Μιλτιάδης Μαρκάτος,
Πνευμονολόγος
www.anapnoi.net
Οι αναπνευστικές αλλεργίες αποτελούν ένα από τα συχνότερα προβλήματα υγείας στον γενικό πληθυσμό και επηρεάζουν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Πρόκειται για μια υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος απέναντι σε ουσίες που για τους περισσότερους ανθρώπους είναι ακίνδυνες. Στα άτομα όμως με προδιάθεση, η επαφή με αυτές τις ουσίες μπορεί να προκαλέσει ενοχλητικά ή ακόμη και σοβαρά συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα. Ποιες είναι οι συχνότερες αναπνευστικές αλλεργίες Οι πιο συχνές μορφές αναπνευστικής αλλεργίας είναι η αλλεργική ρινίτιδα και το αλλεργικό άσθμα.
Η αλλεργική ρινίτιδα εκδηλώνεται με φτέρνισμα, καταρροή, ρινική συμφόρηση, κνησμό στη μύτη και συχνά ερεθισμό ή δάκρυα στα μάτια. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται εποχικά, κυρίως την άνοιξη λόγω της γύρης, ή να είναι μόνιμα όταν σχετίζονται με αλλεργιογόνα που υπάρχουν μέσα στο σπίτι. Το αλλεργικό άσθμα αφορά τους κατώτερους αεραγωγούς και εκδηλώνεται με βήχα, συριγμό (σφύριγμα στην αναπνοή), δύσπνοια και αίσθημα πίεσης στο στήθος.
Συχνά οι δύο αυτές καταστάσεις συνυπάρχουν, καθώς αποτελούν διαφορετικές εκδηλώσεις της ίδιας αλλεργικής φλεγμονής στο αναπνευστικό σύστημα. Από τι προκαλούνται Οι ουσίες που προκαλούν αλλεργική αντίδραση ονομάζονται αλλεργιογόνα.
Τα συχνότερα είναι:
✤ η γύρη δέντρων, φυτών και αγρωστωδών
✤ τα ακάρεα της οικιακής σκόνης
✤ τα επιθήλια και οι τρίχες κατοικίδιων ζώων
✤ οι μύκητες (μούχλα) σε χώρους με υγρασία Όταν ένα άτομο με αλλεργική προδιάθεση εκτεθεί σε κάποιο από αυτά τα αλλεργιογόνα, ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα και απελευθερώνονται ουσίες όπως η ισταμίνη. Οι ουσίες αυτές προκαλούν φλεγμονή στους αεραγωγούς και οδηγούν στα χαρακτηριστικά συμπτώματα της αλλεργίας. Αντιμετώπιση στο φαρμακείο Σε αρκετές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα είναι ήπια ή εμφανίζονται περιστασιακά, η αντιμετώπιση μπορεί να ξεκινήσει από το φαρμακείο.
Τα συνηθέστερα σκευάσματα που χρησιμοποιούνται είναι:
✤ Αντιισταμινικά δισκία που μειώνουν φτέρνισμα, την καταρροή και τον κνησμό
✤ Ρινικά σπρέι με αντιισταμινικά ή κορτικοστεροειδή
✤ Οφθαλμικές σταγόνες για τον ερεθισμό των ματιών
✤ Αποσυμφορητικά ρινικά σπρέι για περιορισμένο χρονικό διάστημα
Σημαντικό:
Παρότι τα φάρμακα αυτά μπορούν να ανακουφίσουν σημαντικά τα συμπτώματα, δεν πρέπει να γίνεται παρατεταμένη χρήση χωρίς ιατρική συμβουλή. Αντιμετώπιση στο ιατρείο Όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, παρατεταμένα ή επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, είναι σημαντική η αξιολόγηση από το γιατρό. Η διάγνωση βασίζεται στο ιατρικό ιστορικό, στην κλινική εξέταση και σε ειδικές εξετάσεις, όπως οι αλλεργιολογικές δοκιμασίες.
Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:
✤ Ρινικά κορτικοστεροειδή για τον έλεγχο της φλεγμονής
✤ Εισπνεόμενα φάρμακα για τη θεραπεία του άσθματος
✤ Συνδυασμούς φαρμάκων ανάλογα με τη βαρύτητα των συμπτωμάτων
✤ Ανοσοθεραπεία (απευαισθητοποίηση) σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Η ανοσοθεραπεία στοχεύει στη σταδιακή «εκπαίδευση» του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να μειωθεί η ευαισθησία στα αλλεργιογόνα και μπορεί να προσφέρει μακροχρόνια βελτίωση. Πρόληψη Η πρόληψη παίζει σημαντικό ρόλο στη μείωση των συμπτωμάτων.
Χρήσιμα μέτρα είναι:
✤ Τακτικός καθαρισμός του σπιτιού και μείωση της σκόνης
✤ Χρήση καλυμμάτων κατά των ακάρεων σε στρώματα και μαξιλάρια
✤ Καλός αερισμός των χώρων και έλεγχος της υγρασίας
✤ Αποφυγή εξωτερικών χώρων όταν τα επίπεδα γύρης είναι υψηλά
✤ Πλύσιμο χεριών και αλλαγή ρούχων μετά από δραστηριότητες σε εξωτερικούς χώρους Οι αναπνευστικές αλλεργίες είναι συχνές αλλά σήμερα μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.
Με σωστή διάγνωση, κατάλληλη θεραπεία και απλά προληπτικά μέτρα, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ελέγχουν τα συμπτώματά τους και να διατηρούν μια φυσιολογική και δραστήρια καθημερινότητα.