Κατηγορία: ΥΓΕΙΑ

Γράφει ο Κώστας Λούμος, Πρόεδρος Σωματείου « ΚΑΛΥΨΩ» 

 

Η ψωρίαση αποτελεί μία χρόνια αυτοάνοση ασθένεια, η οποία  εκδηλώνεται σαν χρόνια δερματοπάθεια. Έχει χαρακτηριστεί, μάλιστα, ως συστημική φλεγμονώδης νόσος, που επηρεάζει όλο τον οργανισμό και όχι μόνο ένα συγκεκριμένο σημείο του δέρματος. Έχει σοβαρό αρνητικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα των ασθενών και μειώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής τους.Η ψωρίαση μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Προσβάλλει εξίσου άνδρες και γυναίκες, ανεξαρτήτως ηλικίας, και συναντάται περίπου στο 1-3% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Εκτός από τους γενετικούς παράγοντες, ο τρόπος ζωής μπορεί επίσης να είναι σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας,  είτε αυξάνοντας τον κίνδυνο ενός ατόμου να αναπτύξει ψωρίαση, είτε επιδεινώνοντας την υφιστάμενη ψωρίαση. Είναι άξιο να σημειωθεί ότι η κρίση τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας με την αύξηση του στρες έχει οδηγήσει σε επιδείνωση της ψωρίασης στους ασθενείς και είναι αυξημένη η ανάγκη να ενημερωθούν, να γνωρίζουν για τη νόσο και να εμπιστευτούν τους γιατρούς και τις θεραπείες.

Το άγχος και η ψωρίαση φαίνεται να συμβαδίζουν. Πολλοί σχετίζουν το άγχος με την ψωρίαση από την οποία πάσχουν.Υπάρχουν επίσης στοιχεία που δείχνουν ότι το άγχος μπορεί να αποτελεί παράγοντα που οδηγεί στην πρώτη έξαρση της πάθησης ή στην επιδείνωση των υφιστάμενων συμπτωμάτων της. Οι συγκεκριμένες επιπτώσεις του άγχους σε κάθε άτομο είναι δύσκολο να εκτιμηθούν, είναι κάτι πολύ προσωπικό, ενώ οι διάφοροι βαθμοί και τα διάφορα αίτια του άγχους επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο τον καθένα.

Υπάρχουν όμως τρόποι για να μειώσετε το άγχος και να αντιμετωπίσετε την ψωρίαση.

• Μάθετε τεχνικές χαλάρωσης:Τεχνικές όπως να παίρνετε  βαθιές ανάσες, να κάνετε διαλογισμό ή γιόγκα θα σας αποφορτίσουν.
• Κάντε μασάζ: Ενα καλό μασάζ θα μειώσει την ένταση των μυών, θα μειώσει το στρες και θα σας βοηθήσει να χαλαρώσετε.
• Εμπιστευτείται το γιατρό σας: Για να μειώσετε το άγχος,μην διστάσετε να συζητήσετε με το γιατρό σας τυχόν ανησυχίες σας ή το άγχος που αισθάνεστε. 
• Ζητήστε την βοήθεια ειδικού: Εάν δυσκολεύεστε να αντιμετωπίσετε το άγχος και την ψωρίαση ή αισθάνεστε πολύ άγχος ή κατάθλιψη,επισκεφτείτε έναν ειδικό. Ο ειδικός μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε μερικά από τα «σκληρά» συναισθηματικά ζητήματα που απορρέουν από τη ζωή με την ψωρίαση και να σας διδάξει χρήσιμους τρόπους για να μειώσετε το άγχος.Το Καλυψώ προσφέρει δωρεάν στα μέλη του συνεδρίες ψυχολογικής υποστήριξης. Υλοποιεί επίσης Ομάδες Ψυχικής και Σωματικής Έκφρασης όπου οι συμμετέχοντες, με τη βοήθεια ειδικού, διαχειρίζονται το άγχος και αντιμετωπίζουν με αποτελεσματικότητα τις προκλήσεις της καθημερινότητας.
• Τακτική άσκηση: Η σωματική άσκηση αποτελεί έναν από τους ευκολότερους και τους καλύτερους τρόπους αντιμετώπισης του άγχους. Προάγει την έκκριση ενδορφινών, που ονομάζονται και ορμόνες της ευτυχίας. Έρευνες δείχνουν ότι μπορούμε να βελτιώσουμε την ψυχική μας ευεξία ασκούμενοι μόλις 20 λεπτά την εβδομάδα αν και όσο περισσότερο ασκείστε τόσο θετικότερα θα αισθάνεστε. Βρείτε ένα άθλημα που σας αρέσει. Θα σας βοηθήσει να χαλαρώσετε και να βελτιώσετε την φυσική σας κατάσταση και τις άμυνες του οργανισμού σας.
• Περάστε χρόνο στη φύση: Περνώντας χρόνο στην ύπαιθρο ή στο κοντινό σας πάρκο θα αποβάλλετε ευκολότερα το άγχος. Ερευνητές διαπίστωσαν ότι μόλις πέντε λεπτά περπάτημα στη φύση την ημέρα μπορούν να κάνουν θαύματα για την ψυχική σας υγεία.
• Αποκτήστε ένα χόμπυ:Ασχοληθείτε με ένα χόμπυ που σας γεμίζει και σας χαλαρώνει (φωτογραφία, σκάκι κ.α.) ή συμμετέχετε σε κάποια ομάδα που πραγματοποιεί δράσεις κοινού ενδιαφέροντος (λέσχη φιλίας Καλυψώ, πολιτιστικοί σύλλογοι κλπ.).

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Σε μια χρονική συγκυρία που όλη η ανθρωπότητα ζει υπό το βάρος ενός αόρατου εχθρού, η  Παγκόσμια Συνομοσπονδία Φυσικοθεραπείας αποφάσισε να αναδείξει ως κεντρικό μήνυμα του φετινού εορτασμού της  Παγκόσμιας Ημέρας Φυσικοθεραπείας τον κρίσιμο ρόλο της φυσικοθεραπείας στην αποκατάσταση των ασθενών μετά από λοίμωξη CoViD-19.

Η φετινή καμπάνια έχει επικεντρωθεί στα ακόλουθα καίρια σημεία:

• Η θεραπευτική άσκηση παίζει σημαντικό ρόλο στην αποκατάσταση ενός ατόμου που νόσησε από λοίμωξη CoViD-19
• Οι φυσικοθεραπευτές, ως ειδικοί στην κίνηση, μπορούν να καθοδηγήσουν τους ανθρώπους στον ορθό τρόπο που η θεραπευτική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση
• Οι άνθρωποι που έχουν νοσηλευτεί μετά από σοβαρή CoViD-19 λοίμωξη θα χρειαστούν αποκατάσταση και συνεδρίες φυσικοθεραπείας για να μπορέσουν να αναρρώσουν από τις επιπτώσεις της νόσου
• Η χρήση τηλεθεραπείας μπορεί να βοηθήσει τα άτομα να αποκτήσουν πρόσβαση και υποστήριξη από έναν φυσιοθεραπευτή για να τις επιπτώσεις από CoViD-19 λοίμωξη. Η τηλεθεραπεία μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με τις συμβατικές μεθόδους υγειονομικής περίθαλψης για τη βελτίωση της σωματικής λειτουργίας

Η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση είναι ζωτικής σημασίας, στα αρχικά στάδια της αλλά και στην πορεία της αποκατάστασης, για άτομα που αναρρώνουν μετά από σοβαρές επιπτώσεις της CoViD-19 λοίμωξης.  

Με τη θεραπευτική άσκηση, οι φυσικοθεραπευτές μπορούν να βοηθήσουν τον ασθενή που έχει νοσήσει από την CoViD-19:

• στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης
• στη μείωση της δύσπνοιας
• στην αύξηση της μυϊκής δύναμης
• στη βελτίωση της ισορροπίας και του συντονισμού
• στη βελτίωση της σκέψης του
• στη μείωση του άγχους και στη βελτίωση της διάθεσης
• στην αύξηση της εμπιστοσύνης
• στη βελτίωση της ενέργειάς τουΌσο πιο δραστήριος είναι ο ασθενής, τόσο πιο γρήγορα θα επανέλθει η δύναμή του και θα αναρρώσουν οι πνεύμονές του. Η συνεχής παρακολούθηση της πορείας του είναι το κλειδί.

Αν και είναι σημαντικό οι ασθενείς να ξεκουράζονται, οι φυσικοθεραπευτές συνιστούν να γίνονται σύντομα προγράμματα θεραπευτικής άσκησης, αντί για λιγότερες αλλά μεγαλύτερης διάρκειας συνεδρίες.

Οι ασκήσεις που συνιστούν οι φυσικοθεραπευτές για να δοκιμάσουν οι ασθενείς μετά από λοίμωξη CoViD-19, είναι οι εξής:

• άρση από καθιστή σε όρθια θέση
• επί τόπου βάδιση
• ανέβασμα σκαλιών
• περπάτημα
• περπάτημα στις «μύτες» των ποδιών
• περπάτημα στις φτέρνες
• στήριξη στο ένα πόδι
• στήριξη κορμού στον τοίχο και απομάκρυνση

Μεγάλη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στο σύνδρομο κόπωσης μετά την CoViD-19 λοίμωξη, καθώς έως και το 10% των ατόμων που αναρρώνουν από την COVID-19 λοίμωξη, μπορεί να αναπτύξουν Σύνδρομο Μετα-ιικής Κόπωσης (PVFS). Εάν οι ασθενείς αισθανθούν ότι δεν βελτιώνεται η κατάστασή τους ή εάν η άσκηση τους κάνει να αισθάνονται πολύ χειρότερα, θα πρέπει να επικοινωνήσουν άμεσα με τον φυσιοθεραπευτή ή τον ιατρό τους και να ζητήσουν να τους αξιολογήσει για το PVFS. Η αποκατάσταση ατόμων με PVFS απαιτεί διαφορετικές στρατηγικές διαχείρισης.

Μην ξεχνάτε ότι θα πρέπει πάντα να απευθύνεστε σε έναν πιστοποιημένο επαγγελματία υγείας –φυσικοθεραπευτή  (https://psf.org.gr/physio_members.php).  

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Η θεραπεία με βιταμίνη D έχει φανεί ότι μπορεί να μειώνει την πιθανότητα ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού, ιδιαίτερα σε ασθενείς με ανεπάρκεια βιταμίνης D. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωάννης Ντάνασης, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα δεδομένα από την πρόσφατη μελέτη από τους D.O. Meltzer και συνεργάτες «Association of Vitamin D Status and Other Clinical Characteristics With COVID-19 Test Results» στο περιοδικό JAMA Network Open. 2020;3(9):e2019722. Οι συγγραφείς διερεύνησαν τη συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων βιταμίνης D στο αίμα και την πιθανότητα ανεύρεσης θετικής δοκιμασίας PCR για το νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2. Πρόκειται για αναδρομική μελέτη κοορτής που συμπεριέλαβε ασθενείς που είχαν διαθέσιμες μετρήσεις επιπέδων 25-υδροξυχοληκαλσιφερόλης ή 1,25-δι-υδροξυχοληκαλσιφερόλης κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους από τη στιγμή της δειγματοληψίας για έλεγχο λοίμωξης COVID-19.

Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν 489 ασθενείς με μέση ηλικία τα 49.2 έτη, ενώ το 75% ήταν γυναίκες και το 32% ανήκαν στη λευκή φυλή. Οι συμμετέχοντες κατατάχθηκαν σε κατηγορίες ανάλογα με τα επίπεδα βιταμίνης D κατά το τελευταίο έτος ως ακολούθως: 124 (25%) εμφάνιζαν πιθανότατα ανεπάρκεια, 287 (59%) είχαν πιθανότατα επάρκεια και για 78 (16%) ασθενείς δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστεί η κατάσταση επάρκειας βιταμίνης D. Συνολικά, 71 ασθενείς (15%) είχαν θετική δοκιμασία PCR για το νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2. Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, μεγαλύτερη πιθανότητα για θετική δοκιμασία είχαν όσοι ασθενείς είχαν ηλικία πάνω από 50 έτη, δεν ανήκαν στη λευκή φυλή και εμφάνιζαν πιθανότατα έλλειψη βιταμίνης D. Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ των ασθενών με ανεπάρκεια βιταμίνης D το ποσοστό των θετικών COVID-19 κρουσμάτων ήταν 21.6%, συγκριτικά με 12.2% μεταξύ των ασθενών με επάρκεια βιταμίνης D.

Συμπερασματικά, οι ερευνητές καταλήγουν ότι η αναδρομική μελέτη κοορτής που διεξήγαγαν έδειξαν ότι η έλλειψη βιταμίνης D πιθανώς σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο COVID-19 λοίμωξης. Τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες είναι απαραίτητες για να διαλευκανθεί η πιθανή συσχέτιση καθώς και το πιθανό όφελος από χορήγηση βιταμίνης D σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

 

 

 

---

Η Health Editor Προτείνει:

• Τα ταξίδια αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης του SARS-CoV-2. Η παραμονή στο σπίτι είναι ο καλύτερος τρόπος να προστατευτούμε από τη λοίμωξη COVID-19.
• Δε θα πρέπει να ταξιδεύει όποιος είναι ασθενής ή έχει έρθει σε επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα COVID-19 τις τελευταίες 14 ημέρες.

Θέματα προς αξιολόγηση πριν το ταξίδι 

• Ποια είναι η επιδημιολογική πορεία της λοίμωξης COVID-19 στον προορισμό?
• Υπάρχουν παράγοντες κινδύνου όπως αυξημένη ηλικία ή συννοσηρότητες που να προδιαθέτουν για αυξημένο κίνδυνο σοβαρής λοίμωξης από COVID-19?
• Υπάρχουν στον οικογενειακό και λοιπό οικογενειακό περίγυρο άτομα με αυξημένο κίνδυνο σοβαρή νόσου από COVID-19?
• Υπάρχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις όπως η χρήση μάσκας ή/και περιορισμοί για τους ταξιδιώτες στον προορισμό?

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού 

• Η ορθή χρήση μάσκας προσώπου είναι απαραίτητη σε όλους τους δημόσιους χώρους
• Πρέπει να αποφεύγεται η στενή επαφή με άτομα εκτός οικίας σε απόσταση μικρότερη των 2 μέτρων (σωματική απομάκρυνση).
• Πρέπει να πλένονται συχνά τα χέρια ή να χρησιμοποιούνται αλκοολούχα διαλύματα με τουλάχιστον 60% περιεκτικότητα σε αλκοόλη.
• Πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με ασθενείς.
• Πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με τα μάτια, τη μύτη και το στόμα.
• Θα πρέπει να λαμβάνονται συνεχώς τα μέτρα προστασίας καθώς υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν είναι εφικτή η τήρηση των μέτρων κοινωνικής απομάκρυνσης, όπως στο τρένο, στο πλοίο, στο λεωφορείο και στο αεροπλάνο. Ο τρόπος ανακύκλωσης του αέρα στο αεροπλάνο δεν ευοδώνει τη μετάδοση του SARS-CoV-2, ωστόσο ο κίνδυνος αυξάνεται με την πολύωρη παραμονή.
• Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη χρήση μέτρων ατομικής υγιεινής κατά τη στάση και τη χρήση κοινόχρηστων μπάνιων, τον ανεφοδιασμό με καύσιμα και την κατανάλωση τροφίμων.

Μετά το ταξίδι 

• Ακόμα και σε ασυμπτωματικούς ταξιδιώτες δε μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα φορείας SARS-CoV-2 και μετάδοσης της λοίμωξης COVID-19 για 14 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό.
• Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να τηρούνται τα μέτρα ατομικής υγιεινής και σωματικής απομάκρυνσης, κυρίως για τις πρώτες 14 ημέρες από την επιστροφή.
• Σημαντική είναι επίσης η ατομική παρακολούθηση των συμπτωμάτων για πιθανή λοίμωξη COVID-19.
• Πρέπει να ακολουθούνται οι  εξειδικευμένες οδηγίες που έχουν εκδοθεί από τις αρμόδιες αρχές ανά περιοχή.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί μια από τις πιο συνηθισμένες μορφές καρκίνου στους άντρες και τη 2η συνηθέστερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Οι πιο βασικοί παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του προστάτη είναι η ηλικία και η κληρονομικότητα. Ένα ποσοστό 59% νοσούν άνδρες άνω των 79 ετών. Άντρες που έχουν πρώτου βαθμού συγγενή εξ αίματος (πατέρα, θείο ή αδελφό) με καρκίνο του προστάτη έχουν 2,4 φορές μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν την πάθηση σε σχέση με άλλους άντρες. Εάν, μάλιστα, ο καρκίνος στον συγγενή διαγνώστηκε σε σχετικά νέα ηλικία (π.χ. στην 5η δεκαετία της ζωής του), οι πιθανότητες διπλασιάζονται.

Η πάθηση δεν δίνει κανένα σύμπτωμα στα αρχικά στάδια, όπου η νόσος είναι αντιμετωπίσιμη.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται όταν ο όγκος είναι αρκετά μεγάλος. Σε άνδρες άνω των 50 ετών, ο προστάτης τείνει να αυξάνει σε μέγεθος, με αποτέλεσμα την συμπίεση της ουρήθρας και κατά συνέπεια τα προβλήματα στην ούρηση. Παρόλο που αυτή η κατάσταση ουδεμία σχέση έχει και δεν προμηνύει καρκίνο του προστάτη, τα συμπτώματα είναι παρόμοια:

• Δυσκολία στην ούρηση
• Συχνοουρία
• Αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα

Η έγκαιρη διάγνωση είναι εφικτή, αρκεί κάθε άντρας να ευαισθητοποιηθεί γι’ αυτό. Έτσι, η διάγνωση γίνεται μόνο με τον ετήσιο προληπτικό έλεγχο, διευκρινίζει ο κ. Σπύρος Μαρτίνης, Χειρουργός Ουρολόγος, Διευθυντής Κλινικής Ρομποτικής – Λαπαροσκοπικής και Ελάχιστα Επεμβατικής Ουρολογίας στο Metropolitan General.

Η πρόληψη βασίζεται σε μία απλή εξέταση αίματος, που μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό του καρκίνου του προστάτη σε ένα πρώιμο στάδιο. Η εξέταση αυτή μετρά την ποσότητα του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα. Το PSA είναι μια πρωτεΐνη του προστάτη που εμφανίζεται σε μικρές ποσότητες στο αίμα των ανδρών απολύτως φυσιολογικά

Σε ηλικίες κάτω των 50 ετών, δεν χρειάζεται, αφού ο καρκίνος του προστάτη είναι σπάνιος σε νεότερους άντρες. Μόνο εάν κάποιος συγγενής πρώτου βαθμού (πατέρας, αδελφός ή τα αδέλφια των γονέων) έχει διαγνωστεί με καρκίνο προστάτη, η εξέταση του PSA έχει νόημα σε ηλικία 40-50 ετών. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται ανεξάρτητα από συμπτώματα, καθότι, όπως ο καρκίνος, αναπτύσσεται συνήθως αργά, χωρίς να προκαλεί συμπτώματα που οδηγούν στον ιατρό.

Η δακτυλική εξέταση είναι λιγότερο αποτελεσματική από την εξέταση αίματος PSA στην εύρεση του καρκίνου του προστάτη, αλλά μερικές φορές μπορεί να βρει περιστατικά καρκίνου στους άντρες με φυσιολογικά επίπεδα PSA. Σε τέτοια περίπτωση, όταν εντοπιστεί κάποια σκληρία στην περιοχή του προστάτη, η βιοψία επιβάλλεται ανεξάρτητα από την τιμή του PSA, εκτός από τους ασθενείς με κακή γενική κατάσταση υγείας από άλλες παθήσεις και μικρό προσδόκιμο επιβίωσης. Η δακτυλική εξέταση δίνει, επίσης, πληροφορίες για το μέγεθος του αδένα και την πιθανότητα παρουσίας φλεγμονής. Μετά την εξέταση αυτή, ο Ουρολόγος θα κρίνει εάν θα κάνετε βιοψία προστάτη.

Αντιμετώπιση

Ο καρκίνος του προστάτη αντιμετωπίζεται χειρουργικά με ρομποτική ριζική προστατεκτομή και ανοικτή ριζική προστατεκτομή. Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί ένα από τα βασικότερα πεδία εφαρμογής της ρομποτικής χειρουργικής. Γίνεται ριζική αφαίρεση του προστάτη με ελάχιστα επεμβατική διαδικασία, άψογη μετεγχειρητική πορεία και γρήγορη αποκατάσταση και επιστροφή του ασθενούς στις καθημερινές δραστηριότητες.

Η ρομποτική χειρουργική επιτρέπει στο χειρουργό να πραγματοποιήσει ένα ευρύ φάσμα πολύπλοκων επεμβάσεων με μεγαλύτερη ακρίβεια, ευχέρεια, εύρος χειρισμών και έλεγχο, σε σχέση με τις λαπαροσκοπικές και ανοικτές επεμβάσεις. Το ρομποτικό σύστημα da Vinci  πήρε έγκριση από τον FDA (Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων) το 2000. Η τεχνική υιοθετήθηκε γρήγορα από πολλά νοσοκομεία, αρχικά στις ΗΠΑ και έπειτα σε ολόκληρο τον κόσμο. Εξαιτίας του πολύ καλού ογκολογικού αποτελέσματος, των υψηλών ποσοστών εγκράτειας και καλής στυτικής λειτουργίας, των μειωμένων ποσοστών μετάγγισης και των στενωμάτων ουρήθρας, η ρομποτική ριζική προστατεκτομή είναι η συχνότερη χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη στις ΗΠΑ.

Πλέον είναι πραγματικότητα ότι μεγάλες και πολύπλοκες επεμβάσεις εκτελούνται μέσω μικρών οπών και με τη βοήθεια της ρομποτικής πλατφόρμας da Vinci. Εξασφαλίζουμε έτσι μια οριστική και πλήρη θεραπεία με σημαντικά μικρότερο χρόνο παραμονής στο νοσοκομείο, με σημαντικά λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, με άριστο ογκολογικό αποτέλεσμα και με γρήγορη επιστροφή του ασθενούς στην καθημερινότητά του.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Ο κορωνοϊός Sars-Cov2 είναι ένας εξαιρετικά μεταδοτικός  ιός που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή πνευμονική και συστηματική νόσο (COVID-19), συχνά θανατηφόρο, σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα ή ηλικιωμένους.

• Στα παιδιά η νόσος από κορωνοϊό συνήθως διαδράμει ήπια, με καταρροή, πονόλαιμο, πυρετό, βήχα, κοιλιακό άλγος ή διάρροια. Επειδή τα παραπάνω συμπτώματα, είναι μη ειδικά και απαντώνται στην πλειονότητα των ιογενών λοιμώξεων της παιδικής ηλικίας, η διάγνωση της COVID-19 βάσει της κλινικής εικόνας, είναι εξαιρετικά δύσκολη.
• Λόγω της ηπιότητας των συμπτωμάτων, τα παιδιά μπορεί να είναι φορείς του ιού και να τον μεταδώσουν στο οικιακό περιβάλλον. Δηλαδή, τα παιδιά αποτελούν τον «Δούρειο ίππο», με τον οποίο μπορεί να μπει ο κορωνοϊός μέσα σε κάθε σπίτι και να προσβάλλει την οικογένεια.

Οι αναγνωρισμένοι τρόποι προφύλαξης από τον κορωνοϊό είναι:

1. Σχολαστική υγιεινή των χεριών και αποφυγή επαφής τους με μάτια, μύτη και   στόμα.
2. Επαρκής αερισμός χώρων.
3. Διατήρηση απόστασης (τουλάχιστον 1,5 μέτρου) μεταξύ μας.
4. Χρήση μάσκας προσώπου.

 

Σύμφωνα με τα παραπάνω, τα παιδιά όταν είναι στο σχολείο:

• Είναι πολύ δύσκολο να διατηρούν καθαρά τα χέρια τους
• Είναι δύσκολο να διαβιούν σε καλά αεριζόμενο χώρο, ιδιαίτερα το χειμώνα με το κρύο.
• Είναι δύσκολο να κρατάνε την απόσταση ασφαλείας .

Γι΄ αυτό πρέπει να φοράνε μάσκα.

 

Συστάσεις

–    Η  χρήση μάσκας είναι απαραίτητη κατά τη διάρκεια του μαθήματος .

–   Η χρήση μάσκας είναι προαιρετική στο διάλειμμα, δεν χρησιμοποιείται στη γυμναστική, εφόσον γίνονται σε εξωτερικό χώρο και με την προϋπόθεση ότι  διατηρείται η απόσταση ασφαλείας .

–   Ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι πολύ σημαντικός και συνίσταται στην:

o   Καθημερινή υπενθύμιση, για την σωστή προφύλαξη (1-4) .

o   Επιτήρηση για την διατήρηση απόστασης ασφαλείας .

o   Ενθάρρυνση της συμμόρφωσης σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ.

–   Η χρήση «ασπίδας προσώπου», δεν συνιστάται σαν εναλλακτική λύση.

–   Δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα που να δικαιολογούν την έκδοση ιατρικής γνωμάτευσης, για τη μη χρήση της μάσκας σε παιδιά με φυσιολογική ψυχοκινητική εξέλιξη.

 

Συχνές ερωτήσεις

Ποιά μάσκα είναι κατάλληλη για το σχολείο;

Οι υφασμάτινες μάσκες είναι επαρκείς για σχολική χρήση. Ωστόσο, μεγαλύτερη σημασία  έχει η σωστή χρήση τους. Οι μάσκες πρέπει να εφαρμόζουν καλά καλύπτοντας τη μύτη, το στόμα και το πηγούνι του παιδιού. Οι γονείς μπορούν να δοκιμάσουν τη μάσκα που  ταιριάζει καλύτερα στο παιδί τους.

Πώς θα εκπαιδεύσω το παιδί και πως θα φροντίσω ώστε η μάσκα του να παραμένει σε καλή κατάσταση;

• Συνιστάται το κάθε παιδί να έχει μαζί του στο σχολείο τουλάχιστον ΔΥΟ μάσκες, την καθεμιά στη δική της ξεχωριστή θήκη (π.χ. μια απλή πλαστική σακούλα ).
• Πριν τη χρήση της μάσκας πλένουμε ΚΑΛΑ τα χέρια μας για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα με σαπούνι και νερό ή αντισηπτικό.
• Κρατάμε τη μάσκα από τα κορδόνια και την εφαρμόζουμε καλά στο πρόσωπο. Στη συνέχεια αποφεύγουμε να πιάνουμε με τα χέρια τη μάσκα , να αποκαλύπτουμε την μύτη ή να την κατεβάζουμε προς το σαγόνι .
• Αποφεύγουμε να πιάνουμε τη μάσκα από την μπροστινή επιφάνεια.
• Αποφεύγουμε να ακουμπάμε τη μάσκα σε κοινόχρηστες επιφάνειες.

Τα παιδιά με άσθμα ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες; Πρέπει να φορούν κάποιου άλλου είδους μάσκα ή και να μη φορούν καθόλου;

Τα παιδιά με άσθμα που ελέγχεται ικανοποιητικά με την φαρμακευτική αγωγή, δεν ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες για σοβαρή νόσηση από  κορωνοϊό, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα. Η χρήση μάσκας γι’ αυτά τα παιδιά είναι απόλυτα ασφαλής, όπως ακριβώς και για τους συμμαθητές τους. Τα προφυλάσσει γενικότερα από αναπνευστικούς ιούς που μπορεί να πυροδοτήσουν ασθματική κρίση. Τα παιδιά με βαρύ μη επαρκώς ελεγχόμενο άσθμα, που στη χώρα μας είναι πολύ λίγα σε αριθμό, πιθανώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή νόσηση. Η χρήση της μάσκας, όχι μόνο δεν αντενδείκνυται, αλλά επιβάλλεται για την καλύτερη προστασία των παιδιών αυτών.

Μπορεί η χρήση της μάσκας να προκαλέσει δυσκολία στην αναπνοή ή να επηρεάσει την ανάπτυξη των πνευμόνων του παιδιού;

Όχι, δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα μέχρι σήμερα που να υποστηρίζουν κάτι τέτοιο.

 

Μήπως η μάσκα εμποδίζει την εκπνοή του διοξειδίου του άνθρακα;

Όχι. Τα μόρια του εκπνεόμενου διοξειδίου είναι τόσο μικροσκοπικά που δεν μπορούν να παγιδευτούν σε μια μάσκα. Υπενθυμίζεται πως πολλοί επαγγελματίες υγείας, όπως οι γιατροί στα χειρουργεία, αλλά και οι οδοντίατροι, χρησιμοποιούν τις μάσκες πολλές ώρες της ημέρας και για πολλά χρόνια, χωρίς καμιά επίπτωση στην υγεία τους.

Μπορεί αντί για τη μάσκα ένα παιδί να χρησιμοποιήσει ασπίδα προσώπου;

Οι ασπίδες προσώπου χρησιμοποιούνται κυρίως για την προστασία των ματιών από μολυσμένα σταγονίδια. ΄Εχει φανεί ότι παρέχουν κάποια προφύλαξη η οποία όμως είναι κατώτερη σε σχέση με τη χρήση μάσκας, καθώς σταγονίδια μπορούν να περάσουν από το πλάι της ασπίδας με αποτέλεσμα να μην προστατεύει το ίδιο το παιδί και τους γύρω του.

Ποιές είναι οι ευπαθείς ομάδες στα παιδιά που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή;

Στις ευπαθείς ομάδες ανήκουν τα παιδιά με:

1. Σοβαρό μη ελεγχόμενο άσθμα
2. Κυστική ίνωση
3. Χρόνιες διάμεσες πνευμονοπάθειες
4. Τραχειοστομία ή με μηχανική υποστήριξη της αναπνοής
5. Ιστορικό σοβαρής ανοσοκαταστολής (χημειοθεραπεία, μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων ή συμπαγούς οργάνου)
6. Θεραπεία με βιολογικούς παράγοντες, όπως παιδιά με ρευματολογικά νοσήματα ή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου
7. Σακχαρώδη διαβήτη
8. Μεσογειακή αναιμία

Ιδιαίτερα για τα ευπαθή παιδιά που προαναφέρθηκαν, προτιμώνται  οι χειρουργικές μάσκες ή οι μάσκες υψηλής προστασίας (πχ. FFP2 ή Ν95) έναντι της απλής υφασμάτινης.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Πρόσφατο άρθρο στην The Washington Post αποδελτιώνεται από τους Καθηγητές του ΕΚΠΑ Δημήτριο Παρασκευή (Αναπληρωτή Καθηγητή Επιδημιολογίας & Προληπτικής Ιατρικής).

Οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ αρχίζουν να προσανατολίζονται, αναφορικά με τον κορωνοϊό, υπέρ της στρατηγικής της «ανοσίας αγέλης» – μιας αμφιλεγόμενης προσέγγισης που επιτρέπει την ευρεία διασπορά του κορωνοϊού προκειμένου να αναπτυχθεί ανοσία στον πληθυσμό και ως συνέπεια να προστατευθούν οι ευάλωτες ομάδες.

Συγκεκριμένα, η ανοσία του πληθυσμού αυξάνεται, επιβραδύνεται η εξάπλωση του ιού και αν η ανοσία προσεγγίσει ένα συγκεκριμένο ποσοστό, η διασπορά του ιού θα σταματήσει. Το σημαντικό μειονέκτημα σε αυτήν την προσέγγιση είναι ότι για τον συγκεκριμένο ιό αν προσβληθούν πολλοί άνθρωποι, αντίστοιχα θα υπάρχει και υψηλός αριθμός θανάτων.

Tην περασμένη εβδομάδα, αξιωματούχοι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας χαρακτήρισαν την εφαρμογή μιας τέτοιας στρατηγικής «πολύ επικίνδυνη».

«Αν αναλογιστούμε την ανοσία αγέλης ως διαδικασία που αφήνουμε τον ιό να μεταδοθεί ελεύθερα, αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο», δήλωσε η Maria Van Kerkhove, ειδικός του ΠΟΥ για την πανδημία Covid-19. «Πολλοί άνθρωποι θα πεθάνουν…»

Ο Soumya Swaminathan, επικεφαλής επιστήμονας του ΠΟΥ, δήλωσε ότι η τήρηση των μέτρων προστασίας, όσο το εμβόλιο δεν είναι διαθέσιμο αποτελεί την πρωταρχική στρατηγική πρόληψης. Τόνισε δε ότι «δεν έχει επιτευχθεί ο έλεγχος κάποιου λοιμώδους νοσήματος μέσω ανάπτυξης φυσικής ανοσίας».

Το Ηνωμένο Βασίλειο προσπάθησε να ακολουθήσει τη στρατηγική της ανοσίας αγέλης, αλλά την εγκατέλειψε νωρίς λόγω των δραματικών συνεπειών. Η Σουηδία, η οποία ακολουθεί μια παρόμοια στρατηγική, έχει επικριθεί έντονα λόγω ότι η χώρα έχει από τα υψηλότερα ποσοστά μεταδόσεων και θανάτων από Covid-19 στον κόσμο.

Παρόλα αυτά η προσέγγιση της ανοσίας αγέλης παραμένει δημοφιλής στις ΗΠΑ με την Laura Ingraham να δηλώνει ότι η ανοσία αγέλη αποτελεί την «μόνη πρακτική οδό να πορευθούμε».

Πώς όμως λειτουργεί η ανοσία αγέλης;

Η ανοσία αγέλης επιτυγχάνεται όταν ένα ποσοστό ατόμων αποκτήσει ανοσία σε ένα νόσημα με συνέπεια ο ιός να μην μπορεί να μεταδοθεί σε άλλα άτομα, γεγονός που επιβραδύνει την εξάπλωσή του. Οι δύο κύριοι τρόποι επίτευξης της ανοσίας αγέλης είναι μέσω φυσικής ανοσίας – όταν δηλαδή κάποιος μολύνεται με τον ιό και το σώμα και αναπτύσσει αντισώματα που τον προστατεύουν από νέα μόλυνση – ή μέσω εμβολιασμού.

Ανάλογα με τον ιό, υπάρχει ένα συγκεκριμένο ποσοστό του πληθυσμού που πρέπει να αναπτύξει ανοσία μέχρι να επιτευχθεί η ανοσία αγέλης – που ονομάζεται «κατώφλι ανοσίας αγέλης».

Για παράδειγμα, η ιλαρά – μια ιδιαίτερα μολυσματική νόσος – μπορεί να περιοριστεί μόνο όταν περίπου το 95% του πληθυσμού αναπτύξει ανοσία.

Μέχρι σήμερα δεν είναι απόλυτα σαφές το ακριβές ποσοστό του πληθυσμού που πρέπει να μολυνθεί με το νέο κορωνοϊό για να φτάσει το κρίσιμο όριο. Οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 20% έως 80%. Δεδομένης της μολυσματικότητας του κορωνοϊού, πιστεύεται ότι απαιτείται ποσοστό περίπου 65% με 70% για να επιτευχθεί η ανοσία αγέλης.

Η επίτευξη ενός τέτοιου στόχου θα απαιτούσε πολύ χρόνο, και οι οροεπιδημιολογικές μελέτες εκτίμησαν ότι κατά μέσο όρο, μόλις το 5% με 10% του πληθυσμού σε όλο τον κόσμο έχει ανοσία. Αυτό το ποσοστό είναι υψηλότερο σε ορισμένες πόλεις όπως για παράδειγμα η Νέα Υόρκη

Ο Swaminathan ανέφερε ότι τα χαμηλά ποσοστά ανοσίας σημαίνουν ότι η πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού είναι ακόμη ευάλωτη στον ιό, γεγονός που μεταφράζεται ότι η διασπορά μπορεί να συνεχίζεται, και συνεπώς ο ενδεδειγμένος τρόπος για να επιτευχθεί το κρίσιμο ποσοστό ανοσίας είναι μόνο μέσω εμβολίου.

Οι υποστηρικτές της ανοσίας αγέλης μιλούν για προστασία των ηλικιωμένων, των τροφίμων οίκων ευγηρίας και άλλων ευπαθών ομάδων, επιτρέποντας παράλληλα τον ιό να μεταδοθεί  μεταξύ των νέων. Όμως, νεότερα στοιχεία υποδεικνύουν ότι άτομα μικρότερης ηλικίας μπορεί να μεταδώσουν σε ευάλωτους πληθυσμούς, ειδικά αν βρίσκονται στα μέλη της οικογενειακού τους κύκλου.

Η στρατηγική ανοσίας αγέλης περιπλέκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες από το γεγονός ότι μεγάλο ποσοστό νέων και μεσήλικων ατόμων έχουν υψηλά ποσοστά παχυσαρκίας, και πάσχουν από άλλα νοσήματα που αυξάνουν τον κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές της νόσου Covid-19.

Σύμφωνα με ανάλυση της The Washington Post αν υποθέσουμε ότι η θνητότα του ιού είναι 1%, για να επιτευχθεί η ανοσία αγέλης 65% στις ΗΠΑ όπου ο πληθυσμός είναι 328 εκατομμύρια, θα συμβούν περισσότεροι από 2 εκατομμύρια θάνατοι. Ακόμα και αν το κρίσιμο κατώφλι ανοσίας αγέλης και η θνητότητα είναι στο χαμηλότερο όριο, θα έπρεπε να συμβούν 656,000 θανάτοι, αριθμός σχεδόν τετραπλάσιος από τον ήδη υφιστάμενο αριθμό θανάτων.

Γιατί η Αμερική δεν μπορεί να αναμένει την ανοσία αγέλης;

Παραμένει επίσης άγνωστο εάν τα άτομα που αναρρώνουν από το covid-19 έχουν μακροπρόθεσμη ανοσία, ή αν ενδέχεται να επαναμολυνθούν. Αυτό θα μπορούσε να περιπλέξει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να επιτευχθεί η ανοσία αγέλης.

Επίσης από πρακτική άποψη, είναι σχεδόν αδύνατο να απομονωθούν εντελώς οι ευάλωτοι πληθυσμοί.

Ο επιδημιολόγος του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Marc Lipsitch επισημαίνει ότι ακόμη και όταν και σε έναν μεγάλο πληθυσμό επιτευχθεί η ανοσία αγέλης, θα συνεχίσουν να υπάρχουν μεμονωμένα κρούσματα. Οι μεταδόσεις δεν θα μηδενισθούν αλλά θα επιτευχθεί σημαντική επιβράδυνση της διασποράς.

Ο Lipsitch δήλωσε επίσης ότι «Θα θέλαμε όλοι να μάθουμε πόσο μακριά είμαστε από το τέλος της πανδημίας», “Αλλά ανεξάρτητα από το πόσο είναι το ακριβές ποσοστό που απαιτείται για την ανοσία αγέλης, αυτό παραμένει ακόμα ένα ακαδημαϊκό ερώτημα, γιατί απέχουμε σημαντικά από το να το επιτύχουμε».

Ο Michael Osterholm, διευθυντής του University of Minnesota’s Center for Infectious Disease Research and Policy δήλωσε ότι «Δεν μπορούμε να αναμένουμε την ανοσία αγέλης. Δεν μπορούμε επίσης να περιμένουμε το εμβόλιο. Πρέπει να κάνουμε ό, τι είναι εφικτό άμεσα για τον περιορισμό των μεταδόσεων. Χρειαζόμαστε σχέδιο και εθνική στρατηγική. Χρειαζόμαστε όραμα. Αυτό δεν είναι κάτι που μπορούμε να παραγκωνίζουμε. Δεν μπορούμε να συζητάμε τι θα γίνει τον επόμενο μήνα ή τους επόμενους δύο μήνες. Χρειαζόμαστε να δράσουμε άμεσα»

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Η πρώτη ωοληψία για εξωσωματική γονιμοποίηση σε ζευγάρι με λοίμωξη Covid-19 πραγματοποιήθηκε στη Μονάδα Εξωσωματικής Γονιμοποποίησης της Γ’ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο ΠΓΝ Αττικόν, στις 5-9-2020.
Η γυναίκα είναι ασυμπτωματική φορέας και ο σύζυγος παρουσιάζει ήπια συμπτωματολογία. Το ζευγάρι παραπέμφθηκε από ιδιωτική Μονάδα εξωσωματικής γονιμοποίησης, μετά από συνεννόηση με τον ΕΟΔΥ.
Το πρόβλημα προέκυψε διότι η γυναίκα, παρά τις συστάσεις, προχώρησε στην τελική πυροδότηση της ωοθυλακιορρηξίας, μη γνωρίζοντας το αποτέλεσμα του μοριακού ελέγχου του ρινοφαρυγγικού επιχρίσματος για λοίμωξη SARS-CoV-2.
Η ωοληψία πραγματοποιήθηκε από τον επιστημονικό υπεύθυνο της Μονάδας κ. Ε. Μακράκη και τη Διευθύντρια της κλινικής Καθηγήτρια κ. Σ. Καλανταρίδου, σύμφωνα με το ειδικό πρωτόκολλο επεμβάσεων ασθενών με λοίμωξη Covid-19. O μοριακός έλεγχος του σπέρματος για έλεγχο της παρουσίας του κορωνοϊού SARS-CoV-2 είναι αρνητικός. Αυτή τη στιγμή πραγματοποιείται μοριακός έλεγχος και του ωοθυλακικού υγρού. Σε περίπτωση αρνητικού αποτελέσματος, η εμβρυολόγος κ. Τ. Βράντζα θα προχωρήσει σε γονιμοποίηση των ωαρίων και κατάψυξη, σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες.
Η εμβρυομεταφορά θα γίνει σε επόμενο χρονικό διάστημα, μετά την αποδρομή της λοίμωξης Covid-19.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Τα μικρά παιδιά είναι από τη φύση τους γεμάτα περιέργεια και δεν έχουν ανεπτυγμένη την αίσθηση του κινδύνου, για αυτό και είναι ιδιαίτερα επιρρεπή στα ατυχήματα. Μεγαλώνοντας, αναπτύσσουν μεν την αίσθηση του κινδύνου, επηρεάζονται όμως και από άλλους παράγοντες, όπως η ανάγκη επίδειξης, η αντίδραση στους νόμους και στις συμβουλές των ενηλίκων και η γοητεία της περιπέτειας, με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να κινδυνεύουν από ατυχήματα. Για τους λόγους αυτούς, είναι σημαντικό να μάθουν από μικρή ηλικία να προστατεύουν τον εαυτό τους και να μην τον θέτουν σε κίνδυνο.

Από την προσχολική ηλικία, τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους σε χώρους εκπαίδευσης (Παιδικοί Σταθμοί, Σχολεία), με αποτέλεσμα ένα μεγάλο ποσοστό των παιδικών ατυχημάτων, να συμβαίνει εκεί καθώς και κατά την μεταφορά των παιδιών προς και από, τους χώρους αυτούς.

• Από την προσχολική ηλικία, πρέπει να μάθουμε στα παιδιά μας την σωστή οδική συμπεριφορά. Πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας, ότι τα παιδιά κάτω των 8 ετών, δεν έχουν την απαιτούμενη ωριμότητα για να χρησιμοποιήσουν πάντα,  τα όσα έχουν μάθει. Για το λόγο αυτό, πρέπει να συνοδεύονται από ενήλικες, από και προς το σχολείο ή τη στάση του σχολικού λεωφορείου. Κρατάμε πάντα τα μικρά  παιδιά από το χέρι και τα έχουμε από τη μέσα πλευρά του πεζοδρομίου.  Και μη ξεχνάμε, ότι τα παιδιά μαθαίνουν παρατηρώντας, για αυτό πρέπει να τους δίνουμε το καλό παράδειγμα, ακολουθώντας οι ίδιοι τους κανόνες της σωστής οδικής συμπεριφοράς.
• Εφόσον πηγαίνουμε τα παιδιά στο σχολείο με το αυτοκίνητο, πρέπει να τους μάθουμε να κάθονται πάντα στο πίσω κάθισμα, δεμένα με τον σωστό τρόπο. Οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων και τα μαγαζιά με αξεσουάρ αυτοκινήτων ή παιδικά είδη, μπορούν να προτείνουν ποιο είναι το σωστό κάθισμα ή ζώνη ασφαλείας για κάθε παιδί, ανάλογα με το ύψος και το βάρος του. Πρέπει επίσης να μάθουμε στα παιδιά, να μπαίνουν και να βγαίνουν από το αυτοκίνητο, πάντοτε από την πλευρά του πεζοδρομίου. Επιπλέον, είναι σημαντικό να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι δεν θα πρέπει να βγάζουν το κεφάλι τους έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου γιατί εάν κάνουν κάτι τέτοιο ο κίνδυνος πρόκλησης ατυχήματος είναι μεγάλος. Στην περίπτωση που τα παιδιά πηγαίνουν με σχολικό λεωφορείο, πρέπει το ίδιο το σχολείο, αλλά και εμείς οι γονείς, να  τους εξηγήσουμε γιατί πρέπει και εκεί να φοράνε τη ζώνη ασφαλείας και να προσέχουν πολύ την ώρα που μπαίνουν και βγαίνουν από το λεωφορείο.
• Αν τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο με ποδήλατο ή μοτοποδήλατο, πρέπει να γνωρίζουν ότι, εφόσον βγαίνουν στο δρόμο με το δίκυκλό τους, έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τα άλλα οχήματα. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να φορούν πάντα κράνος και τον απαραίτητο εξοπλισμό, κατάλληλα προσαρμοσμένο στο σωματότυπό τους, καθώς και να γνωρίζουν καλά και να ακολουθούν τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας. Τα δίκυκλά τους να είναι σε καλή κατάσταση και σωστά εξοπλισμένα με καθρέφτες και φώτα, ώστε να φαίνονται τις βραδινές ώρες. Για να κυκλοφορήσουν στο δρόμο με μοτοποδήλατο, πρέπει να έχουν συμπληρώσει το 16^ο έτος της ηλικίας τους και να έχουν προμηθευτεί την νόμιμη  άδεια.
• Τα παιδιά που πηγαίνουν με τα πόδια στο σχολείο πρέπει να φορούν  ανοιχτόχρωμα ρούχα ή ρούχα με ένθετο ανακλαστικό υλικό, για να διακρίνονται από τους διερχόμενους οδηγούς, ειδικότερα το βράδυ.

 

• Στην έξοδο όλων των σχολείων, πρέπει να υπάρχει προστατευτικό κιγκλίδωμα, ώστε τα παιδιά να μη μπορούν να βγουν απευθείας στο δρόμο.
• Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο σχολικός τροχονόμος στην πρόληψη των παιδικών ατυχημάτων. Αρμοδιότητά του είναι η ρύθμιση της κυκλοφορίας στην γύρω από το σχολείο περιοχή κατά τις ώρες προσέλευσης και αποχώρησης των μαθητών, με στόχο της ασφαλή διέλευση αυτών. Προκειμένου, όμως, οι οδηγίες του σχολικού τροχονόμου να επιτελούν τον σκοπό τους θα πρέπει αφενός οι γονείς να εξηγήσουμε στα παιδιά πόσο σημαντικό είναι να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις του και αφετέρου οι οδηγοί να σέβονται την παρουσία του και να ακολουθούν τις οδηγίες του.
• Όλα τα σχολεία πρέπει συνεχώς να ελέγχουν τις κτιριακές τους εγκαταστάσεις ώστε να είναι ασφαλείς για τα παιδιά που στεγάζουν. Σε αυτό μπορούν να βοηθήσουν και οι γονείς των μαθητών με σωστές παρατηρήσεις και εποικοδομητικές προτάσεις. Θα πρέπει επίσης να μην υπάρχουν στους χώρους του σχολείου σκουριασμένα ή αιχμηρά αντικείμενα στα οποία τα παιδιά θα μπορούσαν να χτυπήσουν (π.χ. σκουριασμένα κάγκελα). Εφόσον το σχολείο διαθέτει χημείο, θα πρέπει αυτό να παραμένει κλειδωμένο εκτός από τις ώρες του μαθήματος που υπάρχει υπεύθυνος εκπαιδευτικός.
• Στην αρχή κάθε σχολικού έτους πρέπει να γίνεται μία ανοικτή συζήτηση μεταξύ δασκάλων και μαθητών, για θέματα πρόληψης παιδικών ατυχημάτων, κυρίως στους σχολικούς χώρους. Οι ιδέες των ίδιων των παιδιών μπορούν κάποιες φορές να είναι ιδιαίτερα χρήσιμες και να προάγουν την δημιουργία ενός ασφαλέστερου σχολικού περιβάλλοντος.
• Η ύπαρξη συστήματος πυρασφάλειας είναι απαραίτητο να υπάρχει σε κάθε σχολείο. Επιπλέον, θα πρέπει κάθε χρόνο να γίνεται άσκηση ασφαλούς εγκατάλειψης του κτιρίου σε περίπτωση φωτιάς.
• Σε περίπτωση σεισμού υπάρχει μεγάλος κίνδυνος πρόκλησης ατυχήματος όχι μόνον εξαιτίας της σεισμικής δόνησης αλλά και λόγω του πανικού που δημιουργείται. Μόνος τρόπος για την προσπάθεια ελέγχου μίας τέτοιας κατάστασης είναι η πραγματοποίηση σε τακτά χρονικά διαστήματα ασκήσεων σεισμού.
• Εάν το σχολείο διαθέτει παιδική χαρά ή γυμναστήριο, πρέπει να γίνεται συνεχής έλεγχος, ώστε το υλικό (κούνιες, τσουλήθρες, μονόζυγα, μπασκέτες) και ο γύρω χώρος, να πληρούν τους κανόνες ασφαλείας. Πρέπει επίσης, τα παιδιά να ενημερώνονται ποιος είναι ο σωστός τρόπος χρήσης του υπάρχοντος εξοπλισμού από τους γυμναστές του σχολείου.
• Πρέπει τα παιδιά να προειδοποιούνται και να γίνεται σωστός έλεγχος, ώστε να μη  φέρνουν στο σχολείο επικίνδυνα και αιχμηρά αντικείμενα.
• Την ώρα του διαλείμματος πρέπει πάντα να είναι παρόντες κάποιοι υπεύθυνοι.
• Όλα τα σχολεία πρέπει να διαθέτουν πλήρες φαρμακείο για την παροχή  Α΄ Βοηθειών, με κάποιον υπεύθυνο για αυτό, και αν είναι δυνατόν ένα Νοσηλευτή ή μια Νοσηλεύτρια. Σημαντικό είναι ακόμη οι γονείς να ενημερώσουν έγκαιρα το ιατρείο του σχολείου εάν το παιδί τους τυχαίνει να έχει κάποια αλλεργία. Πρέπει επίσης να υπάρχουν εμφανώς αναρτημένα τα τηλέφωνα του πλησιέστερου Κέντρου Υγείας ή Νοσοκομείου. Νηπιαγωγοί, Δάσκαλοι, Καθηγητές και Γυμναστές, πρέπει ιδανικά να εκπαιδεύονται στις βασικές Α’ Βοήθειες. Στις μεγάλες τάξεις αυτό μπορεί να γίνεται και για τους μαθητές.

Όσο σημαντική είναι, για την πρόληψη παιδικών ατυχημάτων, η υποδομή που παρέχεται από τους ενήλικες, εξίσου σημαντικό είναι να μάθουν τα παιδιά, από την πιο μικρή ηλικία, να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να αυτοπροστατεύονται. Προσοχή όμως στην υπερπροστασία, γιατί μπορεί εύκολα να φέρει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Πηγή: Σωματείο «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος»

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

Οι προστατευτικές μάσκες προσώπου είναι απαραίτητες για να μειωθεί η διασπορά του νέου κορωνοϊού, αλλά η χρήση τους επί πολλές ώρες συνεχόμενα μπορεί να έχει μία απρόσμενη συνέπεια: την ανάπτυξη ξηροφθαλμίας.

Αυτό αναφέρουν επιστήμονες από Ευρώπη και ΗΠΑ, οι οποίοι ήδη από τα τέλη της άνοιξης άρχισαν να παρατηρούν πως, καθώς επεκτεινόταν η χρήση της μάσκας σε εσωτερικούς ή και εξωτερικούς χώρους, αυξάνονταν οι ασθενείς τους με ξηρά, επώδυνα μάτια. Σύντομα άρχισαν και οι δημοσιεύσεις σε ιατρικά περιοδικά, ενώ επινοήθηκε και ειδικός ιατρικός όρος για να περιγράψει την κατάσταση: προκαλούμενη από τη μάσκα οφθαλμική ξηρότητα (MADE: Mask-associated dry eye).

«Από τότε που άρχισε η εκτενής χρήση των προστατευτικών μασκών, οι οποίες είναι απαραίτητες για την προστασία μας από τον νέο κορωνοϊό, άρχισαν να αυξάνονται και τα κρούσματα ξηροφθαλμίας», λέει ο Χειρουργός-Οφθαλμίατρος δρ Αναστάσιος Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός Διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης (NYU Medical School). «Πολλοί ασθενείς μας με προϋπάρχουσα ξηροφθαλμία αναφέρουν επιδείνωση των συμπτωμάτων τους, ενώ άνθρωποι που έως τώρα δεν είχαν πρόβλημα, νιώθουν ενοχλήματα στα μάτια και θολώνει η όρασή τους, ιδιαίτερα όταν διαβάζουν ή χρησιμοποιούν για ώρες ψηφιακές συσκευές, φορώντας τη μάσκα τους».

Οι πρώτες δημοσιεύσεις για την ξηροφθαλμία από τις μάσκες έγιναν τον Ιούνιο. Επιστήμονες από το Τμήμα Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου Magna Graecia, στο Καταντζάρο της Ιταλίας, δημοσίευσαν μελέτη με 107 τυχαία επιλεγμένους φοιτητές της Ιατρικής Σχολής. Οι 11 από αυτούς (ποσοστό 10,3%) ανέφεραν ότι μετά τη χρήση μάσκας έχουν παρουσιάσει ενοχλητικά συμπτώματα στα μάτια ή έχουν επιδεινωθεί αυτά που ήδη είχαν, ενώ άλλοι 21 (το 19,6%) είπαν ότι καθημερινά χρειάζονται υποκατάστατα δακρύων.

Οι ερευνητές, που δημοσίευσαν την μελέτη τους στο ιατρικό περιοδικό Graefe’s Archive for Clinical & Experimental Ophthalmology, αποδίδουν το φαινόμενο στην μετατόπιση της μάσκας ή στο ότι δεν ταιριάζει πάντοτε σωστά στο πρόσωπό μας. Αυτό έχει ως συνέπεια να διαχέεται ο αέρας της εκπνοής προς τα μάτια, προκαλώντας γρήγορη εξάτμιση των δακρύων και αφήνοντας τα μάτια δίχως το φυσικό λιπαντικό τους.

Πιο πρόσφατα ακόμα, επιστήμονες από το Τμήμα Οφθαλμολογίας & Οπτικών Επιστημών του Οφθαλμολογικού Κέντρου John A. Moran στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα, δημοσίευσαν άρθρο που αναφέρει ότι ο σχετιζόμενος με τη χρήση μάσκας ερεθισμός της επιφάνειας των ματιών μπορεί να έχει έναν πρόσθετο κίνδυνο: να αυξάνει τον κίνδυνο μετάδοσης του κορωνοϊού μέσω των ματιών.

Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (ΑΑΟ) ήδη από τον Φεβρουάριο είχε αναφέρει ότι μία πιθανή οδός μετάδοσης του κορωνοϊού είναι μέσω του βλεννογόνου των ματιών. Όταν αυτός είναι ξηρός, ερεθισμένος ή/και τον τρίψουμε με μολυσμένα χέρια, μπορεί να μολυνθεί από τον κορωνοϊό ή οποιοδήποτε άλλο παθογόνο. Επομένως, «ο έλεγχος της ξηρότητας και του ερεθισμού έχει μεγάλη σημασία για όσους χρησιμοποιούν παρατεταμένα τις μάσκες», γράφουν οι επιστήμονες της Γιούτα στο ιατρικό περιοδικό Opthalmology and Therapy.

«Η ξηροφθαλμία εκδηλώνεται με ενοχλήσεις στα μάτια (σαν να υπάρχει σκουπιδάκι), έντονο κοκκίνισμα και θόλωμα της όρασης», λέει ο δρ Κανελλόπουλος. «Οι πιθανές αιτίες της είναι πολλές. Άλλες από αυτές σχετίζονται με τα μάτια καθαυτά και άλλες με συστηματικά νοσήματα, την ηλικία, το φύλο ή τη λήψη φαρμάκων. Υπάρχουν όμως και παράγοντες του τρόπου ζωής που την ευνοούν. Η υπερβολική χρήση ψηφιακών συσκευών (λάπτοπ, smartphones κ.λπ.), η φτωχή ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους, η ρύπανση του αέρα, ακόμα και οι συνθήκες που οδηγούν σε γρήγορη εξάτμιση των δακρύων (όπως ο δυνατός κλιματισμός στον χώρο ή το να κάθεται κάποιος στη ροή ενός ανεμιστήρα) είναι μερικοί από αυτούς τους παράγοντες. Σε αυτούς φαίνεται πως πρέπει να προστεθούν και οι μάσκες προσώπου, όταν δεν τοποθετούνται σωστά και αφήνουν τα μάτια εκτεθειμένα στην αναπνοή μας».

Πόσο πιθανό είναι όμως να συμβεί αυτό; Την απάντηση έχουν όσοι φορούν γυαλιά, οι οποίοι συχνά τα βλέπουν να θολώνουν όταν αναπνέουν στη μάσκα τους. Όταν λοιπόν κάποιος χρησιμοποιεί με τις ώρες τη μάσκα του, η επαναλαμβανόμενη εξάτμιση των δακρύων μπορεί να οδηγήσει σε ξηρά σημεία στην επιφάνεια του οφθαλμού.

Ανάλογος κίνδυνος, όμως, υπάρχει και όταν η μάσκα τοποθετείται πολύ ψηλά προς τα μάτια, με συνέπεια να εμποδίζει το βλεφάρισμα. «Το ατελές βλεφάρισμα μπορεί να προκαλέσει αστάθεια στη δακρυϊκή στοιβάδα», εξηγεί ο δρ Κανελλόπουλος.

Παρότι τα επιστημονικά δεδομένα είναι ακόμα ελλιπή, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι κάποιες πληθυσμιακές ομάδες θα μπορούσαν να είναι πιο ευάλωτες την ανάπτυξη ξηροφθαλμίας από τη χρήση μάσκας. Τέτοιες ομάδες είναι, π.χ., οι ηλικιωμένοι (παρουσιάζουν εκ φύσεως μειωμένη παραγωγή δακρύων), οι χρήστες φακών επαφής (ο φακός μπορεί να διαταράξει το δακρυϊκό στρώμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο ξηροφθαλμίας αν η μάσκα εξωθεί τον αέρα προς τα μάτια) και όσοι εργάζονται ή διαβάζουν με τις ώρες σε ψηφιακές συσκευές φορώντας μάσκα (αυτή είναι μία αυξανόμενη τάση κατά την πανδημία).

Ευτυχώς, με μερικά απλά μέτρα μπορεί να αντιμετωπιστεί το όλο πρόβλημα, τονίζει ο δρ Κανελλόπουλος. «Το πρώτο βήμα είναι να γίνει μια αξιολόγηση από τον οφθαλμίατρο, ώστε να επιβεβαιωθεί η ξηροφθαλμία και η αιτία της. Ύστερα, ο πάσχων πρέπει να βεβαιωθεί ότι φορά σωστά τη μάσκα, ειδικά αν φορά και γυαλιά (διορθωτικά ή ηλίου)», λέει. «Πρέπει ακόμα να βεβαιωθεί ότι η μάσκα δεν παρεμποδίζει το βλεφάρισμα. Η χρήση τεχνητών δακρύων μπορεί να καταπραΰνει τα συμπτώματα. Ο οφθαλμίατρος μπορεί να συστήσει το κατάλληλο προϊόν για κάθε ασθενή, με βάση το ιατρικό ιστορικό του. Απαραίτητο είναι ακόμα να περιορίζεται όσο είναι δυνατόν η παραμονή σε κλιματιζόμενο ή με αέρα χώρο όταν φοράει το άτομο μάσκα, καθώς και να γίνονται τακτικά διαλείμματα κατά τη χρήση ψηφιακών συσκευών».

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που δεν πρέπει να κάνουν οι πάσχοντες είναι να πετάξουν τις μάσκες. «Οι μάσκες αποτελούν προς το παρόν ένα από τα κύρια μέτρα προστασίας εναντίον του κορωνοϊού. Ήρθαν απότομα στη ζωή μας και φαίνεται πως θα μείνουν για αρκετό καιρό», τονίζει ο καθηγητής. «Πρέπει λοιπόν να τις φοράμε, τηρώντας ταυτοχρόνως και τα άλλα μέτρα προστασίας. Όσο για την ξηροφθαλμία, αυτή ευτυχώς μπορεί στις περισσότερες περιπτώσεις να αντιμετωπιστεί».

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα, Δημοσιογράφος Υγείας

 

 

---

Η Health Editor Προτείνει: