Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Η αποδοχή της πολιτικής που ακολουθήθηκε για την αναχαίτηση της επιδημίας, η ανάδειξη της αξίας και των ικανοτήτων του ιατρικού κόσμου αλλά και η χαλάρωση το τελευταίο χρονικό διάστημα των μέτρων προφύλαξης που εγκυμονεί κινδύνους είναι μερικά από τα ενδιαφέροντα στοιχεία που αποτυπώθηκαν στην έρευνα για την υγεία που διενεργήθηκε από την εταιρία ALCO για λογαριασμό του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών. H έρευνα πραγματοποιήθηκε το μήνα Μάιο σε 1.000 άτομα από όλη την Ελλάδα και σε 400 ιατρούς μέλη του ΙΣΑ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν η σημαντική μείωση των εισοδημάτων του ιατρικού κόσμου στον ιδιωτικό τομέα είναι αντιστρόφως ανάλογη με την αποδοχή των πολιτών που αυξήθηκε κατακόρυφα μετά την επιδημία. Η υγειονομική κρίση ανέδειξε τις ικανότητες των Ελλήνων ιατρών, των οποίων η εικόνα στην κοινωνία ενισχύθηκε εντυπωσιακά και οδήγησε σε βελτίωση της αντίληψης των πολιτών για το σύστημα δημόσιας υγείας. Ωστόσο για ένα ποσοστό 61% των γιατρών στον ιδιωτικού τομέα η απώλεια του εισοδήματος, εξαιτίας της πανδημίας υπερβαίνει το 25%.

Το σύνολο των ευρημάτων της έρευνας, αποτυπώνει εικόνα αποδοχής για τα σχετικά με τον κορωνοιό μέτρα αλλά και εικόνα μειούμενης ανησυχίας και χαλάρωσης σε σχέση με την εφαρμογή τους.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας ο Πρόεδρος του ΙΣΑ Γ.Πατούλης τόνισε τα εξής:

« Η Ελληνική κοινωνία βγαίνει περισσότερο δυνατή και συσπειρωμένη από την πρωτοφανή υγειονομική κρίση που αντιμετώπισε η χώρα μας. Οι πολίτες αντελήφθησαν το δίχτυ προστασίας που δημιούργησε η πολιτεία και ο ιατρικός κόσμος, ο οποίος με αυταπάρνηση βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της μάχης. Αναδείχθηκε το υψηλό επιστημονικό επίπεδο των Ελλήνων γιατρών και αυτό είναι μια ηθική ικανοποίηση. Ωστόσο, η σημαντική απώλεια των εισοδημάτων τους απειλεί τη βιωσιμότητα του ιδιωτικού τομέα κάτι το οποίο πρέπει να λάβει υπόψη της η πολιτεία. Θα πρέπει επίσης να γίνει κατανοητό ότι ο αόρατος εχθρός εξακολουθεί να μας απειλεί και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χαλαρώνουμε τα μέτρα προφύλαξης»

Από την πλευρά του ο κ. Κώστας Παναγόπουλος Διευθύνων Σύμβουλος της ALCO δήλωσε τα εξής:

«Εικόνα εντελώς διαφορετική, σε σχέση με εκείνη των προηγούμενων ετών, αποτυπώνει  η έρευνα της ALCO για τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών. Με αφετηρία την ευρύτατη αποδοχή των σχετικών με την πανδημία μέτρων, τόσο το σύνολο της κοινωνίας, όσο ειδικότερα οι ιατροί, εκτιμούν ότι η αντιμετώπιση της πρωτόγνωρης υγειονομικής κρίσης είναι μέχρι σήμερα επιτυχής. Η εκτίμηση αυτή έχει οδηγήσει σε πολύ μεγάλη βελτίωση της αντίληψης για το σύστημα Δημόσιας Υγείας, αλλά και έχει αναδείξει με θεαματικό τρόπο  τις ικανότητες και την αξία των Ελλήνων ιατρών».

Τα συμπεράσματα της έρευνας

Ειδικότερα, από την έρευνα προέκυψαν τα εξής:

• Η ανησυχία για τον κορονοϊό μειώνεται (1 στους 3 ανησυχεί πλέον λίγο ή καθόλου). Η γνώση των απαραίτητων μέτρων προφύλαξης είναι καθολική η εφαρμογή τους, όμως, όχι, αφού το 44% εφαρμόζει τα μέτρα αρκετά, ενώ το 8% λίγο. Είναι προφανές ότι ο περιορισμός της ανησυχίας έχει οδηγήσει σε χαλάρωση της τήρησης των μέτρων, κάτι που μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους.
• Η μεγάλη πλειονότητα θεωρεί  ότι τα μέτρα που εφαρμόστηκαν για τον κορονοϊό είναι αυτά που πρέπει, όμως, το 25% πιστεύει ότι ήταν αυστηρότερα απ’ όσο έπρεπε, ενώ το 15% εκτιμά ότι η άρση των μέτρων εξελίσσεται πιο αργά απ’ ότι θα έπρεπε.
• Η αντίληψη της κοινωνίας για τους ιατρούς, αλλά και για το σύστημα δημόσιας υγείας  βελτιώθηκε σημαντικά, μετά την πανδημία. Ειδικότερα για τους ιατρούς,  το σχετικό ποσοστό φτάνει το εντυπωσιακό 61%.
• Σε αντίθεση με την ενισχυμένη εικόνα τους, ωστόσο οι ιατροί είδαν την κίνηση στα ιατρεία τους να μειώνεται πολύ σημαντικά (64% δηλώνει ότι περιόρισε τις σχετικές επισκέψεις).
• Η αναγνωσιμότητα του συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας αυξάνεται  με αργό ρυθμό (ξεπέρασε οριακά το 50%),  όπως και η αντίληψη για θετική επίδραση του στις παρεχόμενες υπηρεσίες

Η στάση του ιατρικού κόσμου

Η μεγάλη πλειονότητα των ιατρών συμφωνεί απολύτως με τα μέτρα  που έλαβε η Πολιτεία (83%),αλλά και με τον ρυθμό άρσης τους (72%).

Καθολική εμφανίζεται να είναι στον ιδιωτικό τομέα η τήρηση των μέτρων στους χώρους εργασίας (98%),  σε αντίθεση με το δημόσιο τομέα  όπου ένα 12% δηλώνει ότι τα μέτρα δεν τηρήθηκαν, ενώ το 21% των ιατρών αναφέρει ελλείψεις σε μέσα προφύλαξης.

Δεύτερος βασικός άξονας της έρευνας είναι  η αντίληψη, για πρώτη φορά, των ιατρών του δημόσιου τομέα  περί σταθεροποίησης των συνθηκών και των αμοιβών.

Στα δημόσια νοσοκομεία, την ίδια στιγμή που στο επίπεδο παροχής υπηρεσιών αποτυπώνεται τάση ελαφράς βελτίωσης.  Συνολικά, οι ιατροί εκτιμούν ότι το σύστημα Δημόσιας Υγείας ανταποκρίθηκε με επιτυχία στις αυξημένες ανάγκες της πανδημίας(92% – 47% πλήρως και 45% αρκετά), ενώ, για πρώτη φορά,  αξιολογούν το επίπεδο περίθαλψης ως ισάξιο με εκείνο των Ευρωπαϊκών χωρών.

Τρίτος βασικός άξονας, η αποτύπωση πολύ σημαντικών απωλειών εισοδήματος στους γιατρούς του ιδιωτικού τομέα, εξαιτίας της πανδημίας. Το 61% εκτιμά ότι η μείωση υπερβαίνει το 25%, ενώ ένα πρόσθετο 18%  εκτιμά ότι ή μείωση κυμαίνεται μεταξύ 11 και 25%.

Τέταρτος βασικός άξονας είναι η μεγάλη αλλαγή της στάσης των ιατρών σε σχέση με την πολιτική της κυβέρνησης στο χώρο της υγείας.

Τα σαφώς αρνητικά ποσοστά των προηγούμενων ετών (64% το 2018 και 72% το 2019), έχουν αντιστραφεί πλήρως, με τη θετική αξιολόγηση να φτάνει το 71%  (13% πολύ θετικά και 58% θετικά).

Σε ότι αφορά το ειδικότερο ζήτημα  του νέου συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας, η εικόνα έχει μεταβληθεί σημαντικά,  με τους ιατρούς του ιδιωτικού τομέα να είναι πλέον μοιρασμένοι (39% θετικοί, 35% αρνητικοί, 26% δεν γνωρίζουν), σε σχέση με το 65% αρνητικών κρίσεων του 2019.

Πολύ πιο θετική είναι πλέον και η εικόνα σε σχέση με την επίδραση του συστήματος στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών (41% έναντι 37% που διαφωνεί), ενώ παραμένει έντονα αρνητική (83%), η αντίληψη για την προσφορά από το νέο σύστημα αξιοπρεπούς αμοιβής  και σωστών επαγγελματικών συνθηκών στους ιατρούς.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα

Είμαστε ήδη στη 2^η φάση της πανδημίας από το νέο κορωνοϊό και οι συζητήσεις πλέον επικεντρώνονται όχι στα μοριακά τεστ ανίχνευσης του ίδιου του ιού, αλλά στα τεστ αντισωμάτων (ορολογικά τεστ) που καταγράφουν την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος μετά από επαφή ενός ατόμου με τον ιό.

Οι έλεγχοι για την παρουσία αντισωμάτων έναντι του SARS-CoV-2 δεν περιορίζονται πλέον μόνο σε ασθενείς με COVID-19. Ξεκίνησαν να χρησιμοποιούνται για τη σάρωση μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη. Πολλά ερωτήματα όμως παραμένουν αναπάντητα και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δικαίως εκφράζει τους προβληματισμούς του. Για παράδειγμα, σε ποιούς και πότε πρέπει να γίνεται ο έλεγχος με τεστ αντισωμάτων? πόσο αξιόπιστα είναι τα τεστ αντισωμάτων που κυκλοφορούν στο εμπόριο? ποιες είναι οι πιθανότητες το αποτέλεσμα να είναι ψευδώς θετικό ή ψευδώς αρνητικό? η παρουσία αντισωμάτων στο αίμα, μας προφυλάσσει από επόμενη λοίμωξη? και αν ναι, για πόσο χρονικό διάστημα? ποιες είναι οι ατομικές και συλλογικές επιπτώσεις στην κοινότητα, αν ψευδώς θετικά άτομα επιστρέψουν στο χώρο εργασίας τους? πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος σε άτομα που θα επιδιώξουν να εκτεθούν στον ιό ελπίζοντας ότι θα αναπτύξουν αντισώματα? Αν και ακόμα οι απαντήσεις είναι αβέβαιες, είναι σαφές είναι ότι η ερευνητική προσπάθεια πολλών ομάδων έχει συμβάλλει καθοριστικά στη βελτίωση της αξιοπιστίας (ειδικότητας και ευαισθησίας) των τεστ αντισωμάτων σε σύγκριση με αυτά που ήταν διαθέσιμα πριν 3 μήνες.

Οι Καθηγητές του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ουρανία Τσιτσιλώνη (Τμήμα Βιολογίας), Ευάγγελος Τέρπος (Ιατρική Σχολή) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής και Πρύτανης ΕΚΠΑ), παρουσιάζουν επικαιροποιημένα δεδομένα σχετικά με το θέμα αυτό. Υπάρχουν βέβαια αρκετά προβλήματα με τα τεστ αντισωμάτων, και παρόλο που κάποια τεστ έχουν καλές προδιαγραφές και χαρακτηριστικά, όλα όσα κυκλοφορούν δεν είναι αξιόπιστα.

Τα προβλήματα εστιάζονται σε δύο κατευθύνσεις:

1)    δεν υπάρχει διαθέσιμο πρότυπο αναφοράς για τη μέτρηση της ευαισθησίας των τεστ σε ασυμπτωματικούς ανθρώπους

2)    η πλειονότητα των τεστ αντισωμάτων έχει δοκιμαστεί σε γνωστά δείγματα ασθενών με COVID-19 και μόνο συγκριτικά με θετικό μοριακό τεστ, οδηγώντας σε υπερεκτίμηση της ευαισθησίας τους. Γι’ αυτό και ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ στο οποίο έχουν κατατεθεί προς χορήγηση Άδειας Χρήσης Έκτακτης Ανάγκης (EUA) τεστ από 200 περίπου εταιρείες, ανέλαβε ενεργό δράση: γνωρίζοντας ότι ο επιπολασμός (δηλ. η διασπορά) του κορωνοϊού είναι ιδιαίτερα χαμηλός στους περισσότερους πληθυσμούς (κάτω του 25%), απέσυρε από την κυκλοφορία τεστ αντισωμάτων με αμφισβητήσιμο έλεγχο ποιότητας και απαράδεκτα υψηλά ποσοστά σφαλμάτων, και δεν έδωσε EUA σε τεστ αντισωμάτων με σημαντικά ποσοστά ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων (δηλ. χαμηλή ειδικότητα) ή/και ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων (δηλ. χαμηλή ευαισθησία).

Προς το παρόν, ο FDA ενέκρινε EUA μόνο σε 20 τεστ (δηλ. το 10% των κατατεθειμένων).   Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο Δρ. Normal Sharpless, Διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου για τον Καρκίνο (NCI) που ανήκει στο Αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας (NIH) αναφέρθηκε στους ελέγχους αξιοπιστίας των τεστ αντισωμάτων για τον SARS-CoV-2 που διενεργεί το NCI για λογαριασμό του FDA. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το ίδιο Ινστιτούτο είχε στο παρελθόν ασχοληθεί συστηματικά και με τον έλεγχο των τεστ αντισωμάτων για τον HIV και τον HPV.

Ο Δρ. Sharpless συνόψισε τα νεότερα δεδομένα τονίζοντας τα παρακάτω:

1)    οι περισσότεροι άνθρωποι (περίπου το 99%) που έχουν μολυνθεί με κορωνοϊό θα δημιουργήσουν αντισώματα σε αρκετά υψηλό επίπεδο (τίτλο) στο περιφερικό τους αίμα μέσα σε μερικές εβδομάδες από τη μόλυνση.

2)    πολλοί άνθρωποι με κορωνοϊό μολύνονται χωρίς να το γνωρίζουν. Τα τεστ αντισωμάτων συνεπώς μπορούν να καταγράψουν πόσα άτομα σε μια περιοχή έχουν μολυνθεί (μελέτες οροεπιπολασμού), αλλά και να προβλέψουν την πιθανή αντίσταση-ανοσία κάποιου σε μελλοντική μόλυνση από τον κορωνοϊό. Αυτά τα στοιχεία θα προδιαγράψουν τις αποφάσεις για την ασφαλή κυκλοφορία των ατόμων στην κοινότητα.

3)    δεν γνωρίζουμε ακόμα αν η παρουσία αντισωμάτων όντως είναι πλήρως προστατευτική από επαναμόλυνση με το νέο κορωνοϊό. Όπως επίσης και αν η προστασία αυτή είναι μικρής ή μεγαλύτερης διάρκειας, κάτι που θα υπαγορεύσει στο άμεσο μέλλον και τη συχνότητα χορήγησης εμβολίου όταν θα είναι διαθέσιμο.

4)    21 εταιρείες προσπαθούν να απομονώσουν το ένα πιο ειδικό είδος αντισώματος που εξουδετερώνει αποτελεσματικά τον κορωνοϊό. Αν αυτό επιτευχθεί, η μαζική παραγωγή αυτού του μονοκλωνικού αντισώματος θα είναι η επόμενη ελπιδοφόρα θεραπευτική επιλογή σε βαριές περιπτώσεις COVID-19.5)    σε παγκόσμιο επίπεδο, «ανοσία της αγέλης» για τον κορωνοϊό δεν έχει επιτευχθεί. «Ανοσία της αγέλης» (ή αλλιώς προστασία της αγέλης) σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού έχει ανοσία σε ένα παθογόνο. Τότε το παθογόνο εξαφανίζεται από τον πληθυσμό γιατί απλά δεν υπάρχουν αρκετοί ευαίσθητοι στο παθογόνο άνθρωποι για να μολυνθούν και να συνεχίσουν τον κύκλο μετάδοσής του.

Η επίτευξη «ανοσίας της αγέλης» σχετίζεται με τη μολυσματικότητα του ιού. Για παράδειγμα, για τον ιδιαίτερα μολυσματικό ιό της ιλαράς, το ποσοστό είναι >90%, για τον λιγότερο μολυσματικό ιό SARS-CoV ήταν 50-80%. Για τον κορωνοϊό το ποσοστό αυτό για τώρα μπορεί να υπολογιστεί μόνο θεωρητικά και μάλλον είναι της τάξης του 70%. Και για να επιτευχθεί όμως «ανοσία της αγέλης» με φυσική λοίμωξη είναι μάλλον αδύνατον. Απαιτείται η ευρεία χρήση αποτελεσματικού εμβολίου.

Ποιες είναι οι άμεσες προτεραιότητες για την αύξηση της αξιοπιστίας των τεστ αντισωμάτων:

Ø  Ο FDA απαιτεί πλέον για κάθε τεστ που κατατίθεται προς έγκριση να παρέχονται λεπτομέρειες σχετικά με την κλινική ευαισθησία και ειδικότητά του.

Ø  Τα τεστ αντισωμάτων πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο αν είναι εξαιρετικά ευαίσθητα και η ευαισθησία τους επιβεβαιωμένη σε σχέση με κλινικό πρότυπο αναφοράς.

Ø Τα αρνητικά αποτελέσματα ακόμη και από ένα πολύ ευαίσθητο τεστ δεν μπορούν να αποκλείσουν τη μόλυνση, κυρίως  σε άτομα με τυπικά συμπτώματα και γνωστή προηγούμενη έκθεση στο νέο κορωνοϊό. Συστήνεται ταυτόχρονος ή σε δεύτερο χρόνο επανέλεγχος των δειγμάτων με διαφορετικό τεστ, για να ξεπεραστεί η περιορισμένη ευαισθησία ενός μόνο συγκεκριμένου τεστ.Ø  Πρέπει να τεθούν τα κατώτατα όρια για τον αποκλεισμό της λοίμωξης από SARS-CoV-2 σε σχέση με κλινικά συμπτώματα άλλων νοσημάτων.

Το αισιόδοξο μήνυμα είναι ότι καθημερινά και σε όλο τον κόσμα,  οι γιατροί χρησιμοποιούν τεστ με ακρίβεια κάτω από 100%, γνωρίζοντας ότι θα υπάρχουν πάντα ψευδώς θετικά και ψευδώς αρνητικά, κρίνοντας όμως ότι τα πιθανά οφέλη από τη σωστή διάγνωση υπερτερούν των πιθανά λανθασμένων αποτελεσμάτων.

Επιπλέον, ας μην ξεχνάμε ότι και τα τεστ αντισωμάτων πρώτης γενιάς για τον HIV είχαν ειδικότητα ανάλογου εύρους με αυτές των τεστ αντισωμάτων για τον SARS-CoV-2, σήμερα όμως η ειδικότητα των τεστ για τον HIV είναι 99,5%. Ελπίζουμε ότι σύντομα, και τα τεστ αντισωμάτων για το νέο κορωνοϊό θα φθάσουν σε αυτό το επίπεδο ακρίβειας.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα

Tο αδιάκοπο, πολύωρο διάβασμα μπορεί να επηρεάσει την όραση των μαθητών που δίνουν πανελλήνικες, πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουν.

Κούραση των ματιών, ξηροφθαλμία, πονοκέφαλος, ακόμα και θολωμένη όραση ή πόνος στον αυχένα ή στους ώμους αναφέρονται συχνά από εφήβους και νέους που μένουν με τις ώρες σκυμμένοι πάνω από τα βιβλία τους ή/και διαβάζοντας στην οθόνη του υπολογιστή, του τάμπλετ ή ακόμα και του κινητού τους.

Τα προβλήματα αυτά συνήθως είναι παροδικά και υποχωρούν όταν σταματήσει το διάβασμα. Μερικές φορές, όμως, επιμένουν και μπορεί να διαταράξουν ή να μειώσουν την οπτική ικανότητα, ενώ αν δεν αντιμετωπιστεί η αιτία τους μπορεί να επιδεινωθούν. Μακροπρόθεσμα, εξάλλου, η συνεχής ενασχόληση με μια δραστηριότητα όπως το διάβασμα ανοίγει το δρόμο για την αύξηση της μυωπίας, επειδή απαιτεί σταθερή εστίαση των ματιών σε αντικείμενα που βρίσκονται σε πολύ κοντινή απόσταση.

Όπως εξηγεί ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ Αναστάσιος Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης (NYU Medical School), η κόπωση των ματιών είναι συχνό φαινόμενο ανάμεσα στους μαθητές και τους φοιτητές που διαβάζουν πολλές ώρες. «Η κόπωση αποτελεί άμεση συνέπεια του πολύωρου διαβάσματος, ειδικά σε χώρο που δεν φωτίζεται σωστά, με οθόνες ακατάλληλες ή/και σε ένα περιβάλλον που δεν είναι εργονομικό», διευκρινίζει. «Μάλιστα, ευθύνεται για τα περισσότερα από τα οφθαλμολογικά συμπτώματα που παρουσιάζουν οι μαθητές».

Στα συμπτώματα της κόπωσης συμπεριλαμβάνονται ξηρότητα και κνησμός στα μάτια, τα οποία μπορεί να είναι κόκκινα ή ερεθισμένα. Μπορεί επίσης να αναπτυχθεί δακρύρροια, θόλωμα της όρασης, ευαισθησία στο φως, αίσθημα καύσου (κάψιμο) και δυσκολία στην εστίαση των ματιών. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να συνοδεύονται από πονοκεφάλους, πόνο στον αυχένα, τους ώμους ή τη ράχη, ακόμα και από δυσκολίες στον ύπνο και γενικευμένη καταπόνηση.

«Αν ένας μαθητής πάσχει ήδη από κάποια μικρού βαθμού διαθλαστική ανωμαλία (π.χ. μυωπία, αστιγματισμό) για την οποία δεν φορά διορθωτικά γυαλιά, η κόπωση των ματιών μπορεί να επέλθει πιο σύντομα και να είναι πιο έντονη», λέει ο κ. Κανελλόπουλος. «Ακόμα όμως κι αν ο μαθητής φορά διορθωτικά γυαλιά ή φακούς επαφής, μπορεί να την εκδηλώσει».

Πρόσθετο πρόβλημα δημιουργεί το γεγονός πως όταν διαβάζουμε ή γράφουμε βλεφαρίζουμε πολύ λιγότερο απ’ ό,τι όταν ασχολούμαστε με μακρινές δραστηριότητες. Μελέτες έχουν δείξει πως ειδικά όσοι διαβάζουν και γράφουν σε οθόνες, βλεφαρίζουν πέντε φορές λιγότερο από το φυσιολογικό. Όταν όμως δεν βλεφαρίζουμε επαρκώς, ξεραίνονται τα μάτια μας και μας ενοχλούν, ενώ μπορεί να μην βλέπουμε καθαρά.

Ο κίνδυνος επιδείνωσης της μυωπίας επίσης είναι εξαιρετικά σημαντικός, πόσο μάλλον που οι μαθητές οι οποίοι συμμετέχουν στις Πανελλήνιες είθισται να έχουν αφιερώσει πολλούς μήνες ή και χρόνια στο πολύωρο διάβασμα.

Πολλές μελέτες έχουν καταδείξει τη συσχέτιση της μυωπίας με το διάβασμα. Μία από τις πιο πρόσφατες πραγματοποιήθηκε το 2014 από επιστήμονες στη Γερμανία, οι οποίοι μελέτησαν σχεδόν 4.700 εθελοντές, ηλικίας 35-74 ετών. Η συχνότητα και η σοβαρότητα της μυωπίας βρέθηκε να επηρεάζονται σημαντικά από το μορφωτικό επίπεδο και πολύ λιγότερο από το οικογενειακό ιστορικό μυωπίας, το φύλο ή την ηλικία.

Ειδικότερα, όσο περισσότερα χρόνια είχαν καθίσει στα θρανία οι εθελοντές, τόσο πιθανότερο ήταν να πάσχουν από μυωπία. Από τους εθελοντές που είχαν τελειώσει την υποχρεωτική εκπαίδευση, μόνο το 24% είχαν μυωπία. Σε όσους είχαν τελειώσει κάποια βασική επαγγελματική σχολή το αντίστοιχο ποσοστό ήταν περίπου 35%. Και σε όσους είχαν τελειώσει το πανεπιστήμιο ήταν 53%.

Η μελέτη έδειξε ακόμα ότι οι βαθμοί της μυωπίας αυξάνονταν με κάθε πρόσθετο χρόνο σπουδών. Το εύρημα αυτό συνάδει με το γεγονός ότι η μυωπία, ιδιαίτερα η υψηλή (ή εκφυλιστική) μορφή της, σταθεροποιείται μετά την ενηλικίωση. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (ΑΑΟ) η σταθεροποίηση της υψηλής μυωπίας συμβαίνει στις ηλικίες 20 έως 30 ετών.

Τι να κάνουν οι μαθητές

Ευτυχώς, οι μαθητές μπορούν να λάβουν πολλά μέτρα για να προστατεύσουν την όρασή τους. Το πρώτο που χρειάζονται είναι να βεβαιωθούν πως διαβάζουν σε ένα σωστά φωτισμένο δωμάτιο, διότι το ημίφως αλλά και το έντονο φως κουράζουν τα μάτια. Ο Δρ. Κανελλόπουλος συνιστά να μην βρίσκονται οι πηγές του φωτός πάνω από το κεφάλι των μαθητών, αλλά στο πλάι. Αν από το παράθυρο μπαίνει πολύ δυνατό φως, καλό είναι να μισοκλείνουν τα στόρια ή την κουρτίνα.

Απαραίτητο είναι ακόμα να αποφευχθούν οι αντανακλάσεις στην οθόνη του υπολογιστή (π.χ. με κατάλληλη τοποθέτησή της ως προς τις πηγές φωτισμού). Αν αυτό δεν είναι εφικτό, καλό είναι να επενδύσουν σε κάποιο αντιθαμβωτικό προϊόν (οθόνη ή φίλτρο). Όσον αφορά την ένταση του φωτός, ιδανική είναι όποια δεν ενοχλεί τον μαθητή στο διάβασμά του. Ωστόσο οι μαθητές δεν πρέπει να διαβάζουν στο ημίφως, ούτε το βράδυ με φακό ή μόνο με το φως από την οθόνη του υπολογιστή. Καλό είναι επίσης να μην διαβάζουν στη βεράντα ή άλλο υπαίθριο χώρο όταν έχει πολύ ήλιο, διότι η λάμψη του μπορεί να κουράσει τα μάτια τους.

Πολύ σημαντικό είναι επίσης να κάνει ο μαθητής διάλειμμα κάθε 20 λεπτά για 20 δευτερόλεπτα. Στο διάστημα αυτό, πρέπει να κοιτάζει κάτι που θα βρίσκεται σε απόσταση τουλάχιστον 6 μέτρων (ιδανικά, να κοιτάζει τον ορίζοντα από το παράθυρο). Το διάλειμμα αυτό ξεκουράζει πολύ τα μάτια, κατά τον Δρ. Κανελλόπουλο.

Οι μαθητές πρέπει επίσης να έχουν το νου τους για να βλεφαρίζουν συχνά, ώστε να διατηρούν καλά ενυδατωμένα τα μάτια τους. Δεν πρέπει ακόμα να κάθονται πολύ κοντά στην οθόνη, όσο βολικό κι αν τους φαίνεται αυτό, ενώ πρέπει να χρησιμοποιούν μεγάλη γραμματοσειρά όταν γράφουν στο κομπιούτερ (ειδάλλως να αυξήσουν το ζουμ). Πολύ σημαντικό είναι επίσης να προσέξουν το contrast (αντίθεση) της οθόνης (δεν πρέπει να είναι πολύ φωτεινή, αλλά ούτε και σκούρα), καθώς και να γράφουν με μαύρα γράμματα σε λευκό φόντο (είναι η καλύτερη αντίθεση για τα μάτια).

Αν, εξάλλου, έχουν τη δυνατότητα, καλό είναι να τυπώνουν κάποια κείμενα ώστε να τα διαβάζουν σε χαρτί (έτσι θα αλλάζει και η στάση του σώματός τους). Πρέπει επίσης να κάθονται με ίσια πλάτη και με το πάνω μέρος της οθόνης του υπολογιστή τους στο ίδιο επίπεδο με τα μάτια τους, ώστε να μην καμπουριάζουν.

«Οι μαθητές πρέπει να θυμούνται ότι και ο τρόπος ζωής επίσης επηρεάζει την όραση», τονίζει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Επομένως, πρέπει να αποφεύγουν το κάπνισμα, να τρώνε υγιεινά (χρειάζονται καθημερινά φρούτα και λαχανικά) και να κοιμούνται αρκετά. Ειδικά όσον αφορά τον ύπνο πρέπει να γνωρίζουν ότι η έλλειψή του μπορεί να οδηγήσει σε σπασμούς των οφθαλμικών μυών, οι οποίοι είναι πολύ ενοχλητικοί. Η έλλειψη ύπνου μπορεί επίσης να επιδεινώσει την ξηροφθαλμία. Και το τελευταίο που χρειάζονται είναι να μην αποδώσουν καλά στο διαγώνισμά τους επειδή τους “έκαιγαν” τα μάτια τους και δεν τους επέτρεπαν να δουν καθαρά ή να συγκεντρωθούν».

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα

Η Health Editor Προτείνει:

Ο κνησμός στο δέρμα του κρανίου είναι ένα πρόβλημα που πολλοί άνθρωποι παρουσιάζουν κάποια στιγμή στη ζωή τους. Όταν εκδηλώνεται συχνά είναι ανυπόφορος και ο πάσχων νομίζει ότι δεν θα σταματήσει ποτέ.

Όπως εξηγεί ο κ. Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος (Αισθητική Δερματολογία-Δερματοχειρουργική), πολλές είναι οι διαταραχές και οι παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν κνησμό στο κρανίο. Η πιο συνηθισμένη είναι η πιτυρίδα, αλλά υπάρχουν και πολλές άλλες, όπως μυκητιάσεις, αυτοάνοσα νοσήματα, αλλεργικές αντιδράσεις κ.λπ.

«Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να απαλλαγεί κάποιος από τον κνησμό στο δέρμα του κρανίου είναι να ανευρεθεί η αιτία που τον προκαλεί», λέει. «Ειδάλλως, μπορεί να ξύνει επίμονα ή και επιθετικά το κεφάλι του. Σε τέτοια περίπτωση μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο δέρμα και στους θυλάκους των τριχών, με συνέπεια την δημιουργία πληγών ή ακόμα και την -ευτυχώς παροδική- τριχόπτωση».

Ο κ. Μιχελάκης αναλύει μερικές από τις πιο συχνές αιτίες κνησμού στο δέρμα του κεφαλιού.

Πιτυρίδα και σμηγματορροϊκή δερματίτιδα. Η πιτυρίδα είναι μία δερματική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από αίσθημα ήπιου κνησμού και τη δημιουργία μικρών, λευκών φολίδων, κολλημένων στην βάση της τρίχας. Ουσιαστικά είναι μία μορφή ξηροδερμίας στο δέρμα του κεφαλιού.

Η πιτυρίδα προσβάλλει σχεδόν έναν στους δύο ενήλικες και συνήθως αρχίζει στην εφηβεία. Οι άνδρες την εκδηλώνουν συχνότερα από τις γυναίκες. Η πιτυρίδα μπορεί να συνεχιστεί μέχρι τη μέση ηλικία και ύστερα να σταματήσει, αλλά σε μερικούς πάσχοντες μπορεί να συνεχιστεί για όλη τους τη ζωή.

Η αιτία της δεν είναι σαφής, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις πιστεύεται ότι εμπλέκεται ένας λιπόφιλος μύκητας που λέγεται malassezia furfur. Ο μύκητας αυτός τρέφεται από το λίπος (σμήγμα) που υπερπαράγει το δέρμα των ατόμων με πιτυρίδα.

Η πιτυρίδα συσχετίζεται στενά με μία άλλη δερματοπάθεια που προκαλεί κνησμό στο κεφάλι, την σμηγματορροϊκή δερματίτιδα. Και στις δύο καταστάσεις παρατηρείται υπερπαραγωγή σμήγματος, ενώ συχνά ανευρίσκεται στους πάσχοντες από σμηγματορροϊκή δερματίτιδα ο ίδιος μύκητας.

Ωστόσο, η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα εκτός από κνησμό και φολίδες σαν της πιτυρίδας προκαλεί και κοκκίνισμα και φλεγμονή στο δέρμα του κεφαλιού. Επιπλέον, μπορεί να εκδηλωθεί και στο πρόσωπο και στο στήθος. Είναι πιο συνηθισμένη στα μωρά (είναι η γνωστή «νινίδα») και στα άτομα 30-60 ετών, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί σε όλες τις ηλικίες. Συχνά έχει κληρονομικό υπόβαθρο.

«Η πιτυρίδα και η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα αποτελούν τις πιο συχνές αιτίες κνησμού στο κεφάλι», τονίζει ο κ. Μιχελάκης. «Σε πολλές περιπτώσεις ο κνησμός οφείλεται στην φλεγμονώδη αντίδραση του δέρματος στην ανάπτυξη του μύκητα M. furfur. Ο μύκητας αυτός φυσιολογικά ζει σε όλες τις τριχωτές περιοχές του σώματος, αλλά στις συγκεκριμένες διαταραχές υπερπαράγεται. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εξακριβωθεί από τον δερματολόγο ιατρό εάν ένας ασθενής έχει απλή πιτυρίδα ή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, ώστε να λάβει την απαιτούμενη θεραπεία».

Αναλόγως με την αιτία και τη βαρύτητα του περιστατικού, η θεραπεία μπορεί να συμπεριλαμβάνει ειδικό σαμπουάν με σελήνιο ή πυριθειόνη του ψευδαργύρου, αντιμυκητιασικό σαμπουάν, τοπικά κορτικοστεροειδή ή/και φαρμακευτικούς αφρούς, κρέμες και αλοιφές.

Αλλεργικές και μη αντιδράσεις. Τα άτομα που πάσχουν από έκζεμα ή ατοπική δερματίτιδα μπορεί να το εκδηλώσουν και στο δέρμα του κρανίου, με συνέπεια κοκκίνισμα, φολίδες και κνησμό στο δέρμα. Υπολογίζεται ότι το 5% του πληθυσμού έχει έκζεμα στο δέρμα του κρανίου, που συχνά πυροδοτείται από το στρες, τον ιδρώτα, ερεθιστικές ουσίες κ.λπ.

Άλλοι ασθενείς μπορεί να εκδηλώνουν δερματίτιδα εξ επαφής, η οποία χαρακτηρίζεται από κνησμό και εξάνθημα. Η δερματίτιδα εξ επαφής συχνά σχετίζεται με τις βαφές των μαλλιών, ιδίως με ένα συστατικό που λέγεται παραφαινυλενεδιαμίνη (PPD) και υπάρχει κυρίως στις μαύρες βαφές.

Μπορεί επίσης ένα άτομο να έχει αλλεργία σε ένα σαμπουάν, conditioner ή σε άλλο προϊόν για τα μαλλιά. Σε τέτοια περίπτωση θα εκδηλώνει εξάνθημα με κνησμό όποτε χρησιμοποιεί το προϊόν. Η αλλεργική αντίδραση στα σαμπουάν μπορεί να προκαλεί εξάνθημα και στα βλέφαρα.

Υπάρχει επίσης περίπτωση να πάσχετε από κνησμό, ξηροδερμία και φολίδες επειδή δεν ξεβγάζετε καλά τα μαλλιά σας κατά το λούσιμο, αλλά αφήνετε μικρή ποσότητα σαμπουάν πάνω στο δέρμα.

Οι προαναφερθείσες αντιδράσεις συνήθως υποχωρούν όταν αποφεύγει ο ασθενής τον παράγοντα που τις προκαλεί. Τα ειδικά αλλεργικά τεστ που κάνει ο δερματολόγος ιατρός στο ιατρείο, μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό του αιτίου.

Νευροδερματίτιδα. Στην περίπτωση αυτή παρατηρείται έντονη φαγούρα στο δέρμα του κρανίου, ιδίως τις ώρες που χαλαρώνουμε. Η κατάσταση αυτή σχετίζεται με το άγχος και το stress.

Ψείρες. Αν και ο περισσότερος κόσμος νομίζει ότι μόνο τα μικρά παιδιά που πηγαίνουν σχολείο αναπτύσσουν ψείρες, η αλήθεια είναι ότι μπορεί να εισβάλλουν στα μαλλιά κάθε ανθρώπου, ακόμα και στα καθαρά και τα βαμμένα.

Οι ψείρες προκαλούν έντονο κνησμό, αλλά είναι μικροσκοπικές και δύσκολα φαίνονται δίχως μεγεθυντικό φακό. Ωστόσο αν κοιτάξετε από πολύ κοντά τα μαλλιά, μπορεί να παρατηρήσετε αδιόρατες κινήσεις ή, συχνότερα, τα αυγά που εναποθέτουν στα μαλλιά.

Για την αντιμετώπισή τους υπάρχουν ειδικά προϊόντα, αλλά ο κ. Μιχελάκης τονίζει πως για να αποδώσουν, πρέπει να ακολουθείτε κατά γράμμα τις οδηγίες χρήσεως.

Δερματοφυτία του τριχωτού της κεφαλής (tinea capitis). Είναι μία μυκητιασική λοίμωξη που προκαλείται από δερματόφυτα. Τα δερματόφυτα εισδύουν βαθιά στον θύλακο της τρίχας, προκαλώντας αλλοιώσεις, όπως η χαρακτηριστική αλωπεκία (δημιουργούνται κυκλικές περιοχές χωρίς τρίχες) που μεγαλώνει με τον καιρό. Η δερματοφυτία του τριχωτού προκαλεί επίσης δερματικό εξάνθημα και πολύ έντονο κνησμό.

Η δερματοφυτία του τριχωτού είναι πιο συνηθισμένη στα παιδιά. Αντιμετωπίζεται με ειδική θεραπεία από το στόμα, η οποία κατά κανόνα αποκαθιστά και την τριχοφυΐα.

Πότε πρέπει να πάτε στον γιατρό

Ο κνησμός στο κρανίο συνήθως αντιμετωπίζονται εύκολα. Ωστόσο μερικές φορές μπορεί να υποκρύπτει κάτι πιο σοβαρό, όπως αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. ψωρίαση), ή διάφορα άλλα δερματικά ή συστηματικά προβλήματα. Είναι λοιπόν σημαντικό να απευθυνθείτε στον δερματολόγο εάν συμβαίνει κάποιο ή κάποια από τα παρακάτω:

* Ο κνησμός δεν υποχωρεί με ειδικά, μη συνταγογραφούμενα σαμπουάν

* Ο κνησμός σας ξυπνάει τη νύκτα και επηρεάζει την καθημερινότητά σας

* Βλέπετε ψείρες ή κόνιδες (τα αυγά της ψείρας) στα μαλλιά σας

* Τα σημεία όπου νιώθετε κνησμό, αρχίζουν να προκαλούν και πόνο

* Αρχίζετε να παρατηρείτε και τριχόπτωση

* Ο κνησμός είναι καθημερινός και επίμονος.

«Ο κνησμός στο δέρμα του κεφαλιού μπορεί να έχει πολλές αιτίες. Αν δυσκολεύεστε να καταλάβετε που οφείλεται ή δεν μπορείτε να τον αντιμετωπίσετε με απλά μέτρα, όπως τα σαμπουάν για την πιτυρίδα, πρέπει να τον αξιολογήσει ο δερματολόγος ιατρός, για να χορηγήσει την ενδεδειγμένη θεραπεία», καταλήγει ο κ. Μιχελάκης.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα

Η θερμοκρασία ανεβαίνει γι΄αυτό και είναι σημαντικό να προσέξουμε την υγεία μας μέσα στην ζέστη του ελληνικού καλοκαιριού. Επηρεάζει, όμως, η ζέστη την καρδιά μας και αν ναι, πως μπορούμε να προστατευτούμε για να μην αντιμετωπίσουμε προβλήματα;

Όταν ο καιρός είναι ζεστός, ιδρώνουμε προκειμένου η θερμοκρασία του σώματος να διατηρηθεί σε φυσιολογικά επίπεδα. Η έντονη όμως εφίδρωση οδηγεί σε μεγαλύτερη απώλεια υγρών απ΄ ότι συνήθως, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος πτώσης της αρτηριακής πίεσης και σημαντικής ταχυκαρδίας. Αυτό για τους περισσότερους ανθρώπους δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα, αρκεί να λαμβάνουν άφθονα υγρά όπως νερό και αναψυκτικά, που κατά προτίμηση δεν περιέχουν ζάχαρη. Αν όμως δε λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα ή αν έχουμε κάποια καρδιακή πάθηση, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα θερμικής εξάντλησης ή ακόμα και θερμοπληξίας διευκρινίζει ο κ. Κωνσταντίνος Κοντός, Καρδιολόγος, Αναπλ. Διευθυντής Τομέα Καρδιάς του Metropolitan General.

Ενδείξεις θερμικής εξάντλησης αποτελούν ο πονοκέφαλος, η έντονη εφίδρωση, το κρύο και υγρό δέρμα, οι μυϊκές κράμπες, ναυτία, έμετοι. Σε αυτή την περίπτωση διακόπτουμε την όποια δραστηριότητα, μετακινούμαστε σε δροσερό περιβάλλον, πίνουμε άφθονα υγρά και κάνουμε κρύο ντους. Ενδέχεται να χρειαστεί ιατρική βοήθεια.

Η θερμοπληξία εμφανίζεται με ζεστό, ξηρό δέρμα, χωρίς εφίδρωση, δυνατό, γρήγορο σφυγμό, σύγχυση ή/και απώλεια αισθήσεων, υψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, ναυτία ή/και έμετο. Σε αυτή την περίπτωση ζητάμε αμέσως ιατρική βοήθεια.

Πώς θα αποτρέψουμε τη θερμοπληξία;

• Διατηρούμαστε ενυδατωμένοι, πίνοντας άφθονο νερό ή γενικά υγρά, που δεν περιλαμβάνουν ζάχαρη
• Δεν καταναλώνουμε ποτά που περιέχουν αλκοόλ ή καφεΐνη (προκαλεί μεγαλύτερη απώλεια υγρών από το σώμα)
• Τρώμε μικρότερα και συχνότερα γεύματα, με ιδιαίτερη έμφαση στις σαλάτες και στα φρούτα με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό
• Βρισκόμαστε σε δροσερό περιβάλλον
• Φοράμε ελαφριά ρούχα (βαμβακερά κατά προτίμηση), που είναι χαλαρά και δεν μας στενεύουν
• Αποφεύγουμε την έκθεση στον ήλιο και τη ζέστη, κυρίως από τις 12 το μεσημέρι έως και τις 5 το απόγευμα, που είναι και το πιο ζεστό διάστημα της ημέρας
• Αποφεύγουμε την έντονη  σωματική άσκηση, κυρίως κατά τη διάρκεια των θερμών ωρών της ημέρας
• Όταν είμαστε υποχρεωμένοι να μετακινηθούμε αυτές τις ώρες, κινούμαστε στην σκιά, φορώντας καπέλο, αντηλιακό και έχοντας μαζί μας νερό.

  Μεγάλη προσοχή θα πρέπει να δείξουν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα με την καρδιά τους. Οι πιο συχνές καρδιολογικές παθήσεις είναι η αρτηριακή υπέρταση, η στεφανιαία νόσος, η καρδιακή ανεπάρκεια και η κολπική μαρμαρυγή. Οι υπερτασικοί ασθενείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η ζέστη προκαλεί πτώση της αρτηριακής πίεσης μέσω της αγγειοδιαστολής και της απώλειας υγρών. Αυτό σε συνδυασμό με την αγωγή, που λαμβάνουν, μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πτώση της αρτηριακής πίεσης. Έτσι, οι ασθενείς αυτοί πέρα από τα γενικά μέτρα, που αναφέρθηκαν παραπάνω, θα πρέπει σε συνεννόηση με το γιατρό τους να προσαρμόσουν την αγωγή τους, ιδιαίτερα εάν αυτή περιλαμβάνει διουρητικά ή αποκλειστές διαύλων ασβεστίου.

  Σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο μπορεί να επιδεινωθούν τα στηθαγχικά επεισόδια λόγω μεγαλύτερων απαιτήσεων σε οξυγόνο κατά τους θερινούς μήνες. Σε αυτή την περίπτωση επειγόντως θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τον καρδιολόγο τους, για περαιτέρω έλεγχο και ρύθμιση της αντιστηθαγχικής αγωγής.

  Ομοίως, οι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή μπορεί να εμφανίσουν επιδείνωση της αρρυθμίας λόγω της αφυδάτωσης αλλά και της ταχυκαρδίας, που προκαλεί η άνοδος της θερμοκρασίας (για κάθε βαθμό θερμοκρασίας η καρδιά χτυπάει περίπου 10 φορές περισσότερο).

  Ειδική κατηγορία αποτελούν οι ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, οι οποίοι επειδή η καρδιά τους δε λειτουργεί όπως πρέπει (μειωμένο κλάσμα εξώθησης), λαμβάνουν διουρητικά που σε συνδυασμό με την αφυδάτωση λόγω ζέστης αλλά και τη μειωμένη πρόσληψη υγρών μπορεί να εμφανίσουν επιδείνωση της νόσου και σοβαρές επιπλοκές. Έτσι, είναι επιβεβλημένη η επικοινωνία με τον καρδιολόγο τους για τη βέλτιστη ρύθμιση της αγωγής τους.

  Χρειάζεται λοιπόν ιδιαίτερη προσοχή από όλους, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, έτσι ώστε να μην αντιμετωπίσουμε δυσάρεστες καταστάσεις, καταλήγει ο κ. Κοντός.
  Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα

Γεννήθηκε το τρίτο παιδί με την ιατρική μέθοδο της Μεταφοράς της Μητρικής Ατράκτου στο πλαίσιο της κλινικής έρευνας που διεξάγει η επιστημονική ομάδα της Institute of Life και της Embryotools στην Ελλάδα.Στο πλαίσιο της κλινικής μελέτης, ερευνάται η Μεταφορά της Μητρικής Ατράκτου ως προς την αντιμετώπιση προβλημάτων υπογονιμότητας λόγω κυτταροπλασματικής δυσλειτουργίας των ωαρίων και την πρόληψη μετάδοσης σοβαρών μιτοχονδριακών κληρονομούμενων παθήσεων.

Το νεογνό γεννήθηκε στις 28 Μαΐου 2020, στις 07:50 π.μ., στην Κλινική ΙΑΣΩ από Ελληνίδα γυναίκα με ιστορικό πολλαπλών αποτυχημένων προσπαθειών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Τόσο η μητέρα όσο και το νεογνό είναι πολύ καλά στην υγεία τους.

Ο θεράπων μαιευτήρας-χειρουργός γυναικολόγος Δρ. Παναγιώτης Πολύζος δήλωσε σχετικά: «Πρόκειται για την πλέον ευτυχή κατάληξη ενός ιδιαίτερα πολύπλοκου ιατρικού περιστατικού, καθώς η συγκεκριμένη γυναίκα, δεν είχε καταφέρει έως τώρα, παρά τις πολλαπλές προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης, να φτάσουν τα έμβρυά της στο στάδιο της βλαστοκύστης».

Ο συνιδρυτής της Embryotools, Δρ. NunoCosta-Borges και ο διευθυντής του Εμβρυολογικού Εργαστηρίου της Institute of Life- ΙΑΣΩ κ. Έρως Νικητός σε κοινή τους δήλωση επεσήμαναν ότι: «Είναι μια πολύ σημαντική στιγμή για την Κλινική μας έρευνα. Στο ιατρικό αυτό περιστατικό πραγματοποιήθηκε διαχωρισμός του συνολικού αριθμού των ωαρίων προς γονιμοποίηση. Στα μισά ωάρια πραγματοποιήθηκε η μέθοδος της μεταφοράς μητρικής ατράκτου και τα υπόλοιπα γονιμοποιήθηκαν αυτούσια δίχως να χρησιμοποιηθεί η μέθοδος.  Το αποτέλεσμα, δικαίωσε απόλυτα τις υψηλές προσδοκίες μας για την κλινική έρευνα, καθώς 4 ωάρια στα οποία εφαρμόστηκε η μεταφορά μητρικής ατράκτου γονιμοποιήθηκαν και έφτασαν στο στάδιο της βλαστοκύστης, τη στιγμή που από τα υπόλοιπα ωάρια, που γονιμοποιήθηκαν χωρίς να εφαρμοστεί η μέθοδος της μεταφοράς μητρικής ατράκτου, κανένα δεν κατάφερε να προχωρήσει σε ανάλογο στάδιο. Έπειτα από εμβρυομεταφορά μίας βλαστοκύστης επιτεύχθηκε εγκυμοσύνη και η γέννηση του υγιούς νεογνού.

Σύντομα θα υπάρξουν σημαντικές επιστημονικές δημοσιεύσεις για τα νεότερα δεδομένα της έρευνάς μας.»

Υπενθυμίζεται ότι οι γεννήσεις των δύο πρώτων παιδιών στο πλαίσιο της συγκεκριμένης κλινικής έρευνας με τη μέθοδο της μεταφοράς μητρικής ατράκτου πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα από την επιστημονική ομάδα της Institute ofLife και της Embryotools τον Απρίλιο και το Νοέμβριο του 2019. Τα βρέφη είναι σήμερα δεκατριών και επτά μηνών αντίστοιχα, παρακολουθούνται σύμφωνα με το πρωτόκολλο της κλινικής έρευνας και είναι απόλυτα υγιή.

Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται ακόμα 2 εγκυμοσύνες, στο πλαίσιο της κλινικής έρευνας της μεθόδου μεταφοράς μητρικής ατράκτου.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα

Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, με τις νέες τεχνολογίες να κατακτούν τη μερίδα του λέοντος στην εργασία και με δεδομένο ότι η καλή υγεία και η υψηλή αποδοτικότητα είναι ο απόλυτος συνδυασμός που κερδίζει μεταξύ των new age εργαζομένων, όλο και περισσότεροι στρέφονται προς τον διαλογισμό, για να αντιμετωπίσουν το συνεχώς μεταβαλλόμενο και γεμάτο στρες περιβάλλον.

Ειδικά στη φάση που διανύουμε, μετά την δύσκολη περίοδο του εγκλεισμού, που πάρα πολλοί εργαζόμενοι επιστρέφουν σταδιακά στους χώρους εργασίας τους με φυσική παρουσία, καλούνται να αντιμετωπίσουν νέες συνθήκες -όχι απαραίτητα ευχάριστες- και μια, ακόμη, μορφή στρες, που σχετίζεται με την παραμονή τους ή μη στη δουλειά, αλλά και με το να «βγάλουν τα σπασμένα» όλης αυτής της πρωτόγνωρης περιόδου, που προηγήθηκε.

Ο ρόλος του λεγόμενου mindfulness – ενσυνειδητότητα στα ελληνικά – είναι σημαντικός για όλους αυτούς τους εργαζόμενους, καθώς μπορεί να τους βοηθήσει αποτελεσματικά να αντιμετωπίσουν τις νέες προκλήσεις στο ανταγωνιστικό εργασιακό τους περιβάλλον.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι εργαζόμενοι σε εταιρείες, όπως το Facebook και η Google, συμμετέχουν εδώ και χρόνια σε συνέδρια, προκειμένου να ενημερωθούν για το mindfulness και να μάθουν για τις τεχνικές αναπνοών και διαλογισμού, αλλά και τις μυστικές διεργασίες του εγκεφάλου, που σχετίζονται με τη διαχείριση του άγχους, του θυμού, της απογοήτευσης και άλλων αρνητικών συναισθημάτων, τα οποία, καλώς ή κακώς, «ανθίζουν» στο επαγγελματικό πλαίσιο.

Μάλιστα, ενδεικτικό της μεγάλης σημασίας που αποδίδουν στην εν λόγω μέθοδο, είναι ότι η Google έχει προσλάβει εδώ και καιρό διευθυντή mindfulness.

Όπως έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη ο Chade-Meng Tan της Google: «Αν ανήκετε σε μια εταιρεία, που ηγείται στον χώρο της, και πείτε ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να ενθαρρύνονται να ασκούνται, κανείς δεν σας κοιτάζει περίεργα. Το ίδιο συμβαίνει και με τον διαλογισμό και την ενσυνειδητότητα, γιατί τώρα που έχει αποδειχτεί ότι έχουν επιστημονική βάση, δεν κρύβουν πια κανένα μυστήριο. Θεωρούνται η πιο κατάλληλη άσκηση για το μυαλό».

Οι υπέρμαχοι της μεθόδου πρεσβεύουν ότι η καλή συναισθηματική κατάσταση (emotional fitness) είναι εξίσου, αν όχι πιο σημαντική από την καλή σωματική κατάσταση. Κι αυτό αποδεικνύεται εύκολα στο εργασιακό κομμάτι.

Όλοι κάποια στιγμή στη ζωή τους έχουν διαπιστώσει ότι, αν δεν είναι καλά ψυχικά, δεν έχουν όρεξη για δουλειά. Δεν θέλουν να σηκωθούν από το κρεβάτι κι αν, τελικά, πάνε στην εργασία τους, η απόδοσή τους είναι εμφανώς μειωμένη. Είναι «τσιτωμένοι», ευέξαπτοι και «τα φορτώνουν στον κόκορα»…

Όπως λένε, μεταξύ άλλων, τα «μυαλά» πίσω από την εταιρεία – κολοσσό Google: «Η αφύπνιση γύρω από τη σημασία της συναισθηματικής ευεξίας θυμίζει το κύμα της παγκόσμιας αποδοχής για τη σημασία της καλής φυσικής κατάστασης, τον περασμένο αιώνα. Οι επιστημονικές αποδείξεις για τα οφέλη της ενσυνειδητότητας θα συμβάλουν στην εκτόξευσή της στην καρδιά του επιχειρηματικού κόσμου».

Χρήσιμα tips για επαγγελματίες ηγέτες

Το mindfulness αναδείχθηκε, έτσι κι αλλιώς, σε σημαντικό εργαλείο όλο το διάστημα που η πανδημία ήταν στο peak της διεθνώς. Οι τεχνικές διαλογισμού αποδείχθηκαν πολύτιμες για τη διαχείριση του φόβου και τους στρες, όπως αναφέρει στην ιστοσελίδα του και το Πανεπιστήμιο John’s Hopkins.

Να σημειωθεί ότι πρόσφατα δημιουργήθηκε η πρώτη εφαρμογή στα ελληνικά πάνω στη μέθοδο του mindfulness, το Mindfulness Greece, που με μόλις δέκα λεπτά την ημέρα «γυμνάζει» τον εγκέφαλο, συνδράμοντας στην επίτευξη καλύτερης συγκέντρωσης και καλύτερης ψυχικής διάθεσης.

Η εξάσκηση στον διαλογισμό έχει αποδειχθεί ότι μειώνει το άγχος, ηρεμεί την αμυγδαλή (το κομμάτι του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για την επιβίωση), αυξάνει την ικανότητά μας να σκεφτόμαστε δημιουργικά και με ενσυναίσθηση να βλέπουμε την οπτική γωνία, υπό την οποία οι άλλοι αντιμετωπίζουν τα πράγματα. Ο Steve Jobs περιέγραψε την εμπειρία του ως εξής: «Αρχίζετε να βλέπετε τα πράγματα πιο καθαρά και να βρίσκεστε στο παρόν περισσότερο. Το μυαλό σας κατεβάζει ταχύτητα και βλέπετε μια τεράστια έκταση αυτή τη στιγμή. Βλέπετε πολύ περισσότερα από όσα θα μπορούσατε να δείτε στο παρελθόν».

Ειδικότερα, όπως αναφέρει σε πρόσφατη δημοσίευσή του (22 Μαρτίου 2020) το Harvard Business Review, υπάρχουν τρία tips, για να αποδώσει ο διαλογισμός και η ενσυνειδητότητα περισσότερο στον επαγγελματικό χώρο.

Νο 1: Διαλογισμός το πρωί, πριν από οτιδήποτε άλλο. Σε περιόδους αβεβαιότητας, όπως αυτή που διανύουμε, ο πειρασμός να ξεκινήσετε τη μέρα σας τσεκάροντας τα μέιλ σας, είναι μεγάλος. Αν, όμως, επιλέξετε να αρχίσετε τη μέρα σας με λίγα λεπτά διαλογισμού, αυτό μπορεί να σας βοηθήσει να εστιάσετε στους στόχους σας και να καταλαγιάσουν οι σκέψεις, που βασίζονται στον φόβο.

Νο 2: Διαλογισμός πριν από κάθε meeting. Αφιερώνοντας λίγο χρόνο στην αρχή μιας συνάντησης (εικονικής ή δια ζώσης) για να παρατηρήσετε τα συναισθήματά σας, ξεκινάτε τη συνάντηση με αυξημένη ικανότητα να ακούτε και να είστε ανοιχτοί σε ιδέες, κάτι που μπορεί να βοηθήσει τις ομάδες εργαζομένων να σκέπτονται περισσότερο την επίλυση ενός προβλήματος πάνω στη δουλειά.

Νο 3: Κάντε ένα βήμα πίσω, εάν παγιδευτείτε σε μη παραγωγικά μοτίβα σκέψης. Όταν στη διάρκεια της μέρας έχετε άγχος, συνήθως το μυαλό σας έχει πάρει φόρα και σκέπτεται τα χειρότερα σενάρια. Ο σχεδιασμός σεναρίων είναι κρίσιμος, αλλά είναι σημαντικό να γίνεται με ηρεμία, εξετάζοντας πραγματικά γεγονότα, χωρίς να παρασυρόμαστε από τη φαντασία μας. Καθίστε στην καρέκλα σας, κλείστε τα μάτια και εστιάστε την προσοχή σας στην κίνηση της κοιλιάς σας, ενώ αναπνέετε μέσα – έξω. Μετά από λίγο θα παρατηρήσετε ότι κάνετε ήρεμες σκέψεις και νιώθετε παρόντες και έτοιμοι για δράση.

Επιμέλεια: Νεκταρία Καρακώστα

mmHg αύξησης της διαστολικής, διπλασιάζεται ο κίνδυνος θανάτου από εγκεφαλικό επεισόδιο ή έμφραγμα. Δηλαδή, συστολική πίεση 150 mmHg σημαίνει διπλάσιο κίνδυνο απ’ όσο συστολική πίεση 130 mmHg και διαστολική πίεση 90 mmHg διπλάσιο κίνδυνο από όσο διαστολική πίεση 80 mmHg.

Ποια είναι τα συμπτώματα της υπέρτασης;

Συνήθως είναι ινιακή κεφαλαλγία, δηλαδή πονάει το κεφάλι μας πίσω και κάτω, γι’ αυτό, ειδικά άτομα κάποιας ηλικίας πολλές φορές ερμηνεύουν τον πόνο ως πρόβλημα του αυχένα και, πράγματι, κάποιες φορές μπορεί να είναι έτσι. Το συγκεκριμένο σύμπτωμα όμως θα πρέπει να βάλει σε υποψία το πάσχον άτομο και να το οδηγήσει σε μέτρηση της πίεσής του ή στον κατάλληλο γιατρό. Άλλα συμπτώματα μπορεί να είναι: δύσπνοια κατά την προσπάθεια, βάρος στο στήθος, εύκολη κόπωση, αίσθημα παλμών. Στην πλειοψηφία όμως των περιπτώσεων η υπέρταση δεν δίνει ενοχλήματα. Ενοχλήματα δίνουν οι επιπλοκές της, γι’ αυτό και η υπέρταση χαρακτηρίζεται από τον ιατρικό κόσμο ως «silent killer» (σιωπηλός δολοφόνος), εξηγεί ο κ. Καλλιέρης.

Γιατί πρέπει να ρυθμίζεται η υπέρταση;

Η καλή ρύθμιση της πίεσης εξαλείφει τελείως τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο που οφείλεται στην υπέρταση και μειώνει σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο για έμφραγμα. Επίσης, μειώνει τον κίνδυνο της εμφάνισης ή επιδείνωσης της ανεπάρκειας της λειτουργίας της καρδιάς και των νεφρών.

Υπέρταση και κορωνοϊός: O «σιωπηλός δολοφόνος» τις μέρες της πανδημίας

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας διατυπώθηκε η άποψη ότι η λοίμωξη από τον νέο κορωνοϊό σχετίζεται με την υπέρταση και μάλιστα με τη λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων για αυτήν. Σύμφωνα με δήλωση της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφής ένδειξη ότι η υπέρταση σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης από κορωνοϊό. Παρόμοια δήλωση έκαναν και οι: American Heart Association, Heart Failure Society of America, καιAmerican College of Cardiology. Ωστόσο, η υπέρταση ως υποκείμενο νόσημα πέρασε σε δεύτερη μοίρα, με αποτέλεσμα πολλά άτομα να χάσουν το πλεονέκτημα της πρόληψης, αυξάνοντας τον κίνδυνο για τις σοβαρές επιπλοκές που εκτέθηκαν παραπάνω, επιπλοκές που αυτόματα κατατάσσουν τους πάσχοντες στις ομάδες υψηλού κινδύνου (όπως τις έχει ορίσει το Υπουργείο Υγείας). Επομένως, η όποια θεραπεία ακολουθείται για την υπέρταση θα πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης (2018), χωρίς να αλλάξει τίποτε στη θεραπεία της, λόγω του νέου κορωνοϊού.

Πώς ρυθμίζεται η υπέρταση;

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να σημειωθεί ότι η υπέρταση «δεν θεραπεύεται» όπως π.χ. η πνευμονία. Η υπέρταση ρυθμίζεται, έτσι ώστε η πίεση να ελαττωθεί στα φυσιολογικά για την ηλικία επίπεδα. Η ρύθμιση γίνεται με χορήγηση αντιυπερτασικών φαρμάκων, την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητάς τους και την ενδεχόμενη προσαρμογή των φαρμάκων αυτών στα δεδομένα της θεραπείας και του ασθενούς. Αρωγοί σε αυτή την προσπάθεια είναι η διατροφή, με ελάττωση έως απαλοιφή του αλατιού από αυτήν, η ελάττωση του σωματικού βάρους, το κόψιμο του τσιγάρου και το περπάτημα. Κάθε ασθενής ή κάθε άτομο που θέλει να βοηθήσει τον εαυτό του στην πρόληψη της υπέρτασης πρέπει να βάλει στο πρόγραμμά του τουλάχιστον δυόμισι με τρεις ώρες την εβδομάδα ταχύ, ρυθμικό περπάτημα. Παράλληλα, θα πρέπει να απευθύνεται στους ειδικούς γιατρούς ή σε ιατρεία υπέρτασης όπως αυτό του Metropolitan Hospital.