά προϊόντα, ισχυρά οξέα, ρετινοειδή ή άλλες δραστικές ουσίες δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται χωρίς προηγούμενη συμβουλή του θεράποντος ιατρού ή του δερματολόγου, ιδιαίτερα όταν το δέρμα είναι ήδη ξηρό, ερεθισμένο ή εμφανίζει εξάνθημα.

    Χέρια, πόδια και νύχια χρειάζονται επίσης φροντίδα
    Ορισμένες αντικαρκινικές θεραπείες μπορεί να επηρεάσουν ιδιαίτερα τις παλάμες, τα πέλματα και τα νύχια, προκαλώντας ξηρότητα, ευαισθησία, επώδυνες ρωγμές ή αλλαγές στην όψη και την ανθεκτικότητα των νυχιών. Η περιποίηση χρειάζεται να είναι ήπια, με αποφυγή τραυματισμών και επιθετικών τεχνικών μανικιούρ ή πεντικιούρ. Τα νύχια είναι προτιμότερο να διατηρούνται κοντά και καθαρά, ενώ επίμονος πόνος, έντονη ερυθρότητα, πρήξιμο ή άλλες εμφανείς αλλοιώσεις γύρω από αυτά θα πρέπει να αξιολογούνται από γιατρό.

    Πότε πρέπει να ενημερωθεί ο γιατρός;
    Ορισμένες δερματικές μεταβολές κατά τη διάρκεια της αντικαρκινικής θεραπείας χρειάζονται έγκαιρη ιατρική εκτίμηση. Ένα νέο ή γρήγορα επιδεινούμενο εξάνθημα, έντονος κνησμός, επώδυνες ρωγμές, φυσαλίδες, αποκόλληση του δέρματος ή σημεία λοίμωξης δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο με προϊόντα περιποίησης.
    Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι σημαντικό να ενημερώνεται η ογκολογική ομάδα και όπου χρειάζεται, να γίνεται αξιολόγηση από δερματολόγο. Η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των δερματικών ανεπιθύμητων ενεργειών μπορεί να μειώσει την ενόχληση και να περιορίσει την εξέλιξή τους.

  • Καρκίνος του Μαστού: Οταν ο ιστός τροφής της ζωής ασθενεί

    Καρκίνος του Μαστού: Οταν ο ιστός τροφής της ζωής ασθενεί

    Μαρία Αυγουστίδου
    Παθολόγος Ογκολόγος Αιματολόγος
    Διευθύντρια Ογκολογικής – Παθολογικής Κλινικής Ιατρικού Κέντρου Αθηνών
    τ. Υποδιευθύντρια St. Lukas Klinik Solinge
    Ειδικευθείσα στην Ανακουφιστική Ιατρική
    avgoustidou.oncologist@yahoo.com

    Ο Οκτώβριος έχει καθιερωθεί διεθνώς ως μήνας ενημέρωσης για τον καρκίνο του μαστού, και είναι μια καλή αφορμή να μιλήσουμε ανοιχτά για μια νόσο που αφορά σχεδόν κάθε οικογένεια, άμεσα ή έμμεσα. Ο καρκίνος του μαστού παραμένει ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες παγκοσμίως, όμως η πρόοδος των τελευταίων δεκαετιών έχει αλλάξει ριζικά την εικόνα του: σήμερα, όταν διαγιγνώσκεται έγκαιρα, η πλειονότητα των ασθενών θεραπεύεται.

    Δεν υπάρχει «ένας» καρκίνος του μαστού, αλλά πολλοί, με διαφορετική βιολογική συμπεριφορά. Η ταξινόμηση βασίζεται κυρίως στην έκφραση τριών βασικών δεικτών στα καρκινικά κύτταρα: των ορμονικών υποδοχέων οιστρογόνων και προγεστερόνης, και του υποδοχέα HER2. Έτσι διακρίνουμε όγκους ορμονοεξαρτώμενους, όγκους με υπερέκφραση HER2, και τους λεγόμενους τριπλά αρνητικούς όγκους, που δεν φέρουν κανέναν από τους τρεις. Αυτή η βιολογική «ταυτότητα» του όγκου είναι εκείνη που καθορίζει, σε μεγάλο βαθμό, ποια θεραπεία θα ακολουθηθεί, όχι μόνο το μέγεθος ή το στάδιο της νόσου.

    Η αντιμετώπιση σήμερα είναι εξατομικευμένη και συνήθως πολυπαραγοντική. Η χειρουργική επέμβαση —είτε συντηρητική με διατήρηση του μαστού είτε μαστεκτομή— παραμένει βασικός πυλώνας, συχνά σε συνδυασμό με βιοψία ή αφαίρεση του φρουρού λεμφαδένα, ώστε να αποφεύγεται η άσκοπη αφαίρεση μεγάλου αριθμού λεμφαδένων. Ανάλογα με τον τύπο του όγκου, μπορεί να προστεθεί ορμονοθεραπεία, χημειοθεραπεία, στοχευμένη θεραπεία κατά του HER2, ακτινοθεραπεία, ή, τα τελευταία χρόνια, ανοσοθεραπεία σε επιλεγμένες περιπτώσεις τριπλά αρνητικού καρκίνου. Ιδιαίτερα στον πιο επιθετικό, τριπλά αρνητικό τύπο, η φαρέτρα μας έχει εμπλουτιστεί τα τελευταία χρόνια με νεότερες, εξειδικευμένες θεραπείες, όπως οι συζευγμένες αντισώματος-φαρμάκου (π.χ. sacituzumab govitecan) και η ανοσοθεραπεία με αναστολείς ανοσολογικών σημείων ελέγχου (π.χ. pembrolizumab), οι οποίες σε συγκεκριμένες κλινικές ενδείξεις έχουν βελτιώσει σημαντικά την πρόγνωση ασθενών που παλαιότερα είχαν περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές. Η σειρά και ο συνδυασμός όλων αυτών των θεραπειών αποφασίζονται από πολυκλαδική ομάδα ειδικών —χειρουργό, ογκολόγο, ακτινοθεραπευτή, παθολογοανατόμο, ακτινολόγο— ώστε το θεραπευτικό σχήμα να προσαρμόζεται στη βιολογία του όγκου και στα χαρακτηριστικά της κάθε γυναίκας.

    Η πρόληψη κινείται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο είναι η πρωτογενής πρόληψη, δηλαδή η μείωση παραγόντων κινδύνου: διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, τακτική σωματική άσκηση, περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ, αποφυγή του καπνίσματος, και, όπου ενδείκνυται, γενετική συμβουλευτική για γυναίκες με ισχυρό οικογενειακό ιστορικό ή γνωστές μεταλλάξεις όπως BRCA1/2. Το δεύτερο επίπεδο είναι η δευτερογενής πρόληψη, δηλαδή η έγκαιρη διάγνωση μέσω τακτικού προληπτικού ελέγχου. Η ψηφιακή μαστογραφία παραμένει η πλέον αξιόπιστη μέθοδος ανίχνευσης, συνήθως σε ετήσια ή διετή βάση από την ηλικία των 40-45 ετών, ανάλογα με το ατομικό προφίλ κινδύνου, ενώ σε γυναίκες με πυκνό μαστικό αδένα μπορεί να συστηθεί συμπληρωματικά υπερηχογράφημα ή μαγνητική μαστογραφία. Η αυτοεξέταση δεν αντικαθιστά τον απεικονιστικό έλεγχο, όμως βοηθά τη γυναίκα να γνωρίζει το σώμα της και να αναγνωρίζει έγκαιρα τυχόν αλλαγές.

    Το μήνυμα που αξίζει να μείνει από αυτό το άρθρο είναι απλό: ο καρκίνος του μαστού, όταν εντοπιστεί νωρίς, αντιμετωπίζεται με πολύ μεγαλύτερη επιτυχία και με λιγότερο επιθετικές θεραπείες. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος δεν είναι πολυτέλεια, είναι επένδυση στην υγεία. Και η ενημέρωση, όπως αυτή που επιχειρεί να προσφέρει ο μήνας Οκτώβριος, είναι το πρώτο βήμα για να μη φοβόμαστε τη λέξη «καρκίνος», αλλά να μάθουμε να τη διαχειριζόμαστε έγκαιρα και σωστά.

  • Eμβόλια γρίπης – πνευμονιόκοκκου

    Eμβόλια γρίπης – πνευμονιόκοκκου

    Αλέξανδρος Βίσκος
    Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής
    Ιατρικού Κέντρου Αθηνών
    Email: alviscos@yahoo.gr

    Με την έλευση του Φθινοπώρου επιστρέφουν οι μαθητές στις τάξεις και μαζί με αυτούς επιστρέφουν και οι ιώσεις του αναπνευστικού συστήματος.
    Ο συγχρωτισμός και οι κλειστοί περιορισμένοι χώροι ευνοούν την μετάδοση των λοιμώξεων.

    Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί όμως ότι αυτές οι λοιμώξεις δεν παρουσιάζονται μόνο κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες άλλα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (π.χ. κρούσματα γρίπης τον Αύγουστο στα νησιά). Οι αιτίες αυτού του φαινόμενου είναι αρκετές, όπως η χαλάρωση των μέτρων προφύλαξης μετά την πανδημία, η μείωση των εμβολιασμών για την γρίπη, ο περιορισμένος αερισμός των χώρων κ.ά. Η συνέπεια όλων αυτών είναι η αυξανόμενη επίπτωση της νόσου και μοιραία και οι αυξημένες επιπλοκές της γρίπης που ενίοτε είναι σοβαρές.
    Ο εμβολιασμός λοιπόν έναντι της γρίπης παραμένει προτεραιότητα όλων των προηγμένων συστημάτων υγείας.

    Τα ερωτήματα που εύλογα τίθενται είναι ποιο εμβόλιο, πότε, ποιοι πρέπει να το κάνουν και φυσικά τι παρενέργειες και αντενδείξεις υπάρχουν.
    Τα εμβόλια που κυκλοφορούν είναι τα τετραδύναμα αδρανοποιημένα και τα ενισχυμένα τετραδύναμα αδρανοποιημένα.

    Ο θεράπων ιατρός θα συμβουλεύσει, λαμβάνοντας υπ όψιν διάφορους παράγοντες (αλλεργία, ανοσολογική κατάσταση κ.ά.), ποιο είναι το κατάλληλο για κάθε ασθενή.
    Το απλό τετραδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο είναι κατάλληλο για την συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων έως 65 ετών. Η περίοδος που γενικά συστήνεται είναι μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου, χωρίς να απαγορεύεται και αργότερα. Οι ακραίες ηλικίες 6 μηνών – 5 ετών, οι άνω των 60, οι πάσχοντες από χρόνια νοσήματα, οι παχύσαρκοι, οι επαγγελματίες υγείας και οι έγκυες γυναίκες είναι οι κατηγορίες που έχουν προτεραιότητα για τον εμβολιασμό. Οι παρενέργειες είναι σπάνιες, στην συντριπτική τους πλειοψηφία ήπιες και αυτοπεριοριζόμενες. Δεν πρέπει να υποβληθούν σε αντιγριπικό εμβολιασμό όσοι έχουν εκδηλώσει αλλεργία σε προηγούμενο εμβολιασμό ή παρουσιάζουν ενεργό λοίμωξη.
    Τέλος, μπορεί να συνχορηγηθεί ταυτόχρονα με ορισμένα εμβόλια, πάντα όμως υπό την καθοδήγηση του θεράποντος ιατρού.

    Η πνευμονιοκοκκική νόσος προκαλείται από τον ιό Streptococus pneumonia και μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε πνευμονία, μηνιγγίτιδα, βακτηριαιμία και σήψη. Αποτελεί την βασική αιτία πνευμονίας που απαιτεί νοσηλεία. Μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε, αλλά κυρίως νήπια κάτω των 2 ετών, ενήλικες άνω των 65 ετών, ανοσοκατεσταλμένους, διαβητικούς και παχύσαρκους ασθενείς. Οι καπνιστές και οι πάσχοντες από πνευμονοπάθειες και καρδιοπάθειες ανήκουν επίσης στις ομάδες υψηλού κινδύνου για σοβαρή νόσο.
    Σύμφωνα με τις τρέχουσες οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, είναι αρκετή η χορήγηση του 20δύναμου συζευγμένου πολυσακχαριδικού εμβολίου σε 1 δόση. Επειδή πολλοί ασθενείς έχουν κατά το παρελθόν εμβολιαστεί με άλλα εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο, θα πρέπει να ακολουθήσουν τις οδηγίες του ιατρού τους για να εμβολιαστούν με το νεότερο εμβόλιο, το οποίο μπορεί να γίνει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

    Κλείνοντας αυτή την σύντομη ανασκόπηση, θα ήθελα νε σημειώσω την έλευση ενός νέου εμβολίου έναντι στον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό RSV που στοχεύει στην πρόληψη μιας ασθένειας που μπορεί να αποβεί απειλητική κυρίως για τις ευπαθείς ομάδες.

    Τα 2 νέα εμβόλια που κυκλοφορούν για τον ιό RSV μειώνουν τουλάχιστον κατά 80% τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και συνεπώς θα πρέπει να συμπεριληφθούν στον εμβολιασμό ατόμων με σοβαρά νοσήματα και ηλικία άνω των 60 ετών. Η διάρκεια κάλυψης που παρέχουν είναι 2 -3 χρόνια.

    Ο εμβολιασμός διαχρονικά έχει αποδείξει την τεράστια σημασία του στη διατήρηση της δημόσιας υγείας σώζοντας παγκοσμίως εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές.
    Η Ελλάδα διαθέτει από τα καλυτέρα και αποτελεσματικότερα προγράμματα εμβολιασμού. Παρέχονται δωρεάν και είναι καθήκον όλων μας να τα αξιοποιήσουμε σωστά!

  • Φθινοπωρινές αλλεργίες των ματιών: Oταν το μάτι αντιδρά στη φύση

    Φθινοπωρινές αλλεργίες των ματιών: Oταν το μάτι αντιδρά στη φύση

    ΣΠΥΡΟΣ Ι. ΓΚΟΛΕΖΑΚΗΣ
    Χειρουργός Οφθαλμίατρος,
    Πτυχιούχος Παν/μίου Düsseldorf,
    Ειδικευθείς & Εξειδικευθεις Γερμανία
    www.gkolezakiseye.com

    Το φθινόπωρο, μαζί με την αλλαγή του καιρού και την επιστροφή στην καθημερινότητα, μπορεί να εμφανιστούν ή να επιδεινωθούν ενοχλήσεις στα μάτια. Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα αποτελεί μία από τις συχνότερες μορφές οφθαλμικής αλλεργίας και οφείλεται σε υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε ουσίες του περιβάλλοντος, όπως γύρεις, μύκητες, ακάρεα της οικιακής σκόνης και άλλους αλλεργιογόνους παράγοντες.

    Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα είναι ο έντονος κνησμός, που συχνά συνοδεύεται από κοκκίνισμα, δακρύρροια, αίσθημα καύσου ή ξένου σώματος, φωτοφοβία και πρήξιμο των βλεφάρων. Συνήθως προσβάλλονται και τα δύο μάτια, ενώ μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας, όπως φτέρνισμα, καταρροή ή μπούκωμα.

    Πώς προκαλείται η αλλεργία;
    Η αλλεργία εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά υπερβολικά σε μια ουσία, που για τους περισσότερους ανθρώπους, είναι ακίνδυνη. Όταν ένα αλλεργιογόνο, όπως η γύρη ή η σκόνη, έρθει σε επαφή με την επιφάνεια του ματιού, ενεργοποιείται ένας μηχανισμός άμυνας.
    Στην αντίδραση αυτή, συμμετέχουν ειδικά αντισώματα μεταξύ άλλων (IgE) και κύτταρα του ανοσοποιητικού όπως τα μαστοκύτταρα, τα οποία απελευθερώνουν ουσίες όπως η ισταμίνη, οι οποίες προκαλούν φλεγμονή στην οφθαλμική επιφάνεια και οδηγούν στα χαρακτηριστικά συμπτώματα της αλλεργίας.

    Τι βλέπει ο οφθαλμίατρος;
    Κατά την εξέταση μπορεί να διαπιστωθούν υπεραιμία του επιπεφυκότα, οίδημα και χαρακτηριστικές αλλοιώσεις της οφθαλμικής επιφάνειας. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να επηρεαστεί και ο κερατοειδής, προκαλώντας φωτοφοβία, πόνο ή ακόμη και παροδική μείωση της όρασης.
    Ωστόσο, δεν πρέπει κάθε κόκκινο ή ερεθισμένο μάτι να θεωρείται αλλεργία. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να προκαλούνται από λοιμώξεις ή άλλες οφθαλμικές παθήσεις. Γι’ αυτό η χρήση οφθαλμικών σταγόνων χωρίς προηγούμενη ιατρική αξιολόγηση δεν συνιστάται. Η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας.

    Πώς αντιμετωπίζεται;
    Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη μορφή και τη βαρύτητα της αλλεργίας. Πρώτο βήμα είναι, όπου είναι δυνατόν, η αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου. Τα τεχνητά δάκρυα μπορούν να βοηθήσουν στην απομάκρυνση αλλεργιογόνων από την οφθαλμική επιφάνεια και στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
    Ανάλογα με την περίπτωση, ο οφθαλμίατρος μπορεί να συστήσει αντιαλλεργικές σταγόνες, όπως αντιισταμινικά ή σταθεροποιητές μαστοκυττάρων. Σε πιο έντονες μορφές μπορεί να χρειαστεί και συστηματική αγωγή, πάντοτε με ιατρική καθοδήγηση. Όταν η αλλεργία είναι έντονη, επίμονη ή επαναλαμβανόμενη, μπορεί να χρειαστεί αλλεργιολογικός έλεγχος, και σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ειδική ανοσοθεραπεία.
    Παράλληλα, η σύγχρονη έρευνα εξετάζει ολοένα περισσότερο και το οφθαλμικό μικροβίωμα, και τη σχέση του με τη φλεγμονή και την υγεία της οφθαλμικής επιφάνειας.

    Πρόληψη: μικρές συνήθειες, σημαντική προστασία
    Η αποφυγή των αλλεργιογόνων αποτελεί το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης. Το συχνό πλύσιμο των χεριών, η αποφυγή τριψίματος των ματιών, η χρήση προστατευτικών γυαλιών σε περιβάλλον με σκόνη ή άλλους ερεθιστικούς παράγοντες και ο καθαρισμός του προσώπου μετά την επιστροφή από εξωτερικούς χώρους μπορούν να περιορίσουν την ενόχληση.
    Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγεται η έκθεση σε καπνό και σκόνη, ενώ τα τεχνητά δάκρυα μπορούν να προσφέρουν επιπλέον ανακούφιση. Οι τακτικοί οφθαλμολογικοί έλεγχοι συμβάλλουν στην έγκαιρη διάγνωση και στη διατήρηση της υγείας των ματιών.

    Η σωστή ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη οφθαλμολογική αξιολόγηση είναι οι καλύτεροι σύμμαχοι για υγιή και άνετα μάτια όλο το φθινόπωρο.

  • Κατανοώντας την αλλεργική ρινίτιδα

    Κατανοώντας την αλλεργική ρινίτιδα

    ΕΥΘΥΜΙΑ ΠΟΛΥΖΟΥ
    Αλλεργιολόγος Παίδων-Ενηλίκων
    Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
    www.allergologist.gr

    Η αλλεργική ρινίτιδα, γνωστή και ως “πυρετός εκ χόρτου”, είναι μια κοινή αλλά ενοχλητική πάθηση που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Aν και συχνή, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής σας. Ωστόσο, με τη σωστή διάγνωση και θεραπεία, μπορείτε να ελέγξετε τα συμπτώματά σας και να απολαύσετε μια φυσιολογική ζωή.

    Τι είναι η Αλλεργική Ρινίτιδα;
    Η αλλεργική ρινίτιδα, που συχνά αναφέρεται ως αλλεργική ρινίτιδα, είναι μια φλεγμονώδης απόκριση των ρινικών διόδων που προκαλείται από την έκθεση σε αλλεργιογόνα. Είναι μία από τις πιο συχνές χρόνιες ασθένειες παγκοσμίως, που επηρεάζει πάνω από το 10% του πληθυσμού. Φανταστείτε το ανοσοποιητικό σας σύστημα ως έναν άγρυπνο φρουρό, πάντα σε επιφυλακή για εισβολείς. Όταν συναντά ένα αλλεργιογόνο όπως η γύρη, τα ακάρεα της σκόνης ή η πιτυρίδα των κατοικίδιων ζώων, αντιδρά υπερβολικά, οδηγώντας σε μια σειρά από συμπτώματα.

    Αναγνωρίζοντας τα Συμπτώματα
    Τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας μπορεί να ποικίλλουν σε ένταση και διάρκεια, αλλά συνήθως περιλαμβάνουν:
    ✤ Ρινική καταρροή (υδαρή ή παχύρρευστη)
    ✤ Ρινική συμφόρηση
    ✤ Φτέρνισμα
    ✤ Κνησμός στη μύτη, τα μάτια ή τον ουρανίσκο
    ✤ Δακρύρροια και ερυθρότητα των ματιών
    ✤ Κόπωση και δυσκολία στον ύπνο
    Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να συνοδεύεται από βήχα, βραχνάδα ή ακόμα και συριγμό, υποδεικνύοντας πιθανή σύνδεση με το άσθμα.

    Οι Υπαίτιοι
    Αλλεργιογόνα: Τα αλλεργιογόνα που προκαλούν την αλλεργική ρινίτιδα μπορούν να χωριστούν σε δύο κύριες κατηγορίες:
    Εποχικά Αλλεργιογόνα: Αυτά περιλαμβάνουν τη γύρη των δέντρων, των χόρτων και των αγριόχορτων, που είναι πιο συχνά την άνοιξη και το φθινόπωρο.
    Ολοετή Αλλεργιογόνα: Αυτά περιλαμβάνουν τα ακάρεα της σκόνης, την πιτυρίδα των κατοικίδιων ζώων, τους μύκητες και τις κατσαρίδες, που υπάρχουν όλο το χρόνο στο περιβάλλον μας.
    Στον ελλαδικό χώρο, τα πιο συνηθισμένα αλλεργιογόνα είναι τα αγρωστώδη, η παριετάρια, η ελιά, τα ακάρεα της οικιακής σκόνης και τα επιθήλια της γάτας και του σκύλου.

    Διάγνωση και Ταξινόμηση
    Η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας γίνεται από έναν αλλεργιολόγο, ο οποίος θα λάβει το ιατρικό ιστορικό σας, θα πραγματοποιήσει μια κλινική εξέταση και θα σας υποβάλει σε δερματικές δοκιμασίες ή εξετάσεις αίματος για την ανίχνευση ειδικών IgE αντισωμάτων. Αυτές οι εξετάσεις βοηθούν στον εντοπισμό των συγκεκριμένων αλλεργιογόνων που προκαλούν τα συμπτώματά σας.

    Η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να ταξινομηθεί ως εξής:
    Εποχική: Εμφανίζεται μόνο κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων εποχών, συνήθως την άνοιξη και το φθινόπωρο, λόγω της αυξημένης παρουσίας γύρης.
    Ολοετής: Εμφανίζεται όλο το χρόνο και συνήθως οφείλεται σε αλλεργιογόνα που υπάρχουν στο εσωτερικό του σπιτιού, όπως τα ακάρεα της σκόνης ή η πιτυρίδα των κατοικίδιων ζώων.
    Ήπια, Μέτρια ή Σοβαρή: Η ταξινόμηση αυτή βασίζεται στην ένταση των συμπτωμάτων και στον βαθμό στον οποίο επηρεάζουν την καθημερινότητά σας.

    Διαχείριση της Αλλεργικής Ρινίτιδας
    Η στρατηγική αντιμετώπισης βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: την αποφυγή των αλλεργιογόνων, τη φαρμακευτική αγωγή και την ανοσοθεραπεία.

    Αποφυγή
    Όσο κι αν ακούγεται απλό, η αποφυγή των αλλεργιογόνων που σας προκαλούν συμπτώματα είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα. Αν και δεν είναι πάντα εφικτό, ειδικά όταν πρόκειται για τη γύρη, μπορείτε να λάβετε μέτρα όπως το κλείσιμο των παραθύρων κατά τις περιόδους υψηλής γύρης, η χρήση φίλτρων αέρα, η συχνή καθαριότητα του σπιτιού και ο περιορισμός της επαφής με κατοικίδια ζώα.

    Φαρμακευτική Αγωγή: Ευτυχώς, υπάρχει μια σειρά από φάρμακα που μπορούν να σας ανακουφίσουν από τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας.
    Ανοσοθεραπεία: Για όσους αναζητούν μια μακροπρόθεσμη λύση, η ανοσοθεραπεία μπορεί να είναι η απάντηση.

    Φάρμακα για τη Ρινίτιδα
    Αντιισταμινικά: Αυτά τα φάρμακα μπλοκάρουν τη δράση της ισταμίνης, μιας ουσίας που απελευθερώνεται από τον οργανισμό κατά την αλλεργική αντίδραση και προκαλεί πολλά από τα συμπτώματα, όπως η ρινική καταρροή, το φτέρνισμα και ο κνησμός.
    Τοπικά Κορτικοστεροειδή: Διατίθενται σε μορφή ρινικού σπρέι και δρουν μειώνοντας τη φλεγμονή στη μύτη. Είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της ρινικής συμφόρησης και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα με ασφάλεια.
    Αντιλευκοτριενικά: Αυτά τα φάρμακα αναστέλλουν τη δράση των λευκοτριενίων, άλλων ουσιών που εμπλέκονται στην αλλεργική αντίδραση. Μπορεί να είναι χρήσιμα σε περιπτώσεις όπου η αλλεργική ρινίτιδα συνυπάρχει με άσθμα.

    Ανοσοθεραπεία: Μια Μακροπρόθεσμη Λύση
    Η ανοσοθεραπεία, γνωστή και ως “εμβόλια αλλεργίας”, είναι μια θεραπεία που στοχεύει στην απευαισθητοποίηση του οργανισμού σας στο αλλεργιογόνο που σας προκαλεί προβλήματα. Με την πάροδο του χρόνου, το ανοσοποιητικό σας σύστημα “μαθαίνει” να μην αντιδρά υπερβολικά στο αλλεργιογόνο, με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση ή και την εξάλειψη των συμπτωμάτων. Η ανοσοθεραπεία μπορεί να χορηγηθεί με υποδόριες ενέσεις ή με υπογλώσσια σταγόνες ή δισκία.
    Αν και απαιτεί χρόνο και δέσμευση, η ανοσοθεραπεία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, όπως η μείωση της ανάγκης για φάρμακα και η πρόληψη της εξέλιξης της αλλεργικής ρινίτιδας σε άσθμα. Είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική θεραπεία όταν πραγματοποιείται υπό την επίβλεψη ενός αλλεργιολόγου.

    Ζώντας με την Αλλεργική Ρινίτιδα
    Αν και η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να είναι μια χρόνια πάθηση, δεν χρειάζεται να σας κρατά πίσω. Με τη σωστή διάγνωση, θεραπεία και διαχείριση, μπορείτε να ελέγξετε τα συμπτώματά σας και να απολαύσετε μια φυσιολογική ζωή. Μην διστάσετε να συμβουλευτείτε έναν αλλεργιολόγο για να συζητήσετε τις επιλογές θεραπείας που είναι διαθέσιμες για εσάς.