ΑΝΑΤΟΛΗ ΠΑΤΑΡΙΔΟΥ
Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Κεφαλής και Τραχήλου,
ΠΑΙΔΟ-ΩΡΛ, Επιστημονική Συνεργάτης του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ– ΜΗΤΕΡΑ
www.pataridou.gr
Η αλλεργική ρινίτιδα αποτελεί μια από τις πιο συχνές παθήσεις του αναπνευστικού και επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Μπορεί να εμφανίζεται είτε εποχιακά είτε καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Η εποχιακή μορφή παρατηρείται κυρίως την άνοιξη και το φθινόπωρο, όταν στην ατμόσφαιρα υπάρχουν αυξημένες ποσότητες αλλεργιογόνων, όπως γύρη φυτών. Αντίθετα, η ολοετής ρινίτιδα δεν σχετίζεται με συγκεκριμένη εποχή και προκαλείται από αλλεργιογόνους παράγοντες που συναντώνται στο εσωτερικό των σπιτιών ή στο άμεσο περιβάλλον, όπως η σκόνη, η μούχλα και τα ακάρεα.
Σε κάθε περίπτωση, ο οργανισμός αντιδρά σε αυτές τις ουσίες επειδή δεν μπορεί να αναπτύξει επαρκή ανοσολογική ανοχή, γεγονός που οδηγεί στην εκδήλωση της αλλεργικής αντίδρασης και των χαρακτηριστικών συμπτωμάτων. Επίσης, ανάλογα με τη βαρύτητά και τη σοβαρότητα συμπτωμάτων που παρουσιάζει, μπορεί να χαρακτηριστεί ως ήπια, μέτρια ή σοβαρή. Η σοβαρή αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής ενός ασθενή, δημιουργώντας καθημερινά δυσφορία και ενοχλήσεις. Επίσης ανάλογα με τη διάρκεια της, η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί επίσης να ταξινομηθεί σε διαλείπουσα ή εμμένουσα.
Μόνο στην χώρα μας πλήττει 1.000.000 ανθρώπους, αποτελώντας την πιο συχνή αλλεργική πάθηση. Προβλέπεται ότι σε πολύ λίγα χρόνια από τώρα θα απασχολεί περίπου τον μισό πληθυσμό της γης! Άνθρωποι υποφέρουν από την έντονη συμπτωματολογία για πολύ καιρό μέχρι να διαγνωστεί και να δοθεί η δέουσα προσοχή και εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Μέχρι να γίνει η σωστή διάγνωση οι ασθενείς εκλαμβάνουν τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας ως συμπτώματα κρυολογήματος ή γρίπης με αποτέλεσμα να λαμβάνεται αντιβιοτική αγωγή ανά τακτά χρονικά διαστήματα, με τις γνωστές σε όλους συνέπειες της κατάχρησης των αντιβιοτικών.
Αλλεργική Ρινίτιδα – Συμπτώματα
Τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας, είτε εποχική, είτε ολοετής, είναι κυρίως ρινική συμφόρηση (βουλωμένη μύτη), κνησμός (φαγούρα) σε μάτια και μύτη, ρινική καταρροή και φτάρνισμα. Η αλλεργική αντίδραση προκαλεί την αντίδραση του οργανισμού με αποτέλεσμα το οίδημα του βλεννογόνου και δυσχέρεια ρινικής αναπνοής .
Η πιο πρόσφατη ταξινόμηση της αλλεργικής ρινίτιδας βασίζεται όχι τόσο στη διαφοροποίηση των αιτιών (εποχικά, ολοετή), όσο στη διάρκεια και στην ένταση των συμπτωμάτων. Μιλάμε έτσι για διαλείπουσα/περιοδική αλλεργική ρινίτιδα αν τα συμπτώματα διαρκούν λιγότερο από τέσσερις ημέρες την εβδομάδα ή λιγότερο από τέσσερις εβδομάδες τον χρόνο. Διαφορετικά (αν δηλαδή τα συμπτώματα εμφανίζονται πάνω από τέσσερις ημέρες την εβδομάδα ή πάνω από έναν μήνα τον χρόνο) η αλλεργία θεωρείται εμμένουσα/επίμονη. Διάκριση γίνεται επίσης ανάμεσα στην ήπια η οποία δεν επηρεάζει την ποιότητα της ζωής και του ύπνου και στη σοβαρή μορφή στην οποία τόσο ο ύπνος όσο και οι καθημερινές δραστηριότητες επηρεάζονται σε σημαντικό βαθμό.
Αλλεργική Ρινίτιδα – Διάγνωση
Ο χειρουργός ωτορινολαρυγγολόγος για να κάνει μία ολοκληρωμένη εκτίμηση αρχικά θα λάβει ένα πλήρες ιστορικό από τον ασθενή, καθώς και μία καταγραφή των περιβαλλοντικών συνθηκών του χώρου του, όπως για παράδειγμα ύπαρξη ζώων, υγρασίας και άλλα. Έπειτα θα κάνει έναν πλήρη ενδοσκοπικό έλεγχο όχι μόνο της μύτης, αλλά και του φάρυγγα, ώστε να έχει μια πραγματική εικόνα της περιοχής που εντοπίζεται το πρόβλημα. Κατά τη διάρκεια του ελέγχου εξετάζεται η ρινική κοιλότητα με ειδικό ενδοσκόπιο και κάμερα υψηλής ευκρίνειας, ώστε να αξιολογηθεί η υφή και το χρώμα του ρινικού βλενογόννου. Η τεκμηρίωση της ύπαρξης αλλεργικής ρινίτιδας γίνεται με την εφαρμογή ειδικών tests (skin pick tests), όπου ο γιατρός τοποθετεί στο δέρμα του ασθενή αλλεργιογόνες ουσίες, ώστε να διαπιστώσει την αντίδρασή του σε αυτές. Πολλές φορές η διάγνωση συμπληρώνεται με μία μαγνητική τομογραφία ή και με ειδικές εξετάσεις αίματος.
Αλλεργική Ρινίτιδα – Θεραπεία & Οριστική Αντιμετώπιση
Κάθε ασθενής με αλλεργική ρινίτιδα έχει λάβει τα γνωστά αντιϊσταμινικά φάρμακα και τα σπρέι κορτιζόνης που καταστέλλουν τα συμπτώματα, ιδιαίτερα τη νύχτα. Παράλληλα πραγματοποιούνται ρινικές πλύσεις, που βοηθούν στην καλύτερη αναπνοή. Με τα χρόνια η αγωγή αυτή όλο και αποδυναμώνεται εξαιτίας της κατάχρησης, προκαλώντας σε πολλούς οργανισμούς ανεπιθύμητες ενέργειες. Αν κάποιος ασθενής εκτός από την αλλεργική ρινίτιδα ταλαιπωρείται και από άλλες χρόνιες παθήσεις όπως είναι σκολίωση ρινικού διαφράγματος, υπερτροφικές κόγχες, πολύποδες ρινικοί, τότε το χειρουργείο είναι σχεδόν πάντα μονόδρομος.
Στις μέρες μας χειρουργείο εκλογής είναι το ενδοσκοπικό χειρουργείο, το οποίο είναι ελάχιστα επεμβατικό, προσφέροντας στον ασθενή μία ολοκληρωμένη αντιμετώπιση, σε ένα απόλυτα ασφαλές χειρουργικό περιβάλλον. Μετά το χειρουργείο ο ασθενής θα πρέπει να αλλάξει ορισμένες σταθερές στην καθημερινότητά του, ακολουθώντας ένα υγιεινό μοντέλο ζωής. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί με σωστή διατροφή, συχνή άθληση και καλή υγιεινή και καθαριότητα του χώρου που ζει.
Μπορεί η αλλεργική ρινίτιδα να μην είναι απειλητική για τη ζωή, ωστόσο μπορεί να αποτελέσει προδιάθεση για προσβολή αναπνευστικού συστήματος και ανάπτυξη λοίμωξης, έχοντας αντίκτυπο σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας του ανθρώπου.
Υπάρχουν επιπλοκές από το χειρουργείο και ποιος είναι ο χρόνος αποθεραπείας;
Το χειρουργείο δεν παρουσιάζει επιπλοκές και εκτελείται μέσα σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Πρόκειται για μια ανώδυνη επέμβαση, ωστόσο ο ασθενής μπορεί να νιώσει κάποιο “μπούκωμα” μετά το χειρουργείο, λόγω των εκκρίσεων.
Ο χρόνος αποθεραπείας είναι αρκετά μικρός – περίπου 1 εβδομάδα – ενώ συνίσταται η αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας, η χειρωνακτική εργασία και η άρση βαρών για τουλάχιστον 2-3 εβδομάδες μετά την επέμβαση.
Συμβουλές για τον περιορισμό της αλλεργικής ρινίτιδας καθημερινά
Ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγετε την αλλεργική ρινίτιδα καθημερινά, είναι να περιορίσετε την επαφή με τα αλλεργιογόνα.
Πιο συγκεκριμένα, μερικές από τις ενέργειες που μπορείτε να κάνετε είναι οι εξής:
✤ Να αερίζετε το χώρο του σπιτιού, εργασίας και γενικότερα το περιβάλλον που βρίσκεστε για πολλές ώρες.
✤ Χρησιμοποιήστε αφυγραντήρα στο χώρο σας, ειδικά αν η υγρασία είναι σε υψηλά επίπεδα.
✤ Να έχετε κλειστά παράθυρα στο χώρο ή στο αυτοκίνητο όταν φυσάει, καθώς ο αέρας μπορεί να μεταφέρει αλλεργιογόνες ουσίες.
✤ Να χρησιμοποιείτε μάσκα όταν γνωρίζετε πως θα έρθετε σε επαφή με αλλεργιογόνα.
✤ Αποφύγετε μέρη που έχουν σκόνη ή μούχλα.
✤ Αποφύγετε την τοποθέτηση φυτών στο χώρο σας.
✤ Υιοθετήστε έναν υγιεινό τρόπο ζωής, ενσωματώνοντας την καθημερινή άσκηση στη ζωή σας, αλλά και την υγιεινή διατροφή όπως φρούτα και λαχανικά.
✤ Καταναλώστε άφθονο νερό.