Κατηγορία: ΟΜΟΡΦΙΑ

Μιλάμε πολύ συχνά για αντιγήρανση, αλλά υπάρχουν συγκεκριμένα συστατικά που έχουν έντονη αντιγηραντική δραστηριότητα εδώ και χρόνια και το αποδεικνύουν επιστημονικά και έμπρακτα. Υποψιάζεσαι ποια είναι;

Ο δείκτης προστασίας SPF που αναγράφεται πάνω στα αντηλιακά προϊόντα προστατεύει από τις βλαβερές ακτίνες του ήλιου και επομένως από τη φωτογήρανση και την πρόωρη γήρανση. Εφάρμοσε ποσότητα ίση με ένα κουταλάκι στο πρόσωπο καθημερινά και πόνταρε σε υψηλό δείκτη προστασίας SPF 30-50 από νεαρή ηλικία.

Η βιταμίνη Α είναι το μόνο συστατικό μαζί με τον δείκτη προστασίας SPF που ο Αμερικανικός Οργανισμός Φαρμάκων (FDA), χαρακτηρίζει ως αντιγηραντικό. Αυτό το δραστικό συστατικό μπορεί να απαλύνει τις ρυτίδες και να επιβραδύνει τα σημάδια της γήρανσης. Οι βασικές ιδιότητες της ρετινόλης είναι ότι ενεργοποιεί τον κυτταρικό μεταβολισμό, διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και βελτιώνει την υφή και τον τόνο του δέρματος.

Τα οξέα φρούτων κάνουν απολέπιση και βοηθάνε τα συστατικά των προϊόντων περιποίησης που ακολουθούν να διεισδύουν ταχύτερα στις βαθύτερες στοιβάδες.

Ακόμα δύο συστατικά που βάζουν το λιθαράκι τους στην αντιγήρανση της επιδερμίδας είναι οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες C και E που κάνουν το τέλειο δίδυμο μέσα στη σύνθεση των καλλυντικών προϊόντων. Μάλιστα, η συνύπαρξή τους στα αντηλιακά προϊόντα ενισχύει την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Βέβαια, από τις δύο βιταμίνες τα ηνία στην αντιγήρανση τα έχει η βιταμίνη C που προλαμβάνει και εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες και προστατεύει τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες, το οποίο οδηγεί στη γήρανση.

Η τοπική εφαρμογή της βιταμίνης C διεγείρει την παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης συμβάλλοντας στην απάλυνση των ρυτίδων και στην ελαστικότητα της επιδερμίδας.

Από την άλλη, η αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδης βιταμίνη Ε αποτρέπει τη διαδερμική απώλεια νερού και προσφέρει ενυδάτωση.

Η βιταμίνη Α αποτελεί τη σημαντικότερη βιταμίνη του δέρματος και κατέχει θεμελιώδη ρόλο στον έλεγχο των βασικών λειτουργιών του. Έχει τεράστια σημασία στον έλεγχο των λειτουργιών του  DNA στον πυρήνα των κυττάρων και των μιτοχονδρίων.

Πώς λειτουργεί  η βιταμίνη Α

Κατά το 1930 έγινε αποδεκτό, ότι το δέρμα που είναι εκτεθειμένο στον ήλιο, γερνά πιο γρήγορα από το δέρμα που προστατεύεται. Το 1935 ανακαλύφθηκε, ότι η ανεπάρκεια βιταμίνης Α στο δέρμα συμβαίνει στις περιοχές εκείνες του δέρματος που εκτίθενται στον ήλιο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η βιταμίνη Α είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στο φως του ήλιου και ειδικά στην ακτινοβολία UVA, που την καταστρέφει ακόμα και αν στο δέρμα έχει εφαρμοστεί αντιηλιακό προϊόν με δείκτη προστασίας 30, 40, 60 ή και υψηλότερο λόγω του σχηματισμού ελευθέρων ριζών.

Κατά το 1955 ανακαλύφθηκε, ότι η εφαρμογή βιταμίνης Α με τη μορφή παλμιτικού εστέρα του ρετινοϊκού οξέος (retinyl palmitate) σε γηρασμένο δέρμα, ανανεώνει το δέρμα. Η χρονική περίοδος που διήρκησε το συγκεκριμένο τεστ ήταν έξι εβδομάδες.

Επίσης, ο Sigmund Berg έδειξε, ότι άτομα που έπαθαν σοβαρά ηλιακά εγκαύματα, μπόρεσαν να βελτιώσουν σημαντικά το πρόβλημα λαμβάνοντας από το στόμα υψηλές δόσεις βιταμίνης A.

Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν από την ερευνητική ομάδα του Τμήματος Δερματολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Γενεύης (2003, J. Invest. Dermatol. 121(5): 1163-7) έδειξαν ότι η βιταμίνη Α με τη μορφή παλμιτικού εστέρα του ρετινοϊκού οξέος έχει, εκτός των άλλων, και φωτοπροστατευτικές ιδιότητες, αντίστοιχες με εκείνες του αντιηλιακού με δείκτη προστασίας SPF20. Προστατεύει καθημερινά το DNA στα κύτταρα του δέρματος από την καταστροφή που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες, αλλά συγχρόνως καταστρέφεται από την ακτινοβολία UVA.

Σήμερα, έχει πλέον αναγνωριστεί ότι μπορεί να γίνει ανάπλαση του δέρματος και με τοπική εφαρμογή βιταμίνης Α. Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στα Πανεπιστήμια του Στάνφορντ στην Καλιφόρνια και του Μίσιγκαν (Arch Dermatol. 2007), έδειξαν ότι η τοπική εφαρμογή βιταμίνης Α ακόμα και σε ήδη γηρασμένο δέρμα, προκαλεί την αύξηση της παραγωγής γλυκοζαμινογλυκάνων και προκολλαγόνου που αποτελούν βασικά δομικά συστατικά του δέρματος, ελαττώνοντας φανερά τις ρυτίδες και την τραχύτητα και ενισχύοντας τις διαδικασίες ανάπλασης του δέρματος.

Μορφές & χρήσεις βιταμίνης Α

Οι διάφορες μορφές της βιταμίνης Α ταξινομούνται στην οικογένεια των ρετινοειδών (retinoids) και είναι σκόπιμο να ξεκαθαριστεί ποια είναι η πιο κατάλληλη για το δέρμα:

1. Ο παλμιτικός εστέρας του ρετινοϊκού οξέος (retinyl palmitate) είναι η πιο συνηθισμένη μορφή βιταμίνης Α. Είναι η μορφή που βρίσκεται στο συκώτι και αποτελεί το 80% της βιταμίνης Α που υπάρχει στο δέρμα.
2. Η Ρετινάλη (Retinal ή retinyl aldehide) είναι η μορφή, η οποία είναι απολύτως απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία της όρασης. Η ανεπάρκεια αυτής οδηγεί αρχικά σε μερική τύφλωση.
3. Η Ρετινόλη (Retinol) είναι η μορφή αλκοόλης της βιταμίνης Α που χρησιμοποιείται κυρίως για τη μεταφορά της βιταμίνης από το συκώτι στους ιστούς. Δεσμεύεται από συγκεκριμένες πρωτεΐνες στην κυκλοφορία του αίματος και μεταφέρεται στα διάφορα όργανα και ειδικά το δέρμα. Είναι επίσης σημαντικό, ότι η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για τη δημιουργία υγιών αιμοκυττάρων στο μυελό των οστών.
4. Το Ρετινοϊκό οξύ (Retinoic acid) είναι η μορφή οξέος της βιταμίνης Α. Είναι ιδιαίτερα δημοφιλής, αν και έχει κακή φήμη. Είναι η μορφή που ερεθίζει περισσότερο το δέρμα και συνήθως διατίθεται μόνο με συνταγή γιατρού. Είναι γνωστή και ως Τρετινοΐνη (tretinoin).

Η φυτική μορφή της βιταμίνης Α είναι η β-καροτίνη που ανήκει στην οικογένεια των καροτενοειδών. Υπό κανονικές συνθήκες, η β-καροτίνη αποθηκεύεται με αυτή τη μορφή στο δέρμα και συνήθως σε υψηλά επίπεδα. Λόγω της ιδιότητάς της να χωρίζεται σε δύο μόρια ρετινάλης, δεν παρατηρείται έλλειψη βιταμίνης Α σε χορτοφάγους.

Οι περισσότερο συνηθισμένοι εστέρες της βιταμίνης Α είναι ο παλμιτικός εστέρας (retinyl palmitate) και ο οξεϊκός εστέρας (retinyl acetate) του ρετινοϊκού οξέος. Η βιταμίνη A αποθηκεύεται κατά 80% στο δέρμα με τη μορφή του παλμιτικού εστέρα του ρετινοϊκού οξέος. Οι εστέρες της βιταμίνης Α ερεθίζουν λιγότερο και είναι περισσότερο κατάλληλοι για το δέρμα, ενώ παράλληλα προσφέρουν τα ίδια αποτελέσματα με τις πιο ισχυρές μορφές της.

Αυτό συμβαίνει γιατί στο δέρμα υπάρχουν ένζυμα που μετατρέπουν τον παλμιτικό και οξεϊκό εστέρα του ρετινοϊκού οξέος σε ρετινόλη, τη ρετινόλη σε ρετινάλη (retinyl aldehide) και κατόπιν σε ρετινοϊκό οξύ. Το ρετινοϊκό οξύ προκαλεί τις διαφοροποιήσεις στο DNA (αναπαραγωγή κυττάρων) και τις κυτταρικές δομές. Παρόλα αυτά, μόνο μία πολύ μικρή ποσότητα ρετινοϊκού οξέος συνήθως υπάρχει στο δέρμα. Επιπλέον, φαίνεται ότι η φυσική ικανότητα του δέρματος να αποθηκεύει τη βιταμίνη Α σε μορφή παλμιτικού εστέρα του ρετινοϊκού οξέος, καθορίζει το επίπεδο του ρετινοϊκού οξέος που βρίσκεται στα κύτταρα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να αυξήσουμε την ποσότητα του ρετινοϊκού οξέος στα κύτταρα, αυξάνοντας με τοπική εφαρμογή την ποσότητα του παλμιτικού εστέρα του ρετινοϊκού οξέος και των άλλων εστέρων στο δέρμα.

Ανεπάρκεια βιταμίνης Α στο δέρμα σημαίνει ότι το δέρμα δεν έχει τη σημαντικότερη βιταμίνη που χρειάζεται. Η έλλειψή της είναι ιδιαίτερα συνηθισμένη στον κόσμο σήμερα, αφενός μεν λόγω της φτωχής σε θρεπτικά συστατικά διατροφής και αφετέρου δε, λόγω της καταστροφής της από τις ελεύθερες ρίζες, που προκαλούν η ατμοσφαιρική ρύπανση, το κάπνισμα και κυρίως η έκθεση του δέρματος στην ηλιακή ακτινοβολία.

Επειδή δεν μπορούμε να εμποδίσουμε την καθημερινή καταστροφή της βιταμίνης Α, είναι σημαντικό να την αντικαθιστούμε τοπικά κάθε μέρα, πρωί και βράδυ, για να αποφύγουμε τα σημάδια της φωτογήρανσης, τα οποία είναι ουσιαστικά ενδείξεις ανεπάρκειας βιταμίνης Α στο δέρμα. Θα πρέπει να χρησιμοποιείται οπωσδήποτε σε συνδυασμό με τις βασικές αντιοξειδωτικές βιταμίνες C, E και β-καροτίνη και ένα αξιόπιστο αντηλιακό προϊόν (SPF 15-20), για την αποτελεσματική της προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία UVA, UVB και τις ελεύθερες ρίζες.

Dr. Des Fernandes, Επανορθωτικός Πλαστικός Χειρουργός, M.B., B.Ch., F.R.C.S.(Edin.),
Ιδρυτής και Επιστημονικός Διευθυντής της Environ^® Skin Care.
Μετάφραση – Επιμέλεια: Κατερίνα Μιχαήλ

Η Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Βάλια Μουσάτου μας δίνει συμβουλές για … λάμψη και φροντίδα. Τα πλούσια και γερά μαλλιά και το λαμπερό δέρμα είναι χαρακτηριστικό υγείας και ομορφιάς τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες. Κι ενώ η ποιότητά τους είναι γενετικά προκαθορισμένη, εξαρτάται και από πολλούς εξωτερικούς παράγοντες.

Οι εξωγενείς αυτοί παράγοντες, όπως και η διατροφή, μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην υγεία των μαλλιών, των νυχιών και του δέρματος. Για παράδειγμα, η ανεπάρκεια ορισμένων θρεπτικών συστατικών στη διατροφή μας μπορεί να οδηγήσει σε εύθραυστα μαλλιά και νύχια, ξηρότητα δέρματος, τριχόπτωση, καθώς και άτονη, θαμπή επιδερμίδα.

Επίσης, μια δίαιτα φτωχή σε πρωτεΐνες οδηγεί σε μειωμένη παραγωγή κερατίνης, ενός συστατικού κοινού σε μαλλιά, νύχια και δέρμα. Αν θέλουμε, λοιπόν, να είναι γερά και να λάμπουν, πρέπει να λαμβάνεται ικανή ποσότητα πρωτεϊνών στη διατροφή μας.

Τα συστατικά που μπορεί να παίξουν ρόλο στην αναδόμηση των μαλλιών, νυχιών και δέρματος είναι οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β και κυρίως η Β6, B7 και Β12, ιχνοστοιχεία και μέταλλα, όπως σίδηρος και ψευδάργυρος.

Η βιταμίνη Β7 ή αλλιώς βιοτίνη προάγει την ομαλή ανάπτυξη των μαλλιών και νυχιών και είναι απαραίτητη για τον μεταβολισμό των επιδερμιδικων κυττάρων. Βοηθάει τη μεταφορά οξυγόνου στα κύτταρα του τριχωτού της κεφαλής, διατηρώντας τα υγιή. Μελέτες δείχνουν ότι η βιοτίνη βοηθά αποτελεσματικά σε όσους έχουν αραίωση μαλλιών και συμβάλλει στην ανάπτυξη της τρίχας.

Η βιταμίνη B12 είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του σιδήρου και, όπως και η Β9, είναι σημαντική για γερά μαλλιά και νύχια.

Ο σίδηρος είναι επίσης πολύ σημαντικό μέταλλο για την υγεία του οργανισμού και απαραίτητο για την αιμοποίηση. Η έλλειψη του οδηγεί σε αναιμία, τριχόπτωση, χλωμή όψη, αδύναμα μαλλιά κι εύθραυστα νύχια. Η αποκατάσταση των φυσιολογικών επιπέδων σιδήρου σε περίπτωση ανεπάρκειας γίνεται με κατάλληλα συμπληρώματα, ενώ η απορρόφηση του βελτιώνεται με τη συγχορήγηση βιταμίνης C.

Η βιταμίνη C είναι και αυτή απαραίτητη για την παραγωγή κολλαγόνου – συστατικό όλων σχεδόν των ιστών του σώματος. Ο ψευδάργυρος είναι επίσης καθοριστικό συστατικό για τα ταχέως αναπτυσσόμενα κύτταρα. Τέτοια είναι τα κύτταρα δέρματος, μαλλιών και νυχιών και η έλλειψη του εκδηλώνεται με τριχόπτωση κι ευθραυστότητα νυχιών, ακόμα και με δερματικά εξανθήματα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις (εκτός από ειδικές δερματοπάθειες) η διάχυτη αλωπεκία (τριχόπτωση) που δεν οφείλεται σε οργανικά αίτια αποκαθίσταται με τη βοήθεια ειδικών τοπικών σκευασμάτων που αναγεννούν την τρίχα και παρατείνουν τη διάρκεια ζωής της, ενώ ρόλο παίζουν και τα συμπληρώματα για ολιγόμηνη χρήση ή για την αποκατάσταση ελλείψεων και ανεπαρκειών του οργανισμού. Τα νύχια βελτιώνονται πολύ πιο γρήγορα με αυτά τα συμπληρώματα. Πρώτα από όλα όμως η βάση σε κάθε προσπάθεια αποκατάστασης της υγείας και της ομορφιάς μας πρέπει να είναι η ισορροπημένη, σωστή διατροφή.

Η δερματολόγος Βάλια Μουσάτου μας βοηθάει να κατανοήσουμε τα πάντα σε σχέση με το νέο και πολύ ενδιαφέρον ερευνητικό πεδίο της κοσμητολογίας.

Πως το μικροβίωμα παίζει ρόλο στην υγεία και νεανικότητα της επιδερμίδας μας: Τι εννοούμε με τον ορο μικροβίωμα;

Το μικροβίωμα είναι το σύνολο των συμβιωτικών οργανισμών που αποικίζουν μια περιοχή (πχ έντερο / δέρμα) και συμμετέχουν και ρυθμίζουν μέσω της αλληλεπίδρασης μεταξύ τους, αλλά και με τον οργανισμό που τους φιλοξενεί, τις λειτουργίες του. Μεταξύ τους μπορεί να έχουν ανταγωνιστικές, συναγωνιστικές ή ουδέτερες σχέσεις. Περιλαμβάνονται ιοί, μύκητες, βακτήρια, ζύμες, σαπρόφυτα και είναι τόσο ξεχωριστοί για το κάθε άτομο, ώστε αποτελούν μια βιολογική ταυτότητα, ένα μοναδικό «δακτυλικό αποτύπωμα».
Ο πληθυσμός του μικροβιώματος στο δέρμα εξαρτάται από πάρα πολλούς παράγοντες. Η κληρονομικότητα, η λήψη αντιβιοτικών, η επιμόλυνση με άλλους πληθυσμούς μικροβίων, οι ορμονικές διακυμάνσεις, η διατροφή, η ηλικία, οι συνθήκες υγρασίας και θερμοκρασίας, η εφαρμογή προϊόντων περιποίησης, συντηρητικών και αλλεργιογόνων στο δέρμα μπορεί να επηρεάσουν το μικροβίωμα.

Γιατί είναι σημαντικό το μικροβίωμα σε σχέση με το δέρμα;

Οι νεότερες έρευνες αποκαλύπτουν τον σημαντικότατο ρόλο που παίζει το μικροβίωμα του δέρματος σε πολλές φλεγμονώδεις δερματοπάθειες (ατοπική δερματίτιδα, ακμή, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα), αλλά και στις λειτουργίες που επιτελεί (ανοσολογική άμυνα απέναντι σε μολύνσεις, άμυνα σε καρκινογένεση, επούλωση, αναγνώριση αλλεργιογόνων). Κατά αντιστοιχία με το έντερο αλλά με μεγαλύτερη βιοποικιλότητα από την εντερική χλωρίδα οι μικροοργανισμοί που φιλοξενεί το δέρμα είναι ένα παράλληλο σύμπαν που ρυθμίζει τις καθημερινές λειτουργίες, αλλά και το ρυθμό ανανέωσης και γήρανσης των δερματικών κυττάρων.
Υπάρχει, επίσης, συσχέτιση ανάμεσα στο μικροβίωμα του εντέρου και την πορεία πολλών δερματικών παθήσεων.

Ποιος ο ρόλος του μικροβιώματος του εντέρου σε σχέση με το δέρμα;

Πρόκειται (μικροβίωμα εντέρου και δέρματος) για διαφορετικούς μικροβιακούς πληθυσμούς, όμως έρευνες έχουν αποκαλύψει ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα σε σοβαρή ατοπική δερματίτιδα με τον μικροβιακό πληθυσμό του εντέρου και τροποποίηση του εντερικού μικροβιώματος μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της ατοπικής δερματίτιδας. Αυτό συμβαίνει διότι τα μικρόβια του εντέρου μπορεί να επικοινωνούν με το δέρμα (μέσω πρωτεϊνών σημάτων που παράγονται από τα μικρόβια) και να επηρεάζουν τις λειτουργίες του.
Άρα, ο τρόπος ζωής μας που επηρεάζει το μικροβίωμα μπορεί να επηρεάσει και πολλές δερματοπάθειες, όπως ακμή, ατοπική δερματίτιδα, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, ροδόχρους νόσος.

Πώς βοηθούν τα δερμοκαλλυντικά στη διατήρηση της ισορροπίας του μικροβιώματος;

Επιλέγοντας προϊόντα περιποίησης δέρματος που διαφυλάσσουν την ισορροπία του μικροβιώματος, μπορούμε να διατηρήσουμε σε ύφεση τις παραπάνω χρονιές δερματοπάθειες.
Εκτός από τις δερματοπάθειες, η διατήρηση του μικροβιώματος σε καλή κατάσταση μέσω δερμοκαλλυντικών βοηθάει και στην αντιγήρανση. Αυτό εξηγείται γιατί η γήρανση είναι μια πολύπλοκη διαδικασία η οποία επιταχύνεται από τη φλεγμονή. Η φλεγμονή μπλοκάρει την ανανέωση των κυττάρων. Τα μικρόβια, όταν είναι σε ισορροπία μεταξύ τους, παράγουν αντιφλεγμονώδεις ουσίες. Συνεπώς, χάρη στην προστασία αυτή οι μηχανισμοί αναγέννησης του δέρματος δρουν χωρίς εμπόδια διορθώνοντας τις βλάβες και αναστρέφουν τη γήρανση. Επιπλέον, τα μικρόβια παίζουν ρόλο και στην αναχαίτιση της γλυκοζυλίωσης (έτερη μορφή φλεγμονής) κολλαγόνου και ελαστίνης που επίσης είναι διαδικασία που σχετίζεται με τη γήρανση του δέρματος.
Καθώς, λοιπόν, οι έρευνες προχωρούν στον τομέα της κοσμετολογίας, όλο και περισσότερες εταιρείες παράγουν δερμοκαλλυντικά με έμφαση στην προστασία του μικροβιώματος, αυτών των πολύτιμων αλλά αοράτων συμμάχων της υγείας της επιδερμίδας μας. Υπάρχουν πολλές ακόμα πληροφορίες προς ανακάλυψη και το μέλλον θα αποκαλύψει ακόμα περισσότερες.

Βασιλική Μουσάτου, MDPhd, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος

Δεν θα κουραστούμε να σου τονίζουμε ότι η Νο1 κίνηση αντιγήρανσης είναι, χωρίς δεύτερη σκέψη, η αντηλιακή προστασία όλο τον χρόνο, χειμώνα – καλοκαίρι.

Η αντηλιακή προστασία, που προστατεύει το δέρμα εξωτερικά, μπορεί να ενισχυθεί περισσότερο όταν συνδυάζεται σε καθημερινή βάση με
αντιοξειδωτική προστασία, η οποία ενισχύει τον εσωτερικό μηχανισμό προστασίας του δέρματος. Μαζί δημιουργούν το «προστατευτικό τείχος» ενάντια στον ήλιο, την περιβαλλοντική ρύπανση, τις ελεύθερες ρίζες και την πρόωρη γήρανση και φροντίζουν για τη φυσική επιδιόρθωση του δέρματος.

Το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να βάλεις στην καθημερινή ρουτίνα περιποίησής σου αντιοξειδωτικούς ορούς, στους οποίους πρωταγωνιστεί η βιταμίνη C.