Καλό βάρος – χαμηλός καρδιομεταβολικός κίνδυνος;

Κυριάκος Αλουμανής MD, PhD, Ενδοκρινολόγος, Sr Medical Advisor Φαρμασέρβ-Λίλλυ 

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) , που υπολογίζεται από το βάρος και το ύψος, έχει εδραιωθεί ως κοινά αποδεκτός σωματομετρικός δείκτης.  Ένας φυσιολογικός ή ελαφρώς αυξημένος ΔΜΣ μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την υγεία. Όμως, η κατανομή του λίπους στο σώμα —και ιδιαίτερα η συγκέντρωσή του στην κοιλιά— μπορεί να συνοδεύεται από σημαντικό καρδιομεταβολικό κίνδυνο, ακόμη κι όταν ο αριθμός στη ζυγαριά ή ο ΔΜΣ δεν φαίνεται ανησυχητικός.

Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η αυξημένη περίμετρος μέσης σε άτομα με φυσιολογικό ή οριακά αυξημένο ΔΜΣ δεν είναι απαραίτητα ένα αθώο εύρημα. Η περίμετρος μέσης και η σχέση της με το ύψος μπορούν να δώσουν χρήσιμες ενδείξεις για τη συσσώρευση λίπους στην κοιλιά (σπλαχνικό λίπος). Το σπλαχνικό λίπος είναι το λίπος που συγκεντρώνεται μέσα στην κοιλιά και περιβάλλει ζωτικά όργανα, όπως το ήπαρ και το πάγκρεας, συνδέεται δε στενότερα με μεταβολικές και καρδιαγγειακές επιπλοκές σε σύγκριση με το υποδόριο λίπος (που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα). Επιπλέον, το αυξημένο σπλαχνικό λίπος σχετίζεται με συσσώρευση λίπους εντός οργάνων, όπως το ήπαρ, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη φυσιολογική λειτουργία τους.

Άτομα με αυξημένο σπλαχνικό λίπος εμφανίζουν συχνότερα υπέρταση, προδιαβήτη ή σακχαρώδη διαβήτη, διαταραχές λιπιδίων και αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου, ακόμη κι όταν το συνολικό βάρος τους θεωρείται φυσιολογικό. Συνεπώς, η εξωτερική εικόνα του σώματος ή ένας αριθμός στη ζυγαριά δεν αρκούν πάντα για να δείξουν τι συμβαίνει στον οργανισμό. Τα παραπάνω δείχνουν ότι η παχυσαρκία είναι μια κατάσταση υγείας που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες (πέρα από το σωματικό βάρος και τη σχέση του με το ύψος), όπως η κατανομή του λίπους, η αρτηριακή πίεση, το σάκχαρο, τα λιπίδια, τυχόν άλλα προβλήματα υγείας και το ατομικό ιστορικό. 

Το βασικό μήνυμα

Η παχυσαρκία δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο με έναν αριθμό. Η συνολική εκτίμηση της υγείας απαιτεί να λαμβάνονται υπόψη η κατανομή του λίπους, η αρτηριακή πίεση, το σάκχαρο, τα λιπίδια και τυχόν άλλοι παράγοντες κινδύνου. Ακόμη και όταν το βάρος ή ο ΔΜΣ δεν φαίνονται ιδιαίτερα αυξημένα, η συζήτηση με τον γιατρό μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη αναγνώριση καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου και στη συνολική αξιολόγηση της υγείας.

Η σωστή αξιολόγηση δεν έχει στόχο να στιγματίσει ή να αποδώσει ευθύνη στο άτομο. Έχει στόχο να αναγνωρίσει έγκαιρα τον κίνδυνο και να προσφέρει κατάλληλη, εξατομικευμένη υποστήριξη.

Με την υποστήριξη της Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Πηγές

1. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Overweight and obesity management. NICE guideline NG246. Δημοσίευση: 14 Ιανουαρίου 2025· τελευταία ενημέρωση: 8 Ιανουαρίου 2026.

2. Browning LM, Hsieh SD, Ashwell M. A systematic review of waist-to-height ratio as a screening tool for the prediction of cardiovascular disease and diabetes: 0.5 could be a suitable global boundary value. Nutr Res Rev. 2010;23(2):247–269.

3. Rubino F, Cummings DE, Eckel RH, et al. Definition and diagnostic criteria of clinical obesity. Lancet Diabetes Endocrinol. 2025;13(3):221–262.

4. British Heart Foundation. Why your waist size matters. bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/medical/measuring-your-waist.

5. Abdominal Fat Predicts Heart Disease Risk Better Than BMI – American College of Cardiology last accessed 27/8/2026