Μαρία Αυγουστίδου
Παθολόγος Ογκολόγος – Ανακουφιστική Ιατρική,
Διευθύντρια Ογκολογίας Ιατρικό Κέντρο Αθηνών,
τ. Υποδιευθύντρια St. Lukas Klinik Solinge
avgoustidou.oncologist@yahoo.com
Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η πιο συχνή κακοήθεια στις γυναίκες. Στην Ελλάδα, χιλιάδες γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο, όμως η επιστήμη προχωρά με ταχύτητα. Σήμερα έχουμε περισσότερα όπλα από ποτέ, και οι γυναίκες μπορούν να ζουν περισσότερο και καλύτερα.
Ο Οκτώβριος, μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού, δεν είναι μια «επέτειος φόβου». Είναι μια ευκαιρία να μιλήσουμε για την αξία της πρόληψης, αλλά και για τα αισιόδοξα νέα που φέρνει η έρευνα.
Η δύναμη της έγκαιρης διάγνωσης
Η μαστογραφία και η κλινική εξέταση σώζουν ζωές. Όσο νωρίτερα εντοπίζεται ένας όγκος, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες ίασης με λιγότερο βαριές θεραπείες. Η πρόληψη είναι στα χέρια μας – κι αυτό είναι το πρώτο μήνυμα αισιοδοξίας.
Όσο πιο νωρίς ανακαλύψουμε τον ανεπιθύμητο συγκάτοικο, τόσο καλύτερη είναι η πορεία της νόσου. Ακόμα όμως και σε περιπτώσεις που ο καρκίνος έχει πάει σε άλλα όργανα, με τις νεότερες εξελίξεις μπορούμε στην πράξη να δώσουμε ένα ειλικρινώς αισιόδοξο μήνυμα.
Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζουμε ότι ο καρκίνος μαστού δεν είναι μία οντότητα: διαχωρίζεται σε τρεις βασικές κατηγορίες: ορμονοθετικός, τριπλά αρνητικός και HER2- θετικός.
Ορμονοευαίσθητος καρκίνος: Η νέα εποχή των CDK4/6
Περίπου 2 στις 3 γυναίκες έχουν ορμονοευαίσθητο καρκίνο μαστού. Στη μεταστατική φάση, η μεγάλη επανάσταση ήρθε με τους αναστολείς CDK4/6. Σε συνδυασμό με την ορμονοθεραπεία, καθυστερούν για χρόνια την εξέλιξη της νόσου και έχουν αποδείξει όφελος στη συνολική επιβίωση.
Στην πράξη; Πολλές γυναίκες ζουν πλέον με τη νόσο σαν με μια χρόνια πάθηση, συνεχίζοντας τις καθημερινές τους δραστηριότητες με ποιότητα ζωής.
Τριπλά αρνητικός καρκίνος: Ελπίδα με την ανοσοθεραπεία
Ο τριπλά αρνητικός καρκίνος μαστού ήταν πάντα από τους πιο επιθετικούς. Όμως, σε γυναίκες με πρώιμη νόσο υψηλού κινδύνου, ο συνδυασμός pembrolizumab (Keytruda) με χημειοθεραπεία έχει αλλάξει τα δεδομένα.
Τα ποσοστά πλήρους εξαφάνισης του όγκου μετά τη θεραπεία (pCR) είναι πλέον σαφώς υψηλότερα, και αυτό μεταφράζεται σε καλύτερη συνολική επιβίωση. Για πρώτη φορά, μιλάμε με πραγματική ελπίδα και σε αυτή την κατηγορία ασθενών. Επίσης, κάθε μήνα λαμβάνουμε δεδομένα από το εξωτερικό για νέα φάρμακα, όπως τα υπεροπλισμένα μονοκλωνικά αντισώματα νεότερης γενιάς, στα οποία έχουμε πρόσβαση και στη χώρα μας με ειδική έγκριση από τον ΕΟΠΥΥ.
HER2 θετικός καρκίνος: Από δύσκολος σε ελέγξιμος
Πριν 20 χρόνια, ο HER2 θετικός καρκίνος μαστού θεωρούνταν από τους πιο «δύσκολους». Σήμερα, με τις στοχευμένες θεραπείες, η εικόνα έχει αντιστραφεί.
Το trastuzumab deruxtecan (Enhertu) φέρνει εντυπωσιακά αποτελέσματα: γυναίκες με προχωρημένη νόσο που είχαν εξαντλήσει επιλογές βλέπουν τον καρκίνο να υποχωρεί και τη ζωή τους να παρατείνεται σημαντικά. Ακόμα και σε όγκους με χαμηλή έκφραση HER2 («HER2-low»), το φάρμακο δίνει όφελος – επεκτείνοντας τις ελπίδες σε ακόμη περισσότερες γυναίκες.
Το μήνυμα του Οκτωβρίου
Ο καρκίνος του μαστού δεν είναι ένας· είναι πολλές διαφορετικές ασθένειες. Κι αυτό σημαίνει ότι η ιατρική μπορεί να δώσει λύσεις «κομμένες και ραμμένες» στα μέτρα κάθε γυναίκας.
Ο Οκτώβριος δεν είναι μόνο ροζ κορδέλες. Είναι ενημέρωση, πρόληψη, και κυρίως ελπίδα. Με την επιστήμη στο πλευρό μας, μπορούμε να μιλάμε πια για έναν καρκίνο που δεν είναι ανίκητος.
Σύντομα Στοιχεία
✤ 1 στις 8 γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο μαστού στη διάρκεια της ζωής της.
✤ Πάνω από 90% των γυναικών με έγκαιρη διάγνωση επιβιώνουν τουλάχιστον 5 χρόνια.
✤ Τα νεότερα φάρμακα μετατρέπουν ακόμα και πολύ προχωρημένες καταστάσεις σε χρόνια νόσο με καλή ποιότητα ζωής.