Σοφία Παπαγιάννη, Φαρμακοποιός
Αποτελούν διαταραχές στο πεπτικό μας σύστημα με επιπτώσεις και δυσκολία που αφορά στην πέψη συστατικών που περιέχουν: α) γλουτένη (περιλαμβάνεται στο ενδόσπερμα του σιταριού, της βρώμης, της σίκαλης, του κριθαριού).
Η δυσανεξία στη γλουτένη (πρωτεΐνη με κύριες ομάδες τις προλαμίνες και τις γλουτενίνες, κατηγοριοποιείται σε:
✤ απλή ευαισθησία στη γλουτένη
✤ αλλεργία στο σιτάρι
✤ κοιλιοκάκη: γενετική αυτοάνοση διαταραχή κατά την οποία ο οργανισμός επιτίθεται με αντισώματα στο λεπτό έντερο με αποτέλεσμα πρόκληση βλαβών στο επιθήλιο του εντέρου, οι οποίες εκτός από τις φλεγμονές διαταράσσουν την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από το έντερο.
β) λακτόζη (περιέχεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα)
Οι επιπτώσεις και στις δύο περιπτώσεις της δυσανεξίας που αναφέραμε έχουν παρόμοια συμπτώματα όπως φούσκωμα, αέρια, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, πόνους και κράμπες στην κοιλιά.
Όταν διαπιστωθεί και διαγνωστεί η δυσανεξία, η «εύκολη» λύση που εφαρμόστηκε τα πρώτα χρόνια εντοπισμού της δυσανεξίας (στο τέλος της δεκαετίας του 1960) ήταν ο παντελής αποκλεισμός από τη διατροφή των δημητριακών που αναφέραμε καθώς και των γαλακτοκομικών στην περίπτωση της λακτόζης. Ο αποκλεισμός των δύο αυτών κατηγοριών δεν είναι λύση, με δεδομένο ότι τα τρόφιμα αυτά περιέχουν θρεπτικά συστατικά τα οποία είναι απαραίτητα και ωφέλιμα για τον οργανισμό.
Ο παντελής αποκλεισμός μπορεί να εφαρμοστεί για περιορισμένο διάστημα ώστε να διαπιστωθεί μαζί με άλλες μεθόδους που θα εφαρμόσει ο γιατρός η διάγνωση. Δεν αποτελεί όπως λύση εφόρου ζωής ο αποκλεισμός ο οποίος είναι επιβάρυνση για τους ασθενείς χωρίς συχνά να επουλώνει σίγουρα τις βλάβες στον βλεννογόνο του εντέρου.
Αρκετές στοχευμένες μελέτες έχουν πραγματοποιηθεί και οδηγούν σε λύσεις λήψης ειδικών ενζύμων από το στόμα που αποικοδομούν τη γλουτένη, θεραπείες με κυτοκίνες, καθώς επίσης και χρήση προβιοτικών και μικροθρεπτικών συστατικών. Στην περίπτωση δυσανεξίας στη λακτόζη χρησιμοποιούνται σκευάσματα μα λακτάση και στην περίπτωση δυσανεξίας στη γλουτένη σκευάσματα με πεπτικά ένζυμα. Αυτά δίνουν σήμερα ικανοποιητική διέξοδο σε άτομα με τις συγκεκριμένες ευαισθησίες ώστε να μπορούν να καταναλώνουν τόσο γαλακτοκομικά προϊόντα, όσο και δημητριακά χωρίς δυσάρεστες πεπτικές διαταραχές.