Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

  • Έκθεση στον ήλιο χωρίς επιπτώσεις

    Έκθεση στον ήλιο χωρίς επιπτώσεις

    Βάλια Μουσάτου,
    
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος
    
Beautifulskin.gr
    
Instagram: @beautifulskin.gr

    Η άνοιξη είναι η εποχή της ανανέωσης και η εποχή που περισσότερο στρέφουμε την προσοχή στο δέρμα μας. Λόγω αύξησης θερμοκρασίας, αρχίζουμε να το εκθέτουμε περισσότερο και αυτή η έκθεση, ειδικά στον ήλιο, έχει επιπτώσεις. Πέραν αυτών, είναι και εποχή με αυξημένη επίπτωση αλλεργιών αλλά και δερματικών ερεθισμών (πχ από κάμπιες) που προκαλούν κοκκινίλες και έντονη φαγούρα.

    Σε σχέση με τον ήλιο: 


    Η ανομοιογένεια του χρωματικού τόνου είναι από τις κύριες εκδηλώσεις φωτογήρανσης και απασχολεί πολλές γυναίκες σε όλες τις ηλικίες. Όταν ξεκινάει η πιο έντονη ηλιοφάνεια, την άνοιξη κάνουν και την επανεμφάνιση τους οι δυσχρωμίες. Σε ηλικίες μετά τα 30 μπορεί να εμφανιστεί μέλασμα, διάχυτη δυσχρωμία, συνήθως στο μέτωπο, το άνω χείλος, τις παρειές. Σε μεγαλύτερες ηλικίες εμφανίζονται κηλίδες πιο περιγεγραμμένες, δηλαδή δυσχρωμίες, είτε ανοιχτόχρωμες, είτε πιο σκούρες, ανάλογα τον φωτότυπο στα ηλιοεκτεθειμένα μέρη, όπως στο πρόσωπο, το ντεκολτέ και τη ράχη των χεριών.

    Ενώ το καλοκαίρι είμαστε πιο τυπικοί στη χρήση αντιηλιακού, στις ανοιξιάτικες μέρες πολλές φορές δεν προφυλασσόμαστε επαρκώς. Τα καπέλα συνήθως τα έχουμε συνδυάσει με τους καλοκαιρινούς μήνες και αμελούμε να τα φορέσουμε, ενώ το αντιηλιακό το έχουμε συνδυάσει με την παραλία.
Κι ενώ η πρόληψη είναι γνωστή σε όλους (αλλά δε γίνεται επαρκώς), η θεραπεία απαιτεί τη συνδρομή δερματολόγου.

    Ελαφρά peelings, αποχρωματιστικές φτιαχτές κρέμες (με βάση συνήθως την υδροκινόνη), λέιζερ, μεσοθεραπείες με λευκαντικούς παράγοντες, είναι κάποιοι από τους τρόπους να εξαλειφθούν οι δυσχρωμίες / πανάδες.
Υπάρχουν και άλλες παθήσεις σχετιζόμενες με την έναρξη έντονης ηλιοφάνειας την άνοιξη, όπως το πολύμορφο ερύθημα εκ φωτός, μια φωτοαλλεργία με κοκκινίλες και κνησμό στα εκτεθειμένα μέρη που θεραπεύεται με σταδιακή έκθεση στον ήλιο και αντιισταμινικά για ανακούφιση.

    Η κυκλοφορία αλλεργιογόνων ουσιών (γύρεις κλπ) στον αέρα την άνοιξη είναι ένα συχνό πρόβλημα, καθώς μπορεί να προκαλέσουν εκτός από αναπνευστικές αλλεργίες, κνίδωση ή κνιδωτικά εξανθήματα με ανάγλυφες κοκκινίλες συνήθως κνησμώδεις (σαν τσιμπήματα τσουκνίδας) στα εκτεθειμένα μέρη. Αντιμετωπίζονται με αντιισταμινικά.

    Παρόμοια εικόνα προκαλεί και η επαφή με κάμπιες είτε άμεσα, είτε έμμεσα (πχ να ακουμπήσουν στα ρούχα/παγκάκια/μπάλες) και είναι πολύ συνηθισμένο φαινόμενο στα παιδιά που παίζουν έξω ή σε όσους ζουν και δραστηριοποιούνται κοντά σε πεύκα. Εκεί η χρήση κορτιζονούχων κρεμών με αντιφλεγμονώδη δράση είναι η κύρια θεραπεία.

    Τα έντομα επίσης που κυκλοφορούν έντονα την άνοιξη, μπορεί να μας προκαλέσουν τσιμπήματα που ταλαιπωρούν με πόνο, κοκκινίλα, κνησμό. Ο κατάλληλος ρουχισμός στην εξοχή, η χρήση εντομοαπωθητικών ουσιών για πρόληψη, μας προστατεύουν, ενώ τα αντιισταμινικά (από το στόμα) και η χρήση κρεμών με συνδυασμό κορτιζόνης/ αντιβιοτικού, τοπικά, είναι η ενδεδειγμένη θεραπεία στα περισσότερα τσιμπήματα. Τα αλλεργικά άτομα ( σε τσιμπήματα από σφήκες και μέλισσες) πρέπει να έχουν μαζί την κατάλληλη ένεση αδρεναλίνης όταν πάνε εξοχή.

    Να σημειωθεί ότι η χρήση τοπικών αντιισταμινικών ΔΕΝ βοηθά, προσφέρει παροδική ανακούφιση λόγω της μορφής τζελ που συνήθως διατίθενται.
Την άνοιξη λοιπόν η φύση μας προσκαλεί να την απολαύσουμε. Το κάνουμε με σύνεση και ασφάλεια προστατεύοντας το δέρμα μας για να μην αντιμετωπίσουμε ανεπιθύμητες επιδράσεις.

  • Η Αντηλιακή Προστασία αναπόσπαστο κομμάτι του Skincare
:
 Πέρα από τους δείκτες 
και τα φίλτρα

    Η Αντηλιακή Προστασία αναπόσπαστο κομμάτι του Skincare
:
 Πέρα από τους δείκτες 
και τα φίλτρα

    Κωνσταντίνος Σταματόπουλος
,
    Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος,
    
Επιστημονικά Υπεύθυνος στο Ενδοκρινολογικό και Δερματολογικό Ιατρείο Θεσσαλονίκης
    
endoderma.gr

    Καθώς οι πρώτες ανοιξιάτικες ακτίνες του ήλιου κάνουν την εμφάνισή τους, η συζήτηση γύρω από την αντηλιακή προστασία επανέρχεται στο προσκήνιο, συχνά όμως με μια δόση επιπολαιότητας. Ως δερματολόγος, οφείλω να τονίσω ότι το αντηλιακό δεν είναι ένα «αξεσουάρ» των διακοπών, αλλά το σημαντικότερο όπλο που διαθέτουμε για τη διατήρηση της υγείας και της νεότητας του δέρματός μας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η υπεριώδης ακτινοβολία δρα συσσωρευτικά και οι βλάβες που προκαλεί στο DNA των κυττάρων μας συχνά γίνονται ορατές μετά από δεκαετίες.
Για να κατανοήσουμε την αξία της προστασίας, πρέπει να δούμε τι ακριβώς αναγράφεται στις συσκευασίες.

    Ο γνώριμος δείκτης SPF αναφέρεται κυρίως στην προστασία από τη UVB ακτινοβολία, η οποία ευθύνεται για το ηλιακό έγκαυμα. Ωστόσο, εξίσου επικίνδυνη είναι η UVA ακτινοβολία, η οποία διεισδύει βαθύτερα στο χόριο, καταστρέφοντας το κολλαγόνο και προκαλώντας τη λεγόμενη φωτογήρανση. Ένα σύγχρονο, ολοκληρωμένο αντηλιακό πρέπει να είναι ευρέος φάσματος, θωρακίζοντας το δέρμα και από τους δύο τύπους ακτινοβολίας. Μάλιστα, τα τελευταίας γενιάς προϊόντα έχουν προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα, προσφέροντας προστασία και από το μπλε φως (HEV), την ακτινοβολία δηλαδή που εκπέμπουν οι οθόνες των συσκευών μας αλλά και ο ήλιος, η οποία έχει αποδειχθεί ότι επιδεινώνει τις πανάδες και τις δυσχρωμίες.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα δέρματα με τάση ακμής ή λιπαρότητα.

    Πολλοί ασθενείς αποφεύγουν το αντηλιακό φοβούμενοι την έξαρση της ακμής, όμως η πραγματικότητα είναι αντίθετη: ο ήλιος προκαλεί πάχυνση της κεράτινης στοιβάδας, οδηγώντας αργότερα σε φαγέσωρες και σπυράκια. Η λύση βρίσκεται στα σύγχρονα «μη φαγεσωρογόνα» (non-comedogenic) αντηλιακά με σμηγματορρυθμιστική δράση και ματ αποτέλεσμα, που προστατεύουν χωρίς να επιβαρύνουν τους πόρους.

    Η επιλογή ανάμεσα σε φυσικά και χημικά φίλτρα εξαρτάται επίσης από τις ανάγκες του καθενός. Τα φυσικά ή ανόργανα φίλτρα λειτουργούν σαν ένας μικροσκοπικός καθρέφτης που αντανακλά την ακτινοβολία και είναι η πρώτη μας επιλογή για τα ευαίσθητα ή παιδικά δέρματα. Από την άλλη, τα χημικά φίλτρα απορροφούν την ενέργεια του ήλιου και τη μετατρέπουν σε θερμότητα, προσφέροντας πλέον εξαιρετικά λεπτόρρευστες υφές που τα καθιστούν ιδανικά για καθημερινή χρήση.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα κρίνεται τελικά στη σωστή εφαρμογή. Το συνηθέστερο λάθος είναι η χρήση ανεπαρκούς ποσότητας. Για να επιτύχουμε την αναγραφόμενη προστασία, χρειαζόμαστε περίπου ένα κουταλάκι του γλυκού μόνο για το πρόσωπο και τον λαιμό. Επιπλέον, η προστασία δεν είναι παντοτινή. Το αντηλιακό «κουράζεται» και η ισχύς του φθίνει, ειδικά αν ιδρώνουμε ή βρισκόμαστε σε εξωτερικό χώρο, γι’ αυτό και η ανανέωσή του κάθε δύο ώρες είναι ο χρυσός κανόνας.

    Πέρα από την αισθητική πλευρά, η αντηλιακή προστασία είναι η πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στον καρκίνο του δέρματος. Δεν πρέπει να ξεχνάμε περιοχές που συχνά παραμελούμε, όπως τα αυτιά, το πάνω μέρος των πελμάτων ή τα χείλη. Ο ήλιος είναι πηγή ζωής και ευεξίας, όμως η σχέση μας μαζί του πρέπει να διέπεται από μέτρο και επιστημονική γνώση. Υιοθετώντας την καθημερινή χρήση αντηλιακού, δεν φροντίζουμε απλώς την εικόνα μας, αλλά επενδύουμε ουσιαστικά στη μακροπρόθεσμη υγεία του δέρματός μας

  • Διατροφή και Φλεγμονές: Τι πραγματικά γνωρίζουμε


    Διατροφή και Φλεγμονές: Τι πραγματικά γνωρίζουμε


    Ευμένης Καραφυλλίδης,

    
Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος Παν/μίου Leeds M., Αγγλία, Παν/μίου Columbia, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ,

    Διευθυντής Διαιτολογικού Τμήματος Metropolitan General,

    Επιστημονικός Σύμβουλος Διατροφής Νοσοκομείου Μητέρα

    
www.karafillides.gr

    Τα τελευταία χρόνια γίνεται ολοένα και συχνότερα λόγος για «φλεγμονώδεις» και «αντιφλεγμονώδεις» δίαιτες. Ωστόσο, γύρω από αυτούς τους όρους υπάρχει σημαντική σύγχυση και παραπληροφόρηση. Πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν τι ακριβώς είναι η φλεγμονή, γιατί σχετίζεται με την υγεία μας και ποιος είναι πραγματικά ο ρόλος της διατροφής σε αυτήν τη διαδικασία. Παράλληλα, έχουν δημιουργηθεί αρκετοί μύθοι σχετικά με το ποια τρόφιμα προκαλούν ή μειώνουν τη φλεγμονή.

    Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται τα βασικά επιστημονικά δεδομένα που χρειάζεται να γνωρίζει κανείς για τη σχέση μεταξύ διατροφής και φλεγμονής.

Τι είναι η φλεγμονή
Η φλεγμονή αποτελεί μια φυσιολογική αμυντική αντίδραση του οργανισμού όταν αυτός εκτίθεται σε κάποιον επιβλαβή παράγοντα. Όταν, για παράδειγμα, συμβεί ένας τραυματισμός ή μια λοίμωξη, ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα προκειμένου να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο, να απομακρύνει τους κατεστραμμένους ιστούς και να προωθήσει τη διαδικασία επούλωσης. Αυτή η μορφή φλεγμονής ονομάζεται οξεία φλεγμονή και αποτελεί απαραίτητο μηχανισμό προστασίας του οργανισμού.
Αντίθετα, η χρόνια ή συστηματική φλεγμονή εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα παραμένει σε συνεχή ενεργοποίηση για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σε αυτή την περίπτωση, αντί να προστατεύει τον οργανισμό, μπορεί να συμβάλει στην καταστροφή ιστών και στην ανάπτυξη διαφόρων χρόνιων νοσημάτων.

    

Παράγοντες που φαίνεται να συμβάλλουν στη χρόνια φλεγμονή είναι:


    ✤ η ανθυγιεινή διατροφή

    ✤ η έλλειψη φυσικής δραστηριότητας

    ✤ το χρόνιο και μη διαχειρίσιμο άγχος

    ✤ η ανεπαρκής ή κακής ποιότητας ύπνος

    ✤ ορισμένοι περιβαλλοντικοί παράγοντες

    Η χρόνια φλεγμονή έχει συνδεθεί με την εμφάνιση πολλών παθήσεων, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και ορισμένες μορφές καρκίνου. Μάλιστα, μελέτες δείχνουν ότι η μείωση των επιπέδων φλεγμονής μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων, όπως έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ακόμη και όταν η χοληστερόλη του αίματος δεν βρίσκεται στα ιδανικά επίπεδα.

    

Ο ρόλος της διατροφής

    Η υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής αποτελεί βασικό παράγοντα πρόληψης και αντιμετώπισης της χρόνιας φλεγμονής. Η διατροφή παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο, καθώς αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι ένα διατροφικό πρότυπο πλούσιο σε τρόφιμα με αντιφλεγμονώδη δράση μπορεί:

    ✤ να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων

    ✤ να υποστηρίξει την υγεία του εντέρου

    ✤ να συμβάλει στη σωστή λειτουργία του εγκεφάλου

    ✤ να επιβραδύνει τη γήρανση του δέρματος

    Ο όρος «αντιφλεγμονώδης διατροφή» δεν αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο ή αυστηρό διατροφικό πρόγραμμα. Ωστόσο, η παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή θεωρείται ένα από τα καλύτερα παραδείγματα διατροφικού προτύπου με αντιφλεγμονώδη χαρακτηριστικά, καθώς υποστηρίζεται από πληθώρα επιστημονικών δεδομένων.

    Τρόφιμα που αξίζει να
 καταναλώνουμε 
συχνότερα 


    Λιπαρά ψάρια και καλά λιπαρά
Τα λιπαρά ψάρια αποτελούν εξαιρετική πηγή ω-3 λιπαρών οξέων, τα οποία έχουν αποδειχθεί ότι συμβάλλουν στη μείωση της φλεγμονής.

    Καλές επιλογές αποτελούν:


    ✤ οι σαρδέλες

    ✤ το σκουμπρί

    ✤ οι αντσούγιες

    ✤ η πέστροφα

    Συνιστάται η κατανάλωση ψαριού τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα. Σε περιπτώσεις όπου η κατανάλωση ψαριού είναι περιορισμένη, μπορεί να εξεταστεί η λήψη συμπληρώματος ιχθυελαίου, κατόπιν σύστασης επαγγελματία υγείας. 
Παράλληλα, τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι παρέχουν μονοακόρεστα λιπαρά και αντιοξειδωτικές ουσίες που σχετίζονται με αντιφλεγμονώδη δράση. Ιδιαίτερα οι ξηροί καρποί, όπως τα καρύδια και τα αμύγδαλα, έχουν συσχετιστεί σε πολλές μελέτες με βελτιωμένους δείκτες φλεγμονής.

Φρούτα και λαχανικά
Τα φρούτα και τα μη αμυλώδη λαχανικά αποτελούν βασική πηγή φυτικών ινών, αντιοξειδωτικών και φυτοθρεπτικών συστατικών. Ένας πρακτικός κανόνας είναι το μισό πιάτο κάθε κύριου γεύματος να αποτελείται από λαχανικά.

    Ιδιαίτερα ωφέλιμα θεωρούνται

    :
✤ τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, λάχανο, σέσκουλο)

    ✤ τα σταυρανθή λαχανικά (μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών, κουνουπίδι)

    ✤ το σκόρδο και το κρεμμύδι

    Από την πλευρά των φρούτων, τα μούρα, τα κεράσια και τα πορτοκάλια φαίνεται να παρουσιάζουν ιδιαίτερα ισχυρή αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση.
Όσπρια και δημητριακά 
ολικής άλεσης
Τα όσπρια, όπως τα φασόλια, οι φακές και τα ρεβύθια, αποτελούν πολύτιμη πηγή φυτικών ινών, φυτικής πρωτεΐνης και μαγνησίου — ενός μετάλλου που φαίνεται να συμβάλλει στη μείωση των φλεγμονωδών διεργασιών.

    Παράλληλα, προτιμώνται 
δημητριακά όπως:

    ✤ η βρώμη

    ✤ η κινόα

    ✤ το καστανό ρύζι

    Σε αντίθεση με ορισμένους διατροφικούς ισχυρισμούς που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, η επιστημονική βιβλιογραφία δεν υποστηρίζει ότι τα όσπρια ή τα τρόφιμα ολικής άλεσης αυξάνουν τη φλεγμονή στον γενικό πληθυσμό.

    Τρόφιμα που καλό είναι να περιορίζονται

    Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων σιτηρών, όπως προϊόντα από λευκό αλεύρι και αναψυκτικά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, μπορεί να οδηγήσει σε αυξήσεις του σακχάρου στο αίμα και να προάγει φλεγμονώδεις διεργασίες.

    Επιπλέον, η υψηλή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών — που βρίσκονται κυρίως σε λιπαρά ζωικά προϊόντα, φοινικέλαιο και έλαιο καρύδας — καθώς και η συχνή κατανάλωση τηγανητών τροφίμων, τα οποία περιέχουν υψηλά επίπεδα τελικών προϊόντων προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (AGEs), μπορεί να επιβαρύνουν τη φλεγμονώδη κατάσταση του οργανισμού.

Ο ρόλος του τρόπου ζωής
Η διατροφή από μόνη της δεν μπορεί να αντισταθμίσει έναν τρόπο ζωής που χαρακτηρίζεται από έντονο άγχος και έλλειψη ύπνου.

    Η τακτική φυσική δραστηριότητα έχει αποδειχθεί ότι:


    ✤ μειώνει τους δείκτες φλεγμονής

    ✤ ενισχύει την αντιοξειδωτική άμυνα του οργανισμού

    ✤ βοηθά στη διαχείριση του στρες

    ✤ βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου

    Η υιοθέτηση ενός ισορροπημένου τρόπου ζωής αποτελεί συνεπώς αναπόσπαστο μέρος της διαχείρισης της φλεγμονής.


    Μύθοι γύρω 
από τα 
«φλεγμονώδη» τρόφιμα

    Συχνά στο στόχαστρο έχουν βρεθεί λαχανικά όπως η ντομάτα, η μελιτζάνα, οι πιπεριές και οι πατάτες. Η ανησυχία αυτή σχετίζεται με την παρουσία ορισμένων ουσιών που ονομάζονται αλκαλοειδή. Αν και τα αλκαλοειδή μπορεί να είναι τοξικά σε πολύ μεγάλες ποσότητες, οι ποσότητες που καταναλώνονται συνήθως μέσω της διατροφής είναι απολύτως ασφαλείς. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να συνδέουν αυτά τα τρόφιμα με την εμφάνιση χρόνιας φλεγμονής. Αντίθετα, αποτελούν βασικά συστατικά της Μεσογειακής Διατροφής. Η ντομάτα, για παράδειγμα, είναι πλούσια σε λυκοπένιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό φυτοθρεπτικό συστατικό.
Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση όπου κάποιος παρουσιάζει πραγματική αλλεργία, δυσανεξία ή ευαισθησία σε ένα συγκεκριμένο τρόφιμο.

    Σε αυτή την περίπτωση το συγκεκριμένο τρόφιμο μπορεί να προκαλεί φλεγμονώδη αντίδραση στον συγκεκριμένο οργανισμό. Το ίδιο ισχύει και για τρόφιμα όπως η γλουτένη ή τα γαλακτοκομικά, τα οποία συχνά κατηγορούνται γενικά για πρόκληση φλεγμονής χωρίς να υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία για τον γενικό πληθυσμό.

Χωρίς υπερβολές
Παρότι η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφίμων μπορεί να συμβάλλει στη φλεγμονή, η περιστασιακή κατανάλωση ενός γλυκού — όπως ένα κομμάτι κέικ ή τούρτας — δεν αποτελεί απειλή για την υγεία. Οι υπερβολικά αυστηρές δίαιτες που αποκλείουν πλήρως ομάδες τροφίμων ή επιβάλλουν απόλυτες απαγορεύσεις μπορεί να οδηγήσουν όχι μόνο σε διατροφικούς περιορισμούς αλλά και σε προβληματικές σχέσεις με το φαγητό.

    Η ισορροπία και η ποικιλία αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά μιας υγιεινής διατροφής.
Η σημασία της αξιόπιστης 
ενημέρωσης
Τόσο οι ασθενείς όσο και οι επαγγελματίες υγείας εκτίθενται καθημερινά σε μεγάλο όγκο πληροφοριών σχετικά με τη διατροφή. Ωστόσο, πολλές από αυτές βασίζονται σε ανεπίσημα δεδομένα ή σε μεμονωμένες μελέτες που δεν επαρκούν για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Καθώς η επιστήμη εξελίσσεται, τα δεδομένα ανανεώνονται και βελτιώνονται. Παράλληλα, η εύκολη πρόσβαση στο διαδίκτυο έχει ως αποτέλεσμα την ταυτόχρονη παρουσία παλαιότερων και νεότερων πληροφοριών, οι οποίες συχνά μπορεί να είναι αντικρουόμενες.
Για τον λόγο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι πληροφορίες να αναζητούνται από αξιόπιστες πηγές και επιστημονικά τεκμηριωμένες κατευθυντήριες οδηγίες. Μία μεμονωμένη μελέτη ή ένα δημοσίευμα στον Τύπο δεν αρκεί για να καθορίσει τις συστάσεις γύρω από ένα υγιεινό διατροφικό πρότυπο. 
Η κριτική αξιολόγηση της πληροφορίας αποτελεί πλέον απαραίτητη δεξιότητα σε μια εποχή όπου η γνώση είναι διαθέσιμη παντού.

  • Οι βιταμίνες που χρειάζεται ο οργανισμός μας τώρα

    Οι βιταμίνες που χρειάζεται ο οργανισμός μας τώρα

    Αλιόνα Στράτουλατ, 
Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

    alionas_nutrifacts
aliona_s@hotmail.com


    Η άνοιξη είναι η εποχή της ανανέωσης. Οι μέρες μεγαλώνουν, η διάθεση αλλάζει και το σώμα μας αρχίζει σιγά σιγά να ξυπνά μετά τον χειμώνα. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι αυτή την περίοδο νιώθουν κόπωση, χαμηλή ενέργεια ή έλλειψη διάθεσης. Αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό, καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται σε μια νέα εποχή.
Η σωστή διατροφή και η επαρκής πρόσληψη βιταμινών μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά ώστε να αποκτήσουμε ξανά ενέργεια και ευεξία.

    Η βιταμίνη C είναι μία από τις πιο σημαντικές αυτή την περίοδο. Συμβάλλει στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού και βοηθά τον οργανισμό να αντιμετωπίσει την κόπωση. Θα τη βρούμε σε τρόφιμα όπως τα ακτινίδια, τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια, οι φράουλες, οι πιπεριές και το μπρόκολο.
Μετά τους χειμερινούς μήνες, ιδιαίτερη σημασία έχει και η βιταμίνη D. Η μειωμένη έκθεση στον ήλιο τον χειμώνα μπορεί να έχει επηρεάσει τα επίπεδά της, γι’ αυτό είναι σημαντικό να αυξήσουμε σταδιακά την έκθεσή μας στον ήλιο. Παράλληλα, τρόφιμα όπως τα λιπαρά ψάρια μπορούν να συμβάλουν στην πρόσληψή της. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά όταν υπάρχουν χαμηλά επίπεδα, μπορεί να χρειαστεί και η λήψη συμπληρώματος, πάντα σε συνεννόηση με επαγγελματία υγείας.
Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β παίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγή ενέργειας. Βοηθούν τον οργανισμό να αξιοποιεί τα θρεπτικά συστατικά των τροφών και συμβάλλουν στη μείωση της κούρασης. Τις βρίσκουμε σε τρόφιμα όπως τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα αυγά και οι ξηροί καρποί.

    Η βιταμίνη Α είναι σημαντική για την υγεία του δέρματος και την καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού. Πηγές της είναι τα καρότα, το σπανάκι και γενικά τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
Επίσης, η βιταμίνη Ε, γνωστή για την αντιοξειδωτική της δράση, βοηθά στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες. Μπορούμε να τη λάβουμε μέσα από τρόφιμα όπως το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι.
Εκτός από τις βιταμίνες, σημαντικό ρόλο παίζουν και ορισμένα μέταλλα, όπως ο ψευδάργυρος.

    Συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και βοηθά τον οργανισμό να ανταποκρίνεται καλύτερα στις αλλαγές της εποχής. Τροφές πλούσιες σε ψευδάργυρο είναι τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, τα θαλασσινά και οι σπόροι.
Το σημαντικότερο, όμως, δεν είναι να εστιάζουμε σε μεμονωμένες βιταμίνες, αλλά στη συνολική εικόνα της διατροφής μας. Μια ισορροπημένη διατροφή, με ποικιλία τροφίμων, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, καλής ποιότητας λιπαρά όπως το ελαιόλαδο και επαρκή πρωτεΐνη, μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού.
Η άνοιξη είναι η ιδανική περίοδος για να κάνουμε μια νέα αρχή και να φροντίσουμε τον εαυτό μας μέσα από μικρές, καθημερινές επιλογές που κάνουν τη διαφορά.
Φροντίζοντας τη διατροφή μας, φροντίζουμε ουσιαστικά την ενέργεια, την υγεία και την καθημερινότητά μας.

  • Το ιδανικό πρωινό για ενέργεια ξεκινά από το έντερο

    Το ιδανικό πρωινό για ενέργεια ξεκινά από το έντερο

    Χαρά Παρωτίδη, 
Κλινική Διαιτολόγος-Διατροφολόγος,
    Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, 
Τεχνολόγος Τροφίμων
    
healthyproject.gr

    Το πρωινό αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά γεύματα της ημέρας, όχι μόνο για την ενέργεια που προσφέρει, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει το εντερικό μικροβίωμα. Το έντερο φιλοξενεί τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς που συμμετέχουν στη ρύθμιση του μεταβολισμού, του ανοσοποιητικού και της επικοινωνίας εντέρου–εγκεφάλου, επηρεάζοντας τη διάθεση, τη συγκέντρωση και τα επίπεδα ενέργειας.

    Ένα ισορροπημένο μικροβίωμα συνδέεται με σταθερά επίπεδα γλυκόζης, καλύτερη μεταβολική λειτουργία και μειωμένη φλεγμονή. Αντίθετα, πρωινά πλούσια σε ζάχαρη και επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να προκαλέσουν απότομες αυξομειώσεις της γλυκόζης και αίσθημα κόπωσης. Τα τρόφιμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη υποστηρίζουν πιο ομαλή απορρόφηση της γλυκόζης και σταθερή ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας.

    Κεντρικό ρόλο διαδραματίζουν οι φυτικές ίνες, ιδιαίτερα οι διαλυτές, που λειτουργούν ως πρεβιοτικά για τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου. Οι φυτικές ίνες, ιδιαίτερα οι διαλυτές, λειτουργούν ως πρεβιοτικά, δηλαδή «τροφή» για τα ωφέλιμα βακτήρια, προάγοντας την παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου (SCFAs) που βελτιώνουν τον μεταβολισμό και την ενεργειακή ισορροπία. Τρόφιμα όπως η βρώμη, τα μήλα, τα αχλάδια, τα μούρα, οι σπόροι chia, ο λιναρόσπορος, το μπρόκολο, τα καρότα, το σπανάκι, το ακτινίδιο και οι ξηροί καρποί αποτελούν καλές πηγές φυτικών ινών χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη.

    Προβιοτικά τρόφιμα, όπως το ελληνικό γιαούρτι, το φυτικό γιαούρτι σόγιας ή το κεφίρ, εμπλουτίζουν το έντερο με ωφέλιμους μικροοργανισμούς και ενισχύουν τη μικροβιακή ισορροπία. Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης από αυγά, γιαούρτι, σπόρους ή ξηρούς καρπούς συμβάλλει στον κορεσμό και στη σταθεροποίηση του σακχάρου, ενώ τα καλά λιπαρά, όπως αυτά από αβοκάντο και καρύδια, υποστηρίζουν τη γνωστική λειτουργία και την ενεργειακή σταθερότητα.

    Η αποφυγή τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη, όπως επεξεργασμένα δημητριακά ή γλυκά με ζάχαρη, είναι σημαντική για να αποφευχθεί η απότομη πτώση ενέργειας και η διατάραξη της μικροβιακής ισορροπίας.

    Ενδεικτικές επιλογές 
πρωινού


    ✤Βρώμη με ελληνικό γιαούρτι, μούρα, λιναρόσπορο και καρύδια

    ✤Χυλός βρώμης με φυτικό γιαούρτι σόγιας, μήλο, κανέλα και σπόρους chia

    ✤Προζυμένιο ψωμί ολικής άλεσης με σπιτικό χούμους, φέτες αγγουριού και ντομάτα

    ✤ Τοστ με προζυμένιο ψωμί ολικής άλεσης, αυγό, αβοκάντο, ντομάτα και ξινολάχανο τουρσί
Συνολικά, ένα πρωινό που συνδυάζει φυτικές ίνες, τρόφιμα χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, πρωτεΐνη και ποιοτικά λιπαρά μπορεί να υποστηρίξει τη μεταβολική υγεία, να συμβάλει στη σταθερή παροχή ενέργειας και να ενισχύσει τη λειτουργία του εντερικού μικροβιώματος.

  • Δυσανεξία 
σε γλουτένη 
και λακτόζη

    Δυσανεξία 
σε γλουτένη 
και λακτόζη

    Σοφία Παπαγιάννη, 
Φαρμακοποιός

    Αποτελούν διαταραχές στο πεπτικό μας σύστημα με επιπτώσεις και δυσκολία που αφορά στην πέψη συστατικών που περιέχουν: 
α) γλουτένη (περιλαμβάνεται στο ενδόσπερμα του σιταριού, της βρώμης, της σίκαλης, του κριθαριού).

    Η δυσανεξία στη γλουτένη (πρωτεΐνη με κύριες ομάδες τις προλαμίνες και τις γλουτενίνες, κατηγοριοποιείται σε: 


    ✤ απλή ευαισθησία στη γλουτένη

    ✤ αλλεργία στο σιτάρι

    ✤ κοιλιοκάκη: γενετική αυτοάνοση διαταραχή κατά την οποία ο οργανισμός επιτίθεται με αντισώματα στο λεπτό έντερο με αποτέλεσμα πρόκληση βλαβών στο επιθήλιο του εντέρου, οι οποίες εκτός από τις φλεγμονές διαταράσσουν την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από το έντερο.

    β) λακτόζη (περιέχεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα)

    Οι επιπτώσεις και στις δύο περιπτώσεις της δυσανεξίας που αναφέραμε έχουν παρόμοια συμπτώματα όπως φούσκωμα, αέρια, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, πόνους και κράμπες στην κοιλιά.

    Όταν διαπιστωθεί και διαγνωστεί η δυσανεξία, η «εύκολη» λύση που εφαρμόστηκε τα πρώτα χρόνια εντοπισμού της δυσανεξίας (στο τέλος της δεκαετίας του 1960) ήταν ο παντελής αποκλεισμός από τη διατροφή των δημητριακών που αναφέραμε καθώς και των γαλακτοκομικών στην περίπτωση της λακτόζης. Ο αποκλεισμός των δύο αυτών κατηγοριών δεν είναι λύση, με δεδομένο ότι τα τρόφιμα αυτά περιέχουν θρεπτικά συστατικά τα οποία είναι απαραίτητα και ωφέλιμα για τον οργανισμό.

    Ο παντελής αποκλεισμός μπορεί να εφαρμοστεί για περιορισμένο διάστημα ώστε να διαπιστωθεί μαζί με άλλες μεθόδους που θα εφαρμόσει ο γιατρός η διάγνωση. Δεν αποτελεί όπως λύση εφόρου ζωής ο αποκλεισμός ο οποίος είναι επιβάρυνση για τους ασθενείς χωρίς συχνά να επουλώνει σίγουρα τις βλάβες στον βλεννογόνο του εντέρου.

    Αρκετές στοχευμένες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί και οδηγούν σε λύσεις λήψης ειδικών ενζύμων από το στόμα που αποικοδομούν τη γλουτένη, θεραπείες με κυτοκίνες, καθώς επίσης και χρήση προβιοτικών και μικροθρεπτικών συστατικών. Στην περίπτωση δυσανεξίας στη λακτόζη χρησιμοποιούνται σκευάσματα μα λακτάση και στην περίπτωση δυσανεξίας στη γλουτένη σκευάσματα με πεπτικά ένζυμα. Αυτά δίνουν σήμερα ικανοποιητική διέξοδο σε άτομα με τις συγκεκριμένες ευαισθησίες ώστε να μπορούν να καταναλώνουν τόσο γαλακτοκομικά προϊόντα, όσο και δημητριακά χωρίς δυσάρεστες πεπτικές διαταραχές.

  • Η σημασία του σιδήρου στη διατροφή μας

    Η σημασία του σιδήρου στη διατροφή μας

    Ζαχαρούλα Δρακοπούλου,

    
Βιοχημικός-Βιοτεχνολόγος, Msc Μοριακής Ιατρικής & Κλινικής 
Διαιτολογίας – Διατροφής


    zadrakop@gmail.com


    Ο σίδηρος αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιχνοστοιχεία για την ανθρώπινη υγεία. Παίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά του οξυγόνου στο σώμα, στη λειτουργία των μυών, στην παραγωγή ενέργειας και στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Παρά τη σημασία του, η έλλειψη σιδήρου παραμένει μία από τις πιο συχνές διατροφικές ελλείψεις παγκοσμίως, επηρεάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους και συχνά περνώντας απαρατήρητη στα αρχικά της στάδια.

    Σύμπλεγμα Σιδήρου Πολυσακχαρίτη
    Η υψηλότερη δόση σιδήρου σε μια κάψουλα χωρίς παρενέργειες!!!

    
Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο σίδηρος;


    Ο σίδηρος αποτελεί βασικό συστατικό της αιμοσφαιρίνης, της πρωτεΐνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων που μεταφέρει οξυγόνο από τους πνεύμονες σε όλους τους ιστούς του σώματος. Συμμετέχει επίσης στη μυοσφαιρίνη των μυών, σε πολλά μεταβολικά ένζυμα και στη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου.
Όταν τα επίπεδα σιδήρου είναι χαμηλά, ο οργανισμός δεν μπορεί να μεταφέρει επαρκώς οξυγόνο στους ιστούς. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα όπως , ωχρότητα, κόπωση, αδυναμία και μειωμένη συγκέντρωση. Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί σιδηροπενική αναιμία, μια κατάσταση που επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα και τη γενικότερη υγεία.

    Ποιοι έχουν αυξημένες ανάγκες σε σίδηρο


    Όλοι χρειαζόμαστε σίδηρο, ορισμένες ομάδες του πληθυσμού, όμως, έχουν σημαντικά αυξημένες ανάγκες:

    ✤ γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, λόγω της απώλειας αίματος κατά την έμμηνο ρύση

    ✤ έγκυες γυναίκες, για τη φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου και του πλακούντα

    ✤ βρέφη, παιδιά και έφηβοι, εξαιτίας της ταχείας ανάπτυξης

    ✤ αθλητές, ιδιαίτερα όσοι ασχολούνται με αθλήματα αντοχής

    ✤ άτομα που ακολουθούν χορτοφαγική ή vegan διατροφή

    ✤ άτομα με αυξημένες απώλειες αίματος ή ορισμένες παθήσεις του γαστρεντερικού

    Γιατί συχνά η διατροφή δεν επαρκεί

    Ο σίδηρος υπάρχει σε δύο βασικές μορφές στις τροφές. Ο αιμικός σίδηρος βρίσκεται κυρίως σε ζωικές τροφές, όπως το κόκκινο κρέας, και απορροφάται πιο αποτελεσματικά από τον οργανισμό. Ο μη αιμικός σίδηρος βρίσκεται σε φυτικές τροφές όπως όσπρια, δημητριακά και πράσινα φυλλώδη λαχανικά και απορροφάται σε μικρότερο ποσοστό.
Η απορρόφηση του σιδήρου μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες. Για παράδειγμα, το ασβέστιο, οι πολυφαινόλες του καφέ και του τσαγιού, καθώς και ορισμένες ουσίες που περιέχονται στα δημητριακά μπορούν να μειώσουν σημαντικά τη βιοδιαθεσιμότητά του. Έτσι, όταν οι ανάγκες είναι αυξημένες, η διατροφή από μόνη της συχνά δεν επαρκεί για να καλύψει τις απαιτήσεις του οργανισμού. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι επαγγελματίες υγείας προτείνουν τη λήψη συμπληρωμάτων σιδήρου.

    Τα συνήθη προβλήματα 
με τα συμπληρώματα σιδήρου


    Παρότι τα συμπληρώματα σιδήρου αποτελούν αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης της έλλειψης, πολλές φορές συνοδεύονται από ανεπιθύμητες ενέργειες που δυσκολεύουν τη συστηματική χρήση τους. Τα πιο συχνά προβλήματα είναι γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όπως δυσκοιλιότητα, ναυτία, στομαχικός πόνος, φούσκωμα ή αίσθημα βάρους στο στομάχι. Επιπλέον, τα περισσότερα συμπληρώματα σιδήρου πρέπει να λαμβάνονται με άδειο στομάχι και μακριά από ορισμένες τροφές ή ροφήματα που μπορούν να μειώσουν την απορρόφησή του. Οι περιορισμοί αυτοί συχνά δυσκολεύουν τη σταθερή λήψη τους στην καθημερινότητα.

    Οι νέες μορφές σιδήρου


    Τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί νέες, εξελιγμένες μορφές σιδήρου που έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσουν τους περιορισμούς των παραδοσιακών συμπληρωμάτων. Οι μορφές αυτές παρουσιάζουν υψηλότερη βιοδιαθεσιμότητα, δηλαδή καλύτερη απορρόφηση από τον οργανισμό, ενώ ταυτόχρονα εμφανίζουν πολύ καλύτερη γαστρεντερική ανοχή.
Ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα είναι ότι μπορούν να λαμβάνονται χωρίς αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς και συχνά ακόμη και μαζί με το φαγητό. Έτσι, εντάσσονται πολύ πιο εύκολα στην καθημερινότητα των ανθρώπων που χρειάζονται συμπληρωματική πρόσληψη σιδήρου.

    Συμπερασματικά

    Ο σίδηρος είναι ένα θρεπτικό συστατικό ζωτικής σημασίας για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού και τη διατήρηση της ενέργειας. Είναι σημαντικό, λοιπόν, να ακολουθείται μια ισορροπημένη διατροφή που να περιλαμβάνει ποικίλες πηγές σιδήρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, ιδιαίτερα όταν οι ανάγκες του οργανισμού είναι αυξημένες, η λήψη κατάλληλων συμπληρωμάτων σιδήρου μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην κάλυψη των αναγκών.

  • ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ: Το πλην στη διατροφή που λειτουργεί θετικά

    ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ: Το πλην στη διατροφή που λειτουργεί θετικά

    Αριστέα Γαζούλη,

    Χημικός – Διαιτολόγος, Msc Διατροφή & Μεταβολισμός,
    Υποψήφια Διδάκτωρ της Ιατρικής του ΕΚΠΑ,
    
co-metabolism.gr

    Οι περίοδοι νηστείας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής πολλών ανθρώπων και λειτουργεί ως το μέσο σύνδεσης τους με την παράδοση. Παρόλο που απέχουν βασικές ομάδες τροφίμων όπως είναι το κρέας, τα γαλακτοκομικά και τα αυγά, η νηστεία μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη όταν γίνονται οι σωστοί συνδυασμοί τροφών και παρέχεται ποικιλία. 
Το πρώτο βασικό συστατικό που χρήζει προσοχής είναι η πρωτεΐνη, η οποία συχνά υποτιμάται. Με σκοπό να καλυφθούν οι πρωτεϊνικές ανάγκες, οι ζωικές πηγές αναπληρώνονται από φυτικές.

    Σε αυτές περιλαμβάνονται τα όσπρια, τα θαλασσινά, τα μανιτάρια, τα φυτικά γαλακτοκομικά προϊόντα, τα προϊόντα σόγιας, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι και η κινόα. Η πρωτεΐνη των οσπρίων μπορεί να μετατραπεί σε υψηλής βιολογικής αξίας, αντίστοιχη του κρέατος, όταν συνδυαστεί με κάποιο δημητριακό όπως το ρύζι. Μπορούμε λοιπόν να επιλέξουμε φακόρυζο, ρεβίθια με κριθαράκι ή μαυρομάτικα με ψωμί για να ολοκληρωθεί το γεύμα.

    Με την σειρά τους, τα θαλασσινά και η κινόα περιέχουν πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, συνεπώς από μόνα τους μπορούν να υποστηρίξουν πρωτεϊνικά ένα γεύμα. Η κινόα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συνοδευτικό σε κάποιο κυρίως γεύμα αντί για ρύζι ή ζυμαρικό αλλά και μέσα στις σαλάτες. Τόσο γεύση όσο και πρωτεϊνική αξία στο πιάτο μπορούν να προσφέρουν τα μανιτάρια και τα προϊόντα σόγιας. Μπορούμε να καταναλώσουμε τη σόγια με την μορφή κιμά, τυριού (τόφου) αλλά και σε γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι σόγιας). Μάλιστα, το γάλα σόγιας έχει την ίδια ποσότητα πρωτεΐνης με αυτήν του αγελαδινού γάλακτος και συνεπώς αποτελεί μια εξαιρετική εναλλακτική του.

    Το δεύτερο συστατικό που πρέπει να προσέξουμε είναι το ασβέστιο. Πολύτιμες πηγές αποτελούν οι ξηροί καρποί, κυρίως τα αμύγδαλα, τα αλείμματα καρπών, κυρίως το ταχίνι, οι σπόροι και τα εμπλουτισμένα φυτικά γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το γάλα ή το γιαούρτι αμυγδάλου, καρύδας, βρώμης, ρυζιού κ.α. Εντάσσοντάς τα στα πρωινά και ενδιάμεσα γεύματα, αυξάνουμε την ημερήσια πρόσληψη του ασβεστίου ενώ παράλληλα λαμβάνουμε και την πολύτιμη πρωτεΐνη τους.

    Σημαντικές φυτικές πηγές ασβεστίου αποτελούν επίσης τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (μπρόκολο, λάχανο) καθώς και τα προϊόντα σόγιας.
Ένα εξίσου μεγάλο ζήτημα στην νηστεία είναι η επαρκής πρόσληψη σιδήρου. Ο σίδηρος που βρίσκεται στα ζωικής προέλευσης τρόφιμα απορροφάται πολύ καλύτερα από το σώμα, σε σχέση με τον σίδηρο φυτικής προέλευσης. Για την ενίσχυση της απορρόφησής του, προσθέτουμε τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C όπως το λεμόνι, οι πιπεριές, η ντομάτα και το πορτοκάλι καθώς και το ξύδι.

    Επιπλέον, αποφεύγουμε 2 ώρες πριν και μετά το γεύμα την κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων λόγω ασβεστίου και ροφημάτων που περιέχουν τανίνες και καφεΐνη, καθώς μειώνουν την απορρόφηση του σιδήρου.

    Συμπερασματικά, πολύ καλά σχεδιασμένες νηστίσιμες διατροφές μπορούν να είναι επαρκείς και ολοκληρωμένες.Υπάρχουν βέβαια ειδικές ομάδες πληθυσμού όπως είναι οι αθλητές υψηλού επιπέδου, οι εγκυμονούσες και θηλάζουσες, οι έφηβοι, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη και τα άτομα με οστεοπόρωση των οποίων οι ανάγκες είναι διαφορετικές από αυτές του γενικού πληθυσμού και καλό θα ήταν να απευθύνουν σε έναν ειδικό για την διαμόρφωση του νηστίσιμου πλάνου τους. 
Θυμηθείτε: η νηστεία είναι εφικτή, αρκεί να διαμορφώνεται σωστά!

  • Η αξία του εμβολιασμού στην πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων

    Η αξία του εμβολιασμού στην πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων

    Παρασκευή Κατσαούνου,
    
Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α.,
    Μονάδα Πνευμονολογίας και Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α΄ΚΕΘ ΓΝΑ Ευαγγελισμός,
    Μέλος ΔΣ Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας
    
katsaounou.com


    Tα εμβόλια αποτέλεσαν μετά το πόσιμο νερό, το μεγαλύτερο επίτευγμα της δημόσιας υγείας. Οι άνθρωποι μπορούν να έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής, προστατευμένοι από σοβαρά λοιμώδη νοσήματα, τα οποία μπορούν να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού. 
Ιδιαίτερη ανάγκη έχουν οι ηλικιωμένοι, καθώς γερνώντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα αδυνατίζει και ανεπαρκεί να μας προστατεύσει, καθώς και οι ασθενείς με συνοσηρότητες όπως τα καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα, ο σακχαρώδης διαβήτης και η ανοσοανεπάρκεια.

    Σημαντικό είναι να γνωρίζουμε ότι το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα ευπάθειας στις λοιμώξεις, επηρεάζοντας αρνητικά τόσο την φυσική όσο και την επίκτητη ανοσία. Ενώ οι επιδράσεις στην φυσική ανοσία υποχωρούν σχετικά γρήγορα μετά τη διακοπή του καπνίσματος, οι επιδράσεις στην επίκτητη διατηρούνται επί σειρά ετών λόγω επιγενετικών αλλαγών στο DNA, που καταγράφονται στο γονιδίωμα και επηρεάζουν τη λειτουργία των κυττάρων της ανοσίας. Αυτό εξηγεί εν μέρει την «ευαισθησία» των πρώην καπνιστών σε λοιμώξεις. 
Οι ενήλικες μπορούν να εμβολιαστούν για προστασία από πέντε είδη λοιμώξεων του αναπνευστικού: του πνευμονιόκοκκου, της γρίπης, του κορωνοϊού, του κοκκύτη και του RSV.

    Ο πνευμονιόκοκκος είναι μικροοργανισμός, διαθέτει μια εξωτερική πολυσακχαριδική κάψα που προσδιορίζει τον ορότυπο και λειτουργεί ως λοιμογονικός παράγοντας. Αποτελεί αποκλειστικό παθογόνο του ανθρώπου, που αποικίζει το ρινοφάρυγγα. Έχουν ταυτοποιηθεί περίπου100 ορότυποι του S. Pneumonia. Όλοι οι ορότυποι δεν είναι το ίδιο παθογόνοι, με 31 να αποτελούν αυτούς που μας απασχολούν λόγω της νοσηρότητας και της θνητότητας που προκαλούν.

    H πνευμονιοκοκκική νόσος μπορεί αδρά να διακριθεί σε διεισδυτική (μηνιγγίτιδα, βακτηριαιμία) και μη-διεισδυτική νόσο (ωτίτιδα, πνευμονία). Η αναγκαιότητα του εμβολιασμού έναντι του πνευμονιόκοκκου αυξάνει λόγω της σημαντικής αντίστασης στα αντιβιοτικά που παρουσιάζει ο πνευμονιόκοκκος ιδιαίτερα στη χώρα μας, λόγω της αλόγιστης χρήσης των αντιβιοτικών.
Επιπρόσθετα, ο πνευμονιόκοκκος είναι το συχνότερα απομονούμενο παθογόνο σε βακτηριακές συλλοιμώξεις ασθενών με γρίπη.

    Το εμβολιαστικό σχήμα που αφορά τον αντιπνευμονιοκοκκικό εμβολιασμό ενισχύεται και απλοποιείται με τη διάθεση του νεότερου συζευγμένου 20δύναμου (PCV20) εμβολίου. Έτσι το PCV20 μπορεί να χορηγηθεί εφ’ άπαξ, αντί του παλιότερου εμβολιαστικού σχήματος που απαιτούσε διπλό εμβολιασμό, με το δεκατριδύναμο PCV13 και το 23δύναμο πολυσακχαριδικό εμβόλιο (PPSV23), αναιρώντας τα βασικά μειονεκτήματα του PPSV23, όπως η προοδευτική ελάττωση του τίτλου των αντισωμάτων μετά τον εμβολιασμό – γεγονός που επιβάλλει την επανάληψη του συγκεκριμένου εμβολίου μετά την πάροδο πενταετίας – και η έλλειψη σημαντικού οφέλους κάλυψης έπειτα από δύο εμβολιασμούς.

    Επιπρόσθετα μία μόνο δόση συζευγμένου αποτελεσματικού εμβολίου PCV μπορεί να είναι ευκολότερη στην εφαρμογή και βοηθά στην αποφυγή θεμάτων που σχετίζονται με τον διαδοχικό εμβολιασμό.
Καθώς με τη πάροδο των χρόνων, ο πληθυσμός εμβολιάζεται, συμβαίνει το φαινόμενο της αντικατάστασης οροτύπων (serotype replacement), δηλαδή ορότυποι που δεν περιλαμβάνονται σε ένα εμβόλιο μπορεί να αυξάνονται σε συχνότητα, φαίνεται ότι μπορεί να ενισχυθεί ο εμβολιασμός έναντι του πνευμονιόκοκκου και με άλλα εμβόλια.
Οι πνευμονολόγοι, ως λοιμωξιολόγοι του αναπνευστικού, πρέπει να υιοθετήσουν στην καθημερινή τους πρακτική τον εμβολιασμό και να εισαγάγουν έγκαιρα σε όλους τους ασθενείς με αναπνευστικές παθήσεις και τους καπνιστές τον εμβολιασμό έναντι του πνευμονιόκοκκου.

    Το ίδιο βέβαια ισχύει και για όλους τους ιατρούς που έχουν ασθενείς με συνοσηρότητες που οφείλουν να προστατέψουν. 
Αν και το ηλιακό όριο για τον εμβολιασμό ενηλίκων χωρίς συνοσηρότητες είναι τα 65 έτη, φαίνεται ότι η νοσηρότητα και θνητότητα αυξάνεται σημαντικά ήδη από τα πενήντα έτη. Γι’ αυτό και στην Αμερική το ηλικιακό όριο έχει πέσει στα 50 έτη, γεγονός που πιστεύουμε -σαν Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία- ότι πρέπει να εφαρμοστεί και στη χώρα μας.

    Αν και ο εμβολιασμός έναντι του πνευμονιόκοκκου στη χώρα μας έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία, εξακολουθεί να είναι χαμηλός και να μην ξεπερνά το 25-30%. Η εμβολιαστική κάλυψη για ένα εμβόλιο ασφαλές και ιδιαίτερα αποτελεσματικό, οφείλει να αυξηθεί και να αποτελέσει προτεραιότητα των επαγγελματιών υγείας. 
Το εμβόλιο έναντι του πνευμονιόκοκκου μπορεί να συγχορηγηθεί με το εμβόλιο της γρίπης ή το εμβόλιο έναντι του κορωνοϊού (COVID-19). To βέλτιστο όμως είναι να προγραμματιστεί να γίνει σε περίοδο καλοκαιρινή μακριά από λοιμώξεις και χορήγηση εποχιακών εμβολίων.
Καθώς η σύσταση από τον επαγγελματία υγείας είναι ο ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας για το αν ένας ασθενής θα εμβολιαστεί, όλοι οι ιατροί συνταγογραφήστε προγραμματισμένα το εμβόλιο έναντι του πνευμονιόκοκκου. Κι αν ο γιατρός σας το ξεχάσει, ο καθένας σας ας το ζητήσει στην πρώτη ευκαιρία, ως το μέγιστο δώρο προστασίας στα γενέθλιά σας.

  • Τι είναι 
το σύνδρομο ευερέθιστου 
εντέρου

    Τι είναι 
το σύνδρομο ευερέθιστου 
εντέρου

    Λάζαρος Βαρυτιμιάδης
    
Γαστρεντερολόγος – Επεμβατικός Ενδοσκόπος,
    Μετεκπαιδευθείς στην επεμβατική ενδοσκόπηση στο Queen Alexandra Hospital, Ηνωμένο Βασίλειο,
    Αναπληρωτής Διευθυντής Γαστρεντερολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Μητέρα

    gastroexpert.gr

    Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μία κοινή λειτουργική διαταραχή του γαστρεντερικού συστήματος που εκδηλώνεται με επίμονα και βασανιστικά συμπτώματα. Τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο αλλά συνήθως περιλαμβάνουν πόνο στην κοιλιά, αίσθημα πληρότητας και φουσκώματος και αλλαγές ή διαταραχές στις συνήθειες του εντέρου. Εκδηλώνεται με δυσκοιλιότητα (δυσκολία στην κένωση του εντέρου ή λιγότερες από 3 κενώσεις την εβδομάδα) ή διάρροια (συχνές ή πολύ υδαρείς κενώσεις και πιεστική ανάγκη για κένωση) ή και εναλλαγή δυσκοιλιότητας και διάρροιας. Είναι εξαιρετικά συχνό στις αναπτυγμένες χώρες, που επισκέπτονται τα εξωτερικά γαστρεντερολογικά ιατρεία πάσχουν από το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Ο ένας στους τρεις έχει εμφανίζει κάποια στιγμή συμπτώματα και ο ένας στους δέκα έχουν επισκεφθεί ιατρό για τα συμπτώματα. Είναι το ίδιο συχνό στους άνδρες και τις γυναίκες και αφορά όλες τις ηλικίες.

    Τα συμπτώματα
Τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο και στην πορεία του χρόνου. Όλοι οι ασθενείς όμως θα έχουν τουλάχιστον κάποια από τα παρακάτω:


    ✤ Κοιλιακός πόνος συνήθως σαν κολικός που μπορεί να εντοπίζεται οπουδήποτε στην κοιλιά αλλά συχνότερα στην αριστερή πλευρά. Συχνά δημιουργείται στον πάσχοντα η αίσθηση ότι εάν περάσει αέρια ή αδειάσει το έντερο θα ανακουφισθεί. Σε γυναίκες μπορεί να μοιάζει με πόνο περιόδου.

    ✤ Αίσθημα πληρότητας και “φουσκώματος” που κάνει ακόμη και τα ρούχα να φαίνονται στενά και μερικές φορές συνοδεύεται από έντονα γουργουρητά και αέρια. Μερικές φορές συνυπάρχει ναυτία και τάση για ρέψιμο.

    ✤ Αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου που μπορεί να εκδηλώνονται με δυσκοιλιότητα, διάρροια ή εναλλαγές των δύο. Οι αλλαγές μπορούν να αφορούν τη συχνότητα των κενώσεων, τη μορφή των κοπράνων και την εμφάνιση πιεστικής ανάγκης για αφόδευση. Μπορεί να υπάρχει δυσκολία ή αδυναμία για κένωση που να συνοδεύεται από πόνο στον πρωκτό. Μερικές φορές μπορεί να υπάρχει ακράτεια.

Αίτια
Τα αίτια του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου δεν είναι πλήρως κατανοητά. Όπως υποδηλώνει το όνομά του, ασθενείς με το σύνδρομο έχουν ένα πιο ευαίσθητο έντερο που προξενεί τα συμπτώματα.

    Ο γαστρεντερικός σωλήνας είναι ένας μυϊκός σωλήνας που προωθεί την τροφή από το στόμα προς τον πρωκτό επιτρέποντας στα θρεπτικά συστατικά να απορροφώνται στην πορεία. Το παχύ έντερο συνδέει το λεπτό έντερο με τον πρωκτό και είναι η πηγή των περισσοτέρων συμπτωμάτων του συνδρόμου. Λειτουργεί ως αποθήκη της τροφής από την οποία απορροφά νερό και άλατα και τελικά μορφοποιεί τα κόπρανα. Οι περισταλτικές του κινήσεις προωθούν το περιεχόμενο προς τον πρωκτό. Εάν το έντερο είναι υπερενεργητικό, αποτέλεσμα είναι η ταχεία δίοδος των κοπράνων με μορφή διάρροιας. Αντίθετα ένα “τεμπέλικο” έντερο οδηγεί σε δυσκοιλιότητα. Ο μυϊκός σπασμός του εντέρου προκαλεί δυσφορία και πόνο. Ο σπασμός μπορεί να προκληθεί από την παρουσία αέρα στο έντερο ή την απλή δίοδο της τροφής.
Το άγχος, η κατάθλιψη και γενικά το stress θεωρείται ότι σχετίζονται με το σύνδρομο. Ο ασθενής μπαίνει σε ένα φαύλο κύκλο όπου το άγχος και η κατάθλιψη οδηγούν τη νόσο σε έξαρση αλλά και τα συμπτώματα προξενούν επίταση του άγχους. Οι ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου ανησυχούν ότι πάσχουν από κάτι σοβαρότερο με αποτέλεσμα να ζουν σε διαρκή αγωνία.

    Το είδος της δίαιτας, οι διατροφικές συνήθειες και ο τρόπος ζωής επηρεάζουν τη λειτουργικότητα του εντέρου. Η κατανάλωση πολύ μεγάλων ή πολύ μικρών ποσοτήτων φυτικών ινών, μεγάλης ποσότητας λίπους και τα έντονα μπαχαρικά μπορεί να πυροδοτήσουν τα συμπτώματα του συνδρόμου.

    Επίσης, το σύνδρομο μπορεί να πυροδοτηθεί από την κατανάλωση αλκοόλ, καφέ ή το κάπνισμα. Σε μερικούς ασθενείς συγκεκριμένα φαγητά μπορεί να προξενήσουν συμπτώματα. Άλλες φορές, δεν μπορεί να αναγνωρισθεί με σαφήνεια κανένας προδιαθεσικός παράγοντας.

    

Εξετάσεις που απαιτούνται

    Οι διάφορες εξετάσεις έχουν σαν κύριο στόχο τον αποκλεισμό άλλων παθήσεων του εντέρου με παρόμοια συμπτωματολογία. Σε ασθενείς προχωρημένης ηλικίας με πρωτοεμφανιζόμενα συμπτώματα, ο ιατρός πρέπει να παραγγείλει αρκετές εξετάσεις (αιματολογικές, ακτινολογικές και κυρίως κολονοσκόπηση). Στόχος είναι να αποκλεισθεί η πιθανότητα να υπάρχει παθολογία του εντέρου που απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση.

    Θεραπείες

    Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου αν και έχει βασανιστικά συμπτώματα δεν προκαλεί σημαντικές επιπλοκές. Η εξήγηση της φύσης της διαταραχής στους πάσχοντες είναι σημαντική για την ανακούφιση από το άγχος και την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Είναι σημαντική η διαβεβαίωση του ασθενούς ότι η νόσος δεν είναι επικίνδυνη όπως και η εκπαίδευση στην πρόληψη και αντιμετώπιση των συμπτωμάτων.

    Συμβουλές για τη δίαιτα, τις διατροφικές συνήθειες και τον τρόπο ζωής βοηθούν σημαντικά πολλούς πάσχοντες ασθενείς. Μία ισορροπημένη «υγιεινή» δίαιτα σε κανονικά τακτικά γεύματα θα ελαττώσει τα συμπτώματα. Κάποιοι ασθενείς βοηθούνται με την αύξηση των φυτικών ινών στη διατροφή τους και άλλοι με την ελάττωση τους. Βασικές πηγές πρόσληψης ινών είναι τα δημητριακά, τα φρούτα και τα λαχανικά. Συμπληρώματα διατροφής με φυτικές ίνες συνιστώνται και χορηγούνται από φαρμακοποιούς, αλλά δεν θα έπρεπε αυτά να χρησιμοποιούνται χωρίς σαφείς ιατρικές οδηγίες.

    Φαγητά με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος μπορεί να πυροδοτήσουν συμπτώματα και πρέπει να αποφεύγονται. Επίσης πρέπει να αποφεύγονται “πλούσια” και πικάντικα φαγητά. Μεγάλα και ακανόνιστα γεύματα επιδεινώνουν την κατάσταση σε αντίθεση με τα μικρά και συχνά γεύματα που θεωρούνται προστατευτικά.
Τα σπασμολυτικά φάρμακα μπορεί να βοηθήσουν μερικούς ασθενείς. Εάν υπάρχει δυσκοιλιότητα χορηγούνται και καθαρτικά υπό ιατρικό έλεγχο. Αντίστοιχα αντιμετωπίζεται και η διάρροια ειδικά εάν περιορίζει τις δραστηριότητες του ατόμου.

    Στις περισσότερες περιπτώσεις, η θεραπεία είναι συμπτωματική και βασικό στοιχείο της είναι η διαβεβαίωση του ασθενούς για την καλοήθεια του συνδρόμου.

    Παρά τις πολύχρονες έρευνες, τα αίτια του συνδρόμου δεν είναι γνωστά και κατά συνέπεια δεν γνωρίζουμε την κατάλληλη θεραπεία. Είναι διαπιστωμένο ότι τα συμπτώματα του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου οφείλονται στον τρόπο λειτουργίας του εντέρου και όχι σε κάποια συγκεκριμένη νόσο. Ευτυχώς τα συμπτώματα των περισσότερων ασθενών ελέγχονται με τη συμπτωματική θεραπεία. Σε κάποιους τα συμπτώματα απλά υποχωρούν με το χρόνο. Απαιτούνται περισσότερες έρευνες για την κατανόηση του φαινομένου όπως και για την κατανόηση της λειτουργίας του εντέρου.