Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

Το κάπνισμα είναι μια ιδιαίτερα βλαβερή και εθιστική συνήθεια η οποία, δυστυχώς, δημιουργεί αισθήματα απόλαυσης στον καπνιστή. Σε αυτά τα αισθήματα βασίζεται και η μεγάλη του διάδοση στον πλανήτη. Η νικοτίνη συνδεόμενη με υποδοχείς στον εγκέφαλο, αφενός δημιουργεί τον εθισμό/εξάρτηση και αφετέρου τα αισθήματα απόλαυσης που προαναφέρθηκαν.

«Ο καπνιστής και η καπνίστρια συνδυάζουν το κάπνισμα του τσιγάρου με τη χαρά αλλά και με τη λύπη, με το άγχος αλλά και με τη χαλάρωση, με την παρέα αλλά και με τη μοναξιά, με το φαγητό αλλά και με το ποτό ή τον καφέ, με την έξοδο, με την τηλεόραση, με τη δουλειά στον υπολογιστή, με την οδήγηση, με το θερινό σινεμά, με το πέρας της ερωτικής συνεύρεσης, με όλη τη ζωή τους τελικά.

Το τσιγάρο όμως, και ιδίως το φίλτρο και το χαρτί του που σιγοκαίγεται, εκτός από τη νικοτίνη περιέχει και πίσσα αλλά και άλλες τοξικές ουσίες, όπως υδρογονάνθρακες, βενζοπυρένιο, μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια και εκατοντάδες ουσίες που μακροπρόθεσμα καταστρέφουν το DNA των κυττάρων», αναφέρει ο κ. Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς, MD, PhD, FCCP, Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΠΝΟΗ του Metropolitan Hospital.

Κάπνισμα και υγεία

Δεκάδες σοβαρές και ανάμεσά τους πολλές μοιραίες για την υγεία και τη ζωή παθήσεις οφείλονται στο κάπνισμα. Καρκίνοι των βρόγχων και των πνευμόνων, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του στόματος και του φάρυγγα, του στομάχου και του εντέρου, του ουροποιητικού συστήματος κ.λπ. προκαλούνται από το τσιγάρο. Σοβαρές και απειλητικές ασθένειες του καρδιαγγειακού συστήματος, όπως το έμφραγμα, το εγκεφαλικό επεισόδιο, η υπέρταση, οι αποφρακτικές αρτηριοπάθειες έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με το κάπνισμα. Νοσήματα των πνευμόνων, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια που οδηγεί σε αναπνευστική αναπηρία και πρόωρο θάνατο, έχουν άμεση συσχέτιση με τη βλαβερή αυτή συνήθεια.

Διακοπή καπνίσματος

Δυστυχώς, ο άνθρωπος ξεκινά το κάπνισμα από την προεφηβική ή εφηβική ηλικία, περιόδους της ζωής κατά τις οποίες ο φόβος της αρρώστιας είναι από μηδαμινός έως ανύπαρκτος. Έτσι χτίζεται μια ζωή γύρω από το κάπνισμα και την εξάρτηση και αργότερα που ο φόβος της αρρώστιας αποκτά οντότητα είναι δύσκολο να κοπεί το τσιγάρο.
Δεδομένου ότι η καπνιστική συνήθεια θεωρείται και είναι από μόνη της ασθένεια, με αιτία (κάπνισμα), συμπτώματα (βήχας, δύσπνοια, ταχυκαρδία, πόνοι στο στήθος, φλέματα, αναπνοή που σφυρίζει κ.λπ.), συνέπειες στην υγεία αλλά και στην εμφάνιση (οι προαναφερθείσες), πρέπει και η θεραπεία της (διακοπή καπνίσματος) να γίνεται ιατρικά. Θέλει ιδιαίτερη προσέγγιση, κυρίως από ψυχολογική αλλά και από οργανική σκοπιά, παρακολούθηση της συμμόρφωσης του καπνιστή, αντιμετώπιση της υποτροπής αλλά και του συνδρόμου στέρησης από τη νικοτίνη.
«Αυτή η θεραπεία είναι μακρόχρονη, απαιτεί εξατομικευμένη προσέγγιση του ασθενή/καπνιστή και χτίσιμο σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ του ιατρού και του καπνιστή. Δεν θα ήταν παράλογο να ισχυριστεί κανείς ότι οι πιο επιτυχημένοι ιατροί στη διακοπή καπνίσματος είναι αυτοί που οι ίδιοι υπήρξαν καπνιστές και κατάφεραν να το διακόψουν. Γιατί μόνο αυτοί γνωρίζουν βιωματικά όλη αυτή τη διαδικασία και αντιμετωπίζουν τον καπνιστή με την απαραίτητη συμπάθεια και όχι από απόσταση ή με απέχθεια. Ένας φανατικός αντικαπνιστής ιατρός (που πιθανόν θα παρασυρθεί, επιτρέποντας στο επιστημονικό του «πάθος κατά του καπνίσματος» να γίνει πάθος κατά των καπνιστών) το πιθανότερο είναι να απωθήσει τον καπνιστή και να οδηγήσει την όλη αυτή προσπάθεια σε αποτυχία», καταλήγει ο κ. Κοσμάς.

«Η έκθεση στον ήλιο την περίοδο του καλοκαιριού είναι αναπόφευκτη. Πολλοί, μάλιστα, την επιδιώκουν με στόχο να αποκτήσουν ένα έντονο μαύρισμα, χωρίς να γνωρίζουν τους κινδύνους που επιφυλάσσει η υπερβολική ή η χωρίς προστασία έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία», επισημαίνει η κ. Αικατερίνη Τσιλίκα, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος στο Metropolitan Hospital.

Τα συχνότερα προβλήματα που μπορεί να προκληθούν από την υπερβολική έκθεση στον ήλιο είναι:

Ηλιακό έγκαυμα. Το ηλιακό έγκαυμα είναι γνωστό σε όλους και εκδηλώνεται ως ένα έντονο ερύθημα (κοκκίνισμα) του δέρματος, με την παρουσία, κάποιες φορές, και φυσαλίδων, μετά από υπερβολική έκθεση στον ήλιο. Έπειτα από μερικές ημέρες ακολουθείται από απολέπιση (ξεφλούδισμα). Η έκτασή του εξαρτάται από τη διάρκεια έκθεσης στον ήλιο (υπεριώδης ακτινοβολία UVA και UVB), την ώρα της ημέρας αλλά και την ευαισθησία κάθε ατόμου. Τα ανοιχτόχρωμα δέρματα είναι πιο ευαίσθητα στον ήλιο και καίγονται ευκολότερα από τα σκούρα.

Φωτογήρανση. Η φωτογήρανση αναφέρεται στη γήρανση του δέρματος που οφείλεται στη χρόνια έκθεση στον ήλιο. Η δράση του ήλιου στο δέρμα είναι αθροιστική και, δυστυχώς, το δέρμα δεν ξεχνάει όλη την ακτινοβολία που έχει δεχθεί στο πέρασμα των χρόνων.
 Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πρόωρες ρυτίδες, δυσχρωμίες (σκούρους και ανοιχτόχρωμους λεκέδες), τραχύτητα του δέρματος, φαγέσωρες (μαύρα στίγματα) και χαλάρωση.

Καρκινογένεση. Η καρκινογένεση είναι η ανάπτυξη καρκίνου του δέρματος (επιθηλιώματα) αλλά και μελανώματος, που μπορεί να απειλήσει τη ζωή. Σχετίζεται με τη χρόνια έκθεση στον ήλιο και τα ηλιακά εγκαύματα.

«Καλό είναι να διευκρινίσουμε ότι τους ίδιους κινδύνους διατρέχουμε και στο solarium, αφού και εκεί έχουμε έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία (UV). Συγκεκριμένα, δεχόμαστε 16 φορές περισσότερη ακτινοβολία UV απ’ όση θα δεχθούμε αν εκτεθούμε το ίδιο χρονικό διάστημα στον ήλιο. Δηλαδή 5 λεπτά solarium ισοδυναμούν με περίπου μιάμιση ώρα έκθεσης στον ήλιο», αναφέρει η κ. Τσιλίκα και δίνει συμβουλές για να μπορεί ο καθένας να απολαύσει τον ήλιο με ασφάλεια.

• Αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο από τις 11:00 έως τις 16:00
• Έχουμε επαρκή ρουχισμό (μπλούζα, παντελόνι), φοράμε καπέλο και γυαλιά ηλίου. Επίσης, χρησιμοποιούμε ομπρέλα
• Κάνουμε χρήση αντηλιακού με υψηλό δείκτη προστασίας (SPF) για UVB και προστασία για UVA. Το εφαρμόζουμε σε παχιά στρώση και το ανανεώνουμε κάθε 2 ώρες, ή αμέσως μετά τη βουτιά, ή το σκούπισμα με την πετσέτα
• Ιδιαίτερη προσοχή και αποφυγή έκθεσης στον ήλιο απαιτείται για άτομα με κόκκινα μαλλιά και λευκό δέρμα με φακίδες».

Το πρώτο κύμα καύσωνα έφτασε ήδη στη χώρα μας. Μαζί όμως με το καλοκαίρι και τη ζέστη για ορισμένους ανθρώπους ξεκινάει μια περίοδος με διάφορα ενοχλητικά συμπτώματα στα πόδια τους. Αίσθημα βάρους και κούρασης, μικρό πρήξιμο στα κάτω άκρα, αίσθημα καύσου στη γάμπα, κράμπες, φαγούρα, «ανήσυχα» πόδια τη νύχτα, αποτελούν μια σειρά από συμπτώματα τα οποία εμφανίζονται ή επιδεινώνονται με την αύξηση της θερμοκρασίας. Όλα αυτά τα προβλήματα μπορεί να σημαίνουν είτε μια απλή επιβάρυνση της φλεβικής λειτουργίας είτε μια εγκατεστημένη φλεβική ανεπάρκεια.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να ανακουφιστούμε από τα συμπτώματα;

Ο κ. Ευάγγελος Νικολόπουλος, Αναπληρωτής Διευθυντής Αγγειοχειρουργός στο Metropolitan Hospital συμβουλεύει:

Αποφυγή της ζέστης: Αποτελεί τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο ανακούφισης των συμπτωμάτων μιας και επαναφέρει τη λειτουργία του φλεβικού δικτύου σε φυσιολογικούς ρυθμούς. Σε αυτή την κατεύθυνση συνεισφέρει και το δρόσισμα, που μπορεί να επιτευχθεί είτε ρίχνοντας περιστασιακά δροσερό νερό στα πόδια είτε χρησιμοποιώντας κάποια ενυδατική κρέμα, η οποία προηγουμένως έχει μείνει στο ψυγείο για λίγη ώρα.
Άσκηση και βάδιση: Η βασική κινητήρια δύναμη για την φλεβική επιστροφή είναι η σύσπαση των μυών των κάτω άκρων και κυρίως της γάμπας. Συνεπώς, οποιαδήποτε κίνηση μόνο θετικό αντίκτυπο έχει. Αυτή μπορεί να είναι ένα απλό περπάτημα, είτε διάφορες στατικές ασκήσεις (κίνηση δακτύλων, άκρου ποδός, κ.ά.).

Καλή ενυδάτωση: Το καλοκαίρι είναι μια περίοδος που πολύ εύκολα χάνονται υγρά από το σώμα. Η καλή ενυδάτωση έχει ευεργετικά αποτελέσματα, τόσο στη ρευστότητα του αίματος και συνεπώς στην καλύτερη ροή του εντός του φλεβικού δικτύου, όσο και στη λειτουργία του δέρματος με αποτέλεσμα τη μείωση των συμπτωμάτων.

Χρήση φλεβοτονικών σκευασμάτων: Τα σκευάσματα αυτά έχουν διάφορες δράσεις, μεταξύ των οποίων είναι ο περιορισμός της αύξησης της διαμέτρου (αγγειοδιαστολή) των μικρών φλεβών, σε επίπεδο μικροκυκλοφορίας, με συνέπεια να ανακουφίζουν από τα συμπτώματα. Έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα και προτείνονται όταν είναι πολύ έντονα τα συμπτώματα.

Ελαστικές κάλτσες: Είναι αποτελεσματικές στο να βελτιώνουν τα συμπτώματα αλλά δεν είναι εύχρηστες μέσα στο θερμό περιβάλλον του καλοκαιριού και τα ηλικιωμένα άτομα δυσκολεύονται στη σωστή εφαρμογή τους. Προτείνονται μόνο για περιπτώσεις εγκατεστημένης νόσου φλεβικής ανεπάρκειας και μόνο μέχρι την αποκατάστασή της.

Το πιο σημαντικό όμως από όλα τα παραπάνω μέτρα είναι το να γνωρίζει κανείς εάν οι φλέβες του είναι φυσιολογικές και απλά δίνουν κάποιες ενοχλήσεις ή εάν υπάρχει φλεβική ανεπάρκεια (οπότε στα όποια συμπτώματα προστίθεται και ο κίνδυνος θρόμβωσης). Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα με μια επίσκεψη στον αγγειοχειρουργό και την εξέταση με υπέρηχο (triplex) φλεβών.

Πώς αντιμετωπίζεται η φλεβική ανεπάρκεια;

«Σήμερα η φλεβική ανεπάρκεια (και οι κιρσοί που πολλές φορές συνυπάρχουν ως ορατή επιφανειακή εκδήλωση μιας εν τω βάθει φλεβικής ανεπάρκειας) αντιμετωπίζονται με ενδοαγγειακές μεθόδους, με laser, ραδιοσυχνότητες ή με ακόμα πιο σύγχρονες τεχνικές με χρήση ειδικής κόλλας (χωρίς θερμότητα). 
Σε κάθε περίπτωση, η θεραπεία γίνεται σε μία ημέρα και χωρίς διανυκτέρευση στο νοσοκομείο. Είναι εξαιρετικά ανώδυνη, ο ασθενής περπατάει ελεύθερα, άμεσα (χωρίς χρήση βοηθήματος) και επιστρέφει αμέσως στις καθημερινές του δραστηριότητες και εντός 3-4 ημερών στην εργασία του. Η χρήση, δε, της ενοχλητικής, κατά πολλούς, ελαστικής κάλτσας μετά την αποκατάσταση περιορίζεται πλέον στο πρώτο 24ωρο. Φυσικά, προϋπόθεση για εύκολη, ανώδυνη και ταχύτατη αποθεραπεία αποτελεί η εμπειρία στον τομέα της αποκατάστασης της φλεβικής ανεπάρκεια, μια εμπειρία που στο ανάλογο τμήμα του Metropolitan Hospital υπάρχει τόσο σε θεραπευτικό, όσο και σε εκπαιδευτικό επίπεδο», καταλήγει ο κ. Νικολόπουλος.

Γράφει ο Νικόλαος Π. Κοτσιφόπουλος, MD Χειρουργός Μαστού, συνεργάτης Ομίλου ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ

Η μαστογραφία είναι η κλασική προληπτική εξέταση κατά του καρκίνου του μαστού. Ανιχνεύει συμπαγείς και κυστικές βλάβες καθώς και περιοχές με ύποπτες μικροαποτιτανώσεις.

Μέχρι σήμερα και παρά την εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας, η μαστογραφία παραμένει ο «χρυσός κανόνας» για την πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού.

Σύμφωνα με τις σύγχρονες οδηγίες, οι υγιείς και ασυμπτωματικές γυναίκες  θα πρέπει να κάνουν τον πρώτο μαστογραφικό έλεγχο στα 35 (τη λεγόμενη μαστογραφία αναφοράς). Η μαστογραφία θα πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε δύο χρόνια μετά την ηλικία των 40 ετών και κάθε χρόνο μετά την ηλικία των 50 ετών εκτός εάν έχουν επιβαρυμμένο κληρονομικό ή ατομικό ιστορικό που πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο.

Για τις γυναίκες εκείνες που έχουν επιβεβαιωμένη μετάλλαξη στα γονίδια BRCA1 και BRCA2, τα οποία συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού, συστήνεται ετήσια μαστογραφία από τα 30.

Από την τρίτη έως την πέμπτη δεκαετία της ζωής της γυναίκας, περίοδος κατά την οποία η πυκνότητα των μαστών είναι αυξημένη,  εφόσον υπάρξει μαστογραφικό εύρημα, μπορεί να ζητηθεί και μαγνητική μαστογραφία.

Υπάρχουν πολλές δικαιολογίες για να αποφύγετε τον ετήσιο έλεγχο των μαστών. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις δικαιολογίες βασίζονται σε «μύθους» που σχετίζονται με τη μαστογραφία. Είναι καιρός να λάμψει η αλήθεια.

Μύθος πρώτος: Αν δεν έχω οικογενειακό ιστορικό, δεν κινδυνεύω από καρκίνο του μαστού 

Πάνω από 8 στις 10 ασθενείς με καρκίνο του μαστού δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό! Άρα ο προληπτικός έλεγχος είναι απαραίτητος για όλες τις γυναίκες.

Η εμφάνιση της νόσου σε κάποιο μέλος της οικογένειας – και κυρίως στη μητέρα ή την αδελφή – πιθανώς σχετίζεται με γενετικά χαρακτηριστικά τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο.

Μύθος δεύτερος: Η μαστογραφία έχει πολλή ακτινοβολία και μπορεί να με βλάψει

Η μαστογραφία έχει λιγότερη ακτινοβολία από όση έχει ένα υπερατλαντικό αεροπορικό ταξίδι. Καμιά δεν θα έλεγε όχι σε ένα ταξίδι, γιατί να πει όχι σε μια σωτήρια εξέταση;

Μύθος τρίτος: Φοβάμαι τι θα μου βρουν.

Οι περισσότερες από τις βλάβες που εντοπίζονται κατά τον προληπτικό έλεγχο είναι καλοήθεις. Ακόμη όμως και αν πρόκειται για καρκίνο, το να εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα είναι σωτήριο.

Μύθος τέταρτος: Η μαστογραφία πονάει.

Η μαστογραφία δεν πονάει, απλώς μπορεί να προκαλέσει μια δυσφορία. Η εξέταση διαρκεί πολύ λίγο και η δυσφορία ακόμη λιγότερο. Για τις γυναίκες που έχουν μεγάλη ευαισθησία και μικρή αντοχή στη δυσφορία, ένα απλό παυσίπονο μπορεί να βοηθήσει. Επίσης, ο τεχνολόγος που διενεργεί την εξέταση μπορεί να κάνει την εμπειρία της μαστογραφίας πιο άνετη.

Το καλοκαίρι αποτελεί για τους περισσότερους την αγαπημένη εποχή του χρόνου όπου μπορεί να νιώσουμε περισσότερο τον ήλιο στο δέρμα μας, να κάνουμε διακοπές, να είμαστε πολλές ώρες με το μαγιό μας. Αν ανήκεις όμως, στα άτομα που πάσχουν από ψωρίαση είναι ο πολύ δυνατός ήλιος και η ζέστη σύμμαχοί σου;
Σύμφωνα με έρευνες, ο ήλιος αποτελεί μια από τις καλύτερες θεραπείες για την ψωρίαση. Έτσι το καλοκαίρι συνιστάται στα άτομα με ψωρίαση να εκτίθενται στον ήλιο και ιδιαίτερα να εκθέτουν τις περιοχές του σώματός τους που εμφανίζουν τα συμπτώματα της ψωρίασης. Ακόμη και η μερική έκθεση του δέρματος στον ήλιο βοηθάει τον οργανισμό να παράξει πολύτιμη Βιταμίνη D, μια πολύ σημαντική βιταμίνη για όλους, αλλά κυρίως για τους ανθρώπους με ψωρίαση, καθώς τονώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθάει στην ανάπτυξη των κυττάρων αναφέρει ο κος Κώστας Λούμος, Πρόεδρος του Σωματείου «ΚΑΛΥΨΩ».

Δώστε προσοχή: Η έκθεση στον ήλιο για 30 λεπτά την ημέρα αρκούν για να βελτιωθεί το δέρμα. Η ηλιοθεραπεία μέχρι 15 λεπτά χωρίς χρήση αντιηλιακού αποδεικνύεται ευεργετική για τους πάσχοντες, καθώς επιβραδύνει τη γρήγορη ανάπτυξη των κυττάρων του δέρματος που προκαλεί τις χαρακτηριστικές πλάκες της ψωρίασης. Ρωτήστε τον δερματολόγο σας για την πιο κατάλληλη για την κατάστασή σας αντιηλιακή κρέμα. Στα φαρμακεία διατίθενται αντιηλιακά προϊόντα ειδικά για τους ασθενείς με ψωρίαση.

Πολλά άτομα με ψωρίαση επιβεβαιώνουν ότι το κολύμπι στο θαλασσινό νερό τους βοηθά στην απομάκρυνση του νεκρού δέρματος από τις πλάκες και στη μείωση του κνησμού και του ερεθισμού, με εμφανή κλινική βελτίωση. Θα πρέπει να θυμάστε, όμως, ότι το θαλασσινό νερό, όπως και το νερό της πισίνας, μπορεί να ξηράνει το δέρμα˙είναι επομένως σημαντικό να μην παραλείπετε το ντους αμέσως μετά το μπάνιο και αφού έχετε σκουπιστεί απαλά, να απλώνετε ενυδατική κρέμα για να κρατάτε το δέρμα ενυδατωμένο.

Η ψωρίαση είναι μια χρόνια δερματική πάθηση, της οποίας η ακριβής αιτιολογία δεν είναι γνωστή, ωστόσο, τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα τη συνδέουν με διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού. Χαρακτηριστικό της σύμπτωμα είναι οι φλεγμονώδεις, ερυθηματώδεις πλάκες, οι οποίες καλύπτονται από αργυρόλευκες φολίδες, αποτέλεσμα συστηματικής φλεγμονής. Προσβάλλει εμφανείς περιοχές του σώματος, όπως οι αγκώνες, τα γόνατα, το τριχωτό της κεφαλής, τα νύχια, αλλά και την περιοχή της κοιλιάς και των γεννητικών οργάνων, προκαλώντας έντονο κνησμό ή και ανθεκτικές ψωριασιακές πλάκες. Μέχρι τώρα δεν υπάρχει θεραπεία που να προσφέρει πλήρη ίαση. Για το λόγο αυτό, η ψωρίαση αντιμετωπίζεται ως χρόνια νόσος με συνεχή λήψη φαρμάκων.

Ραγδαία αύξηση των καταγμάτων σπονδυλικής στήλης σε παγκόσμιο επίπεδο έχουμε την τελευταία δεκαετία, ενώ οι επιστήμονες μιλούν για επιδείνωση της κατάστασης τα επόμενα χρόνια!
Ήδη το ποσοστό της ετήσιας αύξησης ξεπερνά το 7%, ενώ την επόμενη πενταετία, σε χώρες με γερασμένο πληθυσμό (π .χ Κορέα, αλλά γενικότερα τον δυτικό κόσμο) αναμένεται να εκτιναχθεί στο 50%!

Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπεδικών (AAOS) η πλειοψηφία των καταγμάτων της σπονδυλικής στήλης είναι οστεοπορωτικά. Για τον λόγο αυτό προτείνεται προληπτικά οι γυναίκες στην ηλικία των 45 χρόνων και οι άνδρες των 50 χρόνων να υποβάλλονται σε έλεγχο για οστεοπόρωση.

Μάλιστα σύμφωνα με επιστημονική μελέτη μόνο στην Βόρεια Αμερική, συμβαίνουν περισσότερα από 1.000.000 οστεοπορωτικά κατάγματα στη σπονδυλική στήλη κάθε χρόνο, αριθμός που εκτιμάται ότι θα αυξηθεί λόγω της γήρανσης του πληθυσμού.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν σχετικά στατιστικά στοιχεία όσον αφορά τον αριθμό των ετησίων καταγμάτων σπονδυλικής στήλης, ωστόσο είναι γνωστό ότι υπάρχουν περίπου 400.000 γυναίκες άνω των 50 χρόνων που πάσχουν από βαριά οστεοπόρωση της σπονδυλικής στήλης, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός ανδρών με βαριά οστεοπόρωση υπολογίζεται σε περίπου 50.000 άτομα.
«Τα κατάγματα και δη τα οστεοπορωτικά στην σπονδυλική στήλη, μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στους ασθενείς όπως:
Έντονο πόνο, απώλεια ύψους, κύφωση, παρατεταμένο κλινοστατισμό, ακόμα και διαταραχή της αναπνευστικής λειτουργίας σε ακραίες περιπτώσεις »
αναφέρει ο διακεκριμένος νευροχειρουργός, με μεγάλη εμπειρία στις επεμβάσεις σπονδυλικής στήλης, κύριος Θεολόγος Θεολόγου, διευθυντής της νευρολογικής κλινικής στο θεραπευτήριο Λευκός Σταυρός.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ
Η θεραπεία των καταγμάτων εξατομικεύεται και μπορεί να είναι είτε συντηρητική είτε χειρουργική. Ο σκοπός είναι η ανακούφιση του ασθενούς από τον έντονο πόνο και η όσο το δυνατόν γρηγορότερη κινητοποίησή του.
Παλαιότερα, η χειρουργική αντιμετώπιση τέτοιων καταγμάτων περιλάμβανε εκτεταμένα χειρουργεία, με επιπλοκές και μεγάλο διάστημα αποθεραπείας.
Τα τελευταία χρόνια όμως, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, η χειρουργική αντιμετώπιση γίνεται με τις ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους της κυφοπλαστικής και της σπονδυλοπλαστικής, που εχουν πολύ μεγάλο ποσοστό επιτυχίας και προσφέρουν πολλά οφέλη στους ασθενείς.
« Στις μεθόδους αυτές, όπως εξηγεί ο κύριος Θεολόγου μέσα από πολύ μικρές οπές τοποθετούνται διαδερμικά ειδικές βελόνες στους σπονδύλους με τη βοήθεια ακτινοσκόπησης. Στη συνέχεια εισάγεται ειδικό μπαλόνι στο σημείο του κατάγματος και όπως φουσκώνει, αποκαθίσταται το ύψος και το σχήμα του σπονδύλου. Μετά την αφαίρεση του μπαλονιού, η κοιλότητα που παραμένει γεμίζει με ένα ειδικό οστικό τσιμέντο που ισχυροποιεί τον σπόνδυλο ».
Η ανακούφιση του ασθενούς από τους πόνους είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, άμεση και η κινητοποίησή του γίνεται μετά από κάποιες ώρες, σε αντίθεση με το παρελθόν όπου έπρεπε να παραμείνει κλινήρης για μεγάλο διάστημα.
Επίσης ο ασθενής επιστρέφει στην καθημερινότητά του ουσιαστικά άμεσα, με σύσταση όμως για αποφυγή βαριών εργασιών για κάποιες εβδομάδες.
« Επειδή σε πολλούς ασθενείς τα κατάγματα της σπονδυλικής στήλης είναι η πρώτη εκδήλωση της οστεοπόρωσης, συστήνεται επίσης η τακτική παρακολούθηση από ειδικό ιατρό για τον έλεγχο και αντιμετώπιση της νόσου » καταλήγει ο κύριος Θεολόγου.

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ
Η οστεοπόρωση (η οποία συχνά ονομάζεται και σιωπηλή νόσος) είναι μία συστηματική πάθηση κατά την οποία υπάρχει απώλεια οστικής μάζας αλλά και διαταραχή της αρχιτεκτονικής των οστών.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ορθοπεδικών (AAOS) υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο παγκόσμια συμβαίνουν 9.000.000 οστεοπορωτικά κατάγματα, αν και ο αριθμός αυτός είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερος λόγω του ότι πολλά από τα κατάγματα δεν διαγιγνώσκονται. Ο αριθμός αυτός σημαίνει ότι συμβαίνει 1 κάταγμα κάθε 3 δευτερόλεπτα! Μάλιστα υπολογίζεται ότι μέχρι το 2040 ο αριθμός αυτός θα διπλασιαστεί!
Από τα κατάγματα αυτά το 51% συμβαίνουν στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με την συχνότερη εντόπιση να είναι το ισχίο, η σπονδυλική στήλη και το βραχιόνιο.
Το 61% συμβαίνουν στις γυναίκες. 1 στις 3 γυναίκες και 1 στους 5 άνδρες άνω των 50 ετών θα υποστούν κάποιου είδους κάταγμα στην ζωή τους. Έχει αποδειχθεί ότι στις γυναίκες άνω των 45 χρόνων οι ημέρες νοσηλείας λόγω των καταγμάτων είναι περισσότερες από την νοσηλείας για καρκίνο μαστού, διαβήτη και καρδιακά εμφράγματα.
Αυτό σημαίνει μεγάλη οικονομική επιβάρυνση των ασφαλιστικών ταμείων και γενικότερα της παγκόσμιας οικονομίας.

Για να πετύχεις την προστασία που αντιστοιχεί στον δείκτη SPF, η σωστή ποσότητα επάλειψης είναι έντεκα γραμμάρια που σημαίνει περίπου 1/3 κουταλάκι του γλυκού για το πρόσωπο και τον λαιμό και τριάντα οχτώ γραμμάρια που ισοδυναμούν με έξι κουταλάκια του γλυκού για το σώμα.

Αν βάλεις λιγότερη ποσότητα, η προστασία που υπόσχεται το αντηλιακό σου μειώνεται αρκετά και ισοδυναμεί με πολύ χαμηλότερο SPF από αυτό που χρησιμοποιείς.

Τα τελευταία χρόνια οι επιστημονικές έρευνες “τρομάζουν”. Μικροπλαστικά έχουν βρεθεί σε ανθρώπινα κόπρανα, στον πλακούντα εγκύων γυναικών, ενώ πιο πρόσφατα βρέθηκαν στο αίμα και τους πνεύμονές μας.

Η κρίση της πλαστικής ρύπανσης είναι πλέον κάτι γνωστό. Καθημερινά παράγονται τεράστιες ποσότητες πλαστικού που είναι αδύνατον να απορροφηθούν από τα συστήματα διαχείρισης απορριμμάτων –καθώς και από την ανακύκλωση- με συνέπεια το πλαστικό πλέον να ρυπαίνει όλον τον πλανήτη, σε οποιαδήποτε μορφή του: είτε ως πλαστικά απορρίμματα, είτε κομμάτια πλαστικού, είτε μικροπλαστικά έχουν βρεθεί στα βάθη των ωκεανών, στους Πόλους, στο Έβερεστ, σε ποτάμια, λίμνες και δάση.

Τα μικροπλαστικά, δηλαδή τα πολύ μικρά κομμάτια πλαστικού με μέγεθος μερικών χιλιοστών, είναι παρόντα όχι μόνο στο περιβάλλον αλλά και στα στομάχια χιλιάδων ειδών, ακόμα και στον ίδιο τον ανθρώπινο οργανισμό. Πλέον η ανθρώπινη έκθεση σε αυτά είναι αναπόφευκτη: ακόμη κι αν δεν καταναλώνουμε θαλασσινά ή ψάρια, τα μικροπλαστικά εισέρχονται στον οργανισμό μας από το νερό, από άλλες διατροφικές πηγές, από τα τρόφιμα και ποτά που είναι σε πλαστικές συσκευασίες, ακόμα και με την εισπνοή τους από αέρος.

Τα τελευταία χρόνια οι επιστημονικές έρευνες “τρομάζουν”. Μικροπλαστικά έχουν βρεθεί σε ανθρώπινα κόπρανα, στον πλακούντα εγκύων γυναικών, ενώ πιο πρόσφατα βρέθηκαν στο αίμα και τους πνεύμονές μας. Τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών προκάλεσαν έκπληξη ακόμη και στους ίδιους τους επιστήμονες, αφού δεν περίμεναν τόσο μεγάλες συγκεντρώσεις μικροπλαστικών.
Οι ακριβείς επιπτώσεις των μικροπλαστικών στην ανθρώπινη υγεία είναι ακόμα άγνωστες. Όμως, έχει βρεθεί ότι πιθανώς προκαλούν ερεθισμούς, ορμονικές διαταραχές εξαιτίας των χημικών τους, ζημιές στα ανθρώπινα όργανα, ενώ συνδέονται ακόμα και με καρδιαγγειακές παθήσεις και καρκίνο. Σε κάθε περίπτωση, τα δεδομένα όλο και αυξάνονται και είναι ευκαιρία να γίνουν περαιτέρω έρευνες ώστε να διαπιστωθεί επακριβώς πώς επηρεάζουν την υγεία μας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι την επηρεάζουν -κι όχι θετικά.

Μέχρι τότε ας κάνουμε αυτά που μας αναλογούν. Είναι η στιγμή να μειώσουμε στο ελάχιστο το πλαστικό που χρησιμοποιούμε, ιδιαίτερα τα προϊόντα μίας χρήσης, και να εξοικειωθούμε με την επαναχρησιμοποίηση. Από τα πιο απλά πράγματα, όπως το να έχουμε το παγούρι μας, το ποτήρι μας και την υφασμάτινη τσάντα μας, μέχρι το να αγοράζουμε τρόφιμα και προϊόντα καθαρισμού/υγιεινής από καταστήματα zero waste. Ταυτόχρονα, έχουμε το δικαίωμα ως πολίτες και είναι η στιγμή να απαιτήσουμε από εταιρείες και πολιτικούς να προωθήσουν τα συστήματα επαναχρησιμοποίησης και επαναγεμίσματος, στηρίζοντας την κυκλική οικονομία.

Αν και ο εμβολιασμός έχει βοηθήσει την ανθρωπότητα να απαλλαγεί́ από νοσήματα που είχαν οδηγήσει σε εκατομμύρια θανάτους (π.χ. από ευλογιά, πολιομυελίτιδα κ.λπ.), ο πλημμελής εμβολιασμός μπορεί́ να οδηγήσει σε επανεμφάνιση κάποιων νοσημάτων που σήμερα σπανίζουν, όπως η διφθέριτιδα, η πολιομυελίτιδα, η παρωτίτιδα και η ιλαρά.

Ο εμβολιασμός σώζει εκατομμύρια ζωές κάθε χρόνο και είναι μία από τις πιο επιτυχημένες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας.  Για περισσότερα από 200 χρόνια τα εμβόλια έχουν αποτρέψει ασθένειες και έχουν σώσει αμέτρητες ανθρώπινες ζωές. Ξεκινώντας με το εμβόλιο της ευλογιάς το 1796, η συνεχής έρευνα οδήγησε στην ανακάλυψη νέων εμβολίων και έτσι τώρα 25 θανατηφόρες ασθένειες, όπως η γρίπη, η διφθερίτιδα, ο τέτανος, ο κοκκύτης, η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η ερυθρά, η μηνιγγιτιδοκοκκική νόσος, η διηθητική πνευμονιοκοκκική νόσος και η πολιομυελίτιδα, μπορούν να προληφθούν με εμβόλια.

Κάθε χρόνο ο εμβολιασμός εμποδίζει 2,7 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως να νοσήσουν από ιλαρά, ένα εκατομμύριο από κοκκύτη και δύο εκατομμύρια μωρά από τέτανο. Είναι σημαντικό να υιοθετήσουμε μια νοοτροπία πρόληψης λοιμώξεων του αναπνευστικού, όπως της πνευμονιοκοκκικής πνευμονίας και της γρίπης, μεσώ του εμβολιασμού κυρίως των ειδικών ομάδων του πληθυσμού (με ηλικία>65 έτη και με προβλήματα όπως σακχαρώδης διαβήτης, άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, χρόνια καρδιολογικά νοσήματα, ανοσοκαταστολή λόγω υποκείμενου νοσήματος ή θεραπείας, κάπνισμα). Σύμφωνα με τον Π.Ο.Υ., οι λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού αποτελούν το τρίτο αίτιο θνησιμότητας παγκοσμίως.
Ταυτόχρονα, η προστασία παιδιών, εφήβων και ενηλικών από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με τον εμβολιασμό είναι εκ των ουκ άνευ για τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης.

Εμβολιασμός κατά μικροβιακής αντοχής: Σημειώσατε 1
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός και ο εμβολιασμός έναντι του πνευμονοκόκκου μπορεί επίσης να μειώσει τη μικροβιακή αντοχή, που θεωρείται ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα δημόσιας υγείας. Με τον όρο μικροβιακή αντοχή εννοούμε την ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά, δηλαδή την κατάσταση κατά οποία αυτά μεταλλάσσονται και τα υπάρχοντα αντιβιοτικά δεν μπορούν να τα σκοτώσουν.

Ποια είναι η συνεισφορά του εμβολιασμού στην αντιμετώπισή της;
✤ Τα υπάρχοντα εμβόλια μπορούν να προλάβουν λοιμώξεις που η θεραπεία τους θα απαιτούσε αντιμικροβιακά φάρμακα.
✤ Τα υπάρχοντα εμβόλια μπορούν να μειώσουν τις ιογενείς λοιμώξεις που συχνά εσφαλμένα θεραπεύονται με αντιβιοτικά και οι οποίες μπορεί, επίσης, να προδιαθέσουν σε δευτεροπαθείς λοιμώξεις που χρειάζονται αντιβιοτική θεραπεία.
✤ Η ανάπτυξη και χρήση νέων ή βελτιωμένων εμβολίων μπορεί να προλάβει νοσήματα που καθίσταται δύσκολη η θεραπεία τους ή δεν μπορούν να θεραπευθούν λόγω της μικροβιακής αντοχής.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Π.Ο.Υ., «αν κάθε παιδί εμβολιαζόταν με το εμβόλιο έναντι του Streptococcus pneumoniae, θα αποτρεπόταν η χρήση 11 εκατομμυρίων ημερών αντιβίωσης ετησίως. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αν σκεφθεί κανείς ότι ο Π.Ο.Υ. κατατάσσει τον πνευμονιόκοκκο μεταξύ των 12 πιο σημαντικών ανθεκτικών βακτηρίων παγκοσμίως για τα οποία χρειάζονται επειγόντως νέες θεραπείες».

Εμβολιασμός & πανδημία
Είναι πολύ σημαντικό τα προγράμματα εμβολιασμών ρουτίνας παρά την πανδημία να συνεχιστούν απρόσκοπτα, προστατεύοντας επαρκώς τους εργαζομένους στον τομέα της υγείας, αλλά και όλα τα άτομα που πρέπει να εμβολιαστούν είτε αυτά είναι ενήλικες είτε είναι παιδιά.
Αν και ο εμβολιασμός γίνεται όλο και πιο ασφαλής και αποτελεσματικός, μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι η διστακτικότητα του πληθυσμού έναντι του εμβολιασμού. Μπορεί να έχουμε συνηθίσει πολύ στα οφέλη του εμβολιασμού, καθώς ορισμένες ασθένειες είναι πλέον τόσο σπάνιες, που δεν θυμόμαστε καν πόσο καταστροφικές μπορεί να είναι οι συνέπειές τους.

Τα προγράμματα εμβολιασμού απειλούνται από ανεπαρκείς πληροφορίες, από αβάσιμες φήμες για ανεπιθύμητες ενέργειες ή από ομάδες που, για θρησκευτικούς ή άλλους λόγους, αντιτίθενται στον εμβολιασμό. Τρανταχτό παράδειγμα η επιδημία του COVID-19 και οι αρνητές του εμβολιασμού στη χώρα μας με τις γνωστές συνέπειες για τη δημόσια υγεία.
Καθώς περνάμε σε ένα νέο μέλλον, τα εμβόλια θα συνεχίσουν να χρησιμεύουν ως θεμέλιο για την υγεία και την ευημερία όλων μας. Η χώρα μας διαθέτει ένα από τα καλύτερα εμβολιαστικά προγράμματα στην Ευρώπη, παρέχοντας δωρεάν όλα τα συνιστώμενα εμβόλια για όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ας μην αφήσουμε αυτή την ευκαιρία ανεκμετάλλευτη.

Ελένη Τασούλα, MD, PhD
Δερματολόγος
elenitasoula@yahoo.com
www.dermatoesthitic.gr

Διακοπές: εποχή ξενοιασιάς και ανεμελιάς. Όμως, η έκθεσή μας στο φυσικό περιβάλλον (ήλιο, θάλασσα, εξοχή, καλοκαιρινά σπορ κ.ά.) κρύβει μεγάλους ή μικρούς κινδύνους που μπορεί να επηρεάσουν τις ξένοιαστες και χαρούμενες διακοπές μας.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μας στη θάλασσα μπορεί να έρθουμε σε επαφή με ένα μεγάλο φάσμα οργανισμών, όπως τα κοιλεντερωτά (τσούχτρες, μωβ μέδουσες, ανεμώνες και κοράλλια). Αν έρθουμε σε επαφή μαζί τους, εγχέουν μέσω του δέρματός μας ένα πρωτεϊνικό δηλητηριώδες μείγμα με φλεγμονώδη, νεκρολυτική, αιμολυτική και νευρολογική δράση. Σ’ αυτή την περίπτωση εμφανίζεται άμεσα έντονος, καυστικός πόνος με ερυθρές αιμορραγικές πλάκες και κνιδωτικό φυσαλιδώδες εξάνθημα με αίμα ή ακόμη έλκωση και νέκρωση του δέρματος. Εκτός από την τοπική αντίδραση στο σημείο του δήγματος (τσιμπήματος), μπορεί να υπάρχουν και συστηματικά συμπτώματα, όπως ναυτία, έμετος, δύσπνοια, συριγμός, καρδιακή δυσλειτουργία και αλλεργικό σοκ.
Σε επαφή με εχινό-αστερία η δερματική αντίδραση οφείλεται στην είσοδο άκανθας στο δέρμα και στα δραστικά συστατικά που καλύπτουν την άκανθα. Με το δήγμα εμφανίζεται άμεσος πόνος και στην πορεία βλατιδώδη κοκκιώματα.

Repel® Spray: Κλασικά Repel®. Άοσμο εντομοαπωθητικό κατάλληλο για βρέφη, παιδιά και ενήλικες

Στα κεντρίσματα ψαριών έχουμε οξύ άλγος, ερυθρότητα, ζέστη στην περιοχή του τσιμπήματος, πρήξιμο και σπάνια συνοδό πονοκέφαλο, μέχρι και αλλεργικό σοκ. Παρόμοια συμπτώματα, με επιπλέον παρουσία κνησμού, παρατηρούνται στην επαφή με φύκια, σπόγγους και βρύα. Το δήγμα από τα αιχμηρά και πολυάριθμα δόντια σμέρνας προκαλεί οξύ άλγος και ενδεχομένως αιμορραγία.

Σε όλες τις περιπτώσεις η πρώτη κίνηση είναι άμεση έξοδος από τη θάλασσα (για αποφυγή πνιγμού) και τοπική χρήση ζεστού θαλασσινού νερού. Εάν είναι εφικτό, απομακρύνουμε τα νημάτια από δήγμα κοιλεντερωτών, τις άκανθες σε δήγμα από εχινό-αστερία ή ακόμα και εφαρμογή κολλητικής ταινίας για την απομάκρυνση των κεντριών από επαφή με σπόγγους. Επιπλέον, αν υπάρχει αιμορραγία, κάνουμε πιεστική επίδεση για διακοπή της. Αποφεύγουμε τη χρήση γλυκού νερού, αμμωνίας και οινοπνεύματος. Δεν τρίβουμε την περιοχή και δεν αφαιρούμε τίποτα με γυμνά χέρια. Σε αρκετές περιπτώσεις βοηθά και η τοπική χρήση ξιδιού, σε άλλες όμως όχι. Για παράδειγμα, στη μωβ μέδουσα είναι προτιμότερο ένα αλκαλικό διάλυμα, δηλαδή μαγειρική σόδα διαλυμένη σε θαλασσινό νερό σε ίσες ποσότητες, παρά ξύδι.

Στη συνέχεια μπορούμε να επισκεφτούμε το πλησιέστερο νοσοκομείο για να δοθούν οδηγίες είτε τοπικής είτε συστηματικής αγωγής.
Σημαντικός ενοχλητικός παράγοντας κατά την έκθεσή μας στο φυσικό περιβάλλον είναι και η επαφή μας με κάθε είδους πετούμενα, όπως κουνούπια, μύγες, αλογόμυγες, ψύλλους, ακάρεα, κρότωνες, σφήκες, μέλισσες κ.ά. Μετά από δήγμα κάποιου τέτοιου αρθροπόδου οι δερματικές αντιδράσεις κυμαίνονται από δημιουργία πομφού (κοκκινίλα και πρήξιμο) και οξέος ερυθήματος μέχρι την όψιμη εμφάνιση βλατίδων και συστηματικών αντιδράσεων, έως και αλλεργικού σοκ.

Τα κουνούπια χρησιμοποιούν οπτικά, θερμικά και οσφρητικά ερεθίσματα προκειμένου να προσανατολιστούν και να εντοπίσουν τον ξενιστή. Τα οσφρητικά είναι τα πιο σημαντικά ερεθίσματα. Κάποιες σωματικές οσμές, ο ιδρώτας των εκκρινών και των αποκρινών αδένων, η έκκριση σμήγματος, οι ορμόνες, το διοξείδιο του άνθρακα αποτελούν ουσίες που μπορεί να προσελκύσουν τα έντομα. Επίσης, παράγοντας προσέλκυσης είναι η θερμοκρασία του σώματος, καθώς τα κουνούπια επιλέγουν τους ξενιστές με τις υψηλότερες θερμοκρασίες σώματος σε συνδυασμό με την υγρασία, δεδομένου ότι διαθέτουν και υγρομετρικούς αισθητήρες.

Συνεπώς, όταν εκτιθέμεθα στην ύπαιθρο και έχουμε δραστηριότητες, καλό είναι να προστατευόμαστε με ρούχα με μακριά μανίκια και μακριά παντελόνια εάν είναι εφικτό. Σε αντίθετη περίπτωση, η επάλειψη με ένα εντομοαπωθητικό είναι χρήσιμη. Το έλαιο σιτρονέλλας είναι το ευρύτερα μελετημένο και χρησιμοποιημένο αιθέριο έλαιο με απωστικό ρόλο. Καλό είναι να χρησιμοποιούμε προϊόντα που έχουν έγκριση και να εφαρμόζουμε τις οδηγίες της παρασκευάστριας εταιρείας.

Μετά από δήγμα με κάποιο αρθρόποδο μπορούμε να εφαρμόσουμε κάποιο τοπικό κορτικοστεροειδές για τη φαγούρα και την ερυθρότητα, αλλά η δράση τους είναι λίγο αργή (μετά από 20 περίπου λεπτά). Εάν υπάρχει ιστορικό για αλλεργική αντίδραση, μπορούμε να χορηγήσουμε ένα αντιισταμινικό, η δράση του οποίου θα εκδηλωθεί σε 20 λεπτά. Αν έχουμε συμπτώματα με πτώση πίεσης, αδυναμία κ.ά., χορηγούμε ένεσης αδρεναλίνης για παιδιά ή ενήλικες, 100 και 300mcg/0,3ml αντίστοιχα, η οποία χρησιμοποιείται ως θεραπεία διάσωσης σε αλλεργικές καταστάσεις.
Σε κάθε περίπτωση, μετά από κάθε δήγμα είναι απαραίτητο να διατηρήσουμε τη ψυχραιμία μας, να μην κάνουμε βιαστικές κινήσεις, να μπορέσουμε να αναγνωρίσουμε αν είναι δυνατόν τον μικροοργανισμό με τον οποίο ήρθαμε σε επαφή και να οδηγηθούμε στο πλησιέστερο νοσοκομείο για επιπλέον ιατρική φροντίδα.