Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Παύλος Β. Μαραγκουδάκης
Ωτορινολαρυγγολόγος
Καθηγητής ΕΚΠΑ
Διευθυντής ΩΡΛ κλινικής «Ιασώ»

H φαρυγγίτιδα που εκδηλώνεται με πονόλαιμο και δυσκολία στην κατάποση είναι σύμπτωμα και όχι ασθένεια. Χαρακτηρίζεται από φλεγμονή που προκαλεί οίδημα στο οπίσθιο τμήμα της στοματικής κοιλότητας ανάμεσα στις αμυγδαλές και τον λάρυγγα. Προσβάλει ασθενείς συχνότερα το χειμώνα και νωρίς την άνοιξη.
Συνήθως την ταυτίζουμε με το κοινό κρυολόγημα και οφείλεται σε ιούς στους οποίους όμως περιλαμβάνονται η γρίπη, ο coxsackie, η μονοπυρήνωση. Η ιογενής φαρυγγίτιδα εκτός από πονόλαιμο συνοδεύεται από βήχα, μπουκωμένη μύτη με καταρροή αλλά και από πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, αρθραλγίες και διόγκωση τραχηλικών λεμφαδένων. Τα συμπτώματα διαρκούν 2-7 ημέρες.
Είναι σημαντικό να διακρίνουμε την ιογενή από τη μικροβιακή φαρυγγίτιδα. Στη μικροβιακή η διόγκωση των λεμφαδένων είναι συχνότερη απουσιάζει ο βήχας και υπάρχει πυώδες επίχρισμα στις αμυγδαλές (κριτήρια Centor). Η διάγνωση στηρίζεται στην κλινική εξέταση του στοματοφάρυγγα επιβεβαιώνεται από τις αιματολογικές εξετάσεις και το strep test.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για ιογενή φλεγμονή και η αντιμετώπιση είναι ανακουφιστική. Χορηγούμε παυσίπονα αντιπυρετικά όπως η παρακεταμόλη ή αντιφλεγμονώδη. Συνιστούμε ανάπαυση, καλή ενυδάτωση, τροφές και ποτά που ανακουφίζουν και δεν ερεθίζουν (σούπες, κρέμες, ροφήματα). Τροφές που ερεθίζουν είναι τα κρακεράκια, το ψωμί με κόρα, τα ανθρακούχα ποτά, ο καφές, το αλκοόλ, τα ωμά λαχανικά. Να αποφεύγουμε ερεθιστικούς παράγοντες όπως το κάπνισμα. Το περιβάλλον να έχει ικανοποιητική υγρασία, να αναπαυόμαστε και να παραμένουμε σπίτι όσο είμαστε ασθενείς. Βοηθούν οι παστίλιες και τα φαρμακευτικά διαλύματα για γαργάρες αλλά προσφέρουν ανακούφιση και βοηθούν τη θεραπεία οι γαργάρες με αλατόνερο. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να παραμένουν οι ασθενείς καλά ενυδατωμένοι. Δεν είναι απαραίτητο τα υγρά που καταναλώνουν να είναι ζεστά, αρκεί να είναι αρκετά, ώστε να παραμένουν ενυδατωμένοι κύρια τη νύχτα που ξηραίνεται ο φάρυγγας και τα συμπτώματα επιδεινώνονται. Από τις ιογενείς φλεγμονές ιδιαίτερη κλινική βαρύτητα έχει η λοιμώδης μονοπυρήνωση που προκαλεί και εκδηλώσεις από άλλα συστήματα.
Εάν το αίτιο διαπιστωθεί ότι είναι μύκητας, που προσβάλλει συνήθως ανοσοκατασταλμένους και ασθενείς που χρησιμοποιούν κορτικοστεροειδή για μεγάλο διάστημα, χορηγούνται αντιμυκητιασικά.

Στις μικροβιακές φαρυγγίτιδες χορηγούνται αντιβιοτικά. Η διάγνωση βασίζεται στην κλινική εξέταση και τις αιματολογικές εξετάσεις. Για την επιβεβαίωση τής στρεπτοκοκκικής φαρυγγίτιδας αξιοποιούμε το strep test. Η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα μπορεί να θεραπευθεί χωρίς φαρμακευτική αγωγή η πιθανότητα όμως να παρουσιασθούν επιπλοκές όπως το περιαμυγδαλικό απόστημα και ο ρευματικός πυρετός αυξάνεται σε ασθενείς που δεν λαμβάνουν θεραπεία.
Το περιαμυγδαλικό απόστημα είναι επιπλοκή της μικροβιακής αμυγδαλίτιδας όταν διασπάται η κάψα της αμυγδαλής και αναπτύσσεται συλλογή πύου. Η κλινική εικόνα επιβαρύνεται με έντονη δυσκαταποσία, ο ασθενής έχει σιελόρροια γιατί κυριολεκτικά δεν καταπίνει ούτε το σάλιο του, υψηλό πυρετό και περιορισμό της διάνοιξης του στόματος. Η θεραπεία απαιτεί χειρουργική διάνοιξη και παροχέτευση του αποστήματος.
Σε περίπτωση που στα συμπτώματα που προαναφέραμε προστεθεί δύσπνοια υπάρχει η πιθανότητα ο ασθενής να πάσχει από επιγλωττίτιδα, μία φλεγμονή που μπορεί να προκαλέσει απόφραξη του αναπνευστικού με κακή κατάληξη, σε αυτή την περίπτωση απαιτείται ο ασθενής να αντιμετωπίζεται σε νοσοκομειακή μονάδα.
Χρόνια φαρυγγίτιδα ονομάζεται όταν ο πονόλαιμος επιμένει για εβδομάδες ή υποτροπιάζει συχνά. Μετά τις τρεις εβδομάδες οι ασθενείς πρέπει να απευθύνονται σε γιατρό. Μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη, περιβαλλοντικούς παράγοντες, αλλεργία, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και η αντιμετώπιση στοχεύει στο αίτιο.

Πρόληψη
Ο πονόλαιμος είναι σύμπτωμα και δεν είναι μεταδοτικός είναι όμως οι ιοί και τα μικρόβια που τον προκαλούν. Είναι εύλογο ότι πρέπει να αποφεύγουμε να ερχόμαστε σε επαφή με ασθενείς και να μοιραζόμαστε τροφές, ποτά και σκεύη με άλλους. Να πλένουμε τα χέρια μας συχνά, ιδιαίτερα πριν το φαγητό και μετά το βήχα και το φτάρνισμα και αν αυτό δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιούμε αλκοολούχα αντισηπτικά. Να μην καπνίζουμε και να αποφεύγουμε τους πολυσύχναστους χώρους σε περιόδους εξάρσεων.

Πέτρος Μπακάκος
Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ

Οι λοιμώξεις των πνευμόνων (κατώτερου αναπνευστικού) αποτελούν σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνητότητας στον γενικό πληθυσμό. Αρκεί να αναφερθεί ότι με βάση τα στοιχεία του ΠΟΥ (Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας) οι λοιμώξεις αυτές αποτελούν παγκοσμίως την 5η συχνότερη αιτία θανάτου.

Οι δυο βασικότεροι εμβολιασμοί – και προ εποχής COVID-19 – είναι ο αντιγριπικός και ο αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός.

Αντιγριπικός Εμβολιασμός
Ο εμβολιασμός έναντι της γρίπης μπορεί να μειώσει σημαντικά τις λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού που απαιτούν νοσηλεία στο νοσοκομείο και τους θανάτους από γρίπη. Χορηγείται σε άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω βάσει ηλικιακού κριτήριου αλλά και σε άτομα 18-64 ετών με υποκείμενα χρόνια νοσήματα ή επιβαρυντικούς για σοβαρή λοίμωξη παράγοντες όπως χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (ΧΑΠ, βρογχικό άσθμα κ.ά), χρόνια καρδιακά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφροπάθεια, χρόνιες παθήσεις ήπατος, ανοσοκαταστολή, δρεπανοκυτταρική αναιμία και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες, μεταμόσχευση οργάνων και νευρολογικά νοσήματα. Επίσης άτομα με παχυσαρκία, έγκυες γυναίκες, λεχωίδες ή θηλάζουσες, άτομα σε στενή επαφή με παιδιά <6 μηνών ή που φροντίζουν ή ζουν μαζί με άτομα με υποκείμενο νόσημα καθώς και κλειστοί πληθυσμοί (σχολές, ειδικά σχολεία, ιδρύματα χρονίως πασχόντων, μονάδες φιλοξενίας ηλικιωμένων) και εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υγείας όπως ιατρονοσηλευτικό προσωπικό συστήνεται να εμβολιάζονται για τη γρίπη. Η εμφάνιση των ανεπιθύμητων ενεργειών από το εμβόλιο είναι συνήθως ήπια και παροδική.

Αντιπνευμονιοκοκικκός εμβολιασμός
Το 13δύναμο συζευγμένο και το 23δύναμο πολυσακχαριδικό αντιπνευμονιοκοκικκό εμβόλιο που υπήρχαν εδώ και πολλά χρόνια αντικαταστάθηκαν πολύ πρόσφατα από το 20δύναμο συζευγμένο εμβόλιο. Συστήνεται η διενέργεια μιας δόσης του νέου συζευγμένου 20δύναμου εμβολίου σε ενήλικες ≥65 ετών. Σε άτομα που έχουν λάβει μόνο μια δόση 13δύναμου συζευγμένου ή μόνο μια δόση 23δύναμου εμβολίου συνιστάται να λάβουν μια δόση από το 20δύναμο νεότερο εμβόλιο τουλάχιστον 1 χρόνο μετά και με αυτόν τον τρόπο θα έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό τους κατά του πνευμονιόκοκκου για όλη τους τη ζωή.

Ο αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός συστήνεται και σε άτομα ηλικίας 18-64 ετών με υποκείμενα νοσήματα όπως χρόνια καρδιοπάθεια, χρόνια πνευμονοπάθεια, χρόνια ηπατική νόσο, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, σακχαρώδη διαβήτη, αλκοολισμό, ανοσοκαταστολή ή που είναι καπνιστές.
Σε άτομα υψηλού κινδύνου που έχουν κάποιο από τα υποκείμενα νοσήματα που αναφέρθηκαν και που έχουν λάβει και τα 2 παλαιότερα εμβόλια μπορεί να ακολουθήσει η χορήγηση του 20δύναμου 5 έτη μετά την τελευταία δόση.
Η θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος έναντι των λοιμώξεων του αναπνευστικού περιλαμβάνει εκτός από τα δυο προαναφερθέντα εμβόλια και το εμβόλιο έναντι του SARS-CoV2, το εμβόλιο κατά του κοκκύτη ενώ είναι πιθανό να προστεθεί και το εμβόλιο έναντι ενός άλλου ιού του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού (RSV).
Όσο και αν φαίνεται να γίνεται περίπλοκο το εμβολιαστικό σχήμα με περισσότερα εμβόλια που απαιτούν προγραμματισμό για τη διενέργειά τους πρέπει να καταστεί κατανοητό και σαφές ότι οι εμβολιασμοί είναι απαραίτητοι για την άμυνα έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων όχι μόνο για εκείνον που εμβολιάζεται αλλά και για τους γύρω του.

 

Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν κατά τη διάρκεια του χειμώνα σκέφτονται τους ιούς έρχονται στο μυαλό τους εκείνοι που προκαλούν κρυολόγημα, γρίπη ή COVID-19. Εκτός από αυτούς όμως υπάρχουν και ορισμένοι που είναι πιθανόν να οδηγήσουν σε καρκίνο. Υπολογίζεται ότι έως και το 15% των κακοηθειών προκαλούνται από παθογόνους μικροοργανισμούς, οι περισσότεροι των οποίων είναι ιοί. Και εκτός από εκείνους που επηρεάζουν τα εσωτερικά όργανα του σώματος, υπάρχουν και άλλοι που προσβάλλουν το δέρμα.

Η μόλυνση, ωστόσο, από κάποιον δυνητικά επικίνδυνο ιό δεν καθιστά βέβαιη την ανάπτυξη καρκίνου. Αντιθέτως, οι πιθανότητες είναι μικρές. Εξάλλου, υπάρχουν τρόποι προφύλαξης, αφενός για την αποφυγή της μόλυνσης και αφετέρου για τη μείωση των πιθανοτήτων εμφάνισης της νόσου.

«Η σχέση μεταξύ ιών και καρκίνου του δέρματος έχει αποτελέσει αντικείμενο ερευνών τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας της αναδυθείσας υπόθεσης ότι για κάθε καρκίνο του δέρματος δεν μπορεί φταίει αποκλειστικά η υπεριώδης ακτινοβολία. Για παράδειγμα, τα στοιχεία που έχουμε δείχνουν ότι η μόλυνση από υψηλού κινδύνου τύπους του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) μπορεί να γίνει αιτία ανάπτυξης ακανθοκυτταρικού καρκινώματος του δέρματος (cSCC).

Όμως, ο συγκεκριμένος ιός έχει γίνει γνωστός από το ενδεχόμενο να προκαλέσει κονδυλώματα στο δέρμα και καρκίνο στα γεννητικά όργανα, όπως στον τράχηλο της μήτρας, το αιδοίο, το πέος, τον πρωκτό, αλλά και στη στοματική κοιλότητα. Η πλειονότητα των ανθρώπων δεν γνωρίζει ότι μπορεί να ευθύνεται και για καρκίνους του δέρματος και αυτό γιατί σπανίως αναφέρεται ως πιθανότητα», επισημαίνει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

Βασική προϋπόθεση για να εξελιχθεί μια μόλυνση σε καρκίνο είναι η ύπαρξη ενός εξασθενισμένου ανοσοποιητικού συστήματος, το οποίο δεν μπορεί να εξουδετερώσει τα κύτταρα που δεν αναπτύσσονται φυσιολογικά προτού γίνουν καρκινικά ή η ανάπτυξη, από τους ιούς, μηχανισμών που το παρακάμπτουν ακόμα κι αν λειτουργεί σωστά. Ειδικότερα:

HPV

Ο HPV είναι ένας ιός που συγκαταλέγεται στα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Μεταδίδεται μέσω μικρών ρωγμών του δέρματος, που μπορεί να δημιουργούνται από την τριβή κατά τη σεξουαλική πράξη. Πύλη εισόδου, όμως, του ιού στον οργανισμό μπορεί να είναι και ένα κόψιμο του δέρματος, π.χ. στο χέρι.

Μέχρι σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί πάνω από 220 στελέχη (τύποι) του ιού. Οι βλάβες που προκαλεί στο δέρμα και στους βλεννογόνους (μυρμηγκιές και κονδυλώματα) μπορεί να τις καταπολεμήσει ένα ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα σε μερικούς μήνες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να εξουδετερώσει και τον ιό.

Η ύπαρξή τους στο δέρμα ακόμα και όταν δεν υπάρχουν ορατές βλάβες, θεωρείται ως ένας πρόσθετος παράγοντας κινδύνου για ανάπτυξη μη φυσιολογικών κυττάρων που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο.

Για παράδειγμα, ο τύπος 42 του ιού μέχρι σήμερα θεωρείτο ακίνδυνος και δεν περιλαμβάνεται σε εμβόλια που έχουν αναπτυχθεί για την προστασία από τους σεξουαλικά μεταδιδόμενους τύπους HPV και τις καρκινογόνες επιδράσεις τους.

Ωστόσο, επιστήμονες διαπίστωσαν ότι είναι εν δυνάμει καρκινογόνος. Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cancer Discovery, σε δείγματα που μολύνθηκαν από αυτόν διαπιστώθηκε ότι ένα ιικό ογκογονίδιο που ονομάζεται Ε7 ενεργοποιεί ένα σύνολο γονιδίων με τρόπο που είναι ειδικός για τους καρκίνους που προκαλούνται από τον HPV, κάτι που δεν συμβαίνει σε κονδυλώματα που επίσης προκαλούνται από λοιμώξεις από τον ίδιο ιό.

Προς το παρόν τα μοναδικά όπλα προστασίας που έχουμε είναι:

• Ο εμβολιασμός, ο οποίος παρέχει προστασία από 9 στελέχη του HPV και πιστεύεται, (από μελέτη που πραγματοποιήθηκε) ότι προφυλάσσει και από τον καρκίνο του δέρματος
• Η χρήση προφυλακτικού
• Η αποφυγή της υπερβολικής έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία καταστέλλει το ανοσοποιητικό και προκαλεί βλάβες στο DNA
• Το “χτίσιμο” ενός ισχυρού ανοσοποιητικού συστήματος, μέσω της διατροφής και της άσκησης, της αποφυγής των καταχρήσεων (κάπνισμα, αλκοόλ), του επαρκούς και ποιοτικού ύπνου, του ελέγχου του στρες και της εφαρμογής πρακτικών που περιορίζουν την πιθανότητα μολύνσεων (π.χ. πλύσιμο χεριών)
• Ο τακτικός έλεγχος από δερματολόγο, όταν ο οργανισμός έχει μολυνθεί, και φυσικά από γυναικολόγο.

 

Όλοι αυτοί οι κανόνες θα πρέπει να ακολουθούνται ευλαβικά ιδίως από ανθρώπους που διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ακανθοκυτταρικού καρκινώματος του δέρματος, δηλαδή οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, μαλλιά και μάτια, όσοι εκτίθενται υποχρεωτικά στον ήλιο (π.χ. λόγω επαγγέλματος) ή σε σολάριουμ, εκείνοι που πάσχουν από τη νόσο του Bowen, ή έχουν μολυνθεί από τους ιούς HPV και HIV.

Εκτός από τον HPV, υπάρχουν και άλλοι ιοί που μπορεί να προκαλέσουν καρκίνο του δέρματος.

MCV

Το 2008 ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά ο ιός MCV (Merkel Cell Polyomavirus). Στην πορεία οι επιστήμονες που τον ανακάλυψαν, βρήκαν ότι οι περισσότεροι ενήλικες “φιλοξενούν” αυτόν τον ιό, ο οποίος είναι συνήθως αβλαβής, δύναται όμως να προκαλέσει καρκίνωμα των κυττάρων Merkel.

Είναι ένας σπάνιος επιθετικός και θανατηφόρος καρκίνος αφού είναι 3-5 φορές πιο απειλητικός για τη ζωή από το μελάνωμα.

Οι ίδιοι επιστήμονες ανακάλυψαν πρόσφατα τον τρόπο που ο MCV ξεκινά την αντιγραφή του DNA στα κύτταρα του ξενιστή. Η μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PNAS, έριξε φως στο θεμελιώδες ερώτημα πώς οι ιοί παρακάμπτουν το προσεκτικά ρυθμιζόμενο σύστημα αντιγραφής του DNA των κυττάρων-ξενιστών τους για να δημιουργήσουν εκατοντάδες νέα αντίγραφα του εαυτού τους, ώστε να καταστεί ευκολότερη η κατανόηση του τρόπου που μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, όχι μόνο ο συγκεκριμένος ιός αλλά και άλλοι, καθώς και τον λόγο που κάποιοι άλλοι δεν οδηγούν σε αυτήν τη νόσο. Οι γνώσεις αυτές θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη εμβολίων κατά των ιών που προκαλούν καρκίνο ή αντιιικών φαρμάκων.

KSHV

Μελέτες έχουν δείξει ότι ο ιός του έρπητα τύπου 8 (KSHV – Ερπητοϊός σχετιζόμενος με το σάρκωμα Kaposi) -που επίσης ανακαλύφθηκε από τους επιστήμονες που βρήκαν τον MCV- ευθύνεται για περίπου 42.000 περιπτώσεις σαρκώματος Kaposi κάθε χρόνο παγκοσμίως.

Ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί από αυτόν τον ιό δεν αναπτύσσουν ποτέ καρκίνο, από αυτούς εκείνοι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα είναι πιθανό να εμφανίσουν. Αρχικά, σχηματίζεται στην επένδυση των αιμοφόρων και λεμφαγγείων και κατόπιν εκδηλώνεται στο δέρμα, ως πλάκες ή οζίδια που έχουν κόκκινο, μωβ χρώμα και μοιάζουν με μελανιές.

 

«Είναι σημαντικό να επαναλαμβάνουμε τακτικά ότι, εάν οι δερματικοί καρκίνοι εντοπιστούν σε αρχικό στάδιο αυξάνονται οι πιθανότητες ίασης. Και για να γίνει αυτό χρειάζεται τακτική αυτοεξέταση του δέρματος (ανά μήνα) και ετήσιες (ή συχνότερα) εξετάσεις από δερματολόγο.

Δεδομένου ότι οι μολύνσεις ειδικά από τον HPV είναι πολύ συχνές, οι πάσχοντες δεν θα πρέπει να πανικοβάλλονται στη θέαση μιας δερματικής βλάβης που προκαλείται από αυτόν. Θα πρέπει όμως να αναζητούν ιατρική γνωμάτευση και θεραπεία, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος καρκίνου», καταλήγει ο δρ Στάμου.

Η ψωρίαση είναι μία συχνή χρόνια, αυτοάνοση, δερματολογική ασθένεια. Πολύ συχνά συνοδεύεται από ψωριασική αρθρίτιδα, ή άλλες χρόνιες ασθένειες, ενώ η κατάθλιψη αποτελεί την πιο συχνή ψυχιατρική συννοσηρότητα. Οι πάσχοντες από ψωρίαση ή και ψωριασική αρθρίτιδα, τείνουν να αποφεύγουν τις κοινωνικές σχέσεις, καθώς έρχονται αντιμέτωποι με τον κοινωνικό στιγματισμό. Αργά ή γρήγορα όλες οι σχέσεις των πασχόντων επηρεάζονται από την χρονιότητα και την εξέλιξη της νόσου και την ψυχολογική επιβάρυνση. Προσωπικές, σεξουαλικές, φιλικές, οικογενειακές, επαγγελματικές, κοινωνικές σχέσεις βάλλονται. Ο πάσχων ενδέχεται να αισθάνεται μόνος, ανήμπορος και απομονωμένος. Χάνει την ελπίδα και την πίστη στους ανθρώπους και τη ζωή.

Η ψωρίαση επηρεάζεται από ψυχολογικούς παράγοντες, και στην εμφάνιση και στις εξάρσεις της νόσου.

Είναι σημαντικό οι πάσχοντες από ψωρίαση να απολαμβάνουν ένα υποστηρικτικό περιβάλλον και να αρχίσουν να διαχειρίζονται τις επιπτώσεις της νόσου, ώστε να συνεχίσουν να ατενίζουν με αισιοδοξία για το μέλλον και να ζουν δημιουργικά της ζωή τους.

Η συμμετοχή σε ομάδες υποστήριξης και τα ατομικά ραντεβού με ειδικούς επιστήμονες μπορούν να βοηθήσει προς αυτή τη κατεύθυνση.

Μία ομάδα Ψυχικής & Σωματικής έκφρασης μπορεί να διαπραγματεύεται τις δυσκολίες οι οποίες προκύπτουν από την ψωρίαση ή τη ψωριασική αρθρίτιδα, αλλά και όποιο άλλο θέμα σχετίζεται με τη διαχείριση της καθημερινότητας. Με τη χρήση ασκήσεων προσωπικής ανάπτυξης και παιχνίδια ρόλων και αυτοσχεδιασμού οι συμμετέχοντες μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους και τους άλλους.

Μία διαδικτυακή ομάδα μπορεί επίσης να διαπραγματεύεται τις δυσκολίες οι οποίες προκύπτουν από την ψωρίαση ή τη ψωριασική αρθρίτιδα, αλλά και όποιο άλλο θέμα σχετίζεται με τη διαχείριση της καθημερινότητας. Η διαδικτυακή ομάδα αφορά σε ανθρώπους με ψωρίαση απ’ όλη την Ελλάδα, που θέλουν να βρουν διαδικτυακά μια ομάδα δημιουργικής έκφρασης των συναισθημάτων τους, δίνοντας μία διέξοδο στην καθημερινότητά τους και μια αίσθηση του ανήκειν.

Οφέλη που αποκομίζουν οι συμμετέχοντες στις ομάδες είναι:

• Μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να μοιράζονται τα συναισθήματά τους
• Αναπτύσσουν την ομαδικότητά τους
• Ενισχύουν την κοινωνικότητά τους και την αίσθηση του ανήκειν σε μία ομάδα με κοινό σκοπό
• Γνωρίζουν καλύτερα τον εαυτό τους
• Θέτουν νέους υγιείς και δημιουργικούς στόχους
• Τονώνεται η αυτοπεποίθησή τους
• Διαχειρίζονται καλύτερα το άγχος της καθημερινότητας

Η συμμετοχή επίσης σε μία Λέσχης Φιλίας, δηλαδή μία ομάδα ανθρώπων που τους ενώνει η ψωρίαση μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα για τους ανθρώπους με ψωρίαση αλλά και για τους ανθρώπους του περιβάλλοντός τους. Όχι μόνο  γιατί «το πιο σπουδαίο σε σχέση με τους καινούργιους φίλους είναι ότι φέρνουν νέα ενέργεια στην ψυχή σου» σύμφωνα με τη   Shaunna Rodriguez αλλά και γιατί βοηθά ανθρώπους με ψωρίαση και ψωριασική αρθρίτιδα να ξεπεράσουν τις όποιες αναστολές τους στις κοινωνικές τους επαφές . Γράφει χαρακτηριστικά η Μαρία. «Κοιτάζω τους αγκώνες μου που έχουν ανοίξει από την ψωρίαση και ντρέπομαι. Πώς θα πάω με την φίλη μου για ποτό; Πώς θα με αντιμετωπίσει  η καινούργια παρέα που θα μου συστήσουν; Θα κοιτάζουν διακριτικά ή περίεργα τα χέρια μου; Μήπως θα αποφεύγουν  ακόμα και την χειραψία από φόβο μην είναι κάτι κολλητικό;  Άντε πάλι να εξηγείς ότι είναι αυτοάνοση δερματική πάθηση και δεν μεταδίδεται…».

Κάπως έτσι αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι με ψωρίαση τις σχέσεις τους· με φόβο, διστακτικότητα, ντροπή και κάπως έτσι, πολλές φορές, τους αντιμετωπίζει ο κοινωνικός τους περίγυρος με απορία, φόβο ίσως και με απέχθεια.

Μία Λέσχη Φιλίας βοηθάει στη κοινωνικοποίηση των ασθενών δίνοντάς του; Την ευκαιρία να απολαμβάνουν ως μία μεγάλη παρέα πολιτιστικά και κοινωνικά δρώμενα και κάθε τι άλλο αυτοί επιλέγουν.

Όταν επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες ντυνόμαστε όσο πιο ζεστά μπορούμε για να αντιμετωπίσουμε το κρύο, ξεχνώντας όμως ότι προστασία χρειάζονται και τα …μάτια μας!

«Είναι γεγονός ότι τα μάτια είναι από τα πιο ευαίσθητα όργανα του σώματος, γιατί απλά είναι τα πιο εκτεθειμένα! Είναι έτσι ευάλωτα στις ακραίες αποκλίσεις (έντονο κρύο, αέρας) από τη φυσιολογία του σώματος μας που είναι οι 36,8^o C και υγρασία 50 έως 60%. Ευτυχώς διαθέτουν μέτρα αυτοπροστασίας: τις βλεφαρίδες, τα βλέφαρα και τα «αλμυρά» δάκρυα για να αντέξουν το κρύο. Καθώς το αλατόνερο παγώνει σε πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες απ’ ό,τι το γλυκό νερό, τα μάτια μας παραμένουν υγρά ακόμα και όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους μηδέν βαθμούς Κελσίου. Επίσης η θερμότητα που παράγει το σώμα τα προστατεύει» επισημαίνει ο δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής της μονάδας Ημερήσιας Νοσηλείας, LaserVision στην Αθήνα, και Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου NYU της Νέας Υόρκης.

Η παγωνιά όμως μπορεί να διαταράξει την όραση και να προκαλέσει ενοχλητικά συμπτώματα στα μάτια και μια από τις κυριότερες αιτίες που συμβαίνει αυτό είναι η ξηροφθαλμία. Όταν ο καιρός είναι πολύ κρύος, παράγουμε διαρκώς δάκρυα, τα οποία στη συνέχεια εξατμίζονται, οπότε τα μάτια πρέπει να ανανεώνουν συνεχώς τις παραγόμενες ποσότητες. Ο παγωμένος αέρας, όμως, επιταχύνει την εξάτμιση των δακρύων, με συνέπεια η ξηροφθαλμία να είναι πολύ πιο συχνή τον χειμώνα απ’ ό,τι τους άλλους μήνες του χρόνου. Μάλιστα την ξηροφθαλμία μπορεί να εντείνει τον χειμώνα η μειωμένη υγρασία στους εσωτερικούς χώρους που θερμαίνονται με συστήματα κεντρικής θέρμανσης.

«Είναι καλό να γνωρίζουμε ότι η ξηροφθαλμία δεν είναι απλώς μια ενοχλητική κατάσταση που κάνει τα μάτια να κοκκινίζουν. Μεταξύ άλλων μπορεί  να προκαλέσει ανυπόφορο κνησμό (φαγούρα), αίσθημα καύσου (κάψιμο) στα μάτια, να κάνει τα βλέφαρα να «κολλάνε» μεταξύ τους και να προκαλεί μια αίσθηση σαν να υπάρχει ξένο σώμα μέσα στο μάτι.

Για να προστατευθείτε από αυτήν», συμβουλεύει ο κ. Κανελλόπουλος «να αποφεύγετε τις συνθήκες που την ευνοούν. Για παράδειγμα το στέγνωμα των μαλλιών με το πιστολάκι, είναι μία τέτοια συνθήκη, κυρίως όταν ο ζεστός αέρας κατευθύνεται στο πρόσωπό σας. Καλό είναι να αφήνετε τα μαλλιά σας τυλιγμένα με μία πετσέτα, για να στεγνώσουν μόνα τους ή να αποφεύγετε την άμεση επαφή του θερμού αέρα από το πιστολάκι με τα μάτια μας.

Επίσης να ρυθμίζετε σε σχετικά χαμηλή θερμοκρασία τον θερμοστάτη του καλοριφέρ. Η θερμοκρασία 19-20 βαθμών Κελσίου είναι πολύ καλή για να αισθάνεστε άνετοι τις ώρες που είστε ξύπνιοι και το βράδυ  χαμηλώστε τη θερμοκρασία ακόμα 1-2 βαθμούς.

Η χρήση προστατευτικών γυαλιών στους υπαίθριους χώρους, κυρίως όταν φυσάει δυνατός αέρας προστατεύει από την ξηροφθαλμία. Οι σκιέρ για παράδειγμα φορούν γυαλιά που μοιάζουν με μάσκα, για να καλύπτουν τα μάτια τους και από τα πλάγια όταν κατεβαίνουν με ταχύτητα μία πλαγιά. Για μια βόλτα στο κρύο καλό είναι να φοράτε γυαλιά ηλίου εφόσον το επιτρέπει ο φωτισμός.

Σε περίπτωση που νιώθετε τα μάτια σας ξηρά ρωτήστε τον οφθαλμίατρό σας αν μπορείτε να βάλετε τεχνητά δάκρυα, τα οποία συμπληρώνουν τα φυσικά  και μπορεί να χρησιμοποιηθούν αρκετές φορές την ημέρα, ιδιαίτερα πριν βγείτε στο κρύο. Επίσης καλό είναι όταν έχει παγωνιά να μην φοράτε πολύ τους φακούς επαφής σας, διότι εμποδίζουν τα δάκρυα να υγράνουν την επιφάνεια των ματιών. Στην περίπτωση που η ατμόσφαιρα στο σπίτι είναι πολύ ξηρή, ίσως πρέπει να χρησιμοποιήσετε έναν υγραντήρα ή βρεγμένες πετσέτες πάνω στο καλοριφέρ».

«Γενικότερα η ξηροφθαλμία δεν οφείλεται πάντοτε στο ψύχος και την κεντρική θέρμανση τον χειμώνα. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχει υποκείμενες ιατρικές αιτίες, τις οποίες μόνο ο γιατρός μπορεί να διαγνώσει. Αν τα προαναφερθέντα μέτρα αυτοβοήθειας δεν βελτιώνουν την κατάσταση, καλό είναι να μιλήσετε πάλι με τον οφθαλμίατρό σας για να σας πει τι πρέπει να κάνετε», συνιστά ο κ. Κανελλόπουλος: «Το σύνδρομο Sjögren -σύνηθες αυτοάνοσο κυρίως στις γυναίκες-διάφορες λοιμώξεις των ματιών, η έλλειψη βιταμίνης Α, η κακή χρήση των φακών επαφής, η ανεπάρκεια των μεϊβομιανών αδένων των βλεφάρων κ.λπ., ευθύνονται συχνά για την ξηρότητα στα μάτια.

Πάντως τώρα τον χειμώνα συχνά τα μάτια «τρέχουν» όταν βγαίνουμε στον παγωμένο αέρα, λόγω της υπερβολικά αυξημένης παραγωγής δακρύων, καθώς οι δακρυϊκοί αδένες προσπαθούν να τα διατηρήσουν επαρκώς ενυδατωμένα. Στην περίπτωση αυτή, η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί όπως η ξηροφθαλμία.

Η φωτοκερατίτιδα είναι ένα άλλο πιθανό πρόβλημα. Πρόκειται για έγκαυμα στον κερατοειδή που προκαλείται από βλάβη των κυττάρων του εξαιτίας της υπεριώδους ακτινοβολίας του ηλίου. Είναι πιο συχνή σε όσους βγαίνουν στα χιόνια χωρίς γυαλιά ηλίου, καθώς το χιόνι αντανακλά σε σημαντικό βαθμό την UV και πάρα πολύ επώδυνη, ενώ μπορεί να προκαλέσει θόλωμα της όρασης. Όμως οι συνέπειες αυτές είναι παροδικές συνήθως (κατά κανόνα υποχωρούν σε 1-2 μέρες), εφόσον διακόψετε αμέσως την έκθεση των ματιών σας στην UV.

Στην περίπτωση που πρέπει να εκτεθείτε για πολλή ώρα στο ψύχος, ένας άλλος κίνδυνος είναι οι αλλαγές στην όραση λόγω συστολής των αιμοφόρων αγγείων των ματιών. Μπορεί να παρατηρήσετε θόλωμα της όρασης και διπλωπία (θα τα βλέπετε όλα διπλά).  Στην περίπτωση αυτή πρέπει να μεταβείτε σε έναν θερμαινόμενο χώρο», τονίζει ο κ. Κανελλόπουλος  προσθέτοντας πως «αν μέσα σε μισή ώρα η όρασή σας δεν έχει επανέλθει στο φυσιολογικό, πρέπει να συμβουλευθείτε έναν οφθαλμίατρο. Όλα τα παραπάνω φυσικά, επηρεάζουν και όσους φορούν φακούς επαφής με τον αντίστοιχο τρόπο.

Γενικότερα, αν και πολλά από τα ύποπτα συμπτώματα υποχωρούν καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία, μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνα εάν έχουν κάποια άγνωστη, υποκείμενη αιτία και δεν οφείλονται στην παγωνιά, γι΄ αυτό καλό είναι να συμβουλευόμαστε πάντα τον οφθαλμίατρό μας», καταλήγει ο καθηγητής.

 

Τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει θιασώτες σημαντικών αλλαγών στη θεραπεία του καρκίνου προς την κατεύθυνση της εφαρμογής της Ιατρικής Ακριβείας. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει  τη χορήγηση θεραπειών με βάση τα ιδιαίτερα κλινικά και μοριακά χαρακτηριστικά της νόσου κάθε ασθενούς. Οι δύο πυλώνες αυτής της εξέλιξης είναι η καλύτερη κατανόηση των αλλαγών που συντελούνται στα κύτταρα μας και επιφέρουν την καρκινική εξαλλαγή και η αναγνώριση των μηχανισμών με τους οποίους το ανοσοποιητικό μας σύστημα μπορεί να επιτεθεί και να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα. Σε αυτή τη βάση, έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια θεραπείες που στοχεύουν εκλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα. Τέτοιες είναι οι μικρομοριακοί αναστολείς ή μονοκλωνικά αντισώματα έναντι ενός διαρκώς αυξανόμενου αριθμού μονοπατιών που έχουν απορρυθμιστεί στο καρκινικό κύτταρο, αλλά και νέες κατηγορίες θεραπειών όπως είναι τα αντισώματα που είναι συζευγμένα με χημειοθεραπευτικά φάρμακα αλλά και τα αμφι-ειδικά αντισώματα. Επιπλέον, η ανοσοθεραπεία έχει αυξήσει σημαντικά την επιβίωση των ασθενών με διάφορα νεοπλάσματα, επανακινητοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα έναντι του καρκίνου. Αυτό γίνεται κυρίως με τη μορφή ενδοφλεβίως χορηγούμενων αντισωμάτων αλλά και με κυτταρικές μορφές ανοσοθεραπείες όπως είναι τα CAR-T κύτταρα που είναι πλέον διαθέσιμα και στη χώρα μας για αιματολογικές κακοήθειες.

Όπως τονίζουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας) και Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής Ογκολογίας), ενώ η χημειοθεραπεία αποτελεί ακόμη θεραπευτική επιλογή για τις περισσότερες νεοπλασίες, διαπιστώνουμε καθημερινά στην κλινική μας πράξη ότι ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός ασθενών λαμβάνουν μόνο στοχεύουσες θεραπείες ή συνδυασμούς ανοσοθεραπείας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να  έχει αυξηθεί η επιβίωση των ασθενών μας και οι ανεπιθύμητες ενέργειες να είναι λιγότερες. Πραγματικά, η χρήση της ανοσοθεραπείας στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου αποτέλεσε μια επανάσταση καθώς για πρώτη φορά μπορέσαμε να προσφέρουμε μακροχρόνια ύφεση σε ασθενείς με μεταστατική νόσο. Βέβαια, το ποσοστό των ασθενών που ανταποκρίνεται στην ανοσοθεραπεία που χρησιμοποιούμε σήμερα, δηλαδή με τη μορφή των μονοκλωνικών αντισωμάτων που κινητοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα έναντι του καρκίνου, δεν είναι μεγάλο. Αυτό συμβαίνει λόγω της ετερογένειας του καρκίνου και των μηχανισμών αποφυγής του ανοσοποιητικού συστήματος που έχουν αναπτύξει τα καρκινικά κύτταρα. Το τελευταίο έχει ως συνέπεια αρκετά νεοπλάσματα να θεωρούνται «ψυχρά», να μην επάγουν δηλαδή την ανάπτυξη ανοσολογικής απάντησης. Για το λόγο αυτό, η έρευνα έχει εστιαστεί εδώ και αρκετά χρόνια στην ανάπτυξη εμβολίων κατά του καρκίνου που θα επάγουν εξειδικευμένη ανοσολογική απάντηση έναντι των καρκινικών κυττάρων κάθε ασθενούς.

Η ιδέα των εμβολίων κατά του καρκίνου δεν είναι καινούρια και βασίζεται στην ικανότητα του ανοσοποιητικού μας συστήματος να αναγνωρίζει μεταλλαγμένες πρωτεΐνες του καρκινικού κυττάρου – είναι γνωστές ως νεοαντιγόνα –καταστρέφοντας τον καρκίνο. Στην πράξη βέβαια, η διέγερση του ανοσοποιητικού συστήματος είναι ατελής ή καταστέλλεται από τον ίδιο τον καρκίνο με συνέπεια την εκδήλωση της νόσου. Τα εμβόλια λοιπόν έχουν ρόλο στη θεραπευτική του καρκίνου προσπαθώντας να ενεργοποιήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Ήδη έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορες τεχνολογίες εμβολίων (πρωτεϊνικά, DNA, δενδριτικά) χωρίς όμως ιδιαίτερη επιτυχία. Μάλιστα την προηγούμενη δεκαετία είχε λάβει έγκριση δενδριτικό εμβόλιο για τον καρκίνο του προστάτη, αλλά η κλινική χρήση του ήταν εξαιρετικά περιορισμένη λόγω του δύσκολου μηχανισμού παραγωγής του και της μικρής αποτελεσματικότητάς του.

Τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογία mRNA έχει δώσει νέα ώθηση στις προσπάθειες δημιουργίας θεραπευτικών εμβολίων για τον καρκίνο. Το mRNA είναι το μόριο που διαβάζουν τα κύτταρα μας για να παράξουν πρωτεΐνες, και άρα μπορούμε να συνθέσουμε εύκολα και γρήγορα όποιο αντιγόνο επιθυμούμε και να στρέψουμε το ανοσοποιητικό σύστημα έναντι του καρκίνου. Προφανώς, υπήρχαν τεχνικά προβλήματα που απέτρεπαν την κλινική εφαρμογή αυτής της τεχνολογίας με κυριότερο την ευαισθησία που έχει το mRNA ως μόριο, με αποτέλεσμα να απoικοδομείται ταχύτατα στο περιβάλλον. Η εφαρμογή των εμβολίων mRNA κατά τις COVID-19 απέδειξε όμως ότι πλέον η τεχνολογία αυτή είναι ώριμη για την κλινική πράξη και  μπορεί να βρει εφαρμογή σε κάθε είδος καρκίνου.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες mRNA εμβολίων για τον καρκίνο που αναπτύσσονται αυτή τη στιγμή. Η πρώτη αφορά εξατομικευμένα εμβόλια που αναπτύσσονται ειδικά για τα καρκινικά νεοαντιγόνα που έχει ο κάθε ασθενής. Τα εμβόλια αυτά δημιουργούνται αφού γίνει πρώτα βιοψία του όγκου και ενδελεχής ανάλυση του γονιδιώματος του. Με τη χρήση αλγορίθμων, προβλέπεται ποιες αλληλουχίες του γονιδιώματος του όγκου μπορούν να δράσουν ως νεοαντιγόνα και να διεγείρουν ανοσολογική απάντηση. Αυτές οι αλληλουχίες εισάγονται στον οργανισμό με τη χρήση mRNA εμβολίων. Η δεύτερη κατηγορία αφορά ειδικά mRNA εμβόλια για συγκεκριμένες μεταλλάξεις που διαπιστώνονται συχνά σε νεοπλάσματα και είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν ανοσολογική απάντηση. Η κατηγορία αυτή των εμβολίων είναι προφανές ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα για όλους τους ασθενείς που από τον μοριακό έλεγχο της νόσου θα αναγνωρισθεί η παρουσία της συγκεκριμένης μετάλλαξης.

Ήδη μια σειρά κλινικών μελετών έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα από τη χρήση mRNA εμβολίων στον καρκίνο. Η δράση των εμβολίων αυτών φαίνεται ότι είναι καλύτερη όταν χρησιμοποιούνται ως επικουρική αγωγή μετά από χειρουργική εξαίρεση της νόσου και μάλιστα τα αποτελέσματα είναι ευνοϊκότερα σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία. Η πρώτη μελέτη που έδειξε αποτελεσματικότητα αφορούσε εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA για τον καρκίνο του παγκρέατος. Ήταν μια φάσης Ι μελέτη για ασθενείς με καρκίνο παγκρέατος και τοπική νόσο για την οποία υποβλήθηκαν σε χειρουργική εξαίρεση. Η μελέτη απέδειξε ότι ένα εξατομικευμένο για κάθε ασθενή mRNA εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί στους ασθενείς εντός 9 εβδομάδων από το χειρουργείο. Για την ανάπτυξη των εμβολίων, οι ερευνητές ανέλυσαν το DNA του όγκου από τα χειρουργικά παρασκευάσματα των ασθενών, προσδιόρισαν τα πιθανά νεοαντιγόνα τους με τη χρήση αλγορίθμων και παρασκεύασαν mRNA εμβόλια με έως 20 διαφορετικές αλληλουχίες. Δεν διαπιστώθηκαν ιδιαίτερες ανεπιθύμητες ενέργειες από τη χορήγηση του εμβολίου. Παρότι από μια τέτοια πρώιμη μελέτη δεν μπορούν αν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα αποτελεσματικότητας, είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι οι μισοί ασθενείς ανέπτυξαν ανοσολογική απάντηση στο εμβόλιο και αυτή διατηρούνταν ως και 2 χρόνια. Κανείς από τους 8 ασθενείς που ανταποκρίθηκαν στο εμβόλιο δεν υποτροπίασε μετά από 18 μήνες παρακολούθησης σε αντίθεση με όσους δεν εμφάνισαν ανοσολογική απάντηση και οι οποία υποτροπίασαν σε διάστημα 13 μηνών.

Σε πιο προχωρημένη φάση κλινικής ανάπτυξης βρίσκεται και ένα άλλο εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA (mRNA-4157) που χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία. Το εμβόλιο αυτό δοκιμάσθηκε μαζί με ανοσοθεραπεία σε μια φάσης ΙΙ μελέτης σε ασθενείς με μελάνωμα σταδίου ΙΙΙ/IV το οποίο είχε πλήρως εξαιρεθεί. Σε αυτή την ομάδα ασθενών, η καθιερωμένη επικουρική αγωγή είναι η χορήγηση του αντι-PD1 παράγοντα πεμπρολιζουμάμπη για 1 χρόνο. Στο πλαίσιο της μελέτης, ο συνδυασμός του εμβολίου mRNA-4157 με την πεμπρολιζουμάμπη μείωσε κατά 44% τον κίνδυνο θανάτου ή υποτροπής της νόσου έναντι της καθιερωμένης αγωγής. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, ο συνδυασμός αυτός δοκιμάζεται σε φάσης ΙΙΙ μελέτη και είναι πιθανό ότι η πρακτική αυτή θα αποτελέσει τη βάση θεραπευτικής αντιμετώπισης και σε άλλα νεοπλάσματα.

Κλινικά δεδομένα έχουν αρχίσει επίσης να αθροίζονται από πρώιμες μελέτες για mRNA εμβόλια που φέρουν προκαθορισμένες για όλους τους ασθενείς αλληλουχίες. Τέτοια εμβόλια δοκιμάζονται στο μελάνωμα και περιέχουν αλληλουχίες για 4 διαφορετικές πρωτεΐνες. Η φάση 1 μελέτη αυτού του εμβολίου κατέδειξε την ασφάλειά του καθώς και αποτελεσματικότητα και πλέον δοκιμάζεται σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία σε ασθενείς με μεταστατικό μελάνωμα που έχουν υποτροπιάσει ενώ ελάμβαναν ανοσοθεραπεία. Αντίστοιχα εμβόλια με προκαθορισμένες αλληλουχίες mRNA μελετώνται στον καρκίνο του προστάτη, των ωοθηκών, τον καρκίνο κεφαλής τραχήλου και τον καρκίνο του πνεύμονα.

Τέλος, έχει σημασία να τονιστεί ότι και άλλες τεχνολογίες δημιουργίας θεραπευτικών εμβολίων κατά του καρκίνου έχουν δείξει ενδιαφέροντα αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια. Πολύ πρόσφατα μάλιστα δημοσιεύθηκε μελέτης φάσης Ι πεπτιδικού εμβολίου έναντι συγκεκριμένων μεταλλάξεων του γονίδιου KRAS. Το εμβόλιο αυτό έχει την ιδιαιτερότητα ότι εμπεριέχει ανοσοενισχυτικό που επάγει τη συγκέντρωσή του στους λεμφαδένες και μεγιστοποιεί την ανοσολογική απάντηση. Το εμβόλιο αυτό δοκιμάσθηκε σε ασθενείς που είχαν χειρουργηθεί για καρκίνο του παγκρέατος ή παχέος εντέρου που έφερε μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS και μετά το χειρουργείο είχαν υψηλό κίνδυνο υποτροπής όπως καταδεικνυόταν από την παρουσία κυκλοφορούντος καρκινικού DNA (ctDNA). To 84% των ασθενών εμφάνισε ανοσολογική απάντηση στο εμβόλιο αλλά και μείωση στα επίπεδα του ctDNA, με το 24% των ασθενών να έχουν μετά τον εμβολιασμό μη ανιχνεύσιμα επίπεδα ctDNA στο αίμα. Η ανοσολογική απάντηση συνδυάστηκε με ιδιαίτερα σημαντικά αύξηση στο χρόνο ως την επανεμφάνιση της νόσου.

Όλα τα παραπάνω δεδομένα καταδεικνύουν ότι η χρήση των θεραπευτικών εμβολίων για τον καρκίνο πολύ σύντομα θα αποτελέσει ένα νέο όπλο στην αντιμετώπιση της νόσου. Τα αποτελέσματα φαίνονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά για τα mRNA εμβόλια σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία και κυρίως για τους ασθενείς που έχουν εξαιρέσιμη χειρουργικά νόσο. Η εξέλιξη βέβαια της τεχνολογίας δημιουργεί την ελπίδα ότι και άλλες μορφές εμβολίων μπορούν να έχουν όφελος σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.

 

Link ιστοσελίδας: https://hub.uoa.gr/great-success-for-the-nkua-medical-school-the-first-liver-transplant-with-a-graft-from-a-relative-donor/

Η μέτρια έως σοβαρή στυτική δυσλειτουργία επηρεάζει το 5-20% των ανδρών παγκοσμίως, ενώ εκτιμάται ότι θα αφορά 322 εκατομμύρια άνδρες μέχρι το 2025. Εκτός από τις εδραιωμένες θεραπείες, τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι ενέσεις botox ωφελούν τους άνδρες που την εμφανίζουν, καθώς βοηθούν στη χαλάρωση των μυών, αυξάνοντας τη ροή του αίματος προς αυτό. Έχει αποδειχθεί ότι είναι αποτελεσματική θεραπεία ακόμα και για εκείνους που δεν ανταποκρίνονται σε από του στόματος ή ενέσιμες αγωγές.

«Η συχνή αδυναμία επίτευξης και διατήρησης της στύσης για επιτυχή διείσδυση και ολοκλήρωση της σεξουαλικής πράξης, δηλαδή η στυτική δυσλειτουργία, έχει πολλές αιτίες, εκ των οποίων άλλες είναι οργανικές και άλλες ψυχολογικές.

Στις οργανικές περιλαμβάνονται καρδιαγγειακές παθήσεις, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και η υπερχοληστεριναιμία και γι’ αυτό όσοι διαπιστώνουν επιδείνωση των στύσεών τους πρέπει να σπεύδουν προς διερεύνηση της αιτίας. Μπορεί να είναι επίσης παρενέργεια φαρμακευτικής αγωγής που λαμβάνεται για άλλη πάθηση. Τότε πρέπει να επαναξιολογείται η δυνατότητα εξεύρεσης μιας εξίσου αποτελεσματικής για την πάθηση αγωγής που δεν θα προκαλεί, όμως, αδυναμία στύσης.

Το άγχος είναι άλλος ένας παράγοντας που οδηγεί στη δυσλειτουργία. Είναι, ωστόσο, πιο εύκολα διαχειρίσιμος με την εφαρμογή πρακτικών χαλάρωσης (διαλογισμός, γιόγκα) αλλά και την υιοθέτηση καθημερινής άσκησης», εξηγεί ο Χειρουργός, Ουρολόγος – Ανδρολόγος δρ Χρήστος Φλιάτουρας.

Η πρώτη επιλογή για την αντιμετώπιση της πάθησης είναι φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα, τα οποία όμως δεν είναι αποτελεσματικά σε όλους. Οι θεραπείες δεύτερης γραμμής, όπως οι αντλίες κενού, εκπληρώνουν τις προσδοκώμενες επιθυμίες, αλλά δεν επιτρέπουν την αυθόρμητη σεξουαλική πράξη. Επί αποτυχίας οποιασδήποτε άλλης επιλογής και για τις εξαιρετικά σοβαρές περιπτώσεις στυτικής δυσλειτουργίας υπάρχει και εκείνη της τοποθέτησης εμφυτευμάτων. Πρόκειται για μια επεμβατική πράξη που δεν είναι ακίνδυνη, όπως άλλωστε κάθε άλλη εγχείρηση, αλλά το 80% των ανδρών που προβαίνουν σε αυτή είναι ικανοποιημένοι.

 

Η ανάγκη για επιτυχημένες μεθόδους αντιμετώπισης της στυτικής δυσλειτουργίας χωρίς φάρμακα που ενέχουν κίνδυνο παρενεργειών και επεμβάσεις που καταστρέφουν εν μέρει τον φυσιολογικό μηχανισμό στύσης έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη επαναστατικών θεραπειών, όπως τα κρουστικά κύματα και τα βλαστοκύτταρα.

Τελευταία έχει διαπιστωθεί ότι μια αντιρυτιδική θεραπεία μπορεί, επίσης, να χαρίσει ξανά σεξουαλική ζωή στους άνδρες με στυτικές δυσκολίες: οι ενέσεις βοτουλινικής νευροτοξίνης (botox).

«Ο ορότυπος BoNT-A από τους 7 που υπάρχουν (ΒoNT: A, B, C1, D, E, F και G) είναι ο πιο συχνά χρησιμοποιούμενος για ιατρικούς σκοπούς. Εκτός από τη χρήση του στην αισθητική ιατρική, κυρίως για την εξάλειψη των ρυτίδων του προσώπου, εδώ και 40 χρόνια χρησιμοποιείται για τη θεραπεία διαφόρων διαταραχών των γραμμωτών και λείων μυών, όπως στραβισμός, σπαστικότητα, κινητικές διαταραχές, αχαλασία οισοφάγου, υπεριδρωσία και σύνδρομο υπερδραστήριας ουροδόχου κύστης.

Η έρευνα έχει δείξει ότι αυτή η πλέον πρόσφατη θεραπεία για τη στυτική δυσλειτουργία θα μπορούσε να ανταγωνιστεί ακόμα και το μαγικό μπλε χαπάκι, αφού οι ενέσεις της νευροτοξίνης στο πέος βελτιώνουν τις στύσεις με την προσωρινή χαλάρωση των λείων μυών στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων του και το μπλοκάρισμα των νευρικών σημάτων που συστέλλουν τους συγκεκριμένους μύες, επιτρέποντας τη διέλευση μεγαλύτερης ποσότητας αίματος σε αυτό», διευκρινίζει ο δρ Φλιάτουρας.

Τα αποτελέσματα κλινικών δοκιμών υποδηλώνουν ότι η θεραπεία είναι αποτελεσματική, έχει καλό προφίλ ασφάλειας και είναι καλά ανεκτή από άνδρες με δύσκολα αντιμετωπίσιμη στυτική δυσλειτουργία.

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Urology ανέλυσε επτά δοκιμές, στις οποίες συμμετείχαν 362 άνδρες που έκαναν ένεση botox στη βάση του πέους τους. Από τα αποτελέσματα διαπιστώθηκε ότι βοήθησε πολλούς συμμετέχοντες να κάνουν σεξ για μια περίοδο τριών μηνών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το όφελος φάνηκε να υποχωρεί εντός εξαμήνου, γεγονός που τονίζει την ανάγκη επανάληψης της θεραπείας. Το BoNT-A μπορεί επομένως να μειώσει τον αριθμό των ασθενών που χρειάζονται θεραπεία δεύτερης ή τρίτης γραμμής.

 

Μια πιο πρόσφατη γαλλική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Toxins, ασχολήθηκε με τον προσδιορισμό της συχνότητας με την οποία πρέπει να επαναλαμβάνεται η θεραπεία, την αποτελεσματικότητα των επαναλαμβανόμενων ενέσεων σε άνδρες με δύσκολα θεραπεύσιμη στυτική δυσλειτουργία, καθώς και  με τη συνέπεια της θεραπευτικής ανταπόκρισης και την ασφάλεια της διαδικασίας.

Τα ευρήματα έδειξαν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ανδρών με δυσκολία στύσης και ανεπαρκή ανταπόκριση στις τρέχουσες φαρμακευτικές θεραπείες που ωφελούνται μετά από την πρώτη θεραπεία με την τοξίνη συνεχίζουν να παρουσιάζουν βελτίωση με την επανάληψη. Σημαντικό εύρημα είναι, επίσης, ότι οι επαναλαμβανόμενες θεραπείες είναι αποτελεσματικές και ασφαλείς. Αυτά τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ο συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της δυσλειτουργίας είναι μια σωστή, μακροχρόνια, πρόσθετη θεραπεία. Το  πεδίο είναι πρόσφορο και η έρευνα συνεχίζεται.

«Για τους άνδρες που η στύση τους εξαρτάται από ένα χάπι ή ένα βοήθημα χάνουν την ευκαιρία για αυθόρμητο σεξ. Επίσης, τα χάπια δεν κάνουν θαύματα σε όλους τους άνδρες με στυτική δυσλειτουργία και ορισμένοι δεν μπορούν να τα πάρουν καθόλου, για ιατρικούς λόγους.

Το Bocox, όπως λέγεται η θεραπεία με ενέσεις βοτουλινικής νευροτοξίνης, ενδεχομένως να είναι η μόνιμη ή σχεδόν μόνιμη θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας που πάντα αναζητούσαμε, αλλά και άλλων προβλημάτων, όπως η πρόωρη εκσπερμάτιση και η ελλιπής ποιότητα του οργασμού», καταλήγει ο δρ Χρήστος Φλιάτουρας.