Κατηγορία: ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

  • Πώς θα προστατεύσουμε τον εαυτό μας χωρίς να αναπτύξουμε φοβίες

    Πώς θα προστατεύσουμε τον εαυτό μας χωρίς να αναπτύξουμε φοβίες

    Σοφία Ανδρεοπούλου, MSc

    Ψυχολόγος- Παιδοψυχολόγος

    Τις παράξενες αυτές μέρες που είμαστε κλεισμένοι στα σπίτια και στους εαυτούς μας βιώνουμε πολλά διαφορετικά συναισθήματα και έχουμε πολλές διαφορετικές αντιδράσεις. Άλλοι ανάμεσά μας βλέπουν την κατάσταση πιο θετικά, σαν ευκαιρία να αναπαυθούν, να αναδιοργανωθούν, να έρθουν πιο κοντά με τους δικούς τους, ενώ  άλλοι τη βιώνουν τελείως αρνητικά σαν μια πολύ άσχημη περίοδο που τους προκαλεί γκρίνια, ανία, θυμό και άγχος. Ωστόσο, και οι μεν και οι δε, έχουν ένα κοινό συναίσθημα: τον φόβο. Ο φόβος μήπως αρρωστήσουμε προξενεί σε όλους μας άγχος και συχνά μας οδηγεί σε υπερβολικές, δυσλειτουργικές, ακόμα και γελοίες αντιδράσεις.

    Γνωρίζω άτομα που αρνούνται να πλησιάσουν το/τη σύντροφό τους από φόβο μήπως κολλήσουν – τη στιγμή κατά την οποία είναι σχεδόν ένα μήνα κλεισμένοι μαζί στο σπίτι και κανείς δεν έχει απολύτως κανένα σύμπτωμα!  Γνωρίζω άτομα που πλένουν όλη μέρα τα πάντα στο σπίτι τους και που τρίβουν τόσο συχνά τα χέρια τους με οινόπνευμα ώστε παθαίνουν δερματίτιδες. Γνωρίζω άτομα που παθαίνουν κρίση πανικού στη σκέψη ότι θα πρέπει να βγουν από το σπίτι τους για κάποια δουλειά και που μετά πλένονται με οινόπνευμα για να «καθαριστούν καλά»!!!

    Εντάξει, αγαπητοί φίλοι – δεν είστε μόνοι. Όλοι φοβόμαστε – φοβόμαστε μην αρρωστήσουμε, φοβόμαστε μην αρρωστήσουν αγαπημένα μας πρόσωπα, φοβόμαστε μήπως μείνουμε χωρίς δουλειά, φοβόμαστε μήπως δεν αποκατασταθεί σύντομα η οικονομική και κοινωνική ζωή – γενικά φοβόμαστε.  Κι αυτό βέβαια είναι υγιές και φυσιολογικό. Είναι απολύτως φυσικό να φοβόμαστε.

    Όταν αντιμετωπίζουμε μια απειλή, ενεργοποιείται αυτόματα μέσα μας ο μηχανισμός του φόβου ο οποίος λειτουργεί σαν καμπανάκι που μας «ξυπνάει» και μας ωθεί να κάνουμε κάτι για να προστατευθούμε. Ο ρόλος λοιπόν του φόβου είναι να μας κινητοποιεί για να αντιμετωπίζουμε τις απειλές και να επιβιώνουμε. Για παράδειγμα, η σκέψη ότι αν κολλήσω τον ιό θα κινδυνεύσω, μου δημιουργεί το αίσθημα του φόβου και αυτός ο φόβος με ωθεί να πάρω τα μέτρα μου για να προστατευτώ. Αφού έχω πάρει τα μέτρα προστασίας που μου προτείνουν οι ειδικοί, ωστόσο, το υγιές είναι να μην ασχολούμαι άλλο με το θέμα αυτό αλλά να προσπαθώ να γεμίσω την ημέρα μου με θετικό τρόπο.

    Το μεγάλο πρόβλημα που δημιουργείται σήμερα σε όλο και περισσότερα σπίτια είναι ότι πολλοί άνθρωποι δεν κάνουν καθόλου αυτό το «υγιές». Αντί να παίρνουν τα μέτρα προφύλαξης που χρειάζονται και μετά να μην ασχολούνται άλλο με τον ιό, κολλάνε όλη μέρα στο θέμα αυτό. Κάνουν συνέχεια σκέψεις σχετικά με το αν τα μέτρα που πήραν είναι επαρκή, αν κινδυνεύουν να αρρωστήσουν, αν έπρεπε να έχουν κάνει κάτι άλλο. Σκέφτονται πράγματα όπως: «μήπως στάθηκα πολύ κοντά στον υπάλληλο του σουπερ μάρκετ;» «Μήπως δεν έβγαλα σωστά τα γάντια μου;» «Δεν έπρεπε να αγοράσω καφέ απ’ έξω».

    Και επειδή οι αμφιβολίες αυτές τους αγχώνουν, καταλήγουν να θεωρούν πως μόνο αν είναι συνέχεια κλεισμένοι σπίτι και όλο πλένονται θα είναι προστατευμένοι. Αυτός ο συνδυασμός άγχους, εμμονικών αρνητικών σκέψεων, παθητικής στάσης και διαρκούς αποφυγής ξέρετε πού μπορεί εύκολα να οδηγήσει; Στη γέννηση μιας φοβίας.

    Η φοβία δεν είναι ένας φυσιολογικός μηχανισμός που μας προστατεύει, όπως ο φόβος. Η φοβία είναι μια νοσηρή, νευρωτική κατάσταση που μας κάνει μόνο κακό επειδή μπερδεύει τη σκέψη μας και μας κάνει να νομίζουμε πως προφυλασσόμαστε όταν στην πραγματικότητα απλώς εμποδίζουμε τον εαυτό μας να ζήσει. Με τη φοβία, κολλάμε σε μια συγκεκριμένη απειλή, το φοβικό ερέθισμα (πχ. τα μικρόβια) και δημιουργούμε στο μυαλό μας την ιδέα πως ο μόνος τρόπος να διαχειριστούμε την απειλή αυτή είναι να αποφύγουμε την έκθεση σε αυτή (πχ. με το να απολυμαίνουμε τα πάντα, ή με το να μη βγαίνουμε ποτέ έξω). Από ένα σημείο και περά, η φοβία έχει τόση δύναμη ώστε είναι αδύνατο για εμάς να αντιδράσουμε διαφορετικά, οπότε αφηνόμαστε σε αυτή – και η ζωή μας μπαίνει σε αναστολή.

    Ε, λοιπόν, αυτό που φοβάμαι προσωπικά πάνω απ’ όλα, δεν είναι ο ιός αλλά η φοβία. Η επιδημία αργά ή γρήγορα θα περάσει. Οι φοβίες και οι καταθλίψεις που θα δημιουργηθούν τώρα θα μείνουν και θα μας ταλαιπωρούν για καιρό. Τι νόημα έχει να αποφύγουμε τον ιό και να αναπτύξουμε μια φοβία ή μια κατάθλιψη που θα μας βασανίσει για μήνες ή και χρόνια;

    Και πράγματι, όταν κολλάμε πολύ στα αρνητικά, όταν όλο σκεφτόμαστε την απειλή, και όταν παίρνουμε μια παθητική στάση αποφυγής (πχ. «μόνο στο σπίτι είμαι ασφαλής – δεν πρέπει να βγαίνω έξω γιατί θα αρρωστήσω και θα πεθάνω»), τότε βάζουμε τα θεμέλια για να στηριχτεί μια φοβία. Αν συνεχίσουμε για αρκετό καιρό να λειτουργούμε έτσι, στο τέλος θα πάθουμε πραγματικά μια φοβία (πχ. αγοραφοβία, μικροβιοφοβία, κοινωνική φοβία) οπότε θα μας είναι πολύ δύσκολο να βγούμε έξω, να πλησιάσουμε άλλους ανθρώπους, να ζήσουμε φυσιολογικά.

    Γι’ αυτό, ας σταματήσουμε εδώ. Ας προλάβουμε το μεγαλύτερο κακό. Ας βρούμε τρόπους να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους δικούς μας χωρίς να δημιουργούμε το νοσηρό υπέδαφος στο οποίο μπορούν να ριζώσουν διάφορες ψυχικές διαταραχές. Πώς θα μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό; Δείτε μερικές ιδέες:

    • Δώστε την υπόσχεση στον εαυτό σας (καλύτερα γραπτά) ότι θα τον προστατεύετε χωρίς υπερβολές και ότι θα βάλετε τα δυνατά σας ώστε η καραντίνα να μην σας βλάψει αλλά να σας ωφελήσει.
    • Φροντίστε να θυμίζετε συχνά στον εαυτό σας ότι ως οργανισμός έχετε άμυνες και μπορείτε να αντιμετωπίσετε τον κορωνοϊό αν κολλήσετε, όπως ακριβώς έχετε αντιμετωπίσει και διάφορους άλλους ιούς στη ζωή σας.
    • Φροντίστε να ενημερώνεστε για τις εξελίξεις μόνο μια φορά την ημέρα και για λίγη ώρα (όχι πάνω από μια ώρα την ημέρα).
    • Αποφασίστε μια διαδικασία που θα ακολουθείτε για την προσωπική σας υγιεινή, την καθαριότητα του σπιτιού, τις προφυλάξεις όταν βγαίνετε έξω, κλπ. – και ακολουθήστε τη μηχανικά χωρίς να τη σκέφτεστε. Έτσι, προστατεύετε τον εαυτό σας χωρίς να παθαίνετε εμμονή με τα μέτρα και χωρίς να κάνετε βλαβερές αρνητικές σκέψεις.
    • Προσπαθήστε να ασχολείστε και με άλλα πράγματα όταν επικοινωνείτε με φίλους ή συγγενείς σας και όχι μόνο με την πανδημία: μιλήστε για ταινίες, για βιβλία, παίξετε παιχνίδια, κλπ.
    • Ασχοληθείτε με δημιουργικά πράγματα: ζωγραφίστε, κάντε χειροτεχνίες, γράψτε, τακτοποιήστε την αποθήκη σας, μαγειρέψτε, πλέξτε, ράψτε.
    • Κάντε κάτι εποικοδομητικό που μπορεί να σας φανεί χρήσιμο όταν τελειώσει η καραντίνα: Μάθετε κάτι καινούριο ή βελτιώστε τις γνώσεις σας σε κάτι που ήδη γνωρίζετε, όπως μια ξένη γλώσσα, ένα σεμινάριο πάνω στη δουλειά σας, ένα πρόγραμμα στον υπολογιστή, κλπ.
    • Γράψτε σε ένα μεγάλο χαρτόνι με ωραία χρώματα μερικές ενθαρρυντικές/θετικές φράσεις και φροντίστε να τις διαβάζετε τουλάχιστον μια φορά τη μέρα. Τέτοιες φράσεις θα μπορούσαν να είναι:
    • Η καραντίνα είναι για λίγο. Θα την κάνω όσο το δυνατόν λιγότερο οδυνηρή και όσο το δυνατόν περισσότερο αποδοτική.
    • Είμαι δυνατός/δυνατή και αντέχω!
    • Θα περάσει κι αυτό και θα είμαστε καλύτερα.
    • Έχω/έχουμε αντιμετωπίσει κι άλλα δύσκολα και τα κατάφερα/καταφέραμε
    • Ο καλός ο καπετάνιος, στη φουρτούνα φαίνεται. Κι εγώ είμαι καλός καπετάνιος.
    • Ό,τι δεν σε σκοτώνει, σε κάνει πιο δυνατό. Κι αυτό δεν θα με σκοτώσει.
    • Σημασία δεν έχει τι σου έχει κάνει η ζωή, αλλά τι κάνεις εσύ με αυτό που σου έχει κάνει.
    • Μην περιμένεις να κοπάσει η καταιγίδα. Μάθε να χορεύεις στη βροχή.

    Σύντομη εκδοχή – κεντρικό θέμα

    Κλεισμένοι στα σπίτια μας πια, όλοι κάποιες στιγμές νιώθουμε φόβο – φόβο για χίλια δυό πράγματα. Ε, λοιπόν, αυτό που φοβάμαι προσωπικά πάνω απ’ όλα, δεν είναι ο ιός αλλά η φοβία. Η επιδημία αργά ή γρήγορα θα περάσει. Οι φοβίες και οι καταθλίψεις που θα δημιουργηθούν τώρα θα μείνουν και θα μας ταλαιπωρούν για καιρό. Τι νόημα έχει να αποφύγουμε τον ιό και να αναπτύξουμε μια φοβία ή μια κατάθλιψη που θα μας βασανίσει για μήνες ή και χρόνια;

    Και πράγματι, όταν κολλάμε πολύ στα αρνητικά, όταν όλο σκεφτόμαστε την απειλή, και όταν παίρνουμε μια παθητική στάση αποφυγής (πχ. «μόνο στο σπίτι είμαι ασφαλής – δεν πρέπει να βγαίνω έξω γιατί θα αρρωστήσω και θα πεθάνω»), τότε βάζουμε τα θεμέλια για να στηριχτεί μια φοβία. Αν συνεχίσουμε για αρκετό καιρό να λειτουργούμε έτσι, στο τέλος θα πάθουμε πραγματικά μια φοβία (πχ. αγοραφοβία, μικροβιοφοβία, κοινωνική φοβία) οπότε θα μας είναι πολύ δύσκολο να βγούμε έξω, να πλησιάσουμε άλλους ανθρώπους, να ζήσουμε φυσιολογικά.

    Γι’ αυτό, ας σταματήσουμε εδώ. Ας προλάβουμε το μεγαλύτερο κακό. Ας βρούμε τρόπους να προστατεύουμε τον εαυτό μας και τους δικούς μας χωρίς να δημιουργούμε το νοσηρό υπέδαφος στο οποίο μπορούν να ριζώσουν διάφορες ψυχικές διαταραχές.

  • Κρίσεις πανικού: Μπορώ να τις ελέγξω, να τις σταματήσω;

    Κρίσεις πανικού: Μπορώ να τις ελέγξω, να τις σταματήσω;

    Κρίση πανικού είναι η «επίθεση» ενός έντονου και ξαφνικού φόβου, μια κατάσταση δυσφορίας που περιλαμβάνει τέσσερα τουλάχιστον από τα εξής συμπτώματα: ταχυπαλμία, εφίδρωση, τρέμουλο, δύσπνοια, πόνο στο στήθος, κοιλιακό άλγος, ζάλη, τάση λιποθυμίας, αίσθηση ψύχους ή θερμότητας, μούδιασμα, συναισθήματα μη πραγματικού ή απόσχισης από τον εαυτό, φόβο απώλειας ελέγχου, φόβο θανάτου.

    Μια κρίση πανικού κορυφώνεται γρήγορα, έχει ένταση και κρατάει περίπου δέκα λεπτά. Πολλές φορές τα συμπτώματά της μιμούνται αυτά των παθήσεων του θυρεοειδούς ή καρδιακών νόσων, γι’ αυτό και συχνά οι άνθρωποι που τις εμφανίζουν οδηγούνται στο νοσοκομείο ή σε κάποιον καρδιολόγο.

    Πότε εμφανίζονται οι κρίσεις πανικού;
    Οι κρίσεις πανικού πολλές φορές συμβαίνουν σε κλειστούς χώρους ή σε συνθήκες που μπορεί να ευνοούν κάποια από τα συμπτώματα. Επιπλέον, μερικές φορές εμφανίζονται όταν είμαστε σωματικά ευάλωτοι, π.χ. κουρασμένοι ή άρρωστοι. Η υπερβολική χρήση καφεΐνης σε συνδυασμό με το άγχος μπορούν επίσης να ευνοήσουν την πρόκληση κρίσεων πανικού, όπως επίσης και η χρήση κάνναβης ή ψυχοτρόπων ουσιών. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι κρίσεις πανικού δεν είναι επικίνδυνες.

    Τι ακολουθεί μετά από μια κρίση πανικού;
    Συνήθως, μετά από μια κρίση πανικού υπάρχει εξάντληση, λόγω της έντασης. Η κρίση πανικού ενεργοποιεί σωματικά μια ενστικτώδη κατάσταση κινδύνου, γνωστή ως «Fight-or-flight response», που ενεργοποιείται στον οργανισμό όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με έναν μεγάλο κίνδυνο ή απειλή.
    Αυτός είναι και ο λόγος που εμφανίζονται τα παραπάνω έντονα σωματικά συμπτώματα.
    Πολλές φορές, μετά από μια κρίση πανικού, το άτομο νιώθει πιο αδύναμο σωματικά και ψυχολογικά, με αποτέλεσμα να αποφεύγει να μείνει μόνο του ή να αποφεύγει μέρη που συνδέονται με την κρίση ή που θα μπορούσαν να φέρουν μια νέα κρίση.

    Τι να κάνω κατά τη διάρκεια και μετά από μια κρίση πανικού;
    Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού προσπαθήστε να αποσπάσετε την προσοχή σας από τα συμπτώματα και να εστιάσετε σε κάτι άλλο. Σκεφτείτε ότι διαρκεί λίγο και μετά περνάει. Προσπαθήστε να αναπνέετε κανονικά και όχι πιο βαθιά ή γρήγορα, διαφορετικά το ενισχύετε. Είναι βοηθητικό να κάνετε τις κρίσεις να φαίνονται λιγότερο τρομακτικές, αποδεχόμενοι ότι: «Είναι απλά μια κρίση, κρατάει πέντε-δέκα λεπτά και μετά περνάει».
    Είναι σημαντικό, λοιπόν, να αγνοήσετε το φόβο και να μην αποφεύγετε μέρη που τα έχετε συνδέσει με την κρίση.
    Επιπλέον, πολλοί μετά από μια κρίση προσπαθούν να ανιχνεύσουν μέσα από τα σωματικά συμπτώματα μια επόμενη κρίση, κάτι που αυξάνει το άγχος και ενδέχεται να φέρει πράγματι μια νέα κρίση.

    Όσο πιο γρήγορα απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό τόσο πιο σύντομα θα απαλλαγείτε. Για να τις αντιμετωπίσετε οριστικά, πρέπει να βρείτε την αιτία – και η αιτία έχει ψυχολογική βάση.
    Οι κρίσεις πανικού είναι μια ακίνδυνη ένδειξη, κατά την οποία το σώμα εκφορτίζει την ένταση που προκύπτει από άλυτα θέματα του παρόντος ή του παρελθόντος. Μια κρίση είναι μια εκφόρτιση καταπιεσμένων συναισθημάτων που ζητούν την προσοχή σας, ίσως γιατί τα έχετε μονώσει και λειτουργείτε κυρίως λογικά.
    Μέσα από την ψυχοθεραπεία, θα ακούσετε τον εαυτό σας και θα δώσετε χρόνο και χώρο σε όλα αυτά τα καταχωνιασμένα θέματα, ώστε να υποχωρήσουν οι κρίσεις.
    Αν προσπαθήσετε να αποφύγετε την ψυχοθεραπεία και επιλέξετε απλά να κατευνάσετε τα συμπτώματα, αυτά θα βρουν και πάλι την ευκαιρία να εκφραστούν.

  • Παιδοψυχίατρος Δ. Καραγιάννης: “Να ψάχνουμε διαρκώς την ομορφιά δίπλα μας και μέσα μας”

    Παιδοψυχίατρος Δ. Καραγιάννης: “Να ψάχνουμε διαρκώς την ομορφιά δίπλα μας και μέσα μας”

    Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη έδωσε στις 21 Μαρτίου στην εκπομπή «Αντιθέσεις» του KρήτηTV, ο Καθηγητής Παιδοψυχίατρος και οικογενειακός ψυχοθεραπευτής κ. Δ. Καραγιάννης, αναφορικά με τις νέες οικογενειακές συνθήκες ζωής μας, τις τελευταίες εβδομάδες που αναγκαζόμαστε να είμαστε όλοι κλεισμένοι στο σπίτι.

    Αναφερόμενος αρχικά στην ψυχολογία των γιατρών και των νοσηλευτών αυτές τις μέρες, εν όψει και των δυσκολότερων ημερών που έρχονται, ο καθηγητής είπε: Αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να μας δίνουν κουράγιο και όχι να ζητάνε κουράγιο. Επειδή μιλάμε για πόλεμο, αυτοί οι άνθρωποι είναι μέσα στον πόλεμο, μέσα στη μάχη και αυτή τη στιγμή, καθώς οι ίδιοι ξεπερνούν όλες τις δυνάμεις τους, υπερβαίνουν τους εαυτούς τους, βρίσκουν δυνάμεις που δεν ήξεραν ότι έχουν. Ανακαλύπτουν ξανά τους λόγους που έγιναν γιατροί. Νιώθουν την ευγνωμοσύνη των ασθενών τους και όλου του κόσμου. Αρρωσταίνουν, όμως, δεν παύουν να μπαίνουν μπροστά στη μάχη.»

    «Αυτή τη στιγμή χτυπιέται ο δυτικός πολιτισμός: Ο πολιτισμός της διασκέδασης και το προγραμματισμού των πάντων από εμάς τους ίδιους»

    Εκτενή απάντηση, ωστόσο, έδωσε στο εξής ερώτημα πώς θα αποφύγουμε τις οικογενειακές εντάσεις τώρα που βρισκόμαστε 24 ώρες το 24ωρο οικογενειακώς κάτω από την ίδια στέγη;

    «Πρώτα απ’όλα θα ήθελα να μιλήσω με σεμνότητα σε όλους τους συνανθρώπους μας που είναι υποχρεωμένοι να κλειστούν στα σπίτια τους και που αυτό μέρα με τη μέρα θα αυξάνει, θα γίνεται πιο απαιτητικό, πιο δύσκολο και άρα δεν μπορούμε να μιλήσουμε με όρους του «πρέπει» αλλά μπορούμε να τους κατανοήσουμε.

    Έχουμε να δούμε πρώτα απ’όλα, ότι βρίσκονται σε μία καινούργια κατάσταση, την οποία δεν επέλεξαν και η οποία είναι απειλή, δημιουργεί φόβους. Δεν μπορούμε να κοιτάζουμε τους ανθρώπους ύποπτα επειδή έχουν αυτή την αγωνία, η οποία ξυπνά πολλά συναισθήματα και θέτει πολλά ερωτήματα.

    Άρα πριν πάμε στο τι πρέπει να κάνουν, να δούμε ότι αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να σταθούμε άμοιροι των ερωτημάτων που γεννιούνται, τα οποία δεν είναι απλά θέματα συγκατοίκησης ή χρόνου ή απασχόλησης, όπως εύκολα κάποιοι επιφανειακοί μπορεί να τους προτείνουν «ασχοληθείτε με το ένα και με το άλλο».

    Πρέπει να δούμε ότι ετούτη τη στιγμή χτυπιέται ο δυτικός πολιτισμός που είχε βάλει τη διασκέδαση σαν υπ’αριθμόν ένα στοιχείο στη ζωή, π.χ. «Φρόντισε να περνάς καλά, γέμισε τη ζωή σου ευχάριστες στιγμές», άρα χτυπιέται ο πολιτισμός της διασκέδασης, και επίσης χτυπιέται ο άλλος άξονας του δυτικού πολιτισμού που είναι το «προγραμματισμένα όλα», δηλαδή πάρε τα πράγματα στα χέρια σου, οδήγησέ τα εσύ όπως θέλεις, είναι στα χέρια σου να οδηγήσεις εσύ τη ζωή σου.

    Τούτη τη στιγμή έρχεται μία αμφισβήτηση και μπαίνει το στοιχείο της απειλής του θανάτου. Μπαίνει το ότι μπορεί να πεθάνουμε. Μπορεί η πόρτα μας να χτυπήσει και να μην την ακούσουμε, αλλά ο κλέφτης να μπει και να απειλήσει τη ζωή μας, άρα αυτό είναι που θέτει ερωτήματα, αγωνίες, φόβους που μέσα στην καθημερινότητα οι άνθρωποι προσπαθούσαν να τις αποφύγουν και μέσα στη δράση απέφευγαν να συναντήσουν τον εαυτό τους.

    Πώς ζούμε κάτω από το ίδιο σπίτι, τώρα που όλη η οικογένεια είναι αναγκασμένη να περνά όλες τις ώρες εκεί;

    Ανθρώπινοι προς τον εαυτό μας. Δεν μπορούμε να έχουμε στημένο στον τοίχο τον εαυτό μας, επειδή φοβήθηκε ή επειδή ζορίστηκε.

    Ανθρώπινοι προς τους ανθρώπους γύρω μας. Μέσα σε αυτές τις απαιτητικές καταστάσεις όλοι μπορεί να βγάλουν μία ένταση, μπορεί και να δυσκολευτούν. Μπορεί το παιδί μας να κάνει μία φασαρία, να σπάσει ένα βάζο παίζοντας την μπάλα μέσα στο σπίτι… αυτά όλα, όμως, είναι ευκαιρίες για να γίνουμε πιο ανθρώπινοι και να δούμε πως αυτά όλα τα στοιχεία δεν είναι καταστροφή, αλλά είναι η δυνατότητα να συναντηθούμε πιο καλά. Να είμαστε πιο τρυφεροί ακόμα και στην δυσκολία του συντρόφου μας ή του παιδιού μας ή και του εαυτού μας.

    Αρχίζουμε να βλέπουμε, ότι κάποιοι άνθρωποι που γκρίνιαζαν επειδή δεν είχαν χρόνο να κάνουν όλα αυτά που ήθελαν, τώρα αρχίζουν πάλι να γκρινιάζουν επειδή έχουν υπερβολικά πολύ χρόνο και δεν ξέρουν τι να κάνουν. Κι όμως, αυτή τη στιγμή, όσοι δεν είχαν χρόνο θα μπορέσουν να βρουν άπλετο ώστε όχι μόνο για να απασχοληθούν, αλλά και για να βρουν τον εαυτό τους. Ας το αντέξουν! Ο εαυτός, πέρα από τα δύσκολα στοιχεία, έχει και ομορφιά. Μπορούμε να ανακαλύψουμε την ομορφιά μας. Δεν είναι μόνο ότι θα δούμε τα αρνητικά των συντρόφων μας και των παιδιών μας αυτές τις μέρες. Υπάρχουν και ομορφιές κρυμμένες. Ας μην παραιτηθούμε από το να τις δούμε αυτές, πέρα από τη γκρίνια και τα ζόρια της καθημερινότητας.

    Και έχουμε αυτές τις ώρες για να σκεφτούμε και να δούμε: Ας δούμε τις άπειρες φωτογραφίες που έχουμε τραβηγμένες με τα κινητά μας όλα αυτά τα χρόνια, που δεν έχουμε καταφέρει ποτέ να δούμε. Ας βρούμε την ευκαιρία να δούμε την ιστορία μας, να ενώσουμε την πορεία μας. Έχουμε τη δυνατότητα τώρα να το κάνουμε αυτό.

    Θα υπάρξουν και δύσκολες στιγμές, θα υπάρξει και γκρίνια και κούραση, αλλά αυτό να μην είναι το σημαντικό. Το σημαντικό να είναι να μην παραιτηθούμε από το να βρούμε την ομορφιά δίπλα μας και μέσα μας.»

    Πηγή: infokids.gr

  • Κορωνοϊός: Αντιμετωπίστε το άγχος στα σουπερμάρκετ

    Κορωνοϊός: Αντιμετωπίστε το άγχος στα σουπερμάρκετ

    Τα ψώνια στα σουπερμάρκετ αποτελούν ουσιαστικό κομμάτι της ζωής μας, αλλά η διαδικασία αγοράς τροφίμων και άλλων προϊόντων πρώτης ανάγκης δεν είναι τόσο απλή για όσους πάσχουν από διαταραχές άγχους.

    Και αυτό ισχύει γενικά, χωρίς να υπάρχει κάποια πανδημία ή άλλη δύσκολη συνθήκη. Τελευταία, η εξάπλωση του κορονοϊού στέλνει μαζικά τους πολίτες κάθε χώρας στα σουπερμάρκετ, οι οποίοι ψωνίζουν σαν να πρόκειται να έρθει το τέλος του κόσμου. Οι γεμάτοι διάδρομοι, ο θόρυβος από τα καροτσάκια και η δυσκολία επιλογών – που σε πολλές περιπτώσεις σφίγγουν το στομάχι σε μια συνηθισμένη μέρα – βρίσκονται τώρα σε υψηλότερο επίπεδο από ποτέ. Και δεν βοηθά καθόλου ο πανικός ή κάθε είδους παρανόηση για το τρόπο μετάδοσης του ιού.

    Ακόμη και εκτός της πανδημίας που βιώνουμε, οι ψυχολόγοι μπορούν να επιβεβαιώσουν ότι το άγχος στα σουπερμάρκετ είναι πραγματικό – πόσο μάλλον τώρα που πολλοί υποφέρουν ακόμα περισσότερο.

    Σύμφωνα με τον Κέβιν Τσάπμαν, κλινικό ψυχολόγο που ειδικεύεται στις ψυχικές διαταραχές, το άγχος κατά την επίσκεψη στα σουπερμάρκετ είναι κοινό φαινόμενο.

    «Ουσιαστικά το άγχος είναι οι σκέψεις για ένα ανεξέλεγκτο και απρόβλεπτο μελλοντικό γεγονός», δήλωσε ο Τσάπμαν στη αμερικανική έκδοση της HuffPost. «Τα σουπερμάρκετ είναι γεμάτα αβεβαιότητες – σκεφτείτε τις θέσεις στάθμευσης, τον μεγάλο αριθμό πελατών, τις αποφάσεις για το τι πρέπει να αγοραστεί, τα δυσλειτουργικά αυτόματα μηχανήματα στην έξοδο και την αφόρητη αναμονή στα ταμεία. Τα σουπερμάρκετ αποτελούν εστίες άγχους», είπε ο Τσάπμαν.

    “«Αυτό που θα μπορούσε να έχει αποτέλεσμα είναι να προγραμματίσουμε τη μνήμη στον εγκέφαλό μας ώστε να βλέπουμε τα σουπερμάρκετ σαν emoji αντί στο μυαλό μας να παίζει η μουσική της ταινίας ‘Τα Σαγόνια του Καρχαρία’, καθώς διασχίζουμε τους διαδρόμους»”

    Το άγχος στο σουπερμάρκετ έχει διαβαθμίσεις σοβαρότητας.
    «Το άγχος στα σουπερμάρκετ έχει διαβαθμίσεις σοβαρότητας», εξήγησε ο Τσάπμαν. «Από τη μια υπάρχουν οι άνθρωποι που ανυπομονούν να πάνε για ψώνια στα σοπερμάρκετ, από την άλλη υπάρχουν οι πελάτες που πάσχουν από αγοραφοβία».

    Η αγοραφοβία, μια διαταραχή άγχους που προκαλεί φόβο σε καταστάσεις ή χώρους από όπου είναι δύσκολο να ξεφύγει κανείς, κρατά εκείνους που τη βιώνουν εκτός συνωστισμένων χώρων όπως τα σουπερμάρκετ και τα πολυκαταστήματα.

    Μπορεί να ξεπεραστεί το άγχος της επίσκεψης στο σουπερμάρκετ;
    Σύμφωνα με τον Τσάπμαν, η μόνη μακροπρόθεσμη θεραπεία αυτού του άγχους είναι η απευθείας αντιμετώπιση του, ακόμα και στα χειρότερα σουπερμάρκετ.

    «Αυτό που θα μπορούσε να έχει αποτέλεσμα είναι να προγραμματίσουμε τη μνήμη στον εγκέφαλό μας ώστε να βλέπουμε τα σουπερμάρκετ σαν emoji αντί στο μυαλό μας να παίζει η μουσική της ταινίας ‘Τα Σαγόνια του Καρχαρία’, καθώς διασχίζουμε τους διαδρόμους», συμβουλεύει ο Τσάπμαν. «Πρώτον, είναι απαραίτητο να μετατρέψουμε την δυσάρεστη αξιολόγησή μας για τα σουπερμάρκετ, σε θετική». Αυτό αποτελεί τον πυρήνα της γνωσιακής συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας. Ο Τσάπμαν ενθαρρύνει τους πελάτες του να σκέφτονται με ευέλικτο τρόπο και ουδέτερα για να καταφέρουν να ψωνίσουν στο σουπερμάρκετ. «Θα μπορούσε να μην είναι τόσο γεμάτο με κόσμο ή να είναι, αλλά δεν έγινε και τίποτα», εξήγησε. «Ο διαφορετικός τρόπος σκέψης με οδηγεί να είμαι πιο σίγουρος για την προσέγγισή μου».

    Η κριτική είναι ένας λιγότερα γνωστός στρεσογόνος παράγοντας του σουπερμάρκετ.
    Σύμφωνα με την Τσεβίζ Τέρνερ, ανώτατο στέλεχος πολιτικής και στρατηγικής της Εθνικής Ένωσης Διατροφικών Διαταραχών, μια άλλη μορφή άγχους για τα σουπερμάρκετ προέρχεται από την κριτική και και τα βλέμματα των υπόλοιπων πελατών. Αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο για όσους είναι πιο ευτραφείς και έχει ως αποτέλεσμα τον στιγματισμό και την πίεση.

    «Τα πιο ευτραφή άτομα τείνουν να αγχώνονται στα σουπερμάρκετ επειδή γνωρίζουν ότι πρόκειται να τους γίνει κριτική», είπε η Τέρνερ. «Υπάρχουν τόσες πολλές εφιαλτικές ιστορίες στα σουπερμάρκετ, όπως άτομα που σχολιάζουν τις αγορές μας, ή μας κρίνουν σιωπηλά».

    Για να βοηθήσουν όσους έρχονται αντιμέτωποι με τέτοιες καταστάσεις σε καθημερινή βάση, η Τέρνερ είπε ότι ένα χαμόγελο ή μια – διαφορετική από τα τρόφιμα – συζήτηση με άλλους πελάτες θα μπορούσε να βοηθήσει. «Σε περίπτωση που παρατηρήσουμε ότι κάποιος αντιμετωπίζει δυσκολία στο σουπερμάρκετ, ας συζητήσουμε μαζί του και ας του μεταφέρουμε μια πιο θετική πλευρά της κατάστασης. Δεν χρειάζεται να αναφερθούμε στο πρόβλημά του, απλά να είμαστε φιλικοί. Θα μπορούσε να τους φτιάξει την ημέρα», συμπλήρωσε η Τέρνερ.

    Πηγή: akappatou.gr

  • Κορωνοϊός: Πώς θα αποφύγετε τις ψυχικές επιπτώσεις καραντίνας

    Κορωνοϊός: Πώς θα αποφύγετε τις ψυχικές επιπτώσεις καραντίνας

    Αρχηγοί κρατών και επιστήμονες μας καλούν να περιορίσουμε τις κοινωνικές μας συναναστροφές στο ελάχιστο για να περιορίσουμε την εξάπλωση του κορονοϊού.

    Κάτοικοι πόλεων μπαίνουν σε υποχρεωτική καραντίνα, η δημόσια ζωή έτσι όπως την ξέραμε αλλάζει βίαια και εισέρχεται σε νέα ανεξιχνίαστα για την ανθρώπινη ψυχολογία μονοπάτια.

    Και το ερώτημα που τίθεται είναι, πόσο καιρό μπορεί ο άνθρωπος να αντέξει έτσι αποκομμένος και μακριά από άλλους ανθρώπους, μακριά από την δική του κανονικότητα.

    Στο ερώτημα ο γερμανός ψυχίατρος Μάνφρεντ Σπίτσερ κάνει ένα σημαντικό διαχωρισμό. Μιλώντας στο Γερμανικό Ραδιόφωνο υποστηρίζει ότι η κοινωνική απόσταση, ή και απομόνωση στην ακραία της μορφή, δεν ισοδυναμεί με μοναξιά. Η μια είναι μια αντικειμενική πραγματικότητα, η άλλη ένα υποκειμενικό συναίσθημα. Το ένα δεν συνδέεται οπωσδήποτε με το άλλο. Δηλαδή, δεν αισθάνεται μοναξιά όποιος είναι σε απομόνωση, γιατί πολλοί δεν βρίσκονται σε απομόνωση, αλλά αισθάνονται παρ’ όλα αυτά μόνοι. Ωστόσο, επισημαίνει ο επιστήμονας, η κοινωνική απομόνωση μπορεί να οδηγήσει στη μοναξιά. Και εδώ ακριβώς είναι ο κίνδυνος. Τι κάνουμε λοιπόν; Θα μας στρίψει ή μπορούμε να διαχειριστούμε τη νέα κατάσταση;

    «Ως ψυχίατρος μπορώ να σας πω ότι υπάρχουν ορισμένα συμπτώματα, όπως αυτό της μοναξιάς, που δεν θα μπορούν να τα αντέξουν ορισμένοι, και με τα μέτρα αυτά θα υποφέρουν» παραδέχεται ο Μάνφρεντ Σπίτεσερ. «Αλλά ευτυχώς δεν θα είναι για όλους έτσι. Και μπορώ να σας διαβεβαιώσω από την εμπειρία μου ότι πρέπει να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε, ότι Θεέ μου, δεν μπορώ πια να κάνω το ένα και το άλλο, αλλά να σκεφτούμε διαφορετικά, ότι πολλές φορές στρεσαριστήκαμε και βρεθήκαμε υπό πίεση. Τώρα όμως μπορούμε να αλλάξουμε σκέψεις και να αποδεχθούμε ότι ο κόσμος γυρίζει πιο αργά, ότι τώρα είμαστε κύριοι του εαυτού μας και να επιλέγουμε αυτό που θα κάνουμε και να το κάνουμε».

    «Τι θέλω, τι μπορώ»
    Οι τεχνολογικές εξελίξεις προσφέρουν δυνατότητες επικοινωνίας και θα πρέπει να τις χρησιμοποιούμε, συνιστά ο γερμανός ψυχίατρος. Όποιος όμως ζητά δωρεάν Netflix, τότε προφανώς θέλει να συνεχίσει να σκοτώνει τον χρόνο του με κάτι άλλο και δεν έχει καταλάβει περί τίνος πρόκειται.

    «Δεν θα πρέπει να συνεχίσουμε τη ζωή μας κάνοντας πλάκα με τρόπο που να μας ναρκώνει, αλλά να χρησιμοποιήσουμε τον ελεύθερο χρόνο, στον οποίο αναγκαζόμαστε να ζούμε, κάνοντας ενδοσκόπηση και αναρωτώμενοι, τι θέλω και τι μπορώ. Και όποιος τα καταφέρει και αποκομίσει οφέλη και δεν γκρινιάζει για τα όσα δεν μπορεί πια να κάνει, αλλά χαίρεται για όσα μπορεί να κάνει, αυτός βγαίνει κερδισμένος», επισημαίνει ο ψυχίατρος.

    Ίσως βέβαια να ακούγεται κάπως υπερβολικό ή ανέφικτο για ορισμένες ιδιοσυγκρασίες, ωστόσο είναι η ευκαιρία να δούμε τον χρόνο μέσα από μιαν άλλη οπτική γωνία. Όχι σαν κάτι που φεύγει και τον κυνηγάμε να τον πιάσουμε, αλλά σαν κάτι που αφήνει το περιθώριο για άλλες σκέψεις και άλλη δημιουργικότητα.

    Πηγή: akappatou.gr

  • Η ψυχολογία της εμμηνόπαυσης

    Η ψυχολογία της εμμηνόπαυσης

    Γράφει η Νικολέττα Κουσουρή, Ψυχολόγος-Ομαδική Ψυχοθεραπεύτρια
    Επιστημονικός Συνεργάτης της Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης  (ΕΛ.ΕΤ.ΕΜ) www.eletem.org. (περισσότερα…)

  • Μαθαίνοντας εναλλακτικά: Βοηθήστε τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ να πετύχουν σημαντικούς στόχους

    Μαθαίνοντας εναλλακτικά: Βοηθήστε τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ να πετύχουν σημαντικούς στόχους

    Παιδιά έξυπνα, αλλά ανοργάνωτα και νευρικά, με χαμηλές σχολικές επιδόσεις και επιρρεπή σε συμπεριφορές εξάρτησης. Στο πάνελ του ΔΥΟ Forum για την εφηβική υγεία, η Ελληνική Εταιρεία Εφηβικής Ιατρικής εξηγεί πώς μπορούμε να υποστηρίξουμε παιδιά και εφήβους με μαθησιακές δυσκολίες και ΔΕΠ-Υ. (περισσότερα…)

  • Ελληνίδες μαθήτριες δίνουν λύση στην άνοια

    Ελληνίδες μαθήτριες δίνουν λύση στην άνοια

    Η Νέλλη και η Μαρία θα εκπροσωπήσουν τη χώρα μας στον τελικό του διεθνούς διαγωνισμού μαθητικής επιχειρηματικότητας «Diamond Challenge».

    (περισσότερα…)