Σοφία Παθέκα , Καθηγήτρια φυσικής αγωγής, personal trainer, Eισηγήτρια σεμιναρίων σε Ελλάδα και εξωτερικό sofia.patheka@outlook.com
Η άνοιξη αποτελεί ίσως την ιδανικότερη εποχή για επανεκκίνηση του σώματος και του νου. Η άνοδος της θερμοκρασίας, η ημέρα που μεγαλώνει και το φυσικό φως επηρεάζουν θετικά τη διάθεσή μας. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή την περίοδο, στατιστικά, αυξάνεται η ζήτηση για διάφορες αθλητικές δραστηριότητες.
Η άσκηση στη φύση δεν προσφέρει μόνο τα γνωστά καρδιοαναπνευστικά και μυοσκελετικά οφέλη. Η επαφή με το φυσικό τοπίο μειώνει τα επίπεδα στρες, ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση και συμβάλλει στη βελτίωση της ψυχικής ανθεκτικότητας και διάθεσης. Μελέτες δείχνουν ότι η ήπια έως μέτριας έντασης αερόβια δραστηριότητα στη φύση μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή ενδορφινών, να βελτιώσει τη συγκέντρωση και την ποιότητα ύπνου.
Το περπάτημα σε πάρκο ή παραθαλάσσιο περιβάλλον, το ελαφρύ τρέξιμο (jogging), η ποδηλασία, η λειτουργική προπόνηση με το βάρος του σώματος, ακόμη και ένα οργανωμένο πρόγραμμα διατάσεων ή yoga σε ανοιχτό χώρο, αποτελούν ιδανικές επιλογές. Επιπλέον η ανομοιομορφία του εδάφους ενεργοποιεί περισσότερες μυϊκές ομάδες κυρίως στα κάτω άκρα, ενισχύει την ιδιοδεκτικότητα και βελτιώνει την ισορροπία. Μετά από έναν χειμώνα μειωμένης δραστηριότητας, το σώμα χρειάζεται προοδευτική επιβάρυνση. Ισχύει η αρχή της προοδευτικότητας. Συνιστάται αρχικά 30 λεπτά μέτριας έντασης άσκηση, 3–4 φορές την εβδομάδα, με έμφαση στην καλή ενυδάτωση και στην κατάλληλη αθλητική ένδυση.
Το περπάτημα σε εξωτερικό χώρο τουλάχιστον για 20 λεπτά είναι μία άριστη αθλητική δραστηριότητα που μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα στην μείωση των κιλών. Για άτομα με μεταβολικό σύνδρομο, σακχαρώδη διαβήτη ή καρδιαγγειακά νοσήματα, η υπαίθρια άσκηση – πάντα με ιατρική καθοδήγηση – μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά, συμβάλλοντας στη ρύθμιση του σακχάρου, στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ και στη μείωση της φλεγμονής. Η συστηματική κίνηση στη φύση μετατρέπεται σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία ευεξίας, όπου η άσκηση παύει να είναι υποχρέωση και γίνεται τρόπος ζωής.
Η επιστροφή στη φύση είναι, τελικά, επιστροφή στην ισορροπία μας.
Υπάρχει κάτι πολύ παράδοξο στις χριστουγεννιάτικες γιορτές: ενώ υποτίθεται πως είναι η γιορτή της αγάπης, και όλοι προσπαθούμε να προσφέρουμε χαρά ο ένας στον άλλο, τελικά συχνά καταλήγουμε να αγχωνόμαστε, να καυγαδίζουμε, και καθόλου να μην εκφράζουμε αγάπη.
Οι τεράστιες προσδοκίες που έχουμε όλοι από τις γιορτές των Χριστουγέννων -όπου υποτίθεται πως «πρέπει» να έχουμε την τέλεια εμφάνιση, να φτιάξουμε το τέλειο τραπέζι, να αγοράσουμε τα τέλεια δώρα, και να περάσουμε γενικά «τέλεια»- τελικά καταστρέφουν τις γιορτές. Αγχωνόμαστε, κουραζόμαστε και τσακωνόμαστε – με τον εαυτό μας και με τους ανθρώπους που υποτίθεται πως αγαπάμε και θέλουμε να ευχαριστήσουμε.
Φέτος, λοιπόν, ας κάνουμε την μεγάλη ανατροπή. Ας αποδεχτούμε ότι δεν χρειάζεται να γίνουν όλα τέλεια, ότι δεν πειράζει αν δεν πάρουμε στα παιδιά μας όλα τα δώρα που ζητούν, ότι δεν είναι ανάγκη να είναι αστραφτερό το σπίτι και όλα στη σωστή τους θέση.
Φέτος, ας δοκιμάσουμε να δώσουμε έμφαση στο πιο ουσιαστικό και σημαντικό από όλα: στην καλή ατμόσφαιρα μέσα στην οικογένεια, στην θαλπωρή μέσα στο σπίτι, στην αγάπη ανάμεσά μας. Ας βάλουμε σαν στόχο να δημιουργήσουμε μια όμορφη, χαρούμενη, γλυκιά ατμόσφαιρα μαζί με τους ανθρώπους που αγαπάμε. Μια ατμόσφαιρα θαλπωρής μέσα στην οποία γελάμε, αγκαλιαζόμαστε, παίζουμε και απολαμβάνουμε τις γιορτές όλοι μαζί αγαπημένοι!
Πιστέψτε με – αυτό είναι το πιο πολύτιμο δώρο για τα παιδιά σας: να νιώθουν όμορφα και χαλαρά μέσα στο σπίτι μαζί σας! Να νιώθουν ότι χαίρεστε που είστε μαζί τους και ότι μπορείτε να περάσετε όμορφα. Αυτό είναι πιο σημαντικό για τα παιδιά σας από οποιοδήποτε δώρο και οποιαδήποτε δραστηριότητα. Άλλωστε, σε πολλές έρευνες τα τελευταία χρόνια φαίνεται η παιδαγωγική αξία της καλής ατμόσφαιρας μέσα στην οικογένεια.
Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι οι γονείς τους απολαμβάνουν να είναι μαζί τους, αποκτούν μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση, καλύτερη αυτοεικόνα, περισσότερη αίσθηση ασφάλειας. Μαθαίνουν να επικοινωνούν, να σχετίζονται, να εκφράζονται μέσα σε ένα πλαίσιο που τους δημιουργεί ασφάλεια και τα ηρεμεί. Έτσι, αισθάνονται καλύτερα, αποκτούν σπουδαίες δεξιότητες, και συμπεριφέρονται πιο συνεργατικά.
Το κλίμα μέσα στην οικογένεια είναι τόσο σημαντικό για τα παιδιά ώστε οι Δανοί έχουν μια ειδική λέξη γι’ αυτό, η οποία έχει γίνει πολύ της μόδας τα τελευταία χρόνια: το λένε hygge, και δεν μεταφράζεται στα ελληνικά καθώς εμείς δεν έχουμε μια αντίστοιχη έννοια. (Πιθανώς δεν δίνουμε τόση σημασία όση θα έπρεπε στην ατμόσφαιρα που υπάρχει μέσα στο σπίτι και ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας). Hygge λοιπόν σημαίνει να κάνουμε κάτι όλοι μαζί μέσα σε μια ατμόσφαιρα γεμάτη ζεστασιά και θαλπωρή. Συνήθως αυτό το κάτι είναι κάτι ψυχαγωγικό, όπως να παίζουμε ή να βλέπουμε μια ταινία μαζί. Αλλά θα μπορούσε να είναι και μια δουλειά που την κάνουμε μέσα σε ευχάριστο κλίμα, όπως να στολίσουμε το σπίτι, να στρώσουμε το τραπέζι, να μαγειρέψουμε.
Μάλιστα, κάτι που ιδιαίτερα ταιριάζει στο hygge στις γιορτές είναι η παρασκευή γλυκών. Κι αυτό είναι κάτι που θα μπορούσαμε εύκολα να κάνουμε με τα παιδιά μας: να οπλιστούμε με καλή διάθεση, να φορέσουμε τις ποδιές μας, να κατεβάσουμε κάποια συνταγή στο κινητό μας, και να μαζευτούμε όλοι στην κουζίνα για να φτιάξουμε γλυκά: κουραμπιέδες, μελομακάρονα, δίπλες, μπισκότα, κέικ, ή ό,τι άλλο μας αρέσει.
Παλιότερα, τα γλυκά τα έφτιαχνε η νοικοκυρά του σπιτιού. Τα τελευταία χρόνια, τα αγοράζουμε έτοιμα. Αλλά σκεφθείτε πόσο ωραίο θα ήταν να αφιερώναμε λίγες ώρες για να φτιάξουμε γλυκά όλοι μαζί. Και δεν πειράζει αν κάνουμε χάλια την κουζίνα, ούτε αν τελικά δεν τρώγονται και τα πετάξουμε. Τα γλυκά δεν είναι ο στόχος. Ο στόχος είναι να κάνουμε κάτι όλοι μαζί και να περάσουμε καλά κάνοντάς το.
Φυσικά, τα γλυκά είναι μόνο μια ιδέα. Άπειρα πράγματα μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί μέσα σε μια ατμόσφαιρα hygge: να στολίσουμε το σπίτι, να τραγουδήσουμε χριστουγεννιάτικα τραγούδια, να παίξουμε παιχνίδια, να πούμε ιστορίες γύρω από το τζάκι, να φτιάξουμε μικρά δωράκια, να ζωγραφίσουμε – χιλιάδες ιδέες για δραστηριότητες μαζί με τα παιδιά μας που θα μας φέρουν πιο κοντά και θα κάνουμε αυτές τις γιορτές αξέχαστες!
Το άγχος είναι μια κατάσταση εσωτερικής έντασης ή ανησυχίας. Χαρακτηρίζεται από ένα δυσάρεστο αίσθημα προσμονής, την αίσθηση ενός διάχυτου φόβου ή ενός ασαφούς και απροσδιόριστου κινδύνου. Σωματικά εντοπίζεται κυρίως σαν μια αίσθηση σύσφιξης της θωρακικής περιοχής και αναπνευστικής δυσχέρειας, ενώ μπορεί επίσης να εκδηλώνεται ως ταχυπαλμία, μυϊκή ένταση, δυσκολία συγκέντρωσης, εφίδρωση ή ευερεθιστότητα. Το άγχος επηρεάζει τόσο το σώμα μας, όσο και τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό και τον κόσμο γύρω μας.
Το άγχος ως το χάσμα ανάμεσα στο τώρα και το μετά
Το άγχος προκύπτει όταν δυσκολευόμαστε να παραμείνουμε ολόκληροι στην παρούσα στιγμή, στο Εδώ και Τώρα. Όταν “πατάμε” με το ένα ποδαράκι στο μέλλον, αντί να σταθούμε ολόψυχα στο παρόν, τότε δημιουργείται ένα κενό, ένα χάσμα που παραγεμίζουμε με φαντασιώσεις (τι μπορεί να συμβεί, τι να πάει λάθος, πώς θα φανούμε στους άλλους, τι να ελέγξουμε κλπ). Αντί λοιπόν η ενέργειά μας να ρέει φυσικά προς την κατάλληλη κίνηση ή δράση στο παρόν, μπλοκάρεται και δημιουργεί ένταση, καθώς στο χώρο των φαντασιώσεων δεν έχει κάπου να εκφραστεί.
Άγχος, δημιουργικότητα & αυτοπραγμάτωση
Το άγχος μειώνει τη δυνατότητά μας να δούμε το μέλλον ως μια συνθήκη συνυφασμένη με ευκαιρίες και δημιουργικότητα. Μια απ’ τις πιο καταστροφικές επιδράσεις του είναι ότι περιορίζει την ανάπτυξη και την επίγνωση, συρρικνώνοντας την δυνατότητά μας να διαχειριστούμε τη ζωή μας αποτελεσματικά και να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή μας.
Το άγχος ωστόσο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη δημιουργικότητα. Μαρτυρά την ανάγκη μας να εκφράσουμε αυτό που είμαστε, να κλείσουμε ανοιχτούς λογαριασμούς, να αυτοπραγματωθούμε. Αν παρατηρήσουμε μάλιστα, θα δούμε πως συχνά όσο πιο δημιουργικός είναι ένας άνθρωπος, τόσο πιο αγχώδης είναι.
Στη φυσιολογική του διάσταση, το άγχος είναι ο διαμεσολαβητής μεταξύ της δυνατότητας και της πραγμάτωσής της. Το να είμαι αγχωμένος είναι η βάση του να πηγαίνω μπροστά, του να βγαίνω προς τα έξω, του να κάνω κάτι. Κάθε νέα κίνηση, κάθε δράση περιλαμβάνει ένα άλμα στο άγνωστο κι αυτό αναπόφευκτα συνδέεται με άγχος. Έχουμε αναρωτηθεί όμως πόσο επικίνδυνο είναι να αποφεύγουμε μονίμως αυτό το άλμα;
Ετυμολογία της λέξης άγχος
Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το ότι η ετυμολογική προέλευση της λέξης μας παραπέμπει στη σωματική διάσταση του άγχους. Αυτό είναι ενδεικτικό του πόσο στενά συνδέεται η ψυχολογική μας κατάσταση με το σώμα μας και τη στήριξη που παίρνουμε από αυτό. Συγκεκριμένα, η λέξη άγχος προέρχεται από το ρήμα “άγχω” που σημαίνει σφίγγω πιεστικά το λαιμό, στενοχωρούμαι, ή κατά τον Ιπποκράτη πνίγομαι. Στα γαλλικά, ο αντίστοιχος όρος (angoisse) προέρχεται από τη λατινική λέξη “angusta” που σημαίνει στενότητα.
Θεραπευτική αντιμετώπιση του άγχους
Η θεραπεία είναι το αντίδοτο στη στενότητα, στο στενό χώρο που βιώνει το άτομο που υποφέρει από άγχος, καθώς ανοίγει χώρο για παραπάνω επιλογές. Στη θεραπεία το άγχος δεν είναι κάτι που “πολεμάμε” ή προσπαθούμε να εξαλείψουμε. Υποστηριζόμαστε να το συντροφεύσουμε και να αποκτήσουμε επίγνωση του τι μας συμβαίνει: τι σήμα προσπαθεί να μας δώσει; Και πώς μπορούμε να ανακτήσουμε την εμπιστοσύνη στη δυνατότητά μας να αντλούμε στήριξη απ’ το σώμα μας – να εισπνέουμε και να εκπνέουμε γενναιόδωρα – και να επιτρέπουμε στο άγχος μας να γίνει δημιουργικό;
Η δύναμη του εαυτού, η αυτοεκτίμηση, η πίστη ότι μπορούμε, αναπτύσσεται μέσα από την αντιμετώπιση των αγχογόνων εμπειριών. Στο ταξίδι μας προς την ίαση μαθαίνουμε να κινούμαστε προς τα εμπρός μαζί με το άγχος ή τη δυσκολία μας.
Ας δοκιμάσουμε την επόμενη φορά που θα αισθανθούμε άγχος να αφήσουμε στην άκρη το τι θα γινόταν αν και να σταθούμε σε αυτό που είναι, αυτό που όντως υπάρχει εδώ μπροστά μας. Είναι σ’ αυτήν ακριβώς την επαφή με το Εδώ και Τώρα που μπορούμε να ανακαλύψουμε τις πηγές στήριξης που διαθέτουμε, τις δυνατότητες που ξεδιπλώνονται μπροστά μας και το πραγματικό μέγεθος των δυσκολιών που έχουμε να διαχειριστούμε.
Πανελλήνιες εξετάσεις: Οι υποψήφιοι επιθυμούν διακαώς οι κόποι που κατέβαλλαν κατά την διάρκεια της σχολικής χρονιάς να μην πάνε χαμένοι. Ωστόσο ιατρικά προβλήματα συχνά κατά την διάρκεια των εξετάσεων και της τελικής προετοιμασίας κινδυνεύουν να υπονομεύσουν τις προσπάθεια του υποψήφιου και να του στερήσουν την σχολή της πρώτης επιλογής του. Κοινά προβλήματα είναι τα εξής:
1.ΠΕΠΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
Έχετε άγχος και ως αντίδραση στο stress, το στομάχι σας εκκρίνει υπερβολική ποσότητα γαστρικών υγρών. Ως αποτέλεσμα εμφανίζετε καούρα, ξινίλα, ναυτία, ρέψιμο ή φούσκωμα, συμπτώματα που σας εμποδίζουν να κάνετε την τελική σας επανάληψη και πυροδοτούν ανατροφοδοτούμενους κύκλους άγχους και στομαχικών προβλημάτων.
Η πρόληψη των δυσάρεστων αυτών καταστάσεων γίνεται με την αποφυγή των μεγάλων λιπαρών γευμάτων (συνιστώνται μικρότερα και συχνά γεύματα), την αποφυγή τηγανητών, την αποφυγή αλκοόλ καπνού και κατάχρησης καφέ, την αποφυγή νυχτερινών γευμάτων.
2. ΔΥΣΚΟΙΛΙΟΤΗΤΑ
Το stress προκαλεί αρκετές φορές αναστολή της κινητικότητας του εντέρου. Οι πάσχοντες από δυσκοιλιότητα πρέπει να κάνουν διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και να πίνουν επαρκή ποσότητα νερού. Τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, το πλιγούρι, προάγουν την ομαλή κινητικότητα του εντέρου. Υιοθετήστε καθημερινώς την συνήθεια, να πηγαίνετε καθημερινά στην τουαλέτα συγκεκριμένη ώρα, ακόμη και εάν δεν έχετε τάση προς αφόδευση. Η ήπια άσκηση (πχ. περπάτημα), παράγει ενδορφίνες και έχει ωφέλιμη δράση στην λειτουργία του εντέρου.
3. ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ
Ο πονοκέφαλος προσβάλλει συχνά τον υποψήφιο και οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως αϋπνία, αγγειακή υπεραντιδραστικότητα του νευρικού συστήματος, διαταραχές που αφορούν τη σεροτονίνη, έκκριση ορμονών του stress. H πρόληψη επιτυγχάνεται με ήπια άσκηση που περιλαμβάνει και ειδικές τεχνικές χαλάρωσης όπως το μασάζ, αποφυγή κατανάλωσης καφέ, τσαγιού, αλκοόλ και προϊόντων που περιέχουν καφεΐνη, αποφυγή χώρων με θόρυβο και φως, αποφυγή υπερκόπωσης και αϋπνίας.
4. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΥΠΝΟΥ
Κατά την διάρκεια του σωστού ύπνου, γίνεται επιδιόρθωση φθορών, πραγματοποιείται εμπέδωση της γνώσης, ομαλοποιείται το σύνολο των βιοχημικών κύκλων του σώματος, τροφοδοτούνται σωστά οι ενεργειακές αποθήκες του εγκεφάλου. Ο θόρυβος, το φως, τα μεγάλα γεύματα, η επίπονη σωματική και
πνευματική δραστηριότητα πριν τον ύπνο, η κατάχρηση καφέ-ποτών cola, τα ενεργειακά ποτά, οι ακραίες θερμοκρασίες στα σωματικά λουτρά, η χρήση αλκοόλ, το stress, η υπερβολική έκθεση στο μπλε φως των ηλεκτρονικών συσκευών που διαταράσσει την ομαλή έκκριση της μελατονίνης, το κάπνισμα είναι παράγοντες που συχνά συνδέονται με ποικίλες διαταραχές ύπνου κατά την εξεταστική περίοδο.
Ο εξεταζόμενος πρέπει να μην καταναλώνει φαγητό και να χαλαρώνει χωρίς ηλεκτρονικές συσκευές κατά το δίωρο – τρίωρο που προηγείται της νυχτερινής κατάκλισης και κατά τον ύπνο, να έχει σταθερό ωράριο ύπνου-αφύπνισης, να απομακρύνει από το υπνοδωμάτιο πηγές φωτός και θορύβου (π.χ. θορυβώδη ρολόγια). Ένα ποτήρι χλιαρό γάλα με μέλι δύο ώρες προ ύπνου εφόσον δεν έχετε αντίστοιχη δυσανεξία σε συνδυασμό με μία ημίωρη έκθεση στο φυσικό φως του ήλιου κατά την διάρκεια του πρωινού, προάγουν την έκκριση μελατονίνης και βελτιστοποιούν τον ύπνο.
5. ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΣΥΧΝΟΥΡΙΑ
Η νυχτερινή ούρηση συνδέεται με αυξημένη δραστηριοποίηση του αντανακλαστικού της ούρησης λόγω άγχους και επιδεινώνεται από τα ακατάστατα ωράρια, την υπερβολική λήψη αλκοόλ – καφέ-ποτών cola- αφεψημάτων, τη μεταβολή του ωραρίου των γευμάτων (π.χ. μετακίνηση των γευμάτων κατά τις απογευματινές ώρες), την λήψη υγρών κατά τη νύχτα ή αργά το απόγευμα, συνήθειες που πρέπει να αποφεύγονται.
Τι άλλο πρέπει να ξέρετε:
Αφιερώστε καθημερινά λίγο από τον χρόνο σας σε δραστηριότητες που αγχολύουν:
A woman taking pictures of sporty couple after bicycle ride in a forest.
• Επαφή με την τέχνη, επιλεγμένη μουσική
• Χαλαρωτικά αναγνώσματα
• Δραστηριότητες στην φύση
• Ζωοφιλία
• Περπάτημα, επιλεγμένες ψυχοσωματικές ασκήσεις
• Επαφή με την κλασσική φιλοσοφία γραμματεία
• Ψυχοθεραπεία
• Ενεργός θρησκευτικότητα.
2. Επί εντόνων ή παρατεινόμενων συμπτωμάτων, η σωστή ιατρική εξέταση είναι απαραίτητη.
3. Ορισμένα φάρμακα, που χρησιμοποιούνται συχνά χωρίς ιατρική συνταγή από τους εξεταζόμενους όπως αγχολυτικά φάρμακα, ενδέχεται να επιδεινώσουν τα προβλήματα.
Αυτή την περίοδο πολλοί μαθητές προετοιμάζονται εντατικά για να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις. Λάθη που μειώνουν την απόδοσή σας και συχνά κάνετε, εσείς οι υγιείς υποψήφιοι χωρίς τροφικές δυσανεξίες είναι:
Δεν κάνετε παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή
Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή που έχει ως βάση τα μη επεξεργασμένα φυτικά προϊόντα της Μεσογείου, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς, πλήρη δημητριακά, ψωμί ολικής άλεσης, extra παρθένο ελαιόλαδο συντελεί σύμφωνα με μελέτες στην ενίσχυση της πνευματικής απόδοσης. Κατά την διάρκεια του μεταβολισμού των πρωτεϊνών, κάθε ημέρα, βασικά αμινοξέα ζωτικά για την λειτουργία του εγκεφάλου χάνονται και πρέπει να αναπληρώνονται με την διατροφή. Η βιολογική αξία είναι υψηλότερη στις ζωικές πρωτεΐνες όπως ασπράδι αυγού κρέας ψάρια τυριά και ακολουθούν οι φυτικές πρωτεΐνες όπως πρωτεΐνες οσπρίων, ξηρών καρπών δημητριακών. Τα φρούτα τα λαχανικά το ψάρι η μαγιά μπύρας τα ψάρια τα όσπρια το γιαούρτι οι ξηροί καρποί τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με ζωτικά για την λειτουργία του ιχνοστοιχεία και βιταμίνες. Αποφύγετε την εύκολη λύση του fast food.
Έχετε υπερβολική έκθεση στο μπλε φως των ηλεκτρονικών συσκευών και τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας
Κουρασμένοι από το διάβασμα κατά την ημέρα, νομίζετε ότι σερφάροντας στο διαδίκτυο ή χαζεύοντας στην τηλεόραση θα έχετε την πολυπόθητη χαλάρωση που επιζητείτε. Ωστόσο η υπερβολική έκθεση στην ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και το μπλε φως κινδυνεύει να διαταράξει την έκκριση της μελατονίνης και της σεροτονίνης στο σώμα σας με αποτέλεσμα να σας κάνει επιρρεπείς στην εύκολη κόπωση και στην αυπνία ενώ η πολύωρη έκθεση σε γρήγορη εναλλαγή εικόνων εφέ και ήχων ενδέχεται να αλλοιώσει την λειτουργία ορισμένων εγκεφαλικών κέντρων που συνδέονται με τη μνήμη, την κρίση τη συγκέντρωση, τον γραπτό λόγο. Μειώστε κατά το δυνατόν την χρήση ηλεκτρονικών συσκευών. Απομακρύνετε κάθε ενεργή ηλεκτρονική συσκευή από το υπνοδωμάτιο.
Δεν μεριμνάτε για την ποιότητα του ύπνου
Κατά την διάρκεια του επαρκώς ποιοτικά ύπνου, το σώμα επιδιορθώνει τις φθορές του, αποκρυσταλλώνεται η μνήμη, εμπεδώνεται η νέα γνώση που αποκομίσατε κατά την διάρκεια της εγρήγορσης, ομαλοποιείται το σύνολο των βιοχημικών κύκλων του σώματος. Η απομάκρυνση κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών συσκευών δεν αρκεί για να σας εξασφαλίσει υψηλή ποιότητα ύπνου. Υιοθετήστε σταθερό ωράριο ύπνου που να ακολουθεί κατά το δυνατόν τις ώρες της φυσικής συσκότισης και ηλιοφάνειας και μεριμνήστε για την επαρκή απομάκρυνση πηγών θορύβου και φώτων από το υπνοδωμάτιο. Αποφύγετε τα «βαριά» λιπαρά γεύματα πριν τον ύπνο. Μεριμνήστε για την ποιότητα στρώματος και μαξιλαριών.
Κάνετε χρήση τοξικών ουσιών
Αποφύγετε τελείως το αλκοόλ τα ποτά τύπου cola και καταναλώστε καφέ με σύνεση. Εάν σας αρέσει ο καφές, μπορείτε να πιείτε έως ένα καφέ την ημέρα το πρωί. Πείτε όχι στο κάπνισμα. Ο καπνός περιέχει,
καρκινογόνες ουσίες και τοξίνες, που μέσω αίματος μεταφέρονται σε όλο το σώμα με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η ομαλή λειτουργία ζωτικών οργάνων.
Κάνετε αποκλειστικά καθιστική ζωή
Ακόμη και το απλό περπάτημα, βελτιώνει την κυκλοφορία αίματος, οξυγόνου και ζωτικών συστατικών σε κάθε κύτταρο του σώματος και βελτιστοποιεί την απόδοση του εγκεφάλου. Ιδιαιτέρως η πρωινή βάδιση υπό το φως του ήλιου εφοδιάζει το σώμα σας με βιταμίνη D ενώ ομαλοποιεί τη σχέση σεροτονίνης μελοτονίνης στο σώμα σας με αποτέλεσμα την βελτιστοποίηση της απόδοσης.
Δεν ασκείτε αγχολυτικές δραστηριότητες
Για την βέλτιστη διαχείριση του άγχους και την ψυχοσωματική ισορροπία, αφιερώστε λίγο από τον χρόνο σας σε καθημερινή βάση για αγχολυτικές δραστηριότητες:
Χαλαρωτικά αναγνώσματα, Κηπουρική, Δραστηριότητες στην φύση, Ζωοφιλία, Επιλεγμένες ψυχοσωματικές ασκήσεις, Επαφή με την τέχνη, Ενασχόληση με επιλεγμένη μουσική, Επαφή με την κλασσική φιλοσοφία γραμματεία, Ψυχοθεραπεία, Ενεργός θρησκευτικότητα
Μην αμελείτε να τηρείτε κανόνες υγιεινής κατά την επαφή σας με ζώα ή κηπουρική ή κατά την πραγματοποίηση δραστηριοτήτων στην φύση.
Άρτεμις Μπλατσή B.Sc in Psychology, M.Sc in Person Centered Counselling, Οικοψυχολόγος, IES
Ο ιατρικός κόσμος, είθισται να διαχειρίζεται ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων φυσικής και ψυχικής υγείας, βασιζόμενος κυρίως στη φαρμακευτική αγωγή. Ωστόσο, ένα ανερχόμενο πεδίο έρευνας ρίχνει φως στην επίδραση της φύσης στη σωματική και την ψυχική υγεία των ανθρώπων. Το πεδίο της Οικοψυχολογίας (Ecopsychology) και η πρακτική της εφαρμογή που ονομάζεται Οικοθεραπεία (Ecotherapy) προσφέρουν μια ενδιαφέρουσα εναλλακτική αντίληψη, που μιλάει για την επαφή με τη φύση ως ένα σημαντικό μέσο φροντίδας. Το να κατανοήσουμε πώς η φύση βελτιώνει την ευημερία των ανθρώπων, θα βοηθήσει στην καλύτερη υποστήριξη των ασθενών.
Τα φυσιολογικά και ψυχολογικά οφέλη της φύσης
Όλο και περισσότερες μελέτες αποδεικνύουν τα βιολογικά οφέλη του να βρίσκεται κανείς σε φυσικά περιβάλλοντα. Ένας από τους φυσικούς παράγοντες, που τεκμηριωμένα επιδρούν θετικά στο ανθρώπινο οργανισμό, είναι τα “φυτονκίδια” (phytoncides). Πρόκειται για χημικές ενώσεις, που εκκρίνονται από τα φυτά, για την αντιμετώπιση των βακτηρίων και των μυκήτων που τα απειλούν. Όπως έχουν αποδείξει έρευνες, συνδράμουν και στην ενεργοποίηση του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος, αυξάνοντας τα κύτταρα φυσικούς φονείς (NK Cells) που παίζουν κρίσιμο ρόλο στην αντιμετώπιση των καρκινικών κυττάρων (Li, 2010).
Ένας ακόμα τρόπος που το φυσικό περιβάλλον επιδρά θετικά στην υγεία, είναι με τη μείωση των επιπέδων κορτιζόλης στον οργανισμό. Σε έρευνα που έγινε σε νοσοκομείο της Πενσυλβάνια, ελέγχθηκε εάν η θέα σε φυσικό περιβάλλον έναντι της θέας ενός τοίχου από το παράθυρο του θαλάμου, θα επιδρούσε στο ρυθμό της μετεγχειρητικής αποκατάστασης των ασθενών. Αποδείχθηκε ότι στο σύνολο της η ομάδα που έβλεπε έξω από το παράθυρο προς ένα πράσινο τοπίο, είχε συντομότερους χρόνους ανάρρωσης και χρειάστηκε λιγότερα αναλγητικά από την αντίστοιχη ομάδα που είχε ως θέα έναν τοίχο (Ulrich, 1984).
Επιπλέον, τακτική έκθεση σε φυσικά περιβάλλοντα, έχει βρεθεί ότι βελτιώνει την καρδιοαγγειακή υγεία, χαμηλώνει την πίεση και ηρεμεί τον καρδιακό ρυθμό (Hartig et al., 2014). Η γειτνίαση με χώρους πρασίνου έχει συσχετισθεί με μείωση στη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα. Αν και ο μηχανισμός δεν είναι σαφής ωστόσο μπορεί να αποδοθεί στην ικανότητα του φυσικού περιβάλλοντος να μειώνει το στρες, να περιορίζει την ατμοσφαιρική μόλυνση και να ενθαρρύνει τη σωματική δραστηριότητα (Yeager et al., 2020).
Τα γνωστικά και ψυχολογικά οφέλη της φύσης, είναι εξίσου σημαντικά. Η έρευνα των Berman et al. ( 2008) κατέδειξε, ότι το να περνάμε χρόνο στη φύση, βελτιώνει την προσοχή και αυξάνει τη συγκέντρωση. Μια τέτοια επίδραση θα μπορούσε να είναι πολύτιμη π.χ στη διαχείριση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ σε παιδιά και ενήλικους. Επιπρόσθετα, έρευνες έχουν συνδέσει τον χρόνο στην φύση με μείωση της αρνητικής διάθεσης και του στρες και με ενεργοποίηση του παρασυμπαθητικού συστήματος (Ulrich, 1984; Coon et al., 2011), συνθήκες που θα μπορούσαν να φανούν βοηθητικές σε άτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη, άγχος ακόμα και μετατραυματικό στρες ( Jimenez et al., 2021, Shirazi et al., 2024).
Φύση με συνταγή ιατρού!
Για όλους τους παραπάνω λόγους πολλά εθνικά συστήματα υγείας σε διάφορες χώρες του κόσμου ( Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Κανάδας κ.α) έχουν ξεκινήσει πρωτοβουλίες για να ενθαρρύνουν τον γενικό και κλινικό πληθυσμό να προσεγγίσουν την φύση με τέτοιο τρόπο πχ. με συστηματικό περπάτημα ή κηπουρική, που να αποκομίσουν τα ευεργετικά οφέλη της (Kondo et al., 2020).
Οικοψυχολογία και Οικοθεραπεία
Σε αυτό το σημείο της συνειδητοποίησης της αξίας της φύσης ως παράγοντα φυσικής και ψυχικής υγείας αναδύεται το πεδίο της Οικοψυχολογίας.
Η Οικοψυχολογία, είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο που μελετά την σχέση των ανθρώπων με τον φυσικό κόσμο και παρέχει ένα θεωρητικό πλαίσιο για να κατανοήσουμε, πώς η επαφή με τη φύση επιδρά θετικά στον άνθρωπο αλλά κυριότερα για να κατανοήσουμε, πώς η αποκοπή από τη φύση, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί από την αστικοποίηση και τον τεχνολογικό πολιτισμό, επιδρά αρνητικά στην ανθρώπινη υγεία. Για την Οικοψυχολογία η αποσύνδεσή μας από τον φυσικό κόσμο, μεσα στον οποίο για χιλιετηρίδες υπήρξαμε και μας έχει διαμορφώσει, είναι η ίδια η αιτία για την κατάθλιψη, το άγχος και τα κοινωνικά, πολιτιστικά και βιολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε (Roszak et al., 1995).
Με την Οικοθεραπεία, την πρακτική εφαρμογή της, προτείνει μια πληθώρα τρόπων, που προέρχονται από την παράδοση παλαιότερων πολιτισμών που έδρασαν σε αρμονία με τη φύση ή από τα σύγχρονα ευρήματα της επιστήμης, (π.χ. forest bathing) με τους οποίους, το άτομο και η κοινότητα, μπορεί να επανασυνδεθεί με το περιβάλλον και να αποκαταστήσει τη χαμένη αλλά ουσιαστική σχέση με το φυσικό κόσμο (Buzzell & Chalquist, 2009).
Η σημασία της οικοψυχολογίας για τον ιατρικό κόσμο
Η διεύρυνση της αντίληψης για την υγεία του ανθρώπου ώστε να συμπεριλάβει και τη φύση είναι αυτή τη στιγμή χρησιμότερη και πιο απαραίτητη από ποτέ. Μια τέτοια αντίληψη μπορεί να αποδειχθεί ένα πολύτιμο εργαλείο στην πρόληψη και την μη επεμβατική θεραπεία αλλα και να προωθήσει την αποκατάσταση της σχέσης με την φύση, μια εποχή που η φύση και μαζί της ο άνθρωπος κινδυνεύουν από οικολογική καταστροφή. Το αποτέλεσμα θα είναι Υγεία για τον Άνθρωπο και τον Κόσμο.
Και ναι – τα χρόνια πέρασαν, το παιδάκι (ή τα παιδάκια) σας μεγάλωσε και έφυγε από το σπίτι για σπουδές, ή για στρατό, ή γιατί απλώς θέλει να ζήσει κάπου αλλού. Και μείνατε οι δυό σας – εσείς και ο/η σύντροφός σας. Για πρώτη φορά μετά από πολλά πολλά χρόνια είστε μόνοι σας. Το σπίτι σας φαίνεται άδειο κι εσείς βυθίζεστε σε μια αμήχανη σιωπή. Νιώθετε θλίψη, μοναξιά, μια διαρκή ανησυχία. Νιώθετε ξεκρέμαστοι. Δεν ξέρετε τι να πείτε, τι να κάνετε, πώς να λειτουργήσετε. Βιώνετε το σύνδρομο της άδειας φωλιάς.
Όλη αυτή η ψυχική δυσφορία όμως είναι μόνο η μια όψη του νομίσματος. Υπάρχει και η άλλη, η θετική πλευρά, την οποία όσο περνάει ο καιρός θα την βλέπετε όλο και περισσότερο. Όταν η αρχική θλίψη καταλαγιάσει, θα δείτε πως αυτή είναι η αρχή ενός νέου ταξιδιού με τον/την σύντροφό σας. Τώρα επιτέλους μπορείτε να βάλετε προτεραιότητα τον εαυτό σας, τις ανάγκες, τις επιθυμίες σας. Και να φροντίσετε τη σχέση σας που τόσα χρόνια την είχατε στην τελευταία θέση των προτεραιοτήτων. Η φάση αυτή λοιπό σας δίνει την ευκαιρία να αναζωογονήσετε το γάμο σας, να ζήσετε μια δεύτερη νιότη μαζί σαν ζευγάρι.
Βέβαια, όπως όλα τα πράγματα που αξίζουν, η αναζωογόνηση της σχέσης σας δεν είναι κάτι πολύ εύκολο και δεν γίνεται με μαγικό τρόπο. Απαιτεί συνειδητή απόφαση και αρκετή προσπάθεια. Ανασκουμπωθείτε λοιπόν και πιάστε δουλειά αρχίζοντας με τα παρακάτω:
Συνειδητή απόφαση: συμφωνήστε ότι θα προσπαθήσετε και οι δύο να φτιάξετε μια καλύτερη ζωή και μια πιο ουσιαστική σχέση.
Αφήστε το παρελθόν στο παρελθόν: για να προχωρήσετε πιο κάτω, πρέπει να αποδεχθείτε το παρελθόν και να το αφήσετε στην άκρη. Σίγουρα αν είστε μαζί πολλά χρόνια θα υπάρχουν πολλά παράπονα, πικρίες, άσχημες στιγμές που κουβαλάτε στη μνήμη σας. Ωστόσο, όλα αυτά έχουν περάσει και δεν έχει νόημα να επανέρχεστε διαρκώς σε αυτά. Αφήστε το παρελθόν πίσω σας.
Μοιραστείτε αυτό που νιώθετε: Όταν μοιραζόμαστε με τους συντρόφους μας τα αληθινά μας συναισθήματα, ακόμα και την αμηχανία ή την ανία που μπορεί να νιώθουμε, τότε ερχόμαστε πιο κοντά. Βέβαια, καλό είναι να εκφράζουμε αυτά που σκεφτόμαστε ή νιώθουμε χωρίς να κατηγορούμε το άλλο άτομο και χωρίς να καταλήγουμε σε κάτι πολύ αρνητικό. Ειδικά σε αυτή την περίοδο, που και οι δύο είστε ευάλωτοι, προσπαθήστε να μιλάτε για εσάς χωρίς να κάνετε τον/την σύντροφό σας να νιώθει άσχημα. Επίσης, προσπαθήστε να ακούτε τον/την σύντροφό σας όταν μιλάει χωρίς κριτική ή σχόλια.
Διορθώστε ένα πράγμα τη φορά: επιλέξτε 1 πράγμα που είναι πολύ σημαντικό για εσάς να αλλάξει ο/η σύντροφός σας και ζητήστε από εκείνον/η να κάνει το ίδιο. Καθένας σας πρέπει να προσπαθήσει να διορθώσει αυτό το 1 πράγμα. Τα υπόλοιπα που σας ενοχλούν προσπαθήστε να μην τα προσέχετε.
Κάντε πράγματα μαζί: δοκιμάστε μαζί ένα καινούριο άθλημα, κάποια έξοδο, ένα παιχνίδι, ή να βάψετε το σπίτι σας. Προσπαθήστε να βρείτε πράγματα που μπορείτε να κάνετε μαζί και δώστε στον εαυτό σας χρόνο για να δείτε αν σας αρέσουν.
Πείτε ευχαριστώ: κάθε βράδυ να γράφετε σε ένα χαρτάκι 2-3 ευχαριστώ στον/στην σύντροφό σας για κάτι καλό που έκανε ή κάτι κακό που απέφυγε να κάνει μέσα στην ημέρα – και να του/της το δίνετε.
Εστιάστε στο θετικό: προσπαθήστε να κάνετε θετικά σχόλια μεταξύ σας. Εστιάστε στα καλά σας χαρακτηριστικά και τις καλές σας συμπεριφορές.
Έχετε την ευκαιρία να φτιάξετε μια πιο ζεστή σχέση και μια πιο ενδιαφέρουσα κι ευχάριστη ζωή, αρκεί να το προσπαθήσετε λίγο. Μην τη χάσετε. Το αξίζετε!
Αυτό που όλοι ξέρουμε με σιγουριά είναι, ότι κάθε μέρα μάς επιφυλάσσει πολλά σκαμπανεβάσματα στην ψυχολογία. Μιας κι είναι στην ανθρώπινη φύση να αναζητούμε τη ρίζα του προβλήματος, ο καθένας “ρίχνει” το φταίξιμο σε διάφορες πτυχές της ζωής του, που μπορεί να του προκαλούν αρνητικά συναισθήματα. Οι φρενήρεις ρυθμοί της καθημερινότητας, οι ευθύνες ή το στρες του επαγγέλματος, είναι μερικές από αυτές τις πτυχές, που μπορούν να ταλανίσουν την ψυχολογία μας σε καθημερινή βάση.
Παρόλα αυτά, η πηγή αυτής της συναισθηματικής κόπωσης, μπορεί να εντοπιστεί ακόμα και στα πιο απλά πράγματα. Μιλάμε δηλαδή για συνήθειες που ίσως να μην αντιλαμβανόμαστε με μια πρώτη ματιά, ακριβώς επειδή έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας. Με αυτό το άρθρο λοιπόν, θα “φωτίσουμε” κάθε πιθανό παράγοντα, που μπορεί να στέκεται εμπόδιο στην ψυχική μας ευημερία! Πάμε να τους ανακαλύψουμε μαζί!
1. Η διακόσμηση του σπιτιού
Το σπίτι είναι το προσωπικό μας καταφύγιο, μια όαση που υπηρετεί την ανάπαυλα και την ξεκούρασή μας, οπότε κι εμείς φροντίζουμε κάθε γωνιά του να αντανακλά την ηρεμία που θέλουμε να νιώσουμε. Σίγουρα, η σωστή διαρρύθμιση κι επίπλωση του χώρου, θα δημιουργήσουν ένα άνετο περιβάλλον, όμως κι η διακόσμηση είναι αυτή που θα “παίξει” καθοριστικό ρόλο στο τελικό οπτικό αποτέλεσμα.
https://www.freepik.com/
Ο τρόπος που επιλέγουμε να διακοσμήσουμε το σπίτι μας, είναι καθαρά αντιπροσωπευτικός του εσωτερικού μας κόσμου. Οι εκρήξεις θυμού, το άγχος κι η ανησυχία “γεννιούνται” μέσα σε έναν ακατάστατο και χαοτικό χώρο, γεμίζοντας την ψυχή μας με ένα βαρύ συναισθηματικό φορτίο. Επομένως, ξεκινώντας από μικρές, αλλά εξαιρετικά αποτελεσματικές πρακτικές, μπορούμε να δώσουμε στην ψυχική μας υγεία το boost που χρειάζεται. Η οργάνωση κι η καθαριότητα των χώρων ή μια απλή αλλαγή στους χρωματικούς συνδυασμούς για την κουζίνα, μπορούν αυτόματα να ανανεώσουν τη διάθεσή μας και να δημιουργήσουν μια αίσθηση γαλήνης και ηρεμίας!
2. Η έκθεση στα social media
Τα social media έχουν διεισδύσει για τα καλά στη ζωή μας κι έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο που σκεφτόμαστε και κινούμαστε στην καθημερινή μας ζωή. Θέλοντας και μη, εισερχόμαστε ασυνείδητα σε έναν τελείως πλασματικό κόσμο, ο οποίος μας οδηγεί σε έναν αέναο εθισμό με την τελειότητα. Η αίσθηση της ανεπάρκειας, η ανασφάλεια και το άγχος, συνδέονται άρρηκτα με την εκτεταμένη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και μπορούν να επηρεάσουν σε σημαντικό βαθμό την αυτοεκτίμησή μας.
https://www.freepik.com/
Ωστόσο, όταν βρεθεί η τέλεια ισορροπία, μπορούμε εύκολα να διατηρήσουμε μια υγιή σχέση με τα social media. Όταν αναγνωρίσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις που αυτά έχουν στα συναισθήματά μας και θέσουμε ως προτεραιότητα τον εαυτό μας, τότε καμία άλλη διαδικτυακή “έγκριση” δε θα έχει πια σημασία. Τότε μόνο, θα ελευθερωθούμε από τα δεσμά που “πνίγουν” τον εσωτερικό μας κόσμο και θα νιώθουμε γεμάτοι σιγουριά κι αυτοπεποίθηση!
3. Τα ρούχα
Πόσες φορές έχουμε φύγει από το σπίτι, αισθάνοντας τελείως ανασφαλείς με την ενδυματολογική μας επιλογή; Το outfit που θα επιλέξουμε, αποτελεί αδιαμφισβήτητα “τη στολή” με την οποία θα αντιμετωπίσουμε ό,τι μας επιφυλάσσει κάθε ημέρα. Γι’ αυτό άλλωστε, για κάθε περίσταση “χτίζουμε” και συγκεκριμένα σύνολα, τα οποία εκφράζουν με τον καλύτερο τρόπο το χαρακτήρα, αλλά και τη διάθεσή μας.
https://www.freepik.com/
Για παράδειγμα, ένα ραντεβού που μας γεμίζει ενθουσιασμό, θα αποτυπωθεί στα ρούχα μας με κομμάτια που αποπνέουν γοητεία και κομψότητα. Από την άλλη, μία χαλαρή μέρα στο σπίτι με φίλους, υπαγορεύει τα πιο relaxed κι άνετα fashion items που έχουμε στην ντουλάπα μας. Επομένως, για εκείνες τις φορές που η ψυχολογία μας είναι ιδιαίτερα πεσμένη, ένα ενδυναμωτικό outfit είναι το πιο ισχυρό εργαλείο για να επιστρέψει η “λάμψη” της ψυχικής μας υγείας!
4. Η διατροφή
Είναι γεγονός ότι ένα σημαντικό κομμάτι της αυτοεκτίμησής μας ξεκινάει από το σώμα μας, οπότε οι τροφές που επιλέγουμε για τη διατροφή μας, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο και στην ψυχολογική μας κατάσταση. Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών θα πρέπει να τοποθετηθεί στην κορυφή των διατροφικών μας προτεραιοτήτων, αφού χάρη στην αντιοξειδωτική τους δράση, μειώνουν το άγχος και προκαλούν μια μοναδική αίσθηση ηρεμίας.
Στον ίδιο άξονα, κινούνται κι άλλα τρόφιμα, όπως η μαύρη σοκολάτα, τα αυγά, ο σολωμός και τα αμύγδαλα, τα οποία συμβάλλουν στην πρόληψη διαταραχών της διάθεσης, του άγχους και κατά επέκταση της κατάθλιψης. Αντιθέτως, τα τηγανητά, το junk food, αλλά κι η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και καφεΐνης, πυροδοτούν το στρες κι επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα του ύπνου, με αποτέλεσμα να εντείνονται οι εκδηλώσεις νευρικότητας κι άγχους. Τελικά, οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες είναι αυτές που θα αποτελέσουν το θεμέλιο της ψυχικής υγείας!
Η ποιότητα του τρόπου ζωής μας, μπορεί να “πει” πολλά για την ποιότητα της ψυχικής μας υγείας. Ας γίνουν λοιπόν οι καλύτερες επιλογές, η ασπίδα απέναντι σε κάθε “αγκάθι”, που μπορεί να μας τη στερήσει!
Σοφία Ανδρεοπούλου, MSc Ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος Συγγραφέας του βιβλίου
Καθημερινά ακούμε και διαβάζουμε για περιστατικά βίας, για εξαρτήσεις, για αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές εφήβων – και φρίττουμε. «Μα τι έχουν πάθει αυτοί οι έφηβοι;» αναρωτιόμαστε. «Γιατί φέρονται έτσι;»
Οι έφηβοι δεν έχουν πάθει τίποτα. Οι έφηβοι φέρονται σαν έφηβοι. Το μεγάλο ερώτημα είναι τι έχουμε πάθει εμείς, οι ενήλικοι. Γιατί εμείς φερόμαστε σαν έφηβοι;
Γιατί πρέπει να το παραδεχτούμε – είμαστε μια κοινωνία γεμάτη εφήβους. Αιώνιους εφήβους που είναι αιώνια θυμωμένοι. Επαναστάτες χωρίς αιτία. Αντιδραστικούς που δεν ξέρουν σε τι αντιδρούν.
Ποιοί είναι οι αιώνιοι έφηβοι; Όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που λειτουργούν σαν έφηβοι ενώ δεν είναι. ΄Ανθρωποι που δεν σέβονται τους συνανθρώπους και τους νόμους, δεν σκέφτονται τις συνέπειες των πράξεών τους, δεν αντέχουν τη διαφωνία, δεν έχουν αυτοέλεγχο, δεν αναζητούν λύσεις στα προβλήματά τους και τις περιμένουν από τους άλλους, είναι μόνιμα θυμωμένοι και αντιδραστικοί.
Θέλετε παραδείγματα; Μπείτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και θα δείτε τα άπειρα σχόλια άπειρων ανθρώπων που βρίζουν και διαβάλουν τους άλλους απλώς επειδή διαφωνούν μαζί τους. Ανοίξτε μια εφημερίδα και θα δείτε τα ολοφάνερα ψέματα, τις φθηνές δικαιολογίες, τις συκοφαντίες και τις απόλυτες αντιδράσεις πολιτικών που λειτουργούν σαν έφηβοι. Κρυφακούστε την οικογένεια που μένει δίπλα σας και θα ακούσετε τις φωνές γονιών που χάνουν την ψυχραιμία τους με το παραμικρό σε τέτοιο βαθμό ώστε να καταστρέφουν την οικογένειά τους για το τίποτα.
Σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά; Εμένα πάντως μου θυμίζουν – και τον εαυτό μου αλλά και τους περισσότερους από τους ανθρώπους γύρω μου. Γιατί, δυστυχώς η ανώριμη αυτή συμπεριφορά είναι μεταδοτική, σαν ιός. Είναι σαν να «κολλάμε» ο ένας τον άλλο κακές αντιδράσεις. Πολλές φορές έχω ξεκινήσει την ημέρα μου με τη διάθεση να λειτουργήσω ώριμα και θετικά – αλλά μετά θα έρθω σε επαφή με την εφηβική συμπεριφορά πολλών ενηλίκων γύρω μου και θα …κολλήσω. Θα παρασυρθώ κι εγώ – και θα καταλήξω να φέρομαι κι εγώ εφηβικά. Οπότε η δική μου εφηβική στάση θα επηρεάσει κάποιον άλλο που κι εκείνος/η θα παρασυρθεί από μένα και θα φερθεί το ίδιο. Κάπως έτσι καταλήγουμε να γινόμαστε μια κοινωνία αιώνιων εφήβων μέσα στην οποία είναι πολύ δύσκολο να ζήσει κανείς.
Ωστόσο, δεν είναι κρίμα; Γιατί ταλαιπωρούμε τόσο τους εαυτούς μας και τα παιδιά μας ζώντας μέσα στην αρνητικότητα, τον θυμό και την ανωριμότητα; Δεν θα ήταν πολύ καλύτερη τελικά η ζωή μας αν ωριμάζαμε λίγο; Αν αντί καθημερινά να καταστρέφουμε, αρχίζαμε να χτίζουμε;
Έχω παρατηρήσει ότι όταν καταφέρνω να μην παρασυρθώ από την εφηβική συμπεριφορά πολλών ενηλίκων γύρω μου, τότε νιώθω πολύ καλύτερα για μένα. Νιώθω περήφανη γιατί δεν με καθορίζει η λάθος συμπεριφορά του άλλου – αλλά αντίθετα, εγώ καταφέρνω να επιλέξω για τον εαυτό μου πώς θεωρώ σωστό να λειτουργήσω. Κι έτσι προσπαθώ:
✤ Να σέβομαι τους άλλους (όλους, ακόμα κι εκείνους που αντιπαθώ) και τους νόμους (όλους, ακόμα κι εκείνους που δεν με βολεύουν).
✤ Να αποδέχομαι ότι οι άλλοι δικαιούνται να έχουν διαφορετικές απόψεις από μένα (οπότε να μην θυμώνω μαζί τους ή τους προσβάλω γι’ αυτό).
✤ Να παίρνω πάνω μου την ευθύνη για να βρω λύσεις στα προβλήματά μου (αντί να περιμένω να μου τα λύσουν οι άλλοι).
✤ Να δείχνω αυτοσυγκράτηση και ψυχραιμία όταν κάτι με ταράζει ή με ενοχλεί (αντί να βάζω τις φωνές και να κάνω υστερίες).
✤ Να φέρομαι με καλοσύνη τόσο στον εαυτό μου όσο και στους άλλους (και όχι με διαρκή θυμό και απαξίωση).
Ξέρω πως απαιτεί πολλή προσπάθεια για να λειτουργήσω έτσι και πως όσο κι αν προσπαθώ, δεν θα τα καταφέρνω πάντα. Αλλά μου φαίνεται πως αξίζει τον κόπο να το παλέψω – γιατί έτσι θα νιώθω πιο καλά για τον εαυτό μου και θα έχω καλύτερες σχέσεις με τους γύρω μου. Θα πάψω να είμαι αιώνια έφηβη – και θα βάλω ένα λιθαράκι για να χτίσουμε μια πιο ανθρώπινη κοινωνία που να μας χωράει όλους και μέσα στην οποία θα μπορούμε όλοι να ζήσουμε πιο όμορφα.
Ένα σύγχρονο βιβλίο γραμμένο με αμεσότητα και κατανόηση, από την ψυχολόγο και παιδοψυχολόγο Σοφία Ανδρεοπούλου. Πρόκειται για έναν χρήσιμο οδηγό επιβίωσης για γονείς με παιδιά στην εφηβεία, ο οποίος θα συμβάλει στην ευρύτερη κατανόηση αυτής της περιόδου της ζωής των παιδιών, αλλά και στο πώς οι γονείς μπορούν να τη διαχειριστούν καλύτερα.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγάλη αύξηση στους αυτοτραυματισμούς, στις αγχώδεις και διατροφικές διαταραχές, σύγχυση σε θέματα ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού, ενώ όλο και περισσότεροι έφηβοι αντιμετωπίζουν κατάθλιψη. Ακριβώς για αυτό, η καλή σχέση ανάμεσα στους γονείς και στα παιδιά στη συγκεκριμένη περίοδο της ζωής τους είναι κομβική και οι ενήλικες είναι σημαντικό να αναγνωρίσουν την επίδραση που ασκούν στους εφήβους.
Με το βλέμμα στραμμένο στην ελληνική πραγματικότητα του σήμερα, η Σοφία Ανδρεοπούλου καταθέτει ένα εύληπτο βιβλίο που θα βοηθήσει τους γονείς να χτίσουν υγιείς σχέσεις με τα έφηβα παιδιά τους. Εστιάζει σε ζητήματα που έχουν αναδυθεί τα τελευταία χρόνια και, αντί να επικεντρώνεται μόνο στον ίδιο τον έφηβο, φέρνει στο προσκήνιο την τεράστια σημασία του να καλλιεργούν ενεργά οι γονείς μια καλή σχέση μαζί του και να λειτουργούν ως θετικά πρότυπα.
Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο
Βία: 1.353 συλλήψεις ανηλίκων στην Ελλάδα μόνο τον Σεπτέμβριο του 2023.
Αυτοτραυματισμοί και κατάθλιψη.
Εξαρτήσεις από κινητό/διαδίκτυο και ουσίες.
Διαταραχές διατροφής.
Σύγχυση με ταυτότητα φύλου και σεξουαλικό προσανατολισμό.
Οι έφηβοί μας βουλιάζουν στη σύγχυση και στη βία.
Κι εμείς, οι γονείς τους, τι κάνουμε;
Τους γκρινιάζουμε, καβγαδίζουμε μαζί τους – και πνίγουμε κάθε ελπίδα τους μέσα στην τοξική αρνητικότητά μας!
Πρέπει να αλλάξουμε άμεσα στάση, πριν να είναι πολύ αργά.
Να ωριμάσουμε ως γονείς, να βελτιώσουμε τη σχέση μας μαζί τους – και να τους πείσουμε ότι αξίζει να ζουν!
Ελάτε να δούμε μαζί πώς θα στηρίξουμε τους εφήβους μας και πώς θα φτιάξουμε μια πιο ευτυχισμένη ζωή για όλη την οικογένεια!
Τίτλος
Εφηβεία: Η μεγάλη έκρηξη!
Συγγραφέας
Ανδρεοπούλου Σοφία
ISBN
978-618-220-613-3
Τιμή με ΦΠΑ (€)
17,70
Σελίδες
400
Κατηγορία
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Γεια σας! Είμαι η Σοφία Ανδρεοπούλου, MSc, και είμαι ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος. Έχω εκπαιδευτεί στη συστημική οικογενειακή θεραπεία και έχω κάνει μεταπτυχιακό στην παιδοψυχολογία. Διατηρώ εδώ και πολλά χρόνια γραφείο στη Γλυφάδα Αττικής, όπου δουλεύω με εφήβους και ενήλικες που θέλουν να κάνουν καλύτερη τη ζωή τους. Έχω μεταφράσει πολλά βιβλία ψυχολογίας και έχω γράψει δύο βιβλία συμβουλευτικής για γονείς που έχουν εκδοθεί από τις εκδόσεις Διόπτρα και ένα μυθιστόρημα για παιδιά που έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Αγαπάω τον γιο μου, τον άντρα μου, την Ελλάδα, τα ταξίδια, τα παιχνίδια, τη ζωή! Περισσότερα για μένα και τις ιδέες μου μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα μου: sophiaandreopoulou.gr
