Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

Αναστάσιος Δ. Χατζής
Παιδίατρος – Εντατικολόγος
Διευθυντής ΜΕΘ παιδιών
Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών
Όμιλος Ιατρικού Κέντρου Αθηνών

Η ευρεία εντύπωση ότι η νόσηση από τον κορωνοϊό αφορά λιγότερο στην παιδική ηλικία και ότι τα παιδιά νοσούν ελαφρά, δεν έχει αλλάξει.
Όμως πρόσφατα δημοσιεύματα από άλλες χώρες αναφέρουν, ευτυχώς σε λίγα παιδιά, μια σοβαρή μορφή της νόσησης από κορωναϊό, η οποία φαίνεται ότι έφτασε και στη χώρα μας.
Αναφέρομαι σε δύο παιδιά που νοσηλεύονται με αυτήν τη σοβαρή μορφή της νόσου, ένα στο Νοσοκομείο ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ της Θεσσαλονίκης και ένα στο Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ της Αθήνας.
Έχουν προηγηθεί δημοσιεύσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο (15 – 20 παιδιά) και από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (64 παιδιά), στις οποίες επισημαίνεται η βαριά αρχική εικόνα, μια εικόνα που προσομοιάζει ή με τοξική καταπληξία, η οποία στη γνωστή μορφή της οφείλεται σε τοξίνες μικροβίων, όπως του σταφυλόκοκκου ή του στρεπτόκοκκου ή με την εικόνα του συνδρόμου Kawasaki, τα αίτια του οποίου μπορεί να είναι ένας ιός (ενοχοποιούνται πολλοί) ή ένα μικρόβιο – σπανιότερα.
Χωρίς αυτές οι δύο νοσολογικές οντότητες να ταυτίζονται απόλυτα μεταξύ τους, ως κοινό χαρακτηριστικό έχουν την προσβολή πολλών οργάνων και ιδιαίτερα της καρδιάς (πιο ειδικά το σύνδρομο Kawasaki).
Την ίδια εικόνα μοιράζονται και με το νέο πολυοοργανικό φλεγμονώδες σύνδρομο στα παιδιά, το οποίο συνδέεται με τη νόσοση από τον κορωνοϊό με δύο τρόπους:
Πρώτον, χρονικά, καθ’ όσον μέσα σε ελάχιστες βδομάδες και εν μέσω της πανδημίας έχουν εντοπιστεί παγκοσμίως τουλάχιστον 80 με 90 (ίσως και περισσότερα) περιστατικά.
Δεύτερον, αιτιολογικά, καθ’ όσον μερικά από αυτά τα παιδιά είχαν θετικό μοριακό έλεγχο για κορωνοϊό ή είχαν αυξημένα αντισώματα έναντι του κορωνοϊού.
Με κριτήριο τα κλινικά χαρακτηριστικά (υψηλός πυρετός, εξάνθημα, λεμφαδενοπάθεια, κοιλιακά άλγη, χωρίς επίμονο βήχα ή αναπνευστική δυσχέρεια) μπορεί κανείς βάσιμα να πει ότι πρόκειται για μια οξεία ιαιμία, η οποία σε αντίθεση με την αναλογικά ηπιότερη εικόνα της νόσησης από κορωνοϊό (ως κυρίως αναπνευστική εκδήλωση), αφορά σε όλα τα οργανικά συστήματα.
Η διπλή ονομασία του συνδρόμου αντανακλά αφ’ ενός τη διείσδυση του ιού σε όλα τα όργανα (πολυοργανική), αφ’ ετέρου την έντονη – ίσως ανεξέλεγκτη, φλεγμονώδη απάντηση του οργανισμού (φλεγμονώδης), τα οποία μαζί συμβάλλουν στη βαρύτητα της κλινικής εικόνας.
Εκτός από την ακριβή διάγνωση μεγάλη σημασία, ίσως και καθοριστική για την πρόγνωση, έχει η έγκαιρή αναγνώριση της βαρύτητας της κατάστασης του παιδιού, της άμεσης εισαγωγής στο νοσοκομείο – μάλλον και νοσηλείας στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας καθώς και η ταχεία έναρξη της φαρμακευτικής αγωγής.
Το θεραπευτικό πρωτόκολλο, που προτείνεται, συμπεριλαμβάνει κορτικοειδή, ανοσοσφαιρίνες, ασπιρίνη και αντιβιοτικά, ένας συνδυασμός αντιμετώπισης τόσο της τοξικής καταπληξίας όσο και του συνδρόμου Kawasaki.
Ανάλογα με τις κλινικές εκδηλώσεις μπορεί να χρειαστεί η χορήγηση οξυγόνου μαζί με ή χωρίς τη μηχανική υποστήριξη της αναπνοής καθώς και χορήγηση καρδιο-αγγειοδραστικών φαρμάκων.
Είναι ακόμη πολύ πρώιμο να μιλήσουμε για την πρόγνωση ή τη θνητότητα αν και όλοι θεωρούμε ότι δυστυχώς τα παιδιά αυτά είναι υψηλού κινδύνου. Από τις μέχρι τώρα περιπτώσεις, που έχουν ανακοινωθεί διεθνώς, αναφέρονται δύο θάνατοι.
Τα παιδιά, που παρουσίασαν αυτό το σύνδρομο, θα πρέπει να έχουν μακροχρόνια παρακολούθηση και ιδιαίτερα τακτική καρδιολογική αξιολόγηση, τόσο της λειτουργικότητας της καρδιάς όσο και της βατότητας των στεφανιαίων τους αγγείων.

Καθώς ολοένα περισσότεροι άνδρες μολύνονται από το νέο κορωνοϊό, αρχίζουν να εγείρονται ανησυχίες για το αν η νόσος που προκαλεί μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητά τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), περισσότερο από το 55% των κρουσμάτων του νέου κορωνοϊού στη χώρα μας είναι άνδρες. Σχεδόν ο ένας στους τρεις (το 30,6%) έχουν ηλικία 18-39 ετών, ενώ το 66% έχουν ηλικία άνω των 40 ετών.

Όπως εξηγεί ο μαιευτήρας-χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Ιωάννης Π. Βασιλόπουλος, MD, MSc, ειδικός στην Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή και ιδρυτικό μέλος του Institute of Life, οι ανησυχίες εγείρονται κυρίως επειδή οι όρχεις είναι γνωστό ότι παράγουν την πρωτεΐνη που πιστεύεται ότι χρησιμοποιεί ο νέος κορωνοϊός για να εισέλθει στα κύτταρα. «Η πρωτεΐνη αυτή είναι το μετατρεπτικό ένζυμο της αγγειοτενσίνης 2 (ACE2) και βρίσκεται στην εξωτερική επιφάνεια του τοιχώματος (κυτταρική μεμβράνη) των επιθηλιακών κυττάρων», λέει. «Τα επιθηλιακά κύτταρα των πνευμόνων, της καρδιάς, του λεπτού εντέρου και άλλων οργάνων περιέχουν υψηλά επίπεδα ACE2 και γι’ αυτό πιστεύεται ότι πλήττονται περισσότερο από τον κορωνοϊό. Τα κύτταρα αυτά λειτουργούν ως “πύλη εισόδου” για τον ιό, επειδή αυτός ενώνεται με την ACE2 και κατορθώνει να εισβάλλει στο εσωτερικό τους όπου αρχίζει να αναπαράγεται».

Και συνεχίζει: «Οι όρχεις επίσης έχουν υψηλά επίπεδα ACE2, ιδιαίτερα στα κύτταρα Leydig που παράγουν την τεστοστερόνη και στα κύτταρα Sertoli που συμμετέχουν στην σπερματογένεση (παραγωγή σπερματοζωαρίων). Επομένως, θεωρητικά μπορεί να επηρεάζονται από τον κορωνοϊό και έτσι να μειώνουν τη γονιμότητα του άνδρα. Ωστόσο, οι έως τώρα μελέτες, παρότι είναι λίγες και μικρές, δεν δείχνουν πως είναι πιθανό να συμβαίνει κάτι τέτοιο».

Όπως εξηγεί ο ειδικός, σε πρόσφατη μελέτη στην πόλη Wuhan της Κίνας επιστήμονες συνέκριναν τα επίπεδα των ορμονών της αναπαραγωγής σε 81 άνδρες που νόσησαν από COVID-19 και σε 100 υγιείς συνομηλίκους τους. Οι άνδρες είχαν ηλικία 20-54 ετών (διάμεση ηλικία: 38 έτη). Όσοι είχαν μολυνθεί από τον κορωνοϊό είχαν εκδηλώσει από ήπια έως σοβαρή νόσο. Οι επιστήμονες που πραγματοποίησαν τη μελέτη διαπίστωσαν ότι μεταξύ των δύο ομάδων υπήρξαν παροδικές διαφορές στα επίπεδα διαφόρων ορμονών, αν και οι διαφορές στην τεστοστερόνη δεν ήταν στατιστικά σημαντικές. Έτσι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η λοίμωξη COVID-19 μπορεί να επηρεάζει κάπως τα κύτταρα Sertoli αλλά λιγότερο τα κύτταρα Leydig. Επειδή, εξάλλου, ο κορωνοϊός προκαλεί γενικευμένη φλεγμονή, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο οι παρατηρούμενες ορμονικές αλλαγές να οφείλονται στη φλεγμονή και όχι σε απευθείας βλάβη στα κύτταρα των όρχεων.

Επιπρόσθετα, δύο άλλες μικρές μελέτες δεν εντόπισαν ίχνη του κορωνοϊού στο σπέρμα ανδρών που ανάρρωσαν από αυτόν. Η μία από αυτές δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Andrology και συμπεριέλαβε έξι άνδρες οι οποίοι είχαν εκδηλώσει ενοχλήματα στους όρχεις μετά από τη μόλυνσή τους από τον κορωνοϊό. Ένα μήνα μετά από τη νόσησή τους, οι επιστήμονες τους υπέβαλλαν σε αναλύσεις σπέρματος, οι οποίες δεν βρήκαν κανένα ίχνος του ιού.

Ο ρόλος του πυρετού

«Τα στοιχεία αυτά, παρότι είναι καθησυχαστικά, δεν πρέπει να θεωρούνται οριστικά γιατί όσο περνά ο καιρός μαθαίνουμε ολοένα περισσότερα για το νέο αυτό ιό», διευκρινίζει ο Δρ. Βασιλόπουλος. «Επιπλέον οι άνδρες δεν πρέπει να εφησυχάζουν γιατί η λοίμωξη από το νέο κορωνοϊό προκαλεί ένα σύμπτωμα το οποίο συσχετίζεται με την ανδρική υπογονιμότητα».

Το σύμπτωμα αυτό είναι ο υψηλός πυρετός, τον οποίο εκδηλώνουν τουλάχιστον οι μισοί από τους ασθενείς με ήπια νόσο και περισσότεροι από οκτώ στους δέκα απ’ όσους εισάγονται στα νοσοκομεία με πιο σοβαρή νόσο. Ο πυρετός είναι μία φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού, στην προσπάθειά του να εξολοθρεύσει το παθογόνο που τον απειλεί. Ωστόσο επηρεάζει ολόκληρο τον οργανισμό, προκαλώντας υπερθέρμανση στο σώμα, συμπεριλαμβανομένων των όρχεων.

«Παλαιότερες μελέτες με άλλες ιογενείς λοιμώξεις, όπως η γρίπη, έχουν δείξει ότι μπορεί να υπάρξει εποχιακή μείωση της γονιμότητας όταν ένας άνδρας εκδηλώνει υψηλό πυρετό. Η μείωση αυτή εξαρτάται από τη διάρκεια του πυρετού και το πόσο υψηλός είναι», εξηγεί ο Δρ. Βασιλόπουλος. «Σε μία από τις μελέτες, ασθενείς που ανάρρωναν από γρίπη είχαν παθολογικά ευρήματα στην ανάλυση σπέρματος επί 45 ημέρες μετά την ανάπτυξη του πυρετού. Σε μία άλλη, ο αριθμός των σπερματοζωαρίων και η κινητικότητά τους ήταν μειωμένα για μήνες μετά την υποχώρηση ενός πυρετού που έφτασε τους 39,9 βαθμούς Κελσίου. Επίσης ήταν αυξημένα τα σπερματοζωάρια με κατακερματισμένο DNA (ο κατακερματισμός του DNA είναι ένδειξη γενετικής βλάβης). Στη μελέτη αυτή οι παράμετροι του σπέρματος επέστρεψαν στο φυσιολογικό 79 ημέρες μετά τον πυρετό».

Οι επιπτώσεις αυτές οφείλονται στο ότι οι όρχεις είναι εξαιρετικά ευάλωτοι στη θερμοκρασία. Γι’ αυτό το λόγο βρίσκονται στο εξωτερικό του σώματος (στο όσχεο), όπου η θερμοκρασία είναι 2-4 βαθμοί Κελσίου χαμηλότερη απ’ όση στο εσωτερικό του σώματος. Για τον ίδιο λόγο αντιδρούν και στην περιβαλλοντική θερμοκρασία. Για παράδειγμα έρχονται πιο κοντά στο σώμα όταν έλθουν σε επαφή με πολύ κρύο νερό και χαλαρώνουν όταν εκτίθενται στο ζεστό νερό. Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται αυτόματα από τον οργανισμό για να σταθεροποιεί την θερμοκρασία μέσα στο όσχεο, σε επίπεδα που θα είναι βιώσιμα για τα σπερματοζωάρια.

«Επειδή ένα από τα κύρια συμπτώματα της λοίμωξης από το νέο κορωνοϊό είναι ο υψηλός πυρετός (πάνω από 39 βαθμούς Κελσίου σύμφωνα με πολλές μελέτες), ο οποίος μάλιστα διαρκεί επί ημέρες, είναι πολύ πιθανό να επηρεάζει την ανδρική γονιμότητα. Μάλιστα επειδή η παραγωγή των σπερματοζωαρίων είναι μία πολύπλοκη διαδικασία που διαρκεί 90 ημέρες, μπορεί οι άνδρες να παρουσιάζουν υπογονιμότητα για μερικούς μήνες μετά την ανάρρωσή τους από το νέο ιό», τονίζει ο Δρ. Βασιλόπουλος. «Με βάση, όμως, τα στοιχεία που έχουμε ως τώρα στα χέρια μας, η όποια συνέπεια στην ανδρική υπογονιμότητα λόγω του πυρετού είναι προσωρινή και αναστρέψιμη».

Επειδή, πάντως, ο νέος κορωνοϊός μάς έχει επιφυλάξει πολλές δυσάρεστες εκπλήξεις ως τώρα, «η καλύτερη θεραπεία για τις όποιες συνέπειές του στην ανδρική γονιμότητα είναι να τον αποφύγουν οι άνδρες, ειδικά αν προγραμματίζουν να αποκτήσουν στο εγγύς μέλλον παιδιά με φυσικό τρόπο ή με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή», τονίζει ο ειδικός. «Ας φροντίσουν λοιπόν να τηρούν όλα τα μέτρα προστασίας που συνιστά ο ΕΟΔΥ για να διαφυλάξουν την υγεία και τη γονιμότητά τους».

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Τα άτομα με διαβήτη είναι γενικά περισσότερα εκτεθειμένα στην ανάπτυξη πολύπλοκων μορφών ιογενών λοιμώξεων και μπορεί να είναι περισσότερο ευάλωτα στον νέο κορωνοϊό.

Συστήματα όπως το FreeStyle Libre επιτρέπει στα άτομα με διαβήτη να ελέγχουν τα επίπεδα της γλυκόζης τους, οποιαδήποτε στιγμή, παντού. Οι ενδείξεις γλυκόζης που καταγράφονται μπορούν να μεταφερθούν στο LibreView – ένα ασφαλές σύστημα διαχείρισης δεδομένων, ώστε οι επαγγελματίες υγείας να έχουν πρόσβαση στα δεδομένα γλυκόζης των ασθενών τους 24 ώρες το 24ωρο, 7 μέρες την εβδομάδα, χωρίς να υπάρχει ανάγκη να πραγματοποιηθεί επίσκεψη στο ιατρείο. Αυτό το ψηφιακό οικοσύστημα επιτρέπει στον επαγγελματία υγείας την απομακρυσμένη πρόσβαση στα δεδομένα γλυκόζης του ασθενή, διευκολύνοντας την παροχή των κατάλληλων ιατρικών συμβουλών και φροντίδας.

Ο Δρ. Ανδρέας Μελιδώνης, Συντονιστής Διευθυντής του Διαβητολογικού-Καρδιομεταβολικού Κέντρου στο Metropolitan Hospital δήλωσε: «Η εφαρμογή της υψηλής τεχνολογίας στον Σακχαρώδη Διαβήτη συμβάλλει στη σμίκρυνση των αποστάσεων και στην αύξηση των δυνατοτήτων άρτιας παρακολούθησης του ασθενούς. Η αναφορά AGP (ηλεκτρονική απεικόνιση του προφίλ σακχάρου) με τις αναλύσεις των γλυκαιμικών διακυμάνσεων που προσφέρει το LibreView, η τεχνολογία του νέφους (cloud) που μεταφέρει τα μακρινά δεδομένα στην κοντινή οθόνη του υπολογιστή μας και η τηλεϊατρική (διαδικτυακή συμβουλευτική) συνθέτουν ένα εξαιρετικά προηγμένο τεχνολογικό επίπεδο επικοινωνίας ιατρού-ασθενούς. Όταν προ μηνών ξεκινήσαμε την προσπάθεια δημιουργίας σύγχρονου Διαβητολογικού – Καρδιομεταβολικού Κέντρου στο Metropolitan Hospital, θέσαμε προοπτικές και στόχους. Ένας από τους βασικούς μας στόχους ήταν η εφαρμογή της υψηλής τεχνολογίας στη θεραπευτική προσέγγιση του διαβήτη. Σήμερα με το ψηφιακό οικοσύστημα της Abbott που συνθέτουν το FreeStyle Libre και το LibreView αισθανόμαστε ότι είμαστε πλέον πολύ κοντά στη δυνατότητα υλοποίησης του στόχου αυτού».

Με την εφαρμογή της άυλης συνταγογράφησης, η Abbott προσφέρει στα άτομα με διαβήτη τη δυνατότητα να σταλεί το σύστημα FreeStyle Libre απευθείας στο σπίτι τους, αποφεύγοντας επομένως την ανάγκη να επισκεφθούν τον ιατρό τους στο νοσοκομείο ή το ιατρείο. Οι συνταγές μπορούν επίσης να εκτελεστούν από τα φαρμακεία.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Ο Αν. Καθηγητής Βιοϊατρικής Τεχνολογίας Θεόδωρος Παπαϊωάννου, ο Ιατρός Ιωάννης Ντάνασης και ο Καθηγητής Θάνος Δημόπουλος (https://mdimop.gr/covid19/) της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών παρουσιάζουν δεδομένα από την ανασκόπηση της βιβλιογραφίας σχετικά με τη χρήση μέσων προστασίας του προσώπου.

Το Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) θεωρούν ότι η χρήση μάσκας από το γενικό πληθυσμό είναι απαραίτητη, καθώς ο SARS-CoV-2 μπορεί να μεταδοθεί τόσο με μεγάλα σταγονίδια, όσο και με αερόλυμα.

Είναι χαρακτηριστικό πως όταν ένα άτομο απλά ομιλεί διασπείρει σε κανονικές συνθήκες περίπου 1-50 μικροσωματίδια το δευτερόλεπτο, τα οποία έχουν κατά μέσο όρο μέγεθος 1 μm (Asadi και συνεργάτες Scientific Reports 2019;9:2348). Τα επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι ο βασικός τρόπος μετάδοσης στην κοινότητα είναι μέσω αυτών των σταγονιδίων που εισβάλλουν στους βλεννογόνους (μύτη, στόμα, μάτια) επίνοσων ατόμων (Burke  RM και συνεργάτες. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020;69(9):245-246).

Οι διαφανείς ασπίδες προσώπου διατίθενται σε διάφορες μορφές και σχέδια, αλλά όλες αποτελούνται από ένα διαφανή πλαστικό φραγμό που καλύπτει το πρόσωπο. Για βέλτιστη προστασία, η ασπίδα πρέπει να εκτείνεται κάτω από το πηγούνι προς τα εμπρός, εκατέρωθεν στα αυτιά και δεν πρέπει να υπάρχει εκτεθειμένο κενό μεταξύ του μετώπου και του κεφαλιού της ασπίδας. Επίσης θα πρέπει η διαφανής ασπίδα να απέχει από το πρόσωπο μια ικανοποιητική απόσταση ώστε αφενός να μη θολώνει και αφετέρου να επιτρέπει την παράλληλη χρήση γυαλιών ή/και αναπνευστικής μάσκας από υγειονομικό προσωπικό. Για την κατασκευή τους, εκτός από την βιομηχανική μαζική παραγωγή τους, είναι σημαντική και η συνεισφορά της τεχνολογίας τρισδιάστατης εκτύπωσης (3D printing) (Falanagan Acad Radiol. 2020, doi: 10.1016/j.acra.2020.04.020).

Τα πλεονεκτήματα των διαφανών ασπίδων προσώπου αναλύουν οι E.N.Perencevich και συνεργάτες σε πρόσφατη δημοσίευσή τους (29 Απριλίου 2020) στο περιοδικό JAMA (doi:10.1001/jama.2020.7477).

• Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, οι διαφανείς ασπίδες προσώπου μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, και ανάλογα με τα υλικά κατασκευής τους καθαρίζονται εύκολα με σαπούνι και νερό ή κοινά οικιακά απολυμαντικά.
• Φοριούνται άνετα, ενώ παράλληλα προστατεύουν τις πύλες εισόδου ιικών σωματιδίων και μειώνουν τις πιθανότητες αυτομόλυνσης εμποδίζοντας τον χρήστη να αγγίξει το πρόσωπό του με τα χέρια του.
• Δεν δυσκολεύουν την αναπνοή και μπορούν να χρησιμοποιηθούν παράλληλα με άλλα μέσα προστασίας του προσώπου.
• Τα άτομα που φορούν ιατρικές μάσκες συχνά πρέπει να τις αφαιρούν για να επικοινωνούν με τους γύρω τους κάτι το οποίο δεν είναι απαραίτητο με τις διαφανείς ασπίδες προσώπου.
• Η χρήση διαφανούς ασπίδας προσώπου είναι επίσης μια υπενθύμιση για τη διατήρηση της κοινωνικής απόστασης, αλλά επιτρέπει την ορατότητα των εκφράσεων του προσώπου και των κινήσεων των χειλιών κατά την εκφορά λόγου. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνεται κοινωνική απόσταση αλλά διευκολύνεται η επικοινωνία και η συναναστροφή με τον συνάνθρωπο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι διαφανείς ασπίδες προσώπου φαίνεται να μειώνουν σημαντικά την έκθεση και στον ιό της γρίπης, που μεταδίδεται επίσης με σταγονίδια (J Occup Environ Hyg. 2014;11(8):509-18). Η βασική εφαρμογή των διαφανών ασπίδων προσώπου είναι για το ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, καθώς προσφέρουν επιπλέον προστασία προσώπου, ειδικά κατά τη δημιουργία αερολύματος.

Στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει αναπτυχθεί ένα δίκτυο εθελοντών που αποτελείται από Καθηγητές, Ερευνητές και Φοιτητές, με στόχο την κατασκευή διαφανών ασπίδων προσώπου μέσω τρισδιάστατης εκτύπωσης. Στη δράση αυτή αξιοποιούνται 25 εκτυπωτές (3D printers) με τους οποίους είναι δυνατή η κατασκευή περίπου 50-60 προστατευτικών διαφανών ασπίδων προσώπου την ημέρα. Το διάστημα 27-30 Απριλίου 2020 διανεμήθηκαν περίπου 400 προστατευτικές διαφανείς ασπίδες προσώπου σε Πανεπιστημιακές Κλινικές και Νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ των Αθηνών.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Η αντιμετώπιση του κορωνοϊού με ένα αποτελεσματικό εμβόλιο, βασίζεται στην υπόθεση ότι αυτό θα μπορέσει να προκαλέσει την παραγωγή ειδικών εξουδετερωτικών αντισωμάτων για τον SARS–CoV-2. Έως ότου γίνει δυνατή η παραγωγή και διάθεση ενός αποτελεσματικού και ασφαλούς εμβολίου, οι ερευνητές προσπαθούν να βρουν άλλους τρόπους για την παραγωγή αποτελεσματικών αντισωμάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν άμεσα. Υπάρχουν διάφορες  προσεγγίσεις πάνω στο θέμα.

Η πιο άμεση και σχετικά προσβάσιμη μέθοδος είναι η χρήση αντισωμάτων από ασθενείς που νόσησαν με τον ιό και ανάρρωσαν. Θεωρητικά στο αίμα των ασθενών  θα κυκλοφορούν αρκετά αντισώματα τα οποία θα μπορούν να εξουδετερώσουν τον ιό. Αυτός είναι και ο σκοπός των κλινικών μελετών με πλάσμα από δότες που είχαν νοσήσει με COVID-19. Υπάρχουν πολλά δεδομένα και παραδείγματα από άλλες ιογενείς λοιμώξεις ότι αυτός είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος. Στην Ελλάδα υπάρχει σε εξέλιξη μελέτη για την συλλογή και χορήγηση πλάσματος από αναρρώσαντες ασθενείς.

Μια άλλη πηγή έτοιμων αντισωμάτων θα μπορούσε να είναι τα ζώα. Αυτή είναι μια προσέγγιση που έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν και βασίζεται στο γεγονός ότι ορισμένα είδη ζώων παράγουν σε σημαντικές ποσότητες αντισώματα έναντι ορισμένων ιών είτε επειδή μολύνονται συχνά από αυτούς είτε επειδή  είναι σχετικά ανθεκτικά σε αυτό τον ιό και όταν εμβολιαστούν με αυτόν παράγουν μεγάλες ποσότητες αντισωμάτων τις οποίες μπορούμε να συλλέξουμε και να επεξεργαστούμε. Η επεξεργασία είναι απαραίτητη δεδομένου ότι τα αντισώματα που έχουν παραχθεί σε ζώα, δεν μπορούν να χορηγηθούν απευθείας γιατί θα αντιδράσει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου εναντίον των αντισωμάτων.  Σε πρόσφατη μελέτη στο περιοδικό Cell περιγράφεται η απομόνωση τέτοιων ειδικών αντισωμάτων από λάμα τα οποία είχαν εμβολιαστεί με κορωνοϊούς. Τα λάμα, όπως και οι στενοί τους συγγενείς οι καμήλες, αποτελούν ξενιστές ορισμένων κορωνοϊών όπως του MERS και του SARS. Επιπλέον τα λάμα και οι καμήλες παράγουν μια τάξη αντισωμάτων, τα οποία  διαφέρουν από τα ανθρώπινα, καθώς λείπει μια περιοχή (η μια από τις δυο αλυσίδες, έχουν μόνο βαριά αλυσίδα, αντί βαριά και ελαφρά). Αυτά τα αντισώματα αναφέρονται ως αντίσωμα μονής περιοχής (VHH ή Nanobody) και μπορούν να αποκτήσουν συγγένεια και ειδικότητα για αντιγόνα συγκρίσιμη με τα συμβατικά αντισώματα. Όμως έχουν μερικά σημαντικά πλεονεκτήματα: μπορούν εύκολα να κατασκευαστούν σε πολυσθενείς μορφές, έχουν υψηλότερη θερμική και χημική σταθερότητα από τα περισσότερα αντισώματα και επηρεάζονται λιγότερο από «δομικά» εμπόδια που θα μπορούσαν να αποτρέψουν τη σύνδεση των μεγαλύτερων συμβατικών αντισωμάτων. (πηγή: Wrapp D et al  Structural Basis for Potent Neutralization of Betacoronaviruses by Single-Domain Camelid Antibodies, Cell, May 05, 2020 DOI: https://doi.org/10.1016/j.cell.2020.04.031)

Μια άλλη λύση είναι η κατασκευή στο εργαστήριο ειδικών μονοκλωνικών αντισωμάτων που αναγνωρίζουν το ιό και τον αδρανοποιούν. Η κατάλληλη τεχνολογία και τεχνογνωσία υπάρχει. Καθώς μονοκλωνικά αντισώματα χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια σε πολλά νοσήματα. Ουσιαστικά παράγονται από μικρόβια μέσα στα οποία έχει εισαχθεί η πληροφορία για την κατασκευή του αντισώματος που μας ενδιαφέρει. Ένα βασικό πλεονέκτημα είναι ότι οι ποσότητες που μπορούν να παρασκευαστούν είναι ουσιαστικά απεριόριστες. Στην αρχή της εβδομάδας αναφερθήκαν τα αποτελέσματα μελέτης από τη Ολλανδία, σχετικά με την η παρασκευή τέτοιων ειδικών αντισωμάτων έναντι του SARS–CoV-2 στο εργαστήριο. (πηγή: Wang C. et al A human monoclonal antibody blocking SARS-CoV-2 infection, Nature Communications volume 11, Article number: 2251; 2020)

Μια άλλη ενδιαφέρουσα σχετική ανακοίνωση ήρθε από το Ινστιτούτο Βιολογικής Έρευνας του Ισραήλ (IIBR). Στο siteτου έγκυρου ινστιτούτου αναφέρεται  ότι οι ερευνητές του ανέπτυξαν ένα αντίσωμα που εξουδετερώνει το SARS-CoV2.Το Ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας μιλώντας εξ ονόματος του Ινστιτούτου, τόνισε ότι αυτό το επίτευγμα θα μπορούσε ενδεχομένως να εξελιχθεί σε θεραπεία για ασθενείς με COVID-19. Σύμφωνα με το IIBR, πρόκειται για μονοκλωνικό αντίσωμα, το οποίο όπως αναφέρει η ανακοίνωση “απέδειξε την ικανότητα του να εξουδετερώνει τον κορωνοϊό” και το αντίσωμα δοκιμάστηκε ειδικά στον SARS CoV2. “Αυτό είναι ένα σημαντικό ορόσημο, το οποίο θα ακολουθήσει μια σειρά πολύπλοκων δοκιμών και μια διαδικασία κανονιστικών εγκρίσεων”, ανέφερε το Υπουργείο. Το Ινστιτούτο επιδιώκει τώρα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για την ανάπτυξή του, σύμφωνα με την ανακοίνωση, αλλά ακόμα τα αποτελέσματα δεν έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικό περιοδικό. (πηγή: https://iibr.gov.il/Pages/home.aspx)

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Θέμα ευθύνης χαρακτήρισε το να εμβολιάζονται οι υγειονομικοί για γρίπη, ο λοιμωξιολόγος, εκπρόσωπος τύπου του Υπουργείου Υγείας για τον νέο κορωνοϊό, κ. Σωτήρης Τσιόδρας κατά τη χθεσινή ενημέρωση των συντακτών.

Όπως διευκρίνισε ο κ. Τσιόδρας. “ο εμβολιασμός για τη γρίπη θα βοηθήσει πάρα πολύ και στην αντιμετώπιση ενός τυχόν δεύτερου κύματος του ιού τον επόμενο χειμώνα, γιατί θα περιορίσει κατά κάποιο τρόπο την κυκλοφορία ενός ιού εξίσου επικίνδυνου, όπως ο ιός της γρίπης, ο οποίος αφορά ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού και δη ανθρώπους που νοσηλεύονται στα νοσοκομεία”.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, η μόνη χώρα στον κόσμο η οποία έχει στα κριτήρια αντιγριπικού εμβολιασμού όλο τον πληθυσμό, δηλαδή όποιον θέλει να εμβολιαστεί, είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες.  Θα δούμε αν θα αλλάξει η στρατηγική προσέγγιση στο επόμενο έτος σχετικά με το εμβόλιο της γρίπης.

“Πάντα στην Δημόσια Υγεία υπάρχει και αυτό που δεν φαίνεται, «το όφελος που δεν είδες» που έλεγε ο αείμνηστος Καθηγητής μας και Καθηγητής μου ο Δημήτρης ο Τριχόπουλος. Ότι δηλαδή βλέπεις τους θανάτους που είχες, οι οποίοι είναι τραγικοί και σε σοκάρουν και σε λυγίζουν, δεν βλέπεις όμως τις ζωές που κέρδισες. Και αυτό είναι ένα σημαντικό όφελος σε αυτή την πανδημία στην πατρίδα μας, που δεν το έχουμε δει και δεν το αναγνωρίζουμε. Και μάλιστα, όταν βλέπεις μια τέτοια πορεία θανάτων τόσο γρήγορα και τόσο μαζικά, παρ’ όλα τα μέτρα, αυτό είναι κάτι άλλο το οποίο είναι σημαντικό να το κατανοήσουμε. Έτσι γίνεται και με τη γρίπη. Κάνεις έναν εμβολιασμό ο οποίος δεν είναι 100% αποτελεσματικός και αυτό που μας μένει, είναι αυτός μπολιάστηκε και πέθανε. Είναι λάθος. Μακάρι να ήταν μπολιασμένοι όσοι είχαν πεθάνει, γιατί το όφελος θα ήταν ασυγκρίτως περισσότερο. Δεν το καταλαβαίνει ο κόσμος αυτό και το θεωρεί αποτυχία. Το εμβόλιο σαν μαζικό μέτρο προστασίας Δημόσιας Υγείας αναδεικνύεται όχι μόνο λόγω γρίπης, αλλά και λόγω άλλων λοιμωδών νοσημάτων τα οποία προλαμβάνει. Μόνο για την ιλαρά, υπολογίζεται ότι έχουν σωθεί δεκάδες εκατομμύρια ζωές τα τελευταία 20 χρόνια”.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

 

 

---

 

Τη Δευτέρα οι μαθητές της Γ Λυκείου επιστρέφουν στις σχολικές αίθουσες. Ποια θα είναι η νέα καθημερινότητα στα σχολεία; Ο υφουπυργός Πολιτικής Προστασίας, κ. Νίκος Χαρδαλιάς έδωσε όλες τις οδηγίες:

“Περιορίζεται ο συνωστισμός κατά την προσέλευση και την αποχώρηση από την σχολική μονάδα, φροντίζοντας να τηρούνται αποστάσεις μεταξύ των μαθητών.

Δεν πραγματοποιείται συγκέντρωση μαθητών στον προαύλιο χώρο πριν την έναρξη του προγράμματος.

Η καθιερωμένη διαδικασία πραγματοποιείται στις αίθουσες.

Οι σχολικές αίθουσες πρέπει να διαμορφωθούν έτσι, ώστε να μεγιστοποιείται η απόσταση μεταξύ των μαθητών, στο πλαίσιο του εφικτού, δηλαδή, ένας μαθητής ανά θρανίο. Ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός μαθητών ανά σχολική αίθουσα ορίζεται στους 15.

Τάξεις ή τμήματα τάξεων με περισσότερους των 15 μαθητών, χωρίζονται σε υποτμήματα ίσης δυναμικής και εφαρμόζουν εκ περιτροπής τη διδασκαλία. Εφόσον σε κάποια σχολική μονάδα πλεονάζουν κατάλληλες, ιδίως για την τήρηση αποστάσεων μεταξύ των μαθητών, σχολικές αίθουσες, η διδασκαλία σε υποτμήματα που προκύπτουν μετά την ως άνω κατανομή, μπορεί να είναι και καθημερινή.

Η απόσταση μεταξύ των μαθητών πρέπει να είναι ίση με 1,5 μέτρο μήκος. Εάν κάποια σχολική αίθουσα δεν επαρκεί για την τήρηση αυτής της απόστασης, τότε το τμήμα, ανεξαρτήτως αριθμού μαθητών, χωρίζεται σε υποτμήματα.

Προκειμένου να περιοριστεί ο συγχρωτισμός, είναι  σημαντικό να υιοθετηθούν πρακτικές συστηματικού διαχωρισμού των μαθητών και κατά τα διαλείμματα. Τι θα πρέπει να προσέξουν οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί στα διαλείμματα.

Πρώτον, σταδιακή και με σειρά έξοδο των μαθητών στο προαύλιο.

Δεύτερον, διαφορετικοί χώροι για τους μαθητές κάθε τμήματος στο προαύλιο.

Τρίτον, φυσικός αερισμός των αιθουσών στο διάλειμμα

Και τέλος, απαγόρευση παιχνιδιών με μπάλα όπως μπάσκετ, ποδόσφαιρο, βόλεϊ.

Επισημαίνεται ότι εκτός από τη διαρρύθμιση των σχολικών αιθουσών, σημαντική είναι η αποσυμφόρηση και του γραφείου των εκπαιδευτικών”.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Την ώρα που ειδικοί επιστήμονες σε όλο τον κόσμο προειδοποιούν ότι αναμένεται και δεύτερο κύμα του κορωνοϊού SARS-COV-2 το φθινόπωρο και εκατομμύρια άνθρωποι αναζητούν τρόπους να ενισχύσουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα για να θωρακιστούν κατά του κορονοϊού, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ανασκόπηση (μετα-ανάλυση) του 2016  που δείχνει τις επιπτώσεις του mindfulness στο ανοσοποιητικό σύστημα. Κατά την ανασκόπηση οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι μειώθηκαν οι δείκτες της φλεγμονής, υψηλά επίπεδα των οποίων συσχετίζονται συχνά με μειωμένη ανοσολογική λειτουργία και ασθένειες.

Επιπλέον αυξήθηκε ο αριθμός των λεγόμενων κυττάρων CD-4. Πρόκειται για βοηθητικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, που στέλνουν σήματα σε άλλα κύτταρα του οργανισμού και τους δίνουν εντολή να επουλώσουν τις λοιμώξεις. Τέλος βρήκαν ότι η δραστηριότητα της τελομεράσης αυξήθηκε – η τελομεράση συμβάλλει στην πρόληψη της φθοράς των χρωμοσωμάτων και η φθορά της οδηγεί σε πρόωρη γήρανση.

Στην Ελλάδα πρόσφαταδημιουργήθηκε η πρώτη καινοτόμα εφαρμογή στα ελληνικά πάνω στη μέθοδο του mindfulness, τοMindfulnessGreece, που καθοδηγεί τους ενδιαφερόμενους βήμα-βήμα και αρχίζοντας μόνο με 10 λεπτά την ημέρα να εξασκούν το μυαλό  τους στη συγκέντρωση, στην ηρεμία και στη θετικότητα, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις της σύγχρονης διαβίωσης.

Το καλό με αυτή τη μέθοδο είναι ότι μπορεί να την κάνει ο οποιοσδήποτε εύκολα, από την άνεση του σπιτιού του ή του γραφείου του και σταδιακά να την εξελίσσει, απολαμβάνοντας άμεσα τα οφέλη της στην καθημερινότητά του. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι σε πολλές χώρες του εξωτερικού η ενσυνειδητότητα  διδάσκεται, καθώς θεωρείται βασικό εργαλείο ζωής.

Επιμέλεια : Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Πόσο σημαντική είναι η βιταμίνη D για τη θωράκιση του οργανισμού μας απέναντι σε σοβαρές απειλές για την υγεία; Και πόσο εύκολη είναι εν μέσω πανδημίας, με τους περιορισμούς που ισχύουν για όλους, η πρόσληψη επαρκούς ποσότητας βιταμίνης D;

Σε αυτές και σε πολλές ακόμα ερωτήσεις απάντησε ο Ομότιμος Καθηγητής Παιδιατρικής και Ενδοκρινολογίας κ. Γεώργιος Χρούσος κατά τη διαδικτυακή ομιλία του με θέμα “Η Βιταμίνη D τις μέρες του Κορωνοϊού”, που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Βιολογίας και Ιατρικής του Στρες (ΙΒΙΣ), με την υποστήριξη της Φαρμακευτικής Εταιρείας ΜΙΝΕΡΒΑ.

Ο κ. Χρούσος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην σημασία της βιταμίνης D, τονίζοντας τη σημαντική συμβολή της στη διατήρηση της υγείας μικρών και μεγάλων, καθώς ρυθμίζει ένα πλήθος γονιδίων του ανθρώπινου οργανισμού που αφορούν το ανοσοποιητικό σύστημα, το νευρικό σύστημα, τον μεταβολισμό και τα οστά, με αποτέλεσμα να έχει πολλαπλά οφέλη καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας.

Ταυτόχρονα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την απειλή της υποβιταμίνωσης D, που είναι προάγγελος νοσηρών καταστάσεων όπως: μεταβολικό σύνδρομο, διαβήτης τύπου 2, αυτοάνοσες νόσοι (διαβήτης τύπου 1, σκλήρυνση κατά πλάκας, ρευματοειδείς παθήσεις κ.ά.), καρκίνος, και αλλεργικές παθήσεις .

Ειδικά για τη χώρα μας, τα δεδομένα δείχνουν ότι τουλάχιστον 6 στους 10 Έλληνες έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D. Μια βασική αιτία για αυτό φαίνεται πως είναι ότι οι Έλληνες υπερεκτιμούν την αφθονία ηλιακού φωτός στην πατρίδα μας, θεωρώντας ότι η έκθεση στον ήλιο καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού σε βιταμίνη D. Ωστόσο, και παρά τη σημαντική συμβολή του, είναι ξεκάθαρο πως ακόμα και έκθεση στον ήλιο για τουλάχιστον 20-30 λεπτά την ημέρα, δεν εξασφαλίζει επάρκεια αν δεν συνδυάζεται με πρόσληψη βιταμίνης D σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες,ακόμα και χωρίς μέτρηση επιπέδων.  Σημειωτέον,  ότι η βιταμίνη D δεν είναι τοξική παρά μόνο σε πάρα πολύ υψηλά επίπεδα καθημερινής πρόσληψης.

Βιταμίνη D και εγκυμοσύνη

Σημαντικός είναι ο ρόλος της βιταμίνης D και στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς η υποβιταμίνωση D στην έγκυο σχετίζεται με επιπλοκές της κύησης, όπως διαβήτης της κύησης, προ εκλαμψία, πρόωρος τοκετός, επιπλοκές του τοκετού, καισαρικές, αλλά και με προβλήματα στο παιδί, όπως χαμηλό βάρος γέννησης, σκελετικά και γνωστικά προβλήματα, αυξημένο κίνδυνο αυτοανοσίας και αλλεργία. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό οι έγκυες να καλύπτονται επαρκώς με βιταμίνη D.

Οι σωστές δόσεις

Σύμφωνα με τις οδηγίες της Αμερικανικής Εταιρείας Ενδοκρινολογίας, η δοσολογία που συστήνεται είναι:

•       για μωρά μικρότερα του ενός έτους 400 Μονάδες (IU) / Ημέρα
•       για παιδιά και εφήβους 1000 Μονάδες (IU) / Ημέρα
•       για εγκύους καλό είναι τα επίπεδα D να είναι ελεγμένα
•       για ενήλικες 2000-4000 Μονάδες (IU) / Ημέρα

Ως συμπληρώματα κυκλοφορούν αρκετά σκευάσματα βιταμίνης D. Όπως ανέφερε ο κ. Χρούσος, μία πρακτική λύση είναι το σπρέι σε υδατοδιαλυτή μορφή της βιταμίνης D σε 400 Μονάδες (IU) ανά πίεση.

Βιταμίνη D και COVID-19

Αναφορικά με τη νόσο του COVID-19, παρόλο που δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα, διεξάγονται ήδη μελέτες για πιθανή συσχέτιση με την επάρκεια της βιταμίνης D. Σε κάθε περίπτωση, είναι γνωστό ότι η βιταμίνη D αυξάνει την προστατευτική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την αντίσταση των πνευμόνων σε λοιμώξεις όπως η γρίπη. Σύμφωνα με μελέτες, η επάρκεια της βιταμίνης D στις αρχές του χειμώνα προστατεύει τους ενήλικες και τους υπερήλικες από πνευμονίες  του χειμώνα. Σημειωτέον, οι περισσότερες λοιμώξεις συμβαίνουν το χειμώνα όταν τα επίπεδα της βιταμίνης D είναι πιο χαμηλά, γι’ αυτό και συνιστάται η πρόσληψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D όλες τις εποχές του έτους, αφού δυστυχώς η πρόσληψη μόνο μέσω των τροφών δεν είναι επαρκής.

Καταλήγοντας, σε ό,τι αφορά τον κορωνοϊό, ο Καθηγητής κ. Χρούσος ανέφερε ότι καθώς ο καιρός καλυτερεύει, τα εμβόλια είναι καθ’ οδόν και τα φάρμακα όλο και βελτιώνονται, είναι θέμα μηνών η επάνοδος στην κανονικότητα, “μια νέα κανονικότητα, που θα διαφέρει αρκετά από αυτήν που έχουμε συνηθίσει”. Γι’ αυτό και, όπως τόνισε, η πρόσληψη βιταμίνης D πρέπει να είναι συνεχής, αφού είναι ένας πολύ εύκολος τρόπος για να προστατευτούμε από πολλές νόσους, μεταξύ των οποίων και ο COVID-19.

Επιμέλεια : Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

 

 

---

Η Health Editor Προτείνει:

 

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαζί απέναντι στην πανδημία» και των πρωτοβουλιών της για την υποστήριξη των ατόμων που ζούνε με χρόνιες παθήσεις, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας εγκαινιάζει μία τηλεφωνική γραμμή εξατομικευμένης πληροφόρησης και ενδυνάμωσης.

Η υπηρεσία αφορά σε ζητήματα που σχετίζονται με την πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες υγείας και στο φάρμακο, καθώς και με τα δικαιώματά τους και τα ειδικά μέτρα που έχουν νομοθετηθεί εν μέσω της πανδημίας. Ορισμένα ενδεικτικά πεδία είναι τα ακόλουθα:

–       Πώς μπορώ να χρησιμοποιήσω την άυλη συνταγογράφηση;

–       Πού μπορώ να αναζητήσω ψυχολογική υποστήριξη;

–       Είμαι χρόνιος ασθενής. Δικαιούμαι άδεια ειδικού σκοπού;

–       Το παιδί μου ζει με χρόνια πάθηση. Δικαιούται να μην πάει στο σχολείο;

–       Τι πρέπει να κάνω για να συνεχίσω τη θεραπεία μου στο νοσοκομείο ή στο γιατρό μου;

–       Υπάρχει κάποιος σύλλογος ασθενών στην περιοχή μου που μπορεί να με βοηθήσει;

–       Πώς θα παραλάβω τα φάρμακά μου από το φαρμακείο του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.;

–       Ποια προληπτικά μέτρα οφείλω να εφαρμόζω;

Οι χρόνιοι ασθενείς, οι περιθάλποντες ή οι οικογένειές τους, μπορούν να απευθυνθούν ανώνυμα και με πλήρη εμπιστευτικότητα στην Ένωση, με τους παρακάτω τρόπους:

–       Μέσω της Τηλεφωνικής Γραμμής 216 800 2673, καθημερινά από τις 10:00 έως τις 15:00.

–       Μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας στο e–mail info@greekpatient.gr

–       Μέσω της ειδικής φόρμας υποβολής ερωτήσεων στην ιστοσελίδα mazi.greekpatient.gr

Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται ταυτόχρονα από τους 45 συλλόγους ασθενών της Ένωσης από όλη την Ελλάδα και αναμένεται να συμβάλει στην έγκαιρη ανίχνευση και κωδικοποίηση προβλημάτων και αδυναμιών, με σκοπό την προάσπιση των δικαιωμάτων των χρόνιων πασχόντων. Οι σχετικές εκθέσεις θα κοινοποιούνται στα αρμόδια υπουργεία και δημόσιους φορείς σε περιοδική βάση και θα συνοδεύονται από προτεινόμενες παρεμβάσεις.

Επιμέλεια : Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας