Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Γράφει η: Σοφία Παπαγιάννη, Φαρμακοποιός

Το τσούξιμο και κάψιμο στο λαιμό, η αίσθηση δυσκολίας στην κατάποση, είναι τα πρώτα συμπτώματα ιογενούς προσβολής στη στοματοφαρυγγική κοιλότητα.

Αν αυτή δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, τότε η ίωση θα προχωρήσει, θα προσβάλει πιθανόν το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα, με ένταση των συμπτωμάτων, εμπύρετη εξέλιξη και αντιμετώπιση με φάρμακα, αντιβιοτικά ή οτιδήποτε κρίνει ο γιατρός, τον οποίο θα επισκεφθούμε απαραίτητα, για να προβεί σε διάγνωση και να συστήσει την κατάλληλη θεραπεία.

Εάν όμως με τα πρώτα συμπτώματα της ενόχλησης στο λαιμό δράσουμε άμεσα, με σύσταση από το φαρμακείο νέων ιατροτεχνολογικών προΐόντων που δρουν στο βλεννογόνο της στοματοφαρυγγικής κοιλότητας, αποκλείοντας την επέκταση της ίωσης και σύγχρονη ενίσχυση του ανοσοποιητικού, θα φρενάρουμε την προσβολή, θα την αντιμετωπίσουμε εν τη γενέσει της και δεν θα την αφήσουμε να εξελιχθεί και να μας αρρωστήσει.

Στοχευμένη άμεση αυτοθεραπεία για πρόληψη ή αντιμετώπιση των πρώτων συμπτωμάτων, θα… προλάβει το κακό.

Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι το ποσοστό ανδρικής οστεοπόρωσης είναι ιδιαίτερα υψηλό στο γενικό πληθυσμό και δυστυχώς, αυτό το σημαντικά υψηλό ποσοστό παραμένει αδιάγνωστο, ενώ οι πάσχοντες ζητούν τη βοήθεια του ιατρού μόνο όταν η πάθηση έχει φτάσει στο τελικό στάδιο, δηλαδή στο κάταγμα. «Το κάταγμα στο ισχίο που συμβαίνει συχνά στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους και καταλήγει συνήθως σε πολύωρα χειρουργεία, οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην εκτεταμένη οστεοπόρωση», επισημαίνει ο κ. Αλέξανδρος Δασούλας Διευθυντής Ορθοπαιδικός Metropolitan Hospital. «Το ισχίο δεν σπάει όπως όλοι νομίζουν, επειδή έπεσε ο ασθενής. Το ισχίο σπάει λόγω της μεγάλης οστεοπόρωσης στην περιοχή και μετά πέφτει κάτω ο ασθενής» τονίζει.

Η μεγάλη επίπτωση στον πληθυσμό από την ανδρική οστεοπόρωση

Το 1990 στην Ευρώπη, τα κατάγματα στο ισχίο (που οφείλονταν αποκλειστικά στην οστεοπόρωση) ήταν λίγο περισσότερα από 1 εκατομμύριο για τις γυναίκες, ενώ για τους άνδρες ήταν 500.000.

Η πρόβλεψη για το 2025 είναι πάνω από 1 εκατ. περιστατικά για τους άνδρες και περίπου 3 εκατ. για τις γυναίκες.

«Το γεγονός που προβληματίζει περισσότερο είναι το ποσοστό των ανθρώπων που χάνουν την ζωή τους μετά από αυτό το κάταγμα, ανεξαρτήτως της ποιότητας της θεραπείας που θα λάβουν. Το ποσοστό στους άνδρες είναι 14,1%, ενώ στις γυναίκες είναι 5,4%. Με απλά λόγια, περισσότερες γυναίκες θα σπάσουν το ισχίο από οστεοπόρωση, αλλά το ποσοστό των ανδρών που θα χάσουν τη ζωή τους μετά από αντίστοιχο κάταγμα είναι πολύ μεγαλύτερο», προσθέτει ο ειδικός. Παράγοντες κινδύνου ανδρικής οστεοπόρωσης

Οι κατηγορίες ανδρών που κινδυνεύουν περισσότερο από οστεοπόρωση είναι οι εξής:

· Χρόνιοι καπνιστές, άτομα με χαμηλό σωματικό βάρος

· Άτομα με μεγάλη κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών

· Άτομα με χρόνια νοσήματα όπως: πρωτοπαθής υπερπαραθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, γοναδισμός, σύνδρομο Cushing, φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, των αρθρώσεων και των πνευμόνων, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια.

· Όσοι λαμβάνουν φάρμακα όπως κορτικοστεροειδή, αντιεπιληπτικά, αντιανδρογόνα, χημειοθεραπεία.

· Άτομα με διατροφή χαμηλή σε ασβέστιο και έλλειψη βιταμίνης D.

Ποιοι άνδρες πρέπει να κάνουν μέτρηση οστικής πυκνότητας

Οι άνδρες που θα πρέπει να ελεγχθούν με μέτρηση οστικής πυκνότητας τουλάχιστον μια φορά στη ζωή τους είναι:

· Οι άνω των 50 ετών και κυρίως αυτοί που έχουν κάποιους από τους προαναφερόμενους παράγοντες κινδύνου.

· Όσοι έχουν ιστορικό κατάγματος, που έγινε χωρίς έντονη κίνηση, και κυρίως όσοι έχουν ιστορικό με κατάγματα των σπονδύλων που έγιναν μετά από απλές κινήσεις (π.χ. μία απλή επίκυψη και άλλες απλές καθημερινές κινήσεις).

· Όσοι πάσχουν από τις προαναφερόμενες παθήσεις στους παράγοντες κινδύνους (υπογοναδισμός υπερπαραθυρεοδεισμός κ.λπ.)

· Όσοι λαμβάνουν φάρμακα (κορτικοστεροειδή, αντιεπιληπτικά κ.λπ.).

· Όσοι έχουν κάνει ακτινογραφίες σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος και ο ιατρός διαπιστώνει οστεοπενία.

«Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι μερικές φορές –και ειδικά σε άνδρες ασθενείς– ευρήματα σε ακτινογραφίες σπονδυλικής στήλης αναφέρονται ως απλή εκφυλιστική σπονδυλοαρθροπάθεια. Αν παρατηρηθεί όμως λίγο καλύτερα μπορεί να διαπιστωθούν παραμορφώσεις των σπονδύλων που θυμίζουν οστεοπορωτικά κατάγματα», αναφέρει.

Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη

«Όπως με την οστεοπόρωση στις γυναίκες έτσι και στους άνδρες η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη. Με απλές εξετάσεις μέτρησης οστικής πυκνότητας, αίματος και ούρων μπορεί να γίνει η διάγνωση πολύ πριν από τη δύσκολη στιγμή του κατάγματος. Δεν είναι λίγες οι φορές, που η ανδρική οστεοπόρωση οφείλεται σε νοσήματα όπως ο υπερπαραθυρεοειδισμός, ο υπογοναδισμός, ο υπερθυρεοειδισμός, νοσήματα δηλαδή που οι ασθενείς ανακαλύπτουν για πρώτη φορά ότι πάσχουν και φυσικά λαμβάνουν την κατάλληλη θεραπεία. Συνοψίζοντας, οι άνδρες πρέπει να λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Με απλές εξετάσεις θα μπορέσουν να προλάβουν σοβαρά κατάγματα που έχουν επίπτωση ακόμη και στην ίδια τη ζωή τους», καταλήγει ο κ. Δασούλας.

Πανευρωπαϊκή έρευνα που αξιολόγησε τον συσχετισμό μεταξύ του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) σε ενήλικες με ή χωρίς καρδιομεταβολικά νοσήματα και του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου χρησιμοποίησε δεδομένα από τις προοπτικές μελέτες, της Βρετανικής Τράπεζας Βιολογικών Δεδομένων (UK Biobank) και της Ευρωπαϊκής Προοπτικής Έρευνας για τον Καρκίνο και τη Διατροφή (EPIC). Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής και Επιδημιολογίας) και Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) συνοψίζουν τα δεδομένα της μελέτης.

Ο συνολικός αριθμός συμμετεχόντων ήταν 577.343 ενήλικες χωρίς καρκίνο, διαβήτη τύπου 2 και καρδιαγγειακά νοσήματα κατά την έναρξη της μελέτης. Στην ανάλυση των δεδομένων φάνηκε ότι ο δείκτης μάζας σώματος συσχετιζόταν θετικά με τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου μεταξύ των συμμετεχόντων χωρίς καρδιομεταβολικά νοσήματα, καθώς και μεταξύ των συμμετεχόντων με διαβήτη τύπου 2, και μεταξύ των συμμετεχόντων με καρδιομεταβολικά νοσήματα.

Συμπερασματικά, ανεξαρτήτως του καρδιομεταβολικού προφίλ, μεγαλύτερες τιμές δείκτη μάζας σώματος αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου που σχετίζεται με την παχυσαρκία μεταξύ των Ευρωπαίων ενηλίκων. Η συνδυαστική αλληλεπίδραση μεταξύ παχυσαρκίας και καρδιομεταβολικών νοσημάτων υποδεικνύει ότι η πρόληψη ή η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας θα μεταφραζόταν σε μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου καρκίνου σε διάφορες ομάδες πληθυσμού με πάσχουν από διαφορετικές νόσους.

Η εμμηνόπαυση διαγιγνώσκεται αφού έχουν περάσει 12 μήνες χωρίς έμμηνο ρύση και σηματοδοτεί το τέλος της αναπαραγωγικής περιόδου της γυναίκας. Η εμμηνόπαυση μπορεί να συμβεί στα 40 ή στα 50 , αλλά η μέση ηλικία είναι τα 51 έτη.

Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσική βιολογική διαδικασία. Τα σωματικά και τα συναισθηματικά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης μπορεί να διαταράξουν τον ύπνο σας, να μειώσουν την ενέργειά σας ή να επηρεάσουν τη συναισθηματική υγεία όπως την εμφάνιση έντονου stress, άγχους και κατάθλιψης.

Κατά την εμμηνόπαυση έχουμε συμπτώματα όπως οστική απώλεια, η οποία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο κατάγματος.

Έχουμε πτώση των οιστρογόνων που επιφέρει αλλαγές στο μεταβολισμό των λιπιδίων και της χοληστερόλης και οδηγεί σε αύξηση βάρους μεταβάλλοντας τα σημεία εναπόθεσης του λίπους, απώλεια μυϊκής μάζας. Επηρεάζεται αρνητικά η υγεία της καρδιάς, αυξάνοντας κατά πολύ τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Εξάψεις, Οι νυχτερινές εφιδρώσεις μπορεί να σας ξυπνήσουν. Αλλάζει η διάθεση. Μπορεί να αισθάνεστε πιο κυκλοθυμικοί ή πιο ευερέθιστοι την περίοδο της εμμηνόπαυσης. Είναι πιθανό ότι το άγχος, οι οικογενειακές αλλαγές, όπως τα παιδιά που μεγαλώνουν ή οι ηλικιωμένοι γονείς, το ιστορικό κατάθλιψης ή το αίσθημα κόπωσης μπορεί να προκαλούν αυτές τις αλλαγές στη διάθεση.

Το πιο σημαντικό, μη αμφιλεγόμενο και απλό πράγμα που μπορεί και πρέπει να κάνει ο καθένας είναι να ασκείται.

Η άσκηση αυξάνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία. Εάν γίνεται τακτικά, μειώνει τους μεταβολικούς κινδύνους που σχετίζονται με τη μείωση των οιστρογόνων. Αυξάνει την HDL, μειώνει την LDL, τα τριγλυκερίδια και το ινωδογόνο. Υπάρχει ένα επιπλέον όφελος από τον μειωμένο κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης, καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.

Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία ελλείμματος θερμίδων και στην ελαχιστοποίηση της αύξησης βάρους στη μέση ηλικία.Αυξάνει την οστική μάζα. Η προπόνηση ενδυνάμωσης μπορεί να βοηθήσει στην αντιστάθμιση της μείωσης της οστικής πυκνότητας και στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.Μειώνει επίσης τον πόνο στη μέση.

Έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στη μείωση του στρες και στη βελτίωση της διάθεσης.Μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των εξάψεων κτλ.

Οι ασκήσεις που μπορούν να βοηθήσουν στην οικοδόμηση και διατήρηση της οστικής πυκνότητας και μάζας είναι οι εξής:Χορός, αερόμπικ υψηλής πρόσκρουσης, τρέξιμο/τζόκινγκ, σχοινάκι, αναρρίχηση σκάλας και αθλήματα όπως τένις, μπάσκετ, βόλεϊ ή γυμναστική.

Περπάτημα (διάδρομος/εκτός), ελλειπτικά μηχανήματα προπόνησης, μηχανήματα σκαλοπατιών και αερόμπικ χαμηλής πρόσκρουσης. Προπόνηση με βάρη ή δύναμη ή ασκήσεις προπόνησης με αντίσταση: Συμπεριλάβετέ άρση βαρών, χρήση ελαστικών λωρίδων ή μηχανών με βάρη για άσκηση, χρησιμοποιώντας απλές λειτουργικές κινήσεις όπως ορθοστασία ή άρση του σωματικού βάρους.

Ασκήσεις ποδηλασίας, κολύμβησης, διατάσεων και ευλυγισίας. Αυτά θα πρέπει να περιλαμβάνονται ως συστατικά ενός ολοκληρωμένου προγράμματος άσκησης. Αυτά από μόνα τους δεν βοηθούν στο χτίσιμο των οστών.Συμπεριλάβετε ασκήσεις που βοηθούν στην ισορροπία της στάσης και της στάσης, για παράδειγμα, Tai Chi, sports Chanbara – Spochan (Αθλητική Ιαπωνική Ξιφασκία) κτλ.

Φέτος συμπληρώνονται 15 χρόνια από την έλευση στη χώρα μας μίας εξέτασης που βοηθά στην εξατομίκευση της θεραπείας που αφορά γυναίκες με πρώιμο καρκίνο του μαστού. Η εξέταση ονομάζεται Oncotype DX® και μέχρι σήμερα, έχουν υποβληθεί στην εξέταση περισσότερες από 10.000 Ελληνίδες, από τις οποίες, χάρη στην εξέταση, περίπου το 80% υποβλήθηκαν σε θεραπεία, αποφεύγοντας τη χημειοθεραπεία!

Αυτό επισημάνθηκε από τους ειδικούς, που πήραν μέρος στο 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού, το οποίο πραγματοποιήθηκε 24 – 26 Νοεμβρίου 2023 στην Αθήνα. Η εξέταση Oncotype DX® είναι μια πολυγονιδιακή εξέταση που βοηθά τους ιατρούς να δημιουργήσουν το καταλληλότερο θεραπευτικό πλάνο για τις ασθενείς τους με πρώιμο , HR+, HER2- καρκίνο του μαστού.

Ειδικότερα, στο συνέδριο συμμετείχε η Δρ. Christy Russell, Ιατρική Αντιπρόεδρος Ιατρικών Υποθέσεων των ΗΠΑ της εταιρείας Exact Sciences, η οποία είναι ο παγκόσμιος προμηθευτής της εξέτασης. Η Δρ. Russell μίλησε για τις τρέχουσες κλινικές μελέτες και τις νέες απαντήσεις που μπορεί να δώσει η εξέταση Oncotype DX® στους θεράποντες ιατρούς στο άμεσο μέλλον και συμπλήρωσε : «Είμαι πολύ ικανοποιημένη που παρατηρώ ότι στην Ελλάδα τηρούνται οι πιο σύγχρονες μέθοδοι και οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες στην κλινική διαχείριση των ασθενών με πρώιμο καρκίνο του μαστού, δίνοντας σε αυτές τις γυναίκες την ευκαιρία σε μια αποτελεσματική εξατομικευμένη θεραπεία.»

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργών Μαστού Δρ. Βασίλειος Βενιζέλος δήλωσε: «Στα πλαίσια ενός πολύ επιτυχημένου συνεδρίου για ένατη συνεχόμενη χρονιά, είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε τη Δρ. C. Russell. Ενημερωθήκαμε για τις εξελίξεις που αφορούν τις νέες κλινικές μελέτες για την εξέταση Oncotype DX®, η οποία για χρόνια έχει υπάρξει ένας πολύ δυνατός σύμμαχος στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας για τις ασθενείς μας.» Στην Ελλάδα, η εξέταση προσφέρεται από την εξειδικευμένη εταιρεία Genekor Medical SA. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας Νίκος Τσούλος δήλωσε σχετικά: « Είμαστε περήφανοι για την εμπιστοσύνη που έχουν δείξει ιατροί και ασθενείς στην εξέταση Oncotype DX® όλα αυτά τα χρόνια, αλλά και συγκινημένοι που τόσες πολλές γυναίκες κατάφεραν να βρουν την αρμόζουσα θεραπεία γι’ αυτές και να καταπολεμήσουν τον καρκίνο με τα ισχυρότερα διαθέσιμα μέσα!»

 

Η Genekor είναι μια πολυεθνική εταιρεία που ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 2007 και σήμερα δραστηριοποιείται στο χώρο της Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής σε 48 χώρες. Η κλινική εμπειρία της Genekor επικεντρώνεται στην ανταπόκριση σε στοχευμένες θεραπείες, στη φαρμακογενετική, στην ανίχνευση

κληρονομικότητας συνδρόμων, και σε μοναδικές τεχνολογικές πλατφόρμες, όπως το OncotypeDX Breast™, Rediscore™, primeDX™ και άλλες.

 

Τι πρέπει να ξέρουμε για την εξέταση

 

Η εξέταση OncotypeDX® παρέχει πληροφορίες πέρα από τους κλινικοπαθολογικούς παράγοντες (όπως μέγεθος όγκου, βαθμός όγκου και κατάσταση λεμφαδένων) που ανέκαθεν χρησιμοποιούσαν οι γιατροί για να εκτιμήσουν την πιθανότητα υποτροπής και για να λάβουν αποφάσεις για τη θεραπευτική αγωγή.

Η εξέταση διενεργείται σε ένα μικρό κομμάτι ιστού και αναλύει μια ομάδα 21 γονιδίων του καρκίνου του μαστού, για να διαπιστωθεί η δραστηριότητά τους. Το αποτέλεσμα Recurrence Score® του τεστ καταγράφεται ως ένας αριθμός από το 0 έως το 100.

Όσο χαμηλότερο είναι το αποτέλεσμα, τόσο μικρότερη είναι η πιθανότητα υποτροπής, ενώ όσο υψηλότερο είναι το αποτέλεσμα, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα υποτροπής. Το σκορ παρέχει επίσης στους ασθενείς και στους γιατρούς σημαντικές πληροφορίες για τα πιθανά οφέλη της χημειοθεραπείας, σε συνδυασμό με την ορμονοθεραπεία.

Ένα χαμηλό αποτέλεσμα σημαίνει ότι ο καρκίνος είναι λιγότερο πιθανό να επανέλθει εάν αντιμετωπιστεί μόνο με ορμονική θεραπεία και ότι η χημειοθεραπεία δεν θα αλλάξει τις πιθανότητες επανεμφάνισης του καρκίνου, ενώ ένα υψηλό αποτέλεσμα υποδηλώνει μεγαλύτερο κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου και ότι η χημειοθεραπεία είναι πολύ πιθανό να προσφέρει ουσιαστικό όφελος στη μείωση αυτού του κινδύνου σε συνδυασμό με την ορμονοθεραπεία. Επειδή κάθε όγκος είναι μοναδικός, το αποτέλεσμα του Recurrence Score® βοηθά στη λήψη αποφάσεων με βάση τις ξεχωριστές ανάγκες κάθε ασθενή.

Οι περισσότεροι από εμάς τρίβουμε συχνά τα μάτια μας, είτε επειδή πάσχουμε από κάποια αλλεργική αντίδραση, είτε επειδή είμαστε κουρασμένοι και νυστάζουμε. Επίσης, τα τρίβουμε όταν τα νιώθουμε ξηρά, ή όταν μπαίνει κάτι σε αυτά, επειδή το τρίψιμο διεγείρει τη ροή των δακρύων και έτσι λιπαίνονται τα ξηρά μάτια και απομακρύνεται η σκόνη και άλλες ερεθιστικές ουσίες.

Μάλιστα το τρίψιμο μπορεί επίσης να είναι θεραπευτικό, αφού πιέζοντας απαλά τον οφθαλμικό βολβό διεγείρουμε (χωρίς να το ξέρουμε) το πνευμονογαστρικό νεύρο, επιβραδύνοντας τον καρδιακό παλμό μας και καταπραΰνοντας το στρες!

Όμως, αν τρίβει κάποιος τα μάτια του πολύ συχνά ή πολύ δυνατά, μπορεί να τους προκαλέσει διάφορες βλάβες. Για τους κινδύνους που ενέχει το τρίψιμο των ματιών ενημερώνει ο δρ Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, Ιδρυτής και επιστημονικός Διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης:

-Μεταξύ άλλων το τρίψιμο μπορεί να προκαλέσει κοκκίνισμα στα μάτια και μαύρους κύκλους. Αν είναι αρκετά δυνατό, μπορεί να προκαλέσει ρήξη των μικροσκοπικών αιμοφόρων αγγείων και αυτό να οδηγήσει σε κοκκίνισμα των ματιών. Όμως στη συνέχεια το αίμα θα διαχυθεί στους παρακείμενους ιστούς και μπορεί να οδηγήσει τελικά σε σχηματισμό μαύρων κύκλων κάτω από τα μάτια.

-Επίσης αυξάνει τον κίνδυνο μόλυνσης στα μάτια καθώς τα χέρια μας φέρουν περισσότερα βακτήρια απ’ οποιοδήποτε άλλο τμήμα του σώματος. Όταν τρίβουμε τα μάτια μας, υπάρχει κίνδυνος να τα μολύνουμε με αποτέλεσμα την εμφάνιση λοιμώξεων όπως η επιπεφυκίτιδα. Ο κίνδυνος αυτός παραμένει ακόμα κι αν πλένουμε ή απολυμαίνουμε συχνά τα χέρια σας, διότι με κάθε αντικείμενο που θα αγγίζουμε, θα ξαναμολύνονται με χιλιάδες βακτήρια.

-Υπάρχει και ο κίνδυνος εκδοράς στον κερατοειδή. Συχνά όταν μπαίνει στο μάτι μια βλεφαρίδα ή ένας κόκκος σκόνης και μοιραία η αυθόρμητη κίνηση είναι να το τρίψουμε για να βγει. Αυτό δεν είναι καθόλου καλή ιδέα, διότι υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσουμε εκδορά (γδάρσιμο) στον κερατοειδή, δηλαδή στην επιφανειακή στοιβάδα του ματιού. Η εκδορά μπορεί να προκληθεί από το νύχι μας ή από την τριβή του ξένου αντικειμένου στην επιφάνεια του ματιού.

Σημειώνεται ότι η εκδορά του κερατοειδούς είναι ένας συχνός, επώδυνος τραυματισμός που τυπικά χρειάζεται λίγες ημέρες για να επουλωθεί. Όμως αυτό ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι θα αντιμετωπιστεί εγκαίρως και ότι δεν θα μολυνθεί από κάποιο βακτήριο ή ιό. Σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να εξελιχθεί σε έλκος (πληγή) του κερατοειδούς, που είναι πολύ πιο σοβαρή κατάσταση.

Στην περίπτωση που νιώθετε κάτι στο μάτι σας, αντί να το τρίψετε, αφήστε τα δάκρυά σας να το ξεπλύνουν μόνα τους. Αλλιώς δοκιμάστε να το ξεπλύνετε με αμπούλες φυσιολογικού ορού από το φαρμακείο ή με τεχνητά δάκρυα και αν δεν τα καταφέρετε, πηγαίνετε στον οφθαλμίατρο.

-Το τρίψιμο μπορεί ακόμη και να επιδεινώσει την μυωπία (κυρίως την προοδευτικά εξελισσόμενη μορφή της) η οποία συνήθως παρουσιάζεται σε παιδιά ηλικίας 8-12 ετών και επιδεινώνεται κατά την εφηβεία. Μετά την ενηλικίωση μπορεί να παρατηρηθούν κάποιες αλλαγές στους βαθμούς της, αλλά συνήθως είναι μικρές. Σε μερικούς πάσχοντες εξακολουθεί να επιδεινώνεται χρόνο με το χρόνο, με τελικό επακόλουθο υψηλού βαθμού μυωπία. Πολλοί πάσχοντες από αυτήν την προοδευτικώς εξελισσόμενη μυωπία ανακαλύπτουν ότι το τρίψιμο των ματιών την επιδεινώνει.

Μπορεί να επιδεινώσει και το γλαύκωμα, μία ομάδα οφθαλμικών παθήσεων, με κοινό χαρακτηριστικό την προοδευτική βλάβη του οπτικού νεύρου. Η πιο συνηθισμένη αιτία που προκαλεί αυτή τη βλάβη είναι η αυξημένη πίεση στο εσωτερικό του ματιού η οποία ονομάζεται ενδοφθάλμια πίεση.

Ο λόγος που το τρίψιμο των ματιών αυξάνει την ενδοφθάλμια πίεση είναι επειδή διαταράσσει τη ροή αίματος στα μάτια. Αν συνηθίζουν να τρίβουν τα μάτια τους οι πάσχοντες από γλαύκωμα, υπάρχει κίνδυνος να επιδεινώσουν τις βλάβες στο οπτικό νεύρο, αυξάνοντας τον κίνδυνο απώλειας της όρασής τους.

-Η χαλάρωση των βλεφάρων μπορεί επίσης να προκληθεί από το συχνό τρίψιμο των ματιών και αν και αυτός δεν είναι ο πιο σοβαρός κίνδυνος, δεν παύει να είναι κάτι ανεπιθύμητο. Όσοι τρίβουν δυνατά τα μάτια τους έχει διαπιστωθεί ότι μπορεί με τον καιρό να επιταχύνουν την απώλεια ελαστικότητας του βλεφάρου, με συνέπεια την χαλάρωσή του.

-Μπορεί να προκαλέσει κερατοειδικό αστιγματισμό που εκδηλώνεται όταν το φως που διέρχεται στο εσωτερικό του ματιού δεν εστιάζει σε ένα σημείο, αλλά σε πολλά. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε διαταραχή της καμπυλότητας του κερατοειδούς ή του φακού του

ματιού. Όταν το πρόβλημα είναι ακανόνιστες καμπυλώσεις στην επιφάνεια του κερατοειδούς, η συνέπεια είναι ο κερατοειδικός αστιγματισμός που είναι συχνότερος στα άτομα που τρίβουν πολύ τα μάτια τους.

-Είναι επίσης ισχυρός παράγοντας κινδύνου για κερατόκωνο και αυτή είναι ίσως η πιο ανησυχητική συνέπεια από το συνεχές τρίψιμο των ματιών. Μελέτες έχουν δείξει ότι στα ευαίσθητα άτομα, το συνεχές τρίψιμο μπορεί να οδηγήσει σε λέπτυνση των ινών κολλαγόνου στον κερατοειδή χιτώνα του ματιού που προκαλεί αστάθεια και αλλαγή του σχήματος του κερατοειδούς, το οποίο από σφαιρικό γίνεται κωνικό. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως κερατόκωνος και είναι μία σοβαρή πάθηση που μπορεί να οδηγήσει σε διαταραγμένη όραση και τελικά στην ανάγκη για μεταμόσχευση κερατοειδούς.

«Ο κίνδυνος για εκδήλωση κερατόκωνου είναι ιδιαίτερα αυξημένος στα άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας, κυρίως με ατοπία (αλλεργική προδιάθεση), που συνήθιζαν να τρίβουν δυνατά και συχνά τα μάτια τους κατά την παιδική ηλικία (ο κερατόκωνος συνήθως ανιχνεύεται κατά την εφηβεία).

Η ομάδα μας από μελέτες δεκαετιών έχει συμπεράνει και τεκμηριώσει ότι ο κερατόκωνος εξελίσσεται από 2 βασικά «συστατικά»:

1. Γενετική προδιάθεση από έναν τουλάχιστον γονέα (μπορούμε να το διαπιστώσουμε σε ειδικές τομογραφίες κερατοειδή)

2. Τρίψιμο των ματιών κυρίως στον ύπνο. Η πιο συνήθης στάση ύπνου σε αυτή την περίπτωση είναι «μπρούμητα» με τον πιο εξελιγμένο όσον αφορά τον κερατόκωνο οφθαλμό πάνω στα διπλωμένα χέρια!» καταλήγει ο κ. Κανελλόπουλος.

Μεταξύ άλλων τα οικονομικά προβλήματα οδηγούν και σε παραμέληση των θεμάτων υγείας και ιδιαίτερα της πρόληψης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να φτάνει κάποιος πλέον στον ειδικό όταν έχει εμφανιστεί πρόβλημα με επιδείνωση των συμπτωμάτων, ενώ είναι γνωστό ότι η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει πολλά από τα σοβαρά θέματα υγείας, όπως και αυτά που αφορούν το στόμα μας.

«Ειδικότερα η στοματική υγεία απαιτεί οπωσδήποτε προληπτικά εξαμηνιαίο καθαρισμό στο οδοντιατρείο σε συνδυασμό με καθημερινό βούρτσισμα–νήμα στο σπίτι. Όμως η οικονομική δυσπραγία οδηγεί τους ανθρώπους να παραμελούν ακόμη και τον προληπτικό επανέλεγχο με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται η υγεία των δοντιών με τις εξής συνέπειες» όπως επισημαίνει η κ. Δέσποινα Κωστομοίρη, Χειρουργός Οδοντίατρος, ειδικευμένη στην Αισθητική Οδοντιατρική: 1) Προβλήματα ουλίτιδας

Η ουλίτιδα όταν παραμελείται έχει σε πολλές περιπτώσεις σαν συνέπεια να επιδεινώνεται σε περιοδοντικό νόσημα με ταυτόχρονη απώλεια οστού. Τα δόντια λόγω του περιοδοντικού προβλήματος έχουν εκτός της φλεγμονής των ούλων μειωμένη οστική στήριξη, με συνέπεια την κινητικότητα και πολλές φορές την απώλειά τους λόγω ελλιπούς στήριξης. 2) Επιβαρύνεται ο σακχαρώδης διαβήτης

Σε ανθρώπους οι οποίοι πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη είναι απαραίτητη προϋπόθεση ταυτόχρονα με τον θεράποντα ενδοκρινολόγο και η παρακολούθηση από τον θεράποντα οδοντίατρο καθώς και η συνεπής και τακτική στοματική υγιεινή. Λόγω του προβλήματος του σακχαρώδη διαβήτη και της μειωμένης αιμάτωσης των ιστών και συγκεκριμένα των ούλων, σε ελλιπή στοματική υγιεινή η ουλίτιδα μπορεί να παρουσιαστεί πιο έντονη και η μετάβαση της σε περιοδοντίτιδα να είναι πιο πιθανή. 3) Το βρογχικό άσθμα

Έχει αποδειχτεί σε πολλές έρευνες, ότι επιβαρύνεται από την κακή στοματική υγιεινή. Επίσης και η αδυναμία θεραπευτικών οδοντιατρικών αποκαταστάσεων εξαιτίας οικονομικής δυσχέρειας επιδεινώνει το βρογχικό άσθμα. 4) Ορμονικές διαταραχές

Απόρροια του άγχους και της οικονομικής κρίσης μπορεί να είναι και εμφάνιση ή επιδείνωση ορμονικών διαταραχών και η αύξηση της κατάθλιψης. Σε μεγάλο βαθμό

οι ορμονικές διαταραχές καθώς και η χρήση φαρμάκων για την αντιμετώπισή τους παρουσιάζουν δευτερογενείς εκδηλώσεις σε πολύ μεγάλο ποσοστό στο στόμα όπως π.χ. ουλίτιδα, έρπης, άφθες. 5) Άγχος

Μπορεί να έχει σαν συνέπεια το σφίξιμο ή το τρίξιμο των δοντιών με αποτέλεσμα, εμφάνιση ρωγμών στην οδοντική ουσία αρχικά και στη συνέχεια μείωση και απώλεια αυτής. Πολύ συχνά παρατηρούνται πρωινοί πονοκέφαλοι. 6) Καρδιοπάθειες

Οι ασθενείς θα πρέπει οπωσδήποτε να έχουν άριστη στοματική υγεία για την αποφυγή επιπλοκών εξαιτίας των οδοντιατρικών προβλημάτων. 7) Πόνοι και πρηξίματα στο πρόσωπο

Τα τερηδονισμένα δόντια αν δεν αποκατασταθούν έγκαιρα στην αρχική τους φάση με σφραγίσματα, έχουν σαν τελική συνέπεια συνήθως πόνο και πρήξιμο λόγω της βλάβης του οδοντικού νεύρου και την απώλειας οδοντικής ουσίας, με συνέπεια να απαιτούν απονευρώσεις ή ακόμη χειρότερα εξαγωγές. 8) Δεν χαμογελάμε

Παραμελημένα δόντια επιβαρύνουν την ήδη υπάρχουσα κακή ψυχολογία λόγω της κακής εμφάνισής τους. 9) Προβλήματα στην σωστή ανάπτυξη του στοματογναθικού συστήματος των παιδιών

Για τα στραβά δόντια και την σωστή ανάπτυξη της άνω και κάτω γνάθου όπως και για την πρόληψη της τερηδόνας και την θεραπεία των δοντιών απαιτείται ορθοδοντικός και παιδοδοντίατρος. 10) Ουλίτιδα στην εγκυμοσύνη

Η ουλίτιδα της εγκυμοσύνης λόγω των ορμονικών διαταραχών σε συνδυασμό με ελλιπή στοματική υγιεινή είναι πολύ συχνό φαινόμενο αλλά αντίθετα με την επικρατούσα αντίληψη δεν είναι αναπόφευκτο. Για την αποφυγή της απαιτείται κάθε τρίμηνο καθαρισμός (σε συνεννόηση με τον γυναικολόγο) και επιμελής καθημερινή εφαρμογή πολύ καλής στοματικής υγιεινής (βούρτσισμα – νήμα). «Στον εξαμηνιαίο επανέλεγχο ο οδοντίατρος κάνει προληπτικό καθαρισμό των δοντιών, εντοπίζει έγκαιρα αρχόμενα οδοντικά στοματικά προβλήματα ενώ ταυτόχρονα έχει τη δυνατότητα να κάνει διάγνωση γενικότερων σοβαρών νοσημάτων του οργανισμού που μπορούν να εκδηλωθούν πρωτογενώς ή δευτερογενώς στο στόμα

και να κατευθύνει ανάλογα τον ασθενή του» καταλήγει η κ. Κωστομοίρη.