Αθηνά Ματέκοβιτς Νταλαμάγκα
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών – ΕΚΠΑ
Website: mydermatology.gr
Instagram: @athina.matekovits
Το βρεφικό δέρμα χρειάζεται ιδιαίτερη προστασία και φροντίδα.
Ο άνθρωπος στη βρεφική ηλικία δεν είναι μικρογραφία του ενήλικα. Καθώς το σώμα αναπτύσσεται και ωριμάζει μέχρι την ενηλικίωση, έτσι και το δέρμα, είναι αρχικά πολύ λεπτό, εύθραυστο και ευάλωτο.
Υπολογίζεται ότι το βρεφικό δέρμα είναι κατά 20 με 30 % πιο λεπτό από το δέρμα του ενήλικα.
Αυτό το καθιστά πολύ πιο εύθραυστο όταν τραυματιστεί. Ωστόσο η επουλωτική και αναγεννητική του δυνατότητα είναι εξαιρετική, με αποτέλεσμα οι πληγές να αφήνουν ελάχιστα σημάδια.
Ωστόσο, η λειτουργία του επιδερμιδικού φραγμού είναι ανεπαρκής, με αποτέλεσμα την πιο εύκολη διαδερμική διείσδυση ξένων ουσιών και παθογόνων μικροοργανισμών, και την απώλεια ύδατος. Έτσι το βρεφικό δερματάκι ερεθίζεται και αφυδατώνεται πολύ πιο εύκολα. Συνάμα, είναι πιο επιρρεπές σε λοιμώξεις όπως το μολυσματικό κηρίο (γνωστό ως «σταφυλόκοκκος»), οι μυρμηκιές, η μολυσματική τέρμινθος.
Επιπλέον, το βρεφικό δέρμα έχει μειωμένη ενδογενή δυνατότητα άμυνας ενάντια στην υπεριώδη ακτινοβολία, τόσο λόγω του λεπτού πάχους, όσο και λόγω της μειωμένης ικανότητας σύνθεσης μελανίνης.
Τέλος, η ανεπαρκής λειτουργία θερμορύθμισης κάνει τα βρέφη πιο ευάλωτα στο κρύο και στη ζέστη.
Όλα αυτά πρέπει να τα λαμβάνουμε υπόψη κατά την φροντίδα ενός βρέφους.
Καθαρισμός και ενυδάτωση
✤ Ιδανικά προτείνουμε μπάνιο μία φορά την ημέρα, κατά προτίμηση το βράδυ πριν τον ύπνο, καθώς έχει και καταπραϋντική δράση στο βρέφος
✤ Χρήση ήπιων καθαριστικών, χωρίς σάπωνες, χρωστικές και έντονα αρώματα
✤ Πλύσιμο με τα χέρια, χωρίς σφουγγάρι, καθώς οι ίνες του μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα, να εγκλωβίσουν υπολείμματα και να δημιουργήσουν ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη μικροοργανισμών ( πχ μύκητες)
✤ Σκούπισμα με μαλακή βαμβακερή πετσέτα, απαλά και ταμποναριστά, χωρίς τρίψιμο
✤ Εφαρμογή ενυδατικής κρέμας / λοσιόν για βρέφη, αμέσως μετά το μπάνιο, κατά περίπτωση
✤ Ειδικότερα, για τα βρέφη με ατοπική δερματίτιδα προτείνονται εξειδικευμένα καθαριστικά και ενυδατικά προϊόντα , σχεδιασμένα ώστε να αποκαθιστούν τον επιδερμιδικό φραγμό, να μειώνουν τον κνησμό και τη φλεγμονή, και να εξισορροπούν το μικροβιώμα του δέρματος.
Αλλαγή πάνας
✤ Είναι πολύ σημαντικό η πάνα να αλλάζεται μόλις λερωθεί. Όσο απορροφητική και αν είναι, η παραμονή ούρων και κοπράνων σε επαφή με το βρεφικό δέρμα, ειδικά στο ερμητικά κλειστό περιβάλλον της πάνας, προδιαθέτουν στην εμφάνιση ερεθιστικής δερματίτιδας (diaper dermatitis), μία από τις συχνότερες δερματοπάθειες των βρεφών.
✤ Σε κάθε αλλαγή πάνας το δέρμα πρέπει να καθαρίζεται απαλά και σχολαστικά, με έμφαση στις πτυχές. Να παραμένει για λίγο ακάλυπτο ώστε να στεγνώνει καλά.
✤ Να εφαρμόζεται ειδική κρέμα φραγμού σε όλη την περιοχή της πάνας, ώστε να μην έρχεται σε άμεση επαφή το περιεχόμενο της πάνας με το δερματάκι του βρέφους.
Ένδυση
✤ Προτείνονται ρουχαλάκια άνετα, κατά προτίμηση βαμβακερά, με απαλή υφή
✤ Τα ρούχα πρέπει να είναι πάντα στεγνά και καθαρά
✤ Να πλένονται ξεχωριστά, με απαλά απορρυπαντικά και να ξεπλένονται καλά
Ηλιοπροστασία
✤ Αποφυγή άμεσης έκθεσης στον ήλιο των βρεφών κάτω των 6 μηνών (κατευθυντήριες οδηγίες από Αμερικάνικη Ακαδημία Δερματολογίας και Ευρωπαϊκή Ακαδημία Δερματολογίας) – φυσική σκιά, καπέλο και προστατευτικά ρουχαλάκια
✤ Για βρέφη άνω των 6 μηνών, επιτρέπεται η χρήση ειδικών αντηλιακών, σχεδιασμένα για την ηλικία τους, στις περιοχές του δέρματος που δεν καλύπτονται από τα ρούχα
✤ Τα αντηλιακά για βρέφη κατά κανόνα περιέχουν αντηλιακά φίλτρα που δεν εισχωρούν στο δέρμα και δεν προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις. Τα ασφαλέστερα θεωρούνται τα φυσικά φίλτρα (Οξείδιο του ψευδαργύρου, Διοξείδιο του τιτανίου).
✤ Το ενδεχόμενο της ανεπαρκούς σύνθεσης βιταμίνης D λόγω περιορισμένης ηλιοέκθεσης δεν θα πρέπει να απασχολεί τους γονείς, καθώς ο πιο ενδεδειγμένος τρόπος αναπλήρωσης, τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά, παραμένει η από του στόματος χορήγηση. Ο παιδίατρος θα σας συστήσει τι χρειάζεται να λάβει το παιδί σας. Επιπλέον, στα πλαίσια της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, τα βρεφικά γάλατα και οι βρεφικές τροφές (όπως κρέμες και δημητριακά) στην Ελλάδα είναι ενισχυμένα με βιταμίνη D.
Προστασία από τσιμπήματα
✤ Είναι πολύ σημαντικό να προστατεύονται τα βρέφη από τσιμπήματα εντόμων, καθώς αυτά μπορεί να προκαλέσουν έντονες τοπικές αντιδράσεις ή και να μεταφέρουν παθογόνα που προκαλούν συστηματικές λοιμώξεις (τα κουνούπια τη Νόσο του Δυτικού Νείλου, τα τσιμπούρια τη Nόσο Lyme, κλπ)
✤ Σε εσωτερικούς χώρους προτείνουμε φυσικούς φραγμούς όπως σωστός ρουχισμός, σίτες, κουνουπιέρες και εντομοαπωθητικά χώρου χωρίς άρωμα, σε σημείο μακριά από την κούνια του βρέφους και σε καλά αεριζόμενο χώρο.
✤ Σε εξωτερικούς χώρους και πάλι προτείνονται η σωστή ένδυση και τα φυσικά προστατευτικά μέσα. Τα χημικά εντομοαπωθητικά πρέπει να αποφεύγονται σε βρέφη κάτω των 2 μηνών. Στα μεγαλύτερα μπορεί να γίνει περιορισμένη χρήση, κυρίως προϊόντων με φυτικά συστατικά, τα οποία απλώνουμε πάνω στα ρούχα και λιγότερο πάνω στο δέρμα, και οπωσδήποτε μακριά από πρόσωπο και χέρια (ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο να τα γλείψει και τα καταπιεί).
Εξανθήματα
✤ Τέλος, αρκετά συχνά τα βρέφη εμφανίζουν δερματικά εξανθήματα που χρήζουν ειδικής δερματολογικής διάγνωσης και αντιμετώπισης, όπως το ατοπικό έκζεμα, η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, η ερεθιστική δερματίτιδα, η ιδρώα, οι μικροβιακές και ιογενείς λοιμώξεις του δέρματος. Ειδικότερα, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας, το 10 -30 % των παιδιών στην Ελλάδα εμφανίζουν ατοπική δερματίτιδα. Στις περιπτώσεις αυτές, ο ειδικός δερματολόγος είναι ο καλύτερος σύμβουλος και σύμμαχος









