Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Εμμανουήλ Βαγιάκης
Πνευμονολόγος, Διευθυντής Ε.Σ.Υ.
Επιστημονικά Υπεύθυνος Εργαστηρίου – Κέντρου Διαταραχών
Ύπνου Γ.Ν.Α. “Ο Ευαγγελισμός”
Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Υπνολογίας

Ο ύπνος είναι από τις πιο σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού μας, μαζί με την πρόσ ληψη τροφής και νερού. Ο άνθρωπος χωρίς νερό μπορεί να ζήσει μέχρι 5 μέρες, χωρίς τροφή μπορεί να ζήσει μέχρι 40 μέρες και χωρίς ύπνο μπορεί να ζήσει περίπου 10 μέρες.

Είναι τόσο σημαντική λειτουργία ο ύπνος, ώστε αν δεν εξασφαλίζεται σε επάρκεια απειλείται τόσο η ψυχική όσο και η σωματική υγεία. Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται, τουλάχιστον στο δυτικό κόσμο, μία τάση για μείωση του χρόνου ύπνου. Από 8 ώρες που ήτανε ο μέσος όρος στην Αμερική πριν από 50 χρόνια έχουμε φτάσει τώρα στις 6 ώρες. Μιλάμε για μια επιδημία εκούσιας στέρησης ύπνου που οφείλεται σε κοινωνικούς και επαγγελματικούς λόγους. Αυτό βασίζεται, εν μέρει τουλάχιστον, στην λανθασμένη πεποίθηση ότι ο ύπνος είναι κάτι άχρηστο, μη απαραίτητο και αντιπαραγωγικό. Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει! Ο καλός ύπνος είναι χρήσιμος, απαραίτητος και συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγικότητας. Όποιος θέλει να μπορεί να δουλέψει πιο παραγωγικά πρέπει να έχει εξασφαλίσει τον απαραίτητο ύπνο. Ο απαραίτητος ύπνος θεωρούμε σήμερα ότι είναι συνολικά τουλάχιστον 7 ώρες το εικοσιτετράωρο, ο οποίος μπορεί να είναι βραδινός αλλά σε πολλούς ανθρώπους είναι και μεσημεριανός και αυτό είναι κάτι φυσιολογικό. Βέβαια ο απαραίτητος χρόνος ύπνου ποικίλει από άτομο σε άτομο και υπάρχουν άνθρωποι που καλύπτονται και με λιγότερες ώρες ύπνου από τις 7 χωρίς να τους δημιουργείται πρόβλημα. Ο σημερινός τρόπος ζωής με τον ηλεκτροφωτισμό, ιδιαίτερα το φωτισμό Led και τις πολλές οθόνες από τηλεοράσεις, υπολογιστές και κινητά είναι εχθρός του φυσιολογικού ύπνου. Πρέπει να το αντιληφθούμε αυτό και να βάζουμε φρένο, γιατί ο άνθρωπος, σαν ζώο, από την αρχαία εποχή είναι φτιαγμένος, μόλις πέφτει η νύχτα και φεύγει το φως να ξεκινούν βιολογικές διαδικασίες στον εγκέφαλο του με την μελατονίνη, για να ξεκινήσει η διαδικασία για να κοιμηθεί. Η μελατονίνη όμως δεν εκκρίνεται όταν το μάτι μας βλέπει φως και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα αντί να κοιμηθούμε νωρίς να πηγαίνουμε πολλές φορές για ύπνο μετά τα μεσάνυχτα με όλες τις αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία.

Γιατί ο ύπνος είναι απαραίτητος;

Για την αποκατάσταση του νευρικού συστήματος, του ανοσοποιητικού συστήματος, της μνήμης και για την ξεκούραση του μυϊκού συστήματος. Ο ανεπαρκής ύπνος έχει σαν αποτέλεσμα μειωμένη απόδοση στην εργασία, μειωμένη διάθεση και κακή ποιότητα ζωής.

Ο ανεπαρκής ύπνος μπορεί να δημιουργήσει πολλά προβλήματα υγείας και θα αναφερθώ σε μερικά μόνο στα οποία συμβάλλει, στην παχυσαρκία, στα καρδιαγγειακά προβλήματα, στην υπέρταση και στον σακχαρώδη διαβήτη. Όλα αυτά είναι απολύτως τεκμηριωμένα με πολυάριθμες ιατρικές έρευνες.

Εκτός από τον ανεπαρκή ύπνο, υπάρχουν πολλές παθήσεις που έχουν σχέση με τον ύπνο. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι η υπνική άπνοια και η αϋπνία.

✤ Η υπνική άπνοια συμβαίνει όταν έχουμε διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου, συνήθως οφειλόμενες σε απόφραξη της αναπνευστικής οδού, που γίνεται στο επίπεδο του φάρυγγα. Η απόφραξη οφείλεται στην χαλάρωση του μυϊκού υποστρώματος του φάρυγγα λόγω του ύπνου και σε στενή ανατομική κατασκευή. Το αποτέλεσμα είναι ο άνθρωπος να προσπαθεί να εισπνεύσει, αλλά να μην μπορεί να πάρει αέρα και αυτό μπορεί να κρατήσει αρκετά δευτερόλεπτα, ως και πάνω από ένα λεπτό μερικές φορές. Ταυτόχρονα, η καρδιά ζορίζεται, αυξομειώνει έντονα τις σφύξεις, ανεβαίνει η αρτηριακή πίεση και πέφτει το οξυγόνο στο αίμα. Τελικά, ο εγκέφαλος του το αντιλαμβάνεται και στέλνει σήματα για να ανοίξει ο φάρυγγας, να ξαναρχίσει η αναπνοή γιατί ο άνθρωπος κοντεύει να σκάσει. Αν ο αριθμός των απνοιών αυτών είναι από πέντε και άνω ανά ώρα ύπνου τότε θεωρούμε ότι κάποιος άνθρωπος έχει υπνική άπνοια. Το βράδυ που κοιμάται, ο ίδιος δεν το καταλαβαίνει ότι κόβεται η αναπνοή του, αλλά το άτομο που κοιμάται δίπλα του βλέπει και ακούει και το ροχαλητό και τις διακοπές της αναπνοής και συνήθως είναι το παρακοιμώμενο άτομο που θα οδηγήσει τον πάσχοντα στο ειδικό κέντρο ύπνου.
✤ Η υπνική άπνοια μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα από τα οποία αναγνωρίζεται. Ο πάσχων ξυπνάει χωρίς να αισθάνεται ότι έχει ξεκουραστεί επαρκώς, την ημέρα μπορεί να έχει κούραση και υπνηλία, μειωμένη διάθεση, εκνευρισμό, μείωση της προσοχής και της ικανότητας να λαμβάνει γρήγορα αποφάσεις.
Όπως καταλαβαίνετε, η υπνηλία και η κόπωση που συνοδεύει συχνά την άπνοια, όχι πάντα βέβαια από την αρχή της εμφάνισης της νόσου, οδηγεί σε κακή ποιότητα ζωής, μείωση της παραγωγικότητας και ατυχήματα, κυρίως τροχαία, λόγω ύπνου στο τιμόνι και εργατικά σε όσους έχουν αυξημένη ευθύνη χειρισμού μηχανημάτων ή συσκευών ή προγραμμάτων που απαιτούν αυξημένη εγρήγορση. Η αποφρακτική άπνοια είναι επίσης αναγνωρισμένος παράγοντας δημιουργίας υπέρτασης, καρδιαγγειακών προβλημάτων, άνοιας και ορισμένων τύπων καρκίνου.
Η υπνική άπνοια για να διαγνωστεί επισήμως χρειάζεται ο ενδιαφερόμενος να υποβληθεί σε μελέτη ύπνου. Αφού εξετάσει τον ασθενή ο γιατρός ο εκπαιδευμένος στην ιατρική του ύπνου, θα ορίσει και το είδος της μελέτης ύπνου που θα γίνει, αναλόγως της ιδιαιτερότητας του ασθενούς. Υπάρχουν μελέτες σε εργαστήρια ύπνου στα νοσοκομεία και μελέτες με φορητά καταγραφικά στο σπίτι του εξεταζομένου.

Εκτός από την υπνική άπνοια ο ύπνος μπορεί να εμφανίσει και άλλα προβλήματα όπως είναι οι κινητικές διαταραχές κατά την διάρκεια του ύπνου. Τι είναι αυτές οι κινητικές διαταραχές;
Κατά τη διάρκεια του ύπνου έχουμε ακούσει ότι άνθρωποι μπορεί να σηκωθούν και να περπατήσουν, δηλαδή να υπνοβατήσουν! Άλλοι μπορούν να ξυπνήσουν τρομαγμένοι σαν να τους πλακώνει ένα βάρος και αυτό γίνεται κυρίως σε μικρά παιδιά. Άλλοι παραμιλούν στον ύπνο τους. Υπάρχει και μια κατηγορία ανθρώπων, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας οι οποίοι βλέποντας κάποιο όνειρο και νομίζοντας ότι δέχονται επίθεση αμύνονται με αποτέλεσμα από τις κινήσεις που κάνουν να τραυματιστούν οι ίδιοι ή να τραυματίσουν το άτομο που κοιμάται δίπλα τους! Αυτό γίνεται γιατί σε αυτούς τους ανθρώπους έχει χαθεί η φυσιολογική παράλυση που συνοδεύει το στάδιο του ύπνου στο οποίο βλέπουμε τα όνειρα. Γιατί ο ύπνος δεν είναι ενιαίος, αλλά έχει διάφορα στάδια. Τα στάδια αυτά τα καταγράφουμε και τα αναγνωρίζουμε όταν κάνουμε μελέτη ύπνου στο εργαστήριο.

Το εργαστήριο ύπνου είναι ο χώρος που μπορεί να διαγνωστούν αυτές οι περίπλοκες καταστάσεις και είναι απαραίτητο για τη διάγνωση των κινητικών διαταραχών του ύπνου.

Χρήστος Ν. Μπακογιάννης
Αγγειοχειρουργός, Πρόεδρος Ελληνικής Αγγειολογικής Εταιρείας, Καθηγητής Αγγειοχειρουργικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Β’ Αγγειοχειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Γ.Ν.Α. Λαϊκό
www.vascularmed.gr

Οι κιρσοί και οι ευρυαγγείες αποτελούν αρκετά συχνό προβλήμα επηρεάζοντας την καθημερινότητα των ασθενών.

Οι φλεβικοί κιρσοί του κάτω άκρου και οι ευρυαγγείες αποτελούν την ορατή και επιφανειακή εκδήλωση του συνδρόμου της φλεβικής ανεπάρκειας. Ας εξετάσουμε τι είναι οι κιρσοί και οι ευρυαγγείες και πώς μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε.

Κιρσοί: Οι κιρσοί είναι διογκωμένες, ελικoειδείς φλέβες του επιπολής (επιφανειακού) φλεβικού δικτύου που εμφανίζονται συνήθως στα κάτω άκρα. Η ανεπάρκεια των φλεβικών βαλβίδων οδηγεί σε αυξημένη πίεση στις περιφερικές φλέβες των κάτω άκρων επιτρέποντας στο αίμα να παλινδρομεί προς τα κάτω στην προσπάθεια επιστροφής του ομαλά στην καρδιά. Το αποτέλεσμα είναι η διόγκωση των επιφανειακών φλεβών που αποκαλούνται κιρσοί και συνήθως είναι το μόνο ορατό σημείο του προβλήματος από τον ασθενή.

Οι ευρυαγγείες είναι πολύ μικρότερες από τους κιρσούς και εμφανίζονται κυρίως στο επιδερμικό στρώμα του δέρματος. Είναι ουσιαστικά διευρυμένα αγγεία μπλέ,κόκκινου, μωβ χρώματος που προκαλούν κυρίως αισθητικό πρόβλημα αλλά πιθανόν να αποτελούν σε μερικές περιπτώσεις, συνέπεια της φλεβικής ανεπάρκειας του ασθενούς.

Συμπτώματα Φλεβικής Ανεπάρκειας
✤ Αίσθημα βάρους στα πόδια
✤ Πόνος ή ευαισθησία κατά μήκος της πορείας μιας φλέβας
✤ Αίσθημα καύσου (κάψιμο κυρίως απο τα γόνατα και κάτω)
✤ Κνησμός
✤ Κράμπες τη νύχτα
✤ Οίδημα σφυρών
κατά τις βραδινές ώρες
✤ Αλλαγές στο χρώμα του δέρματος
στις κνήμες (σκούρο καφέ)
✤ Φλεβική θρόμβωση
✤ Αιμορραγία απ’ τους κιρσούς

Πρόληψη
Η πρόληψη της φλεβικής ανεπάρκειας αποτελεί ουσιαστικό μέρος της διατήρησης της φλεβικής υγείας των κάτω άκρων. Ενώ οι γενετικοί παράγοντες και άλλες αιτίες μπορεί να είναι εκτός του ελέγχου μας, υπάρχουν διάφορα μέτρα που μπορούμε να λάβουμε για να προστατευτούμε από την εμφάνιση ή την επιδείνωση της φλεβικής ανεπάρκειας.
1. Σωστή Στάση Σώματος: Αποφυγή πολύωρης ορθοστασίας και καθιστής θέσης. Όταν κάθεστε δρά ανακουφιστικά η τοποθέτηση των ποδιών σε ένα κάθισμα απέναντι σας.
2. Συμπιεστικές Κάλτσες: Οι κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της πίεσης στις φλέβες και στην πιθανή αποφυγή επιδείνωσης της νόσου αλλά και στην πρόληψη της φλεβικής θρόμβωσης.
3. Μείωση του σωματικού βάρους: Η μείωση του σωματικού βάρους στα φυσιολογικά επίπεδα μπορεί να συμβάλει στη μείωση της πίεσης που ασκείται στις περιφερικές φλέβες.

Θεραπεία
Πριν την οποιαδήποτε θεραπευτική παρέμβαση είναι απαραίτητη η πλήρης υπερηχογραφική χαρτογράφηση του επιπολής και εν τω βάθει φλεβικού δικτύου ώστε να αποκλειστεί η θρόμβωση ή η ανεπάρκεια του τελευταίου.
Το τρίπλεξ φλεβών κάτω άκρων είναι η εξέταση εκλογής για τη διάγνωση της φλεβικής ανεπάρκειας και το σχεδιασμό της πιθανής θεραπείας.

Τρόποι Αντιμετώπισης
Σκληροθεραπεία: ευρέως χρησιμοποιούμενη μέθοδος για κιρσούς και ευρυαγγείες. Μία σκληρυντική ουσία εγχύεται στις παθολογικές φλέβες και προκαλεί καταστροφή του ενδοθηλίου τους με επακόλουθη ίνωση και τελική απορρόφησή τους.

Λέιζερ έντονου παλμικού φωτός (IPL): για πολύ μικρές επιφανειακές βλάβες-ευρυαγγείες.

Ενδοφλέβια θερμική κατάλυση με λέιζερ: μία ίνα λέιζερ τοποθετείται στον αυλό του αγγείου (μείζονα σαφηνή φλέβα) μέσω ενός καθετήρα διαδερμικά υπό υπερηχογραφική παρακολούθηση και προκαλεί μη αναστρέψιμη θερμική βλάβη. Συνήθως πραγματοποιείται υπό τοπική αναισθησία.

Κατάλυση με ραδιοσυχνότητες (RF): περιλαμβάνει τη θερμική καταστροφή της μείζονος σαφηνούς φλέβας μέσω ενός ειδικού καθετήρα ραδιοσυχνοτήτων που τοποθετείται στην μείζονα σαφνηνή φλέβα υπο υπερηχογραφική καθοδήγηση.

Σαφηνεκτομή μείζονος σαφηνόυς: αποτελεί την κλασσική χειρουργική μέθοδο και περιλαμβάνει τομή 2-3 εκ στη βουβωνική περιοχή, απολίνωση της σαφηνομηριαίας συμβολής με αφαίρεση της μείζονος σαφηνούς φλέβας και φλεβεκτομή μικρότερων κιρσών μέσα από μικρές στην γαστροκνημία.

Η επιλόγη της μεθόδου θεραπείας της φλεβικής ανεπάρκειας, γίνεται απο τον θεράποντα ιατρό ανάλογα με διάφορα ανατομικά και άλλα κριτήρια που προκύπτουν μετά απο την ενδελεχή υπερηχογραφική και κλινική μελέτη του ασθενούς.

Συμπερασματικά η φλεβική ανεπάρκεια αποτελεί συχνό πρόβλημα που διαταράσει την ποιότητα ζωής του ασθενόυς και δημιουργεί σε πολλές περιπτώσεις αισθητικό πρόβλημα ειδικά σε νέες γυναίκες. Η πρόληψη και η έγκαιρη αντιμετώπιση από ειδικούς είναι σημαντικές για τη διατήρηση ενός υγιούς φλεβικού συστήματος των κάτω άκρων.

Η υγεία των ματιών είναι κάτι που απασχολεί όλους μας, ειδικά όσο μεγαλώνουμε και ενδεχομένως αντιμετωπίζουμε προβλήματα με την όρασή μας. Πολλές φορές λοιπόν, μας γεννιούνται απορίες σχετικά με το πώς μπορούμε να φροντίσουμε αποτελεσματικότερα την υγεία των ματιών μας, αλλά και πώς μπορεί ο οφθαλμίατρός μας να μας βοηθήσει να το καταφέρουμε.

Στο άρθρο αυτό, έχουμε συγκεντρώσει τις πιο συχνές απορίες σχετικά με την υγεία των ματιών και τις μοιραζόμαστε μαζί σας. Ακόμα κι αν δεν έχετε αναρωτηθεί νοερά για κάποια από τα παρακάτω θέματα, καλό είναι να γνωρίζετε τις απαντήσεις, ώστε να φροντίσετε τα μάτια σας όπως τους αξίζει!

1. Πόσο συχνά πρέπει να κάνω οφθαλμολογικό έλεγχο;

2. Ποιές τροφές κάνουν καλό στα μάτια;

3. Τι είναι και από τι εξαρτάται η εκφύλιση ωχράς κηλίδας;

4. Πότε πρέπει να αλλάξω γυαλιά;

5. Πώς αντιμετωπίζεται η ξηροφθαλμία;

1.  Πόσο συχνά πρέπει να κάνω οφθαλμολογικό έλεγχο;

Υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα, όπως ο πόνος στα μάτια, το πρήξιμο των βλεφάρων, οι λάμψεις και η μείωση της όρασης, για την αξιολόγηση των οποίων θα πρέπει να γίνει άμεσα οφθαλμολογικός έλεγχος. Από την άλλη, αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση οφθαλμολογικών παθήσεων, όπως η υπέρταση και ο διαβήτης, τότε ο οφθαλμολογικός έλεγχος θα πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο σε κάποιον έμπειρο οφθαλμίατρο, όπως ο χειρουργός οφθαλμίατρος Θάνος Μπεζάτης.

Εφόσον όμως δεν υπάρχει κάτι από τα παραπάνω, οι υγιείς ενήλικες κάτω των 35 ετών καλό είναι να κάνουν οφθαλμολογικό έλεγχο κάθε 2-5 χρόνια.

2.  Ποιές τροφές κάνουν καλό στα μάτια;

Κι όμως, η υγεία των ματιών σχετίζεται άμεσα με τη διατροφή, αφού υπάρχουν διάφορες τροφές και θρεπτικά συστατικά, όπως ο χαλκός και οι βιταμίνες C και Ε, που την ενισχύουν. Μία από τις κορυφαίες και πιο δημοφιλείς τροφές που κάνουν καλό τα μάτια είναι το ψάρι! Πλούσια σε Ω-3 λιπαρά οξέα ψάρια όπως η ρέγγα, ο τόνος, και ο σολωμός μπορούν να βοηθήσουν σε διάφορα οφθαλμικά προβλήματα, ανάμεσα στα οποία είναι και η ξηροφθαλμία που προκαλείται από την πολύωρη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Άλλες εξαιρετικά ωφέλιμες τροφές για τα μάτια είναι:

• Τα φυλλώδη πράσινα λαχανικά, τόσο φρέσκα, όσο και κατεψυγμένα, όπως αυτά του Μπαρμπαστάθη
• Οι ξηροί καρποί
• Τα όσπρια
• Τα εσπεριδοειδή, όπως τα πορτοκάλια, τα λεμόνια, και τα γκρέιπφρουτ
• Οι σπόροι chia και κάνναβης και ο λιναρόσπορος
• Τα καρότα
• Το βοδινό κρέας
• Οι γλυκοπατάτες
• Τα αυγά

3.  Τι είναι και από τι εξαρτάται η εκφύλιση ωχράς κηλίδας;

Η εκφύλιση ωχράς κηλίδας είναι μία πολύ σοβαρή πάθηση των ματιών, η οποία αλλοιώνει την ανατομία και λειτουργία της ωχράς κηλίδας. Πρόκειται για μία πάθηση, η οποία εμφανίζεται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και συγκεκριμένα σε άτομα άνω των 60 ετών, χωρίς να αποκλείεται όμως η εμφάνισή της και σε άτομα μικρότερης ηλικίας. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν στην εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, όπως:

• Κληρονομικότητα
• Αρτηριακή πίεση πάνω από τα φυσιολογικά όρια
• Κακή διατροφή
• Κάπνισμα
• Υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία
• Παχυσαρκία

Τα συμπτώματα της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας είναι πιο ήπια στα πρώτα στάδια και γίνονται πιο έντονα όσο η νόσος προχωράει. Τα πρώτα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν θολή όραση και δυσκολία στην κοντινή όραση, ενώ τα μεταγενέστερα δυσκολία στη διάκριση των χρωμάτων και σκοτεινό σημείο στο κέντρο του οπτικού πεδίου. Σε κάθε περίπτωση, η παρακολούθηση από κάποιον εξειδικευμένο οφθαλμίατρο και η κατάλληλη θεραπεία είναι απαραίτητες!

4.  Πότε πρέπει να αλλάξω γυαλιά;

Αν έχουμε κάποια διαθλαστική ανωμαλία, όπως μυωπία, αστιγματισμό ή πρεσβυωπία, τότε τα γυαλιά οράσεως είναι απαραίτητα για να έχουμε μία λειτουργική καθημερινότητα. Όσο όμως περνούν τα χρόνια, και η όραση επιδεινώνεται, χρειάζεται να αλλάζουμε τα γυαλιά μας, ώστε να προσαρμοζόμαστε στις νέες συνθήκες. Τα κυριότερα σημάδια που δείχνουν ότι ήρθε η ώρα να αλλάξουμε γυαλιά είναι τα εξής:

• Συχνοί πονοκέφαλοι
• Θολή όραση
• Διπλά είδωλα
• Μεσολάβηση μεγάλου διαστήματος από την τελευταία φορά που αλλάξαμε γυαλιά

5.  Πώς αντιμετωπίζεται η ξηροφθαλμία;

Η ξηροφθαλμία προκύπτει όταν η ποσότητα των δακρύων στα μάτια μας δεν είναι αρκετή για να τα κρατάει ενυδατωμένα εξαιτίας διαφόρων παραγόντων, όπως ορμονικές αλλαγές, ξηρός αέρας, ορισμένες ασθένειες, και πολύωρη χρήση υπολογιστών. Έτσι εμφανίζονται ενοχλητικά συμπτώματα, όπως η αίσθηση ξηρότητας και το κοκκίνισμα στα μάτια, η φαγούρα και ο ερεθισμός. Τα συμπτώματα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν με διάφορους τρόπους, όπως:

• Πιο συχνό βλεφάρισμα
• Χρήση υγραντήρα
• Τεχνητά δάκρυα
• Μασάζ του χείλους του βλεφάρου
• Συμπληρώματα διατροφής
• Χειρουργική αντιμετώπιση

Η υγεία των ματιών μάς αφορά όλους, αφού η όραση αποτελεί μία από τις πιο πολύτιμες αισθήσεις μας! Ακολουθώντας μία σωστή διατροφή πλούσια σε βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά, κάνοντας τακτικούς ελέγχους στον οφθαλμίατρό μας και αλλάζοντας γυαλιά όποτε χρειάζεται μπορούμε να προστατεύσουμε αποτελεσματικά την όρασή μας. Ας μην ξεχνάμε λοιπόν να φροντίζουμε τα μάτια μας -είναι βασικός παράγοντας της ευεξίας μας!