Κατηγορία: ΑΠΟΨΕΙΣ

  • ΤΕΛΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ;  Αλήθειες και μη

    ΤΕΛΙΚΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ; Αλήθειες και μη

    Ζαχαρίας Καπλανίδης
    Οικονοµολόγος

    Από την στιγμή που πήραν για τα καλά μπρός οι εκλογικές μηχανές, και μέχρι να ολοκληρωθούν, θα είμαστε όλοι «στο ίδιο έργο θεατές», δηλαδή τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα υπόσχονται μέτρα, που θα βελτιώσουν την ευημερία της πλειονότητας των Ελλήνων πολιτών, και η κυβέρνηση να τα αντικρούει και να τα χαρακτηρίζει ανέφικτα, και ακοστολόγητα. Και εμείς όλοι, που ανήκουμε στο «Popolo», γυρίζουμε το κεφάλι πότε δεξιά και πότε αριστερά, προσπαθώντας να κατανοήσουμε ποιος λέει την αλήθεια και ποιος όχι. Στο σημερινό μας λοιπόν άρθρο, θα προσπαθήσουμε, κοιτώντας μόνο μπροστά, και όχι δεξιά και αριστερά, να δούμε με ρεαλιστική οπτική, κάποιες αλήθειες που αφορούν στην διαμάχη αν υπάρχουν χρήματα για φοροελαφρύνσεις ή άλλου είδους παροχές ή αν η κυβέρνηση έχει δίκιο, ότι έκανε το maximum με τις εξαγγελίες στην Θεσσαλονίκη στις 5 Σεπτεμβρίου. Και όπως σας υποσχέθηκα, ήδη, θα πούμε αλήθειες ή όπως λέει η λαϊκή ρύση « τα σύκα σύκα και την σκάφη σκάφη».

    Αλήθεια λοιπόν πρώτη: Η Ελλάδα μετά το οικονομικό κραχ, την περίοδο 2010-2018, με τα επαχθή μνημόνια, έχει χάσει την απόλυτη αυτοδυναμία της και ελέγχεται για τις δημόσιες δαπάνες, αλλά και για τα επίπεδα των εσόδων της, από τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Άμεσο συμπέρασμα εδώ, και για να μην μακρηγορούμε, η κυβέρνηση δεν έχει άπλετο χώρο, ακόμα και εάν έχει οικονομικούς πόρους, να κινηθεί όπως θα ήθελε.

    Αλήθεια δεύτερη: Τα συστημικά κόμματα, όπως είναι η δεξιά, το κέντρο και η αριστερά, ας αφήσουμε εδώ τα ακραία, έχουν διαφορετικές προτεραιότητες και ιδεολογίες. Όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε όλα τα φιλελεύθερα κράτη. Μολονότι μετά την κατάρρευση της κουμμουνιστικής Ρωσίας, αλλά και την αλλαγή της Κίνας, προσωπικά, πιστεύω, ότι οι αποστάσεις έχουν συγκλίνει σημαντικά, παραμένουν ιδεολογικές και οικονομικές διαφορές, που μεταφράζονται στο τέλος της ημέρας, σε διαφορετικά οικονομικά προγράμματα. Δυστυχώς ή ευτυχώς (;) η οικονομική επιστήμη, αφήνει συχνά πολλά περιθώρια για διαφορετική θεώρηση των πραγμάτων και τελικά είναι το αποτέλεσμα που δικαιώνει ή όχι την όποια ανάγνωση. Για να αναφέρουμε ένα παράδειγμα, οι δεξιές κυβερνήσεις, συνήθως, θεωρούν ότι ο πλούτος και κυρίως οι μεγάλες επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να φορολογούνται υπερβολικά, διότι τα ποσά που εξοικονομούν από μια μέτρια φορολόγηση, τα επενδύουν, δημιουργώντας νέο πλούτο αλλά και απασχόληση, άρα ανάπτυξη, τα αριστερά όμως κόμματα, θεωρούν ότι όταν δεν φορολογούνται οι πλούσιοι, όσο θα έπρεπε, τότε θα πρέπει να υπερφορολογηθούν οι φτωχοί εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι. Και φυσικά, πάνε και ένα βήμα παρακάτω, υποστηρίζοντας ότι οι πλούσιοι συνήθως δεν επενδύουν ότι γλυτώνουν από την φορολόγηση, αλλά κυρίως εξάγουν το «περίσσευμα» στο εξωτερικό. Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα, για να αναφερθούμε και στην μακροοικονομική αδυναμία της οικονομικής επιστήμης, στο να μην αφήνει περιθώρια διαφορετικής ανάγνωσης σε διαφορετικές πολιτικές ιδεοληψίες, είναι η περίπτωση του δείκτη Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν προς Δημόσιο Χρέος.

    Το πηλίκον λοιπόν του ΑΕΠ προς το Δημόσιο χρέος μιας χώρας, είναι η επιτομή της οικονομικής κατάστασης της, όχι μόνο για τη εικόνα της προς τα έξω, αλλά και για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική ισορροπία. Έτσι, εάν μια χώρα έχει Δημόσιο Χρέος γύρω στο 100% του ΑΕΠ της, τότε όλα είναι καλά και ανθηρά, τόσο για την εικόνα της χώρας, όσο και για την παγκόσμια οικονομική ισορροπία. Εάν όμως το Δημόσιο Χρέος φτάσει στο 150-170% του ΑΕΠ, τότε όλα αλλάζουν και χτυπάει συναγερμός. Συνέβη αυτό, όπως πικρά θυμόμαστε, με την Ελλάδα, το 2010, όταν πανικοβλήθηκε όλη η Ευρώπη, όλες οι χρηματαγορές παγκοσμίως, θέλανε να μας βγάλουν από το ευρώ, μας είπανε τεμπέληδες, μας επιβάλανε επαχθή μνημόνια, οι μισοί Έλληνες έχασαν τις περιουσίες τους κ.λ.π, κ.λ.π, και όλα αυτά για ένα συνολικό Δημόσιο Χρέος κοντά στα 350 δισεκατομμύρια ευρώ. Αρκούσε και μόνο ότι με ΑΕΠ περίπου 250 δισεκατομμυρίων, το 2010, ο λόγος ΑΕΠ- Δημοσίου Χρέους έφτανε το 150%. Σήμερα η Αμερική έφτασε τα 41 τρισεκατομμύρια χρέος και κανένας σχεδόν δεν την κατηγορεί και κανένας πανικός στις παγκόσμιες αγορές. Αρκεί που ο λόγος ΑΕΠ προς χρέος είναι κοντά στο 120%.

    Τι λέει λοιπόν η οικονομική επιστήμη και η στατιστική; Τα 350 δις χρέους της Ελλάδας είναι πιο επικίνδυνα και σοβαρά από τα 41τρις της Αμερικής! Δηλαδή ανατροπή των μαθηματικών που μάθαμε στο δημοτικό: 350δις > 41τρις. Συχνά πιστεύω, ότι αυτόν τον δείκτη, τον επινόησαν οι πλούσιες χώρες, για να μπορούν να δανείζονται, όσα χρήματα επιθυμούν, χωρίς να υποβαθμίζεται η πιστοληπτική τους εικόνα. Και δεν είναι μόνο η Αμερική. Και το Δημόσιο Χρέος της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας ακόμα και της Κίνας ξεπερνάει κατά πολύ το 2,5τρις για την καθεμία. Την ίδια στιγμή, μικρές οικονομικά χώρες, με δύο-τρεις εκατοντάδες δις χρέος, θεωρούνται όχι μόνο χρεοκοπημένες αλλά και επικίνδυνες για την παγκόσμια οικονομία, και έτσι τους επιβάλλονται βαρύτατες οικονομικές συνθήκες από το διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), στο οποίο προσφεύγουν, για να δανειστούν, αφού κανένας άλλος δεν τους δανείζει. Εμείς οι Έλληνες το έχουμε βιώσει, τι σημαίνει αυτό, και στο πρόσφατο παρελθόν και στο απώτερο. Ωστόσο, δεν έχω καμία διάθεση να αλλάξω τους οικονομικούς κανόνες σχετικά με την σημασία που δίδεται σε κάποιους δείκτες. Απλά έκανα μια παρένθεση, για να σας τονίσω, ότι και η οικονομική θεωρία έχει αδυναμίες, που αφήνουν περιθώρια για διαφορετικές απόψεις και εκτιμήσεις. Επανερχόμενος λοιπόν στο κυρίως θέμα, περί χρημάτων και δημοσιοοικονομικών ή μη δυνατοτήτων, περνώ στην

    Αλήθεια Τρίτη: Η κυβέρνηση εφέτος και τα δυο προηγούμενα χρόνια, ακολουθεί μια πολιτική προεξόφλησης χρέους, από το πρώτο μνημόνιο, που κανονικά το οφείλουμε μετά το 2030. Συνολικά εφέτος η προεξόφληση θα αγγίξει τα 13 δις και προσθέστε και άλλα περίπου 13 δις τα προηγούμενα χρόνια. Σύνολο 26 δις! Δεν τα λες και λίγα. Η αντιπολίτευση ενίσταται, για αυτή την πολιτική, θεωρώντας ότι τα χρήματα αυτά θα έπρεπε να δοθούν στους πολίτες, αφού από αυτούς κυρίως προέρχονται και αποτελούν δημοσιοοικονομικό περίσσευμα, και η κυβέρνηση (μέσω Άδωνη Γεωργιάδη) τους απαντάει, και σωστά, ότι δεν επιτρέπει η Ευρωπαϊκή ‘Ένωση να τα δώσει σε παροχές λόγω μνημονιακών δεσμεύσεων. Έτσι το μόνο που μπορεί να κάνει, είναι με αυτά τα 26 δις,να αποπληρώσει μελλοντικό χρέος, έτσι ώστε να εξοικονομήσει τόκους και να βελτιώσει την εικόνα της προς τις αγορές, ώστε να δανείζεται φθηνότερα. Λογικό.

    Αλήθεια τέταρτη: Η κυβέρνηση δεν μπορεί, όπως έχουμε τονίσει, να προβεί σε απεριόριστες παροχές, με το οποιοδήποτε περίσσευμα στον προϋπολογισμό του κράτους, έχει όμως την δυνατότητα να αυξήσει σημαντικά τις δημόσιες επενδύσεις. Σε τρία χρόνια, 26 δις επιπλέον επενδύσεις, θα ήταν ίσως εφικτό να αλλάξουν πολλούς δείκτες της Ελληνικής Οικονομίας. Ανεργία, παραγωγικότητα, έρευνα, υγεία, τεχνολογίες αιχμής σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, είναι μόνο μερικοί απ’αυτούς, που όμως, σε όλες τις διεθνείς έρευνες, η χώρα μας κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις. Το 2025, δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, έφτασαν μόλις στο 17% του ΑΕΠ, εκ των οποίων το 7% προήλθε από το ταμείο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, που ήδη μας τελείωσε. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή ‘Ένωση, για να έχουμε μια εικόνα, είναι σχεδόν 21%. Ακόμα και εάν μείνουμε στο 17%, παρότι δεν θα έχουμε το 7% του ΤΑΑ, πως θα συγκλίνουμε σε όρους ανάπτυξης και ευημερίας με το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο; Όλοι γνωρίζουμε, ότι το βασικό στοιχείο για την δημιουργία πλούτου σε μια χώρα, είναι οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις. Αν θέλουμε λοιπόν μια μέρα να φτάσουμε στο μέσο όρο διαβίωσης της Ε.Ε.,θα πρέπει να επενδύουμε τα επόμενα 10-15 χρόνια τουλάχιστον το 25% του ΑΕΠ, δηλαδή, τουλάχιστον 60 δις ετησίως από τα 38-40 που βρισκόμαστε σήμερα. Σημειωτέον, η Κίνα, επενδύει κάθε χρόνο, σχεδόν το 40% του ΑΕΠ της, δηλαδή περίπου 7 τρις ευρώ!!

    Μια τέτοια λοιπόν επιλογή, να αυξήσουμε σημαντικά τις δημόσιες επενδύσεις, θα είχε σαν αποτέλεσμα την θεαματική αύξηση του ΑΕΠ, και θα βελτίωνε τον λόγο ΑΕΠ προς Δημόσιο Χρέος, άρα και την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, ακόμα και εάν αυξάνεται το απόλυτο μέγεθος του Δημόσιου Χρέους (το παράδοξο στο οποίο αναφερθήκαμε προηγουμένως). Με απλά λόγια, τα 26 δις, που δώσαμε για προεξόφληση μελλοντικών δανείων, μόνο τα τρία τελευταία χρόνια, έχουν πολύ μικρότερο όφελος, από το όφελος μιας ανάλογης αύξησης στις επενδύσεις, ειδικότερα εάν οι επενδύσεις αυτές γίνουν με στρατηγική στόχευση, εκεί που η Ελληνική Οικονομία νοσεί και παράλληλα έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα.

    Αλήθεια πέμπτη και τελευταία: Τόσο οι θέσεις της κυβέρνησης όσο και της ευρύτερης αντιπολίτευσης, έχουν θετικά και ρεαλιστικά στοιχεία, αλλά την ίδια στιγμή, απευθύνονται σε διαφορετικές δεξαμενές ψηφοφόρων, με διαφορετικές αντιλήψεις, τόσο καθαρά ιδεολογικές όσο και οικονομικές, παραβλέποντας ηθελημένα ή μη, τις πραγματικές ανάγκες αλλά και δυνατότητες της Ελληνικής Οικονομίας. Η προσωπική μου άποψη, αν με ρωτάτε, που απαντάει και στο ερώτημα του τίτλου του άρθρου, είναι ότι χρήματα υπάρχουν ή μπορούν να εξοικονομηθούν ή να δημιουργηθούν.

    Το κρίσιμο ερώτημα είναι, πως τα διαθέτουμε!!
    Καλό φθινόπωρο

  • ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΞΟΔΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΜΙΖΕΡΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

    ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΞΟΔΟ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΓΙΔΑ ΤΗΣ ΜΙΖΕΡΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

    Ζαχαρίας Καπλανίδης
    Οικονοµολόγος

    Από τα πρώτα στοιχεία οικονομικής πολιτικής, που μαθαίνει ένας πρωτοετής φοιτητής στα πανεπιστήμια, και τώρα πλέον, ευτυχώς, και από την τρίτη Λυκείου, είναι βασικές έννοιες όπως συντελεστές παραγωγής, εναλλακτικό κόστος, συγκριτικό πλεονέκτημα, μικροοικονομία και μακροοικονομία.

    Έτσι για τους συντελεστές παραγωγής, μαθαίνει ότι αυτοί είναι το έδαφος, το κεφάλαιο και η εργασία, που με απλά λόγια σημαίνει, ότι για οτιδήποτε παράξουμε, προϊόν ή υπηρεσία, χρειαζόμαστε ένα χώρο, ένα χρηματικό ποσό και τέλος έναν ή περισσότερους εργαζόμενους.

    Το σημαντικό που μαθαίνει, εδώ, είναι ότι και οι τρεις αυτοί συντελεστές, δεν είναι άπειροι σε καμία χώρα. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, που σήμερα εξετάζουμε, έχουμε 10 εκατομμύρια περίπου κατοίκους, εκ των οποίων σύμφωνα με τα σημερινά στοιχεία 4,5 εκατομμύρια εργάζονται, 500.000 δηλώνουν άνεργοι, 2,5 εκατομμύρια είναι συνταξιούχοι, και τα υπόλοιπα 2,5 εκατομμύρια είναι παιδιά ή σπουδαστές ή ενήλικες, που για κάποιους προσωπικούς λόγους, δεν ενδιαφέρονται να βγουν στην αγορά εργασίας.
    Αυτό λοιπόν, είναι κατά βάσιν, το εργατικό δυναμικό της χώρας: 4,5 εκατομμύρια που εργάζονται και 500.000 που θέλουν να εργαστούν αλλά δεν βρίσκουν εργασία ή δε βρίσκουν την εργασία που επιθυμούν. Σχετικά με τον άλλο συντελεστή παραγωγής, το έδαφος, η Ελλάδα έχει επισήμως χερσαία έκταση 132.000 km². Απ’ αυτήν όμως την έκταση θα πρέπει να υπολογίσουμε μόνο την έκταση που είναι οικονομικά αξιοποιήσιμη, αφού μεγάλες εκτάσεις καταλαμβάνουν χέρσα γη, βουνά, δάση, απότομα φαράγγια και γενικά εδάφη χωρίς καμία υποδομή, όπου είναι σχεδόν αδύνατη κάθε οικονομική δραστηριότητα.

    Συμπέρασμα: από τα 132.000 km² χερσαίας έκτασης της χώρας, ίσως μόνο το 7-10% είναι κατάλληλο για οικονομικές δραστηριότητες, και αυτή είναι η μέγιστη δυνατότητα του συντελεστή εδάφους.

    Και τέλος, σχετικά με το κεφάλαιο, θα πρέπει να πούμε ότι σήμερα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης Ελλάδας, οι καταθέσεις πολιτών και επιχειρήσεων, στις εμπορικές τράπεζες, είναι περίπου 213 δισεκατομμύρια ευρώ. Απ’ αυτά τα 213 δισεκατομμύρια οι τράπεζες βεβαίως, για λόγους ασφαλείας, δεν είναι διατεθειμένες να δανείσουν παραπάνω από 60-70 % και ασφαλώς αυτό το ποσοστό το διανέμουν σε δάνεια για επενδύσεις, δηλαδή για την παραγωγή, αλλά και σε λοιπά μη άμεσα παραγωγικά, όπως είναι τα καταναλωτικά, ταξιδιωτικά, στεγαστικά κλπ. Άρα και εδώ διαπιστώνουμε ότι τα κεφάλαια που μπορούν να αντληθούν για καθαρά παραγωγικούς σκοπούς, από τις τράπεζες, που είναι και ο κύριος χρηματοδότης αυτής αυτής της διαδικασίας, είναι απόλυτα οριοθετημένα. Απλά, σ’ αυτά τα όρια, θα πρέπει να προσθέσουμε κάποιους οικονομικούς πόρους από ευρωπαϊκά προγράμματα όπως ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης κλπ και βέβαια από ξένες επενδύσεις που τοποθετούνται στην Ελλάδα. Αυτά είναι όλα. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία στη χώρα μας, τα τελευταία χρόνια, οι παραγωγικές επενδύσεις φτάνουν στο 17% περίπου του ΑΕΠ, δηλαδή κοντά στα 37 δις. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι οι συνολικοί οικονομικοί πόροι μπορούν να φτάσουν και το 22% του ΑΕΠ (είναι ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση), τα κεφάλαια δε θα ξεπερνούσαν τα 50 δις.

    Εκεί είναι το πραγματικό μέγιστο ποσό για κεφάλαια που αφορούν την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών στην Ελλάδα. Αλλά αναλογικά το ίδιο ισχύει και για κάθε άλλη χώρα είτε πρόκειται για την Αμερική ή την Κίνα ή τη Γερμανία.

    Συμπέρασμα πρώτο: οι βασικοί συντελεστές παραγωγής, όπως εργασία, έδαφος και κεφάλαιο, σε καμιά χώρα, δεν είναι απεριόριστοι και όλες οι χώρες, όπως φυσικά και η Ελλάδα, αντιμετωπίζουν το δίλημμα που θα κατευθύνουν αυτούς τους συντελεστές προκειμένου να πετύχουν το μέγιστο οικονομικό αποτέλεσμα για να αυξήσουν τον πλούτο του κράτους και φυσικά του λαού τους. Γιατί το ζητούμενο της οικονομικής διαδικασίας, δεν είναι τίποτε άλλο, παρά η συνολική και ατομική ευημερία των πολιτών σε μία επικράτεια. Με δεδομένο λοιπόν ότι οι παραγωγικοί τομείς μιας οικονομίας είναι ο πρωτογενής δηλαδή ο αγροκτηνοτροφικός, ο δευτερογενής δηλαδή ο βιομηχανικός και ο τριτογενής δηλαδή οι εν γένει υπηρεσίες, το δίλημμα για τη χώρα μας είναι που πρέπει να επενδύσει τους περιορισμένους όπως είδαμε συντελεστές παραγωγής, ώστε να μεγιστοποιήσει το συνολικό πλούτο της αλλά και την συνολική και ατομική ευημερία των Ελλήνων.
    Φαινομενικά δύσκολο ερώτημα αφού οι αποφάσεις για κατανομή των συντελεστών παραγωγής στους διάφορους τομείς της οικονομίας (πρωτογενή, δευτερογενή ,τριτογενή) παίρνονται από χιλιάδες επενδυτές και επιχειρηματίες, ακόμα και από διαφορετικά παραγωγικά Υπουργεία μιας Κυβέρνησης.

    Οι συντελεστές παραγωγής, όπως αναλύουμε στο άρθρο μας, δεν είναι απεριόριστοι σε κανένα κράτος και πολύ περισσότερο στην Ελλάδα. Συνεπώς το ερώτημα που ανακύπτει, είναι πως θα τους κατανείμουμε και σε ποιους τομείς της οικονομίας, δηλαδή στον πρωτογενή, στον δευτερογενή ή στον τριτογενή. Για λόγους που αναλύουμε στο παρόν, χωρίς αμφιβολία, το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας, είναι στον πρωτογενή και τριτογενή τομέα (υπηρεσίες). Η έρευνα, οι σύγχρονες τεχνολογίες, τα logistics, ο τουρισμός, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, είναι σίγουρα τομείς που η χώρα μας, με τον κατάλληλο σχεδιασμό, θα μπορούσε να περάσει σε μια νεά εποχή ανάπτυξης και δημιουργίας.

    Πώς λοιπόν να αποφασίσουμε στη χώρα μας, που βασικά μας ενδιαφέρει, να κατανείμουμε τους διαθέσιμους περιορισμένους συντελεστές παραγωγής ώστε να πετύχουμε το μέγιστο δυνατό οικονομικό αποτέλεσμα (output); Την απάντηση και εδώ την έχει μία από τις βασικές έννοιες της πολιτικής οικονομίας. Είναι η έννοια του «συγκριτικού πλεονεκτήματος», που κάθε χώρα, κάθε περιοχή ακόμα και κάθε μεμονωμένο άτομο τα χαρακτηρίζει. Είναι απλά το στοιχείο ή τα στοιχεία που τους καθιστούν ιδιαίτερα παραγωγικούς σε κάποιους τομείς, όπως παραδείγματος χάριν στον τριτογενή ή πρωτογενή τομέα, ή σε ατομικό επίπεδο στα μαθηματικά ή την φυσική στο τρέξιμο ή στο άλμα κλπ κλπ
    Τι λέει λοιπόν η έννοια του συγκριτικού πλεονεκτήματος; Ότι μια χώρα μπορεί πιο εύκολα να παράγει μπανάνες απ’ ότι βερίκοκα ή αυτοκίνητα απ’ ότι υφάσματα ή κάποιος να τρέχει γρηγορότερα απ’ ότι να κάνει μεγάλα άλματα.

    Αν λοιπόν, στην πρώτη περίπτωση, αποφασίσεις να φυτέψεις βερικοκιές αντί για μπανανιές ή να αναπτύξεις βιομηχανία υφασμάτων αντί για αυτοκινήτων, είναι μάλλον μια λανθασμένη απόφαση, και θα χρειαστεί να ξοδέψεις περισσότερους συντελεστές παραγωγής και μάλιστα με αβέβαια αποτελέσματα, απ’ ότι αν επενδύσεις σε μπανάνες και αυτοκίνητα που έχεις το συγκριτικό πλεονέκτημα.

    Το ίδιο και με τον αθλητή. Εάν κάνεις το λάθος να προπονείς έναν άνθρωπο σε λάθος άθλημα, σχετικά με τα προσόντα του, τότε σίγουρα σπαταλάς πόρους και ενέργεια χωρίς αποτέλεσμα.
    Τώρα βέβαια το ερώτημα που ανακύπτει, είναι που οφείλεται και πώς ερμηνεύεται το φαινόμενο του συγκριτικού πλεονεκτήματος.
    Η απάντηση είναι σύνθετη αλλά εντελώς ξεκάθαρη.

    Για μια χώρα, τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, αλλά και αντίστροφα τα μειονεκτήματα, απορρέουν από διάφορους παράγοντες όπως κλιματολογικές συνθήκες (αφορούν κυρίως τον πρωτογενή τομέα) μακρόχρονες παραδόσεις όπως λ.χ. για την Ελλάδα η Ναυτιλία, δεξιότητες με μακροχρόνια παράδοση όπως λ.χ. η υφαντουργία, χαρακτηριστικά ανθρώπινης φυλής όπως λ.χ. ευελιξία, ευστροφία, αντοχή ή και αντίστροφα, και φυσικά προσθέστε και τον παράγοντα πολιτικό σύστημα και πολιτικές πρακτικές, που έχουν να κάνουν με το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον, και που εμείς οι οικονομολόγοι αποκαλούμε μακροοικονομία.

    Όλοι αυτοί οι παραπάνω παράγοντες, και ίσως και κάποιοι επιπλέον, λειτουργούν σαν επιταχυντές ή και αντίστροφα, σε μία παραγωγική απόφαση να παράξουμε το Α προϊόν ή υπηρεσία και όχι το Β που ενδεχομένως έχουμε μπροστά μας σαν εναλλακτική.

    Αν θελήσουμε, με αυτή τη λογική. να δούμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας, τότε ελπίζω να συμφωνήσετε στα ακόλουθα:
    Η χώρα μας, από την αρχαιότητα, έχει παράδοση στην παραγωγή αγροκτηνοτροφικών προϊόντων, με εμβληματικά αγαθά, όπως το λάδι, οι ελιές, το κρασί, το μέλι, τα γαλακτοκομικά, τα φρούτα καθώς και τα προϊόντα της θάλασσας όπως ψάρια, σφουγγάρια κλπ. Εύλογοι οι λόγοι: όπως κλίμα, δεξιότητες, μικρά απαιτούμενα κεφάλαια, ισχυρές μεταφορές (ναυτιλία) ήδη από την αρχαιότητα. Πού όμως βρίσκεται σήμερα ο πρωτογενής τομέας της χώρας; Στα Τάρταρα!!

    Πλήρης εγκατάλειψη από ανθρώπους και κυβερνήσεις. Καμία ουσιαστική επένδυση, το αντίθετο μάλιστα, αποεπένδυση με διαρκή αφαίρεση συντελεστών παραγωγής είτε πρόκειται για εργασία ή για εδάφη.

    Μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, η ανάπτυξη της χώρας, στηρίχθηκε κατά 30% στον πρωτογενή τομέα, ενώ σήμερα η συμβολή του στο ΑΕΠ της χώρας είναι κάτω των 5%. Ποιος φταίει; Σίγουρα και η κυβέρνηση αλλά και οι ίδιοι οι αγρότες. Η κυβέρνηση, διότι θα έπρεπε να υποστηρίξει με μακροοικονομικά και όχι μόνο εργαλεία τον εκσυγχρονισμό του πρωτογενούς τομέα, και οι αγρότες διότι προτιμούν να διεκδικούν, σταθερά κάθε χρόνο, με κινητοποιήσεις, ψίχουλα, μέσω επιδοτήσεων, αντί να κατανοήσουν τις μεγάλες ευκαιρίες που προσφέρουν σήμερα οι τεχνολογικές εξελίξεις.

    Έτσι, κυβέρνηση και αγρότες, αντί να μάθουν να «ψαρεύουν για να μην πεινάσουν ποτέ», βολεύονται στην παροχή ενός ψαριού λίγο πριν την«αποβίωση» του κλάδου. Έτσι η κυβέρνηση, θεωρεί ότι τους έχει ικανοποιημένους, και θα δρέψει πολιτικά οφέλη, και οι αγρότες αποχωρούν από τα μπλόκα, έστω με μίνιμουμ ικανοποίηση ότι κάτι κατάφεραν να αποσπάσουν.
    Με αυτή τη διαδικασία, το πατροπαράδοτο, συγκριτικό πλεονέκτημα, πάει περίπατο και το αποτέλεσμα είναι η χώρα να εισάγει γεωργικά προϊόντα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, επιβαρύνοντας θεαματικά το ελληνικό εμπορικό ισοζύγιο και την συνολική ευημερία του ελληνικού λαού.
    Να λοιπόν η πρώτη «παγίδα μίζερης ανάπτυξης», που είναι και ο τίτλος του σημερινού μας άρθρου.

    Και προχωράμε, για λίγο ακόμα, για να αποφύγουμε να σας κουράσουμε.
    Ακούμε πολύ συχνά τελευταία, από υπεύθυνους και μη, ότι είναι λάθος το μοντέλο ανάπτυξης της χώρας, λόγω «μονοκαλλιέργειας» και εννοούν τον τουρισμό, και ότι αυτό πρέπει να αλλάξει και να το γυρίσουμε ενδεχομένως στη βιομηχανία!!

    Και ελάτε τώρα να δούμε μαζί τι σημαίνει αυτό. Να αφαιρέσουμε, με απλά λόγια, περιορισμένους συντελεστές παραγωγής, που αναλύσαμε παραπάνω, από τομείς που έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα, όπως είναι ο τουρισμός, και να επενδύσουμε ενδεχομένως σε αυτοκινητοβιομηχανία, κατασκευή τρένων, smart κινητών και άλλων βιομηχανικών προϊόντων, και να βγούμε να ανταγωνιστούμε την Αμερική, την Κίνα, τη Γερμανία, την Κορέα κα.
    Ούτε στον ύπνο μας.

    Θα κατασπαταλήσουμε ότι συντελεστές έχουμε και δεν έχουμε, θα γεμίσουμε φουγάρα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κλίμα και τον τουρισμό και θα καταλήξουμε με εταιρείες φαντάσματα.
    Η Ελλάδα, και κυρίως οι Έλληνες, για χίλιους λόγους και λόγω ιδιοσυγκρασίας, δεν έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα στον δευτερογενή τομέα, δηλαδή τη βιομηχανία και ιδιαίτερα στην βαριά βιομηχανία. Εκεί που θα μπορούσαμε να διαπρέψουμε, είναι στις υπηρεσίες και βέβαια στον στρατηγικό τομέα που είναι ο πρωτογενής. Δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα. Πολύ προσεκτικά, πρέπει να επιλέξουμε τους τομείς που έχουμε τις ευκαιρίες μας και δεν είναι λίγοι: τουρισμός, ναυτιλία, έρευνα και νέες τεχνολογίες, υγεία και πρόληψη, μερικοί από τους βασικούς τομείς στον κλάδο υπηρεσίας. Ολόκληρος ο πρωτογενής τομέας που θα είναι έγκλημα, και λόγω του στρατηγικού του χαρακτήρα ,να εγκαταλειφθεί στη μοίρα του.

    Και τέλος, σχετικά με τη μεταποίηση και τη βιομηχανία, θα ήμουν θετικός για ορισμένους τομείς, όπως η μεταποίηση αγροτικών προϊόντων (γαλακτοκομικά, μαρμελάδα φρούτων, κρασιά κλπ) ή η φαρμακοβιομηχανία, που βρίσκεται ήδη σε καλό δρόμο, η εξόρυξη ορισμένων πολύτιμων και σπάνιων γαιών και τέλος η Ναυπηγοεπισκευαστική λόγω Ναυτιλίας, αν και φοβάμαι ότι αυτό το τρένο έχει ήδη χαθεί από Κίνα, Ιαπωνία και Κορέα. Έστω να καλύπτουμε κάποιες ανάγκες σε κατασκευές και επισκευές πολεμικών πλοίων, στο πλαίσιο αμυντικών σχεδίων.

    Συμπέρασμα δεύτερο και τελευταίο:
    Η Ελλάδα και οι Έλληνες είναι ξεκάθαρο που έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα και που όχι.
    Οποιαδήποτε απόκλιση από αυτόν τον κανόνα οδηγεί στην κατασπατάληση συντελεστών παραγωγής, που για πολλούς λόγους, ακόμα και δημογραφικούς, είναι απόλυτα περιορισμένοι στη χώρα μας.

    Οι οποιεσδήποτε κυβερνήσεις θα πρέπει επιτέλους να σταματήσουν να λειτουργούν ψηφοθηρικά, και να δουν το δάσος και όχι κάθε φορά το δέντρο, που έχουν μπροστά τους. Πρέπει να δημιουργήσουν τις συνθήκες, δηλαδή το μακροοικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ανθίσουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, που δεν είναι και λίγα, των Ελλήνων επιχειρηματιών και εργαζομένων.

    Σε αντίθετη περίπτωση, συμβάλλουν σ’ αυτό που αποκαλέσαμε «παγίδα μίζερης ανάπτυξης» που σίγουρα είναι μέχρι σήμερα η εικόνα.
    Δύο τοις 100 (2%) ετήσια ανάπτυξη, δεν είναι να το πανηγυρίζεις αλλά σχεδόν για τα «πανηγύρια», όταν η χώρα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις στην Ευρωπαική Ένωση, αν όχι τελευταία, σε δείκτες όπως παραγωγικότητα, διαθέσιμο εισόδημα, πληθωρισμός, διαφάνεια, άμεσες ξένες επενδύσεις, εμπιστοσύνη σε θεσμούς, όπως η διοίκηση και η δικαιοσύνη κλπ κλπ.

    Ο δευτερογενής τομέας, δηλαδή η μεταποίηση και βιομηχανία και ιδιαίτερα η βαριά βιομηχανία, πιστεύουμε ότι δεν ταιριάζει ούτε στις κληματολογικές συνθήκες ούτε στην ιδιοσυγκρασία του Έλληνα. Δεν είναι τυχαίο ότι στο παρελθόν, εταιρίες όπως Pitsos, Eskimo, ΙΖΟΛΑ, ΑΓΝΟ, SOFTEX, BIAMAX (κατασκευή αυτοκινήτων), Πειραϊκή Πατραϊκή, ΤΕΟΚΑΡ Θεοχαράκης, Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης, Υαλουργία Γιούλα, παρότι ξεκίνησαν φιλόδοξα τελικά απέτυχαν στον διεθνή ανταγωνισμό. Η επιλογή συνεπώς να επενδύσουμε τους περιορισμένους οικονομικούς πόρους που διαθέτουμε, στην μεταποίηση και ιδιαίτερα στην βαριά βιομηχανία, θα σημαίνει κατασπατάληση συντελεστών παραγωγής, εκεί που η χώρα δηλαδή δεν έχει συγκριτικό πλεονέκτημα. Ωστόσο τομείς όπως η φαρμακοβιομηχανία, η μεταποίηση αγροτικών προϊόντων και η εξόρυξη πολύτιμων και σπάνιων μετάλλων, θεωρούμε ότι θα συνέβαλαν στο παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας χωρίς να επιβαρύνουν ιδιαίτερα άλλους τομείς όπως το κλίμα και τον τουρισμό.

    Κατά συνέπεια, δε μας φταίει το παραγωγικό μοντέλο αλλά ο τρόπος που διαχειριζόμαστε το ήδη υπάρχον.
    Δε μας φταίνε τα «βράχια» μπροστά μας αλλά εμείς στραβά αρμενίζουμε.
    Αλλαγή πλεύσης λοιπόν, και σ’ αυτό πρέπει να συμβάλουν και οι πολίτες και οι επιχειρηματίες αυτής της χώρας και όχι μόνο οι κυβερνήσεις.
    Η «παγίδα μίζερης ανάπτυξης» αναζητεί διέξοδο εκτόνωσης ή από το κράτος ή από το παραγωγικό δυναμικό της χώρας. Ιδανικά και από τους δύο.
    Για να δούμε θα τα καταφέρουμε;

    Καλό καλοκαίρι, περιμένουμε τα σχόλιά σας

  • ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΑ ΕΥΗΜΕΡΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΛΛΑ ΝΑ ΠΤΩΧΕΥΕΙ Ο ΛΑΟΣ

    ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΑ ΕΥΗΜΕΡΕΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΛΛΑ ΝΑ ΠΤΩΧΕΥΕΙ Ο ΛΑΟΣ

    Ζαχαρίας Καπλανίδης
    Οικονοµολόγος

    Η πρόσφατη παγκόσμια οικονομική κρίση, που άρχισε από την Αμερική το 2008, και γρήγορα εξαπλώθηκε και στις 5 ηπείρους, ήταν απόρροια της κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος των Ηνωμένων Πολιτειών και κυρίως της ασύστολης παροχής δανείων στεγαστικών σε μη φερέγγυους πολίτες.
    Όταν αυτοί άρχισαν να μην αποπληρώνουν τα δάνεια τους, η μία μετά την άλλη, οι τράπεζες, βρέθηκαν σε vertigo και με τη βοήθεια και του πανικού, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, κατέρρευσαν κολοσσοί όπως η Lehman Brothers και όχι μόνο.

    Οι συνέπειες γνωστές. Λόγω της σύνδεσης των διεθνών αγορών και κυρίως του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της ηγεμονίας του δολαρίου στις συναλλαγές και στα αποθεματικά των διεθνών τραπεζών, επακολούθησε ντόμινο οικονομικών καταρρεύσεων, με ιδιαίτερα επώδυνες συνέπειες για τα περισσότερα κράτη του πλανήτη. Τα μέτρα θεραπείας λίγο πολύ κοινά για όλες τις χώρες. Ενέσεις ρευστότητας τρισεκατομμυρίων δολαρίων από τα δημοσιονομικά αποθέματα των κυβερνήσεων και των κεντρικών τραπεζών, ομολογιακά δάνεια με κύριο στόχο την στήριξη των τραπεζών, αλλά και κυρίως απώλεια περιουσιών και καταθέσεων εκατομμυρίων πολιτών και φορέων όπως των Ασφαλιστικών Ταμείων. Παράπλευρη απώλεια και η αύξηση της ανεργίας, η μείωση των μισθών και η απώλεια περιουσιακών στοιχείων ακόμα και της α’ κατοικίας. Το πόσο γρήγορα επανήλθαν τα κράτη σε κάποια μορφή κανονικότητας, γιατί οι συνέπειες συνεχίζουν να υπάρχουν μέχρι σήμερα, εξαρτήθηκε από τη δημοσιονομική κυρίως ευρωστία αυτών.

    Τα πλουσιότερα, που σημαίνει κυρίως με εμπορικά πλεονάσματα και υψηλή πιστοληπτική ικανότητα, κατάφεραν να εξισορροπήσουν το ντόμινο της χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης και να προστατέψουν σε ένα σημαντικό βαθμό τις τραγικές συνέπειες στις πλάτες των πολιτών τους. Σε άλλες όμως χώρες, συνέβη το αντίθετο. Και μέσα σ’ αυτές εξέχουσα θέση κατέλαβε η Ελλάδα. Τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα που προηγήθηκαν της παγκόσμιας κρίσης και τα χρόνια ελλείμματα στο εμπορικό ισοζύγιο, βρήκαν τη χώρα εντελώς ανοχύρωτη, σε μία τέτοια κατάρρευση που ο πλανήτης είχε να βιώσει από το μεγάλο κραχ του 1929.

    Το τι επακολούθησε είναι γνωστό και οι συνέπειες ακόμα νωπές για όλους εμάς τους Έλληνες. Δεν έχει αξία να τις απαριθμήσω σε εκατομμύρια Έλληνες και να «ξύσω πληγές».
    Ο στόχος αυτού του άρθρου είναι να δούμε την επόμενη ημέρα. Μετά δηλαδή από 16 χρόνια (2010-2026) σε ποιό σημείο «θεραπείας» της ελληνικής οικονομίας βρισκόμαστε και κυρίως σε ποιό επίπεδο ευημερίας του ελληνικού λαού.

    Με πληθωρισμό σχεδόν διπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (3,1% έναντι 1,9) με μισθό στα επίπεδα περίπου του 65% του μέσου μισθού των 27 κρατών της ΕΕ, και με ενοίκια που απορροφούν το 60 και 70 % του κατώτατου ελληνικού μισθού, εικόνες σοκ σαν και αυτή της παραπάνω φωτογραφίας, είναι καθημερινό φαινόμενο στα ελληνικά super marker.

    Είναι γεγονός, ότι μετά τα αλλεπάλληλα μνημόνια που έφεραν κράτος και πολίτες στο επίπεδο απόλυτης πτωχοποίησης, η σημερινή εικόνα, τουλάχιστον των δημόσιων οικονομικών, είναι σαφώς πολύ καλύτερη. Από διψήφια ελλείμματα (άνω του 10%)των κυβερνήσεων της χώρας τουλάχιστον από το 2004 έως το 2010, σήμερα μπορούμε να μιλάμε για πλεονάσματα τουλάχιστον 2% του ΑΕΠ και η πιστοληπτική εικόνα της χώρας να έχει βελτιωθεί από το επίπεδο «σκουπιδιών» σε επενδυτικό, με ό,τι αυτό σημαίνει για την ικανότητα του κράτους να δανείζεται και μάλιστα σε ικανοποιητικά επίπεδα επιτοκίων.

    Πολύ καλά λοιπόν αυτά τα νέα για κυβέρνηση και κράτος.

    Τι γίνεται όμως με την πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών; Σε ποιό βαθμό τα καλά νέα της δημοσιονομικής σταθερότητας και ευημερίας έχουν αγγίξει τον ελληνικό λαό; Την απάντηση μας την δίνουν, αδιαμφισβήτητα, οι ίδιοι οι οικονομικοί δείκτες, τόσο της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, όσο και των διεθνών οίκων μέτρησης της ευημερίας των λαών παγκοσμίως. Ας δούμε μαζί κάποιους τουλάχιστον απ’ αυτούς:

    1) Η ανεργία στον γενικό πληθυσμό παραμένει σε επίπεδα άνω του 8%, πολύ υψηλότερο του μέσου ευρωπαϊκού με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

    2) Το ύψος του κατώτερου αλλά και του μέσου μισθού των Ελλήνων είναι στις τελευταίες θέσεις στην ευρωπαϊκή ένωση και σίγουρα πολύ κατώτερη του μέσου μισθού της ΕΕ.

    3) Το χειρότερο είναι η αγοραστική δύναμη των μισθών της χώρας σε σχέση με την αντίστοιχη των άλλων ευρωπαϊκών. Με το ζόρι είμαστε στην 26η θέση, έχοντας από κάτω μόνο την Βουλγαρία και μάλιστα όχι για πολύ. Σ’ αυτή μάλιστα την εικόνα συμβάλει και ο καλπάζων πληθωρισμός τόσο στα ενοίκια όσο και στα είδη πρώτης ανάγκης όπως τα τρόφιμα.

    4) Η δεκαετής κρίση που προηγήθηκε, όπως αναφέραμε, είχε σαν αποτέλεσμα να πληγούν πρωτίστως οι μικρές επιχειρήσεις, που αναγκάστηκαν να κλείσουν ή να πωληθούν, με συνέπεια σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες να μην έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό, προκειμένου να ξαναεπιχειρήσουν, και παράλληλα η εγχώρια παραγωγή, να συγκεντρώνεται στα χέρια ολίγων προνομιούχων επιχειρηματιών, δημιουργώντας συνθήκες ολιγοπωλίων ακόμα και μονοπωλίων.


    Η Ελληνική Κυβέρνηση, τα τελευταία χρόνια, προπληρώνει ετησίως, 5 δισεκατομμύρια ευρώ για δάνεια που λήγουν μετά το 2030, σε μια προσπάθεια
    να εντυπωσιάσει τις αγορές και την διεθνή εικόνα της. Με 15 δισ. όμως (3 χρόνια χ 5 δισ.) θα μπορούσε να ενισχύσει αποτελεσματικά τον πρωτογενή τομέα, που τόσο έχει πληγεί για διάφορους και γνωστούς λόγους, τις δημόσιες δομές υγείας, την εκπαίδευση και την έρευνα, και τις εν γένει δημόσιες επενδύσεις, που θα συγκρατούσαν και την αθρόα έξοδο των νέων Ελλήνων
    στο εξωτερικό. Τα οφέλη θα ήταν σίγουρα πολλαπλάσια, από ότι οι προπληρωμές μελλοντικών δανειακών υποχρεώσεων του κράτους.

    Η κυβέρνηση, δυστυχώς, ευνοεί αυτές τις συνθήκες, αφού αδυνατεί να παρέμβει στην πολιτική των τραπεζών, που ενώ οι ίδιες διασώθηκαν κυρίως με τις θυσίες των πολιτών και έτσι είχαν μια δεύτερη ευκαιρία, δεν αναγνωρίζουν το ίδιο δικαίωμα σε μικρούς και πολύ μικρούς επιχειρηματίες. Αντίθετα, με πλειστηριασμούς, τους αφαιρούν συνεχώς σπίτια και επιχειρήσεις με τις ευλογίες του κράτους.

    5) Ο Έλληνας πολίτης επιβαρύνεται με τους μεγαλύτερους έμμεσους φόρους σχεδόν σ’ ολόκληρη την ευρωπαϊκή ένωση αλλά και στα 38 κράτη του ΟΟΣΑ.
    Ως γνωστόν οι έμμεσοι φόροι πλήττουν κυρίως τις μεγάλες μάζες των πολιτών και όχι των πλουσίων.
    ΦΠΑ στο 24%, είναι από τα υψηλότερα όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και παγκοσμίως. Επίσης στα καύσιμα, που είναι και πολύ επίκαιρα, αυτά επιβαρύνονται και με ΦΠΑ αλλά και με ειδικό φόρο κατανάλωσης με αποτέλεσμα όταν το λίτρο βενζίνης στην αντλία είναι 1,80 € το 1 € πηγαίνει στο Κράτος!!
    Και ούτε συζήτηση για μείωση αυτού του ποσού. Μεταθέτει το πρόβλημα στην «αισχροκέρδεια» των πρατηριούχων, με πλαφόν στο κέρδος τους, που όμως δεν ξεπερνά τα 12 λεπτά.

    6) Σ’ όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης και των μνημονίων αναγκάστηκαν να πάρουν το δρόμο της ξενιτιάς πάνω από 500.000 Έλληνες, κυρίως νέοι, και μάλιστα μορφωμένοι. Το αποτέλεσμα γνωστό σε όλους μας. Σήμερα ψαχνόμαστε για εξειδικευμένο προσωπικό σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Το κακό είναι ότι αυτές οι διαρροές συνεχίζονται και σήμερα, καθαρά για λόγους οικονομικούς.

    7) Απόρροια όλων αυτών των παραπάνω παραγόντων είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή και για την ελληνική οικονομία αλλά και την εν γένει ευτυχία του Έλληνα απλού πολίτη: Το δημογραφικό. Από 120 – 130.000 γεννήσεις, προ κρίσης, ετησίως, φτάσαμε τις 70.000 (έναντι 120.000 θανάτων ετησίως). Οι προβλέψεις καταλήγουν ότι έως το τέλος του αιώνα οι Έλληνες πολίτες δεν θα ξεπερνούν τα 6,5 εκατομμύρια. Από την μία πλευρά δηλαδή, η διαφυγή των Ελλήνων στο εξωτερικό, και από την άλλη η μείωση των γεννήσεων, καταστρατηγούν όχι μόνο την ύπαρξη μας σαν πολίτες αυτής της χώρας αλλά και την ανάπτυξη και την ευημερία, αφού χωρίς εργατικό δυναμικό, το ενδιαφέρον για επενδύσεις, και μάλιστα ξένες, θα πέσει πολύ χαμηλότερα από τα ήδη χαμηλά επίπεδα που βρίσκεται σήμερα.

    8) Τέλος το επίπεδο ευημερίας και ικανοποίησης ενός λαού, δεν εξαρτάται μόνο από το οικονομικό επίπεδο και τους αντίστοιχους δείκτες, επηρεάζεται άμεσα και από το επίπεδο των υπηρεσιών που λαμβάνει από την λειτουργία του κράτους όπως π.χ. η γραφειοκρατία, η δικαιοσύνη, η αίσθηση του κράτους δικαίου, η διαφάνεια σε όλες τις πτυχές της δημόσιας διοίκησης, το επίπεδο των υποδομών και η ασφάλεια σε αυτές, το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα, το εκπαιδευτικό σύστημα και η αξιοκρατική προώθηση πολιτών σε θέσεις του Δημοσίου και πολλά άλλα. Πιστεύω ότι και εσείς συμφωνείτε μαζί μου, και χωρίς διάθεση κομματικής τοποθέτησης, ότι η χώρα μας σε τίποτα από τα παραπάνω δεν παίρνει ικανοποιητικό έστω βαθμό. Γίνονται, για να μην είμαστε ιδιαίτερα πεσιμιστές κάποια βήματα, αλλά με ταχύτητες που δυστυχώς τα διεθνή γεγονότα μας ξεπερνάνε.

    Η παρούσα αλλά και οι μελλοντικές κυβερνήσεις πρέπει να καταλάβουν, ότι δεν αρκεί να ευημερούν τα δημοσιονομικά με υψηλά πλεονάσματα και αποθεματικά.
    Πρέπει να ευημερεί και ο λαός και κυρίως ο λαός. Γιατί όπως αναλύσαμε και παραπάνω, όταν αυτός δυστυχεί και καταφεύγει στο εξωτερικό, και όταν οι γεννήσεις διαρκώς μειώνονται, τότε κανένα μέτρο κυβερνητικό δεν θα μπορέσει να εξασφαλίσει ούτε την δημοσιονομική σταθερότητα ούτε και την ευημερία.
    Παράλληλα, φαινόμενα όπως η βία στους νέους, στις γυναίκες, στα πανεπιστήμια αλλά και γενικώς κάθε μορφή βίας, θα εξαπλώνεται, δηλητηριάζοντας τον κοινωνικό και παραγωγικό ιστό της χώρας.

    Ακούω συχνά τον Υπουργό προστασίας του πολίτη, να αναφέρει ότι πρέπει να διερευνήσουμε τα αίτια της αύξησης κάθε μορφής βίας. Για εμάς είναι ξεκάθαρα και τα αναφέραμε.

    Το πρόβλημα δεν είναι η ανεύρεση των αιτίων αλλά η θεραπεία αυτών.
    Και σήμερα είναι αδιαμφισβήτητο, ότι το κράτος ευημερεί αλλά ο λαός πτωχεύει. Το έδειξε και επίσημη έρευνα, ανεξάρτητου διεθνούς φορέα, ότι το 65% των Ελλήνων, έχουν την αίσθηση της πτωχοποίησης, ποσοστό χειρότερο σ´ όλη την ΕΕ.

    Συμπέρασμα:«δεν είναι στραβός ο γιαλός (εξωτερικό περιβάλλον) αλλά εμείς στραβά αρμενίζουμε».
    Περιμένουμε και τα δικά σας σχόλια με θερμή παράκληση χωρίς υπερβολική φρασεολογία.
    Σ’ αυτή τη λογική θα αναρτήσουμε στα social media του περιοδικού και τις δικές σας απόψεις.

    Email: z.ka@women-in-business.gr

  • ΠΟΣΟ ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΑΜΠ ΜΕ ΤΙΣ 33 ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ;

    ΠΟΣΟ ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΑΜΠ ΜΕ ΤΙΣ 33 ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΟΥ ΠΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ;

    Ζαχαρίας Καπλανίδης
    Οικονοµολόγος

    Διάβασα πολύ προσεκτικά τις θέσεις του Προέδρου των ΗΠΑ, σ ’αυτό το μανιφέστο των 33 σελίδων, για το μέλλον της Ε.Ε, και ομολογουμένως με την ίδια περισυλλογή, προσπάθησα να αξιολογήσω την επιχειρηματολογία του. Ξέρετε, ανεξάρτητα το πως κρίνει ο καθένας μας, τα λόγια και τις πράξεις του Αμερικανού Προέδρου, το βέβαιο είναι ότι αυτά επηρεάζουν, με τον ένα ή άλλο τρόπο, τα σχέδια και τις αντιδράσεις όλων σχεδόν των κρατών του πλανήτη μας και συνεπώς και των ανθρώπων που ζουν σε αυτόν. Και μπορεί να είναι δύσκολο πραγματικά να εμβαθύνεις και να κατανοήσεις μια τέτοια οντότητα και ιδιοσυγκρασία, σαν αυτή του Τράμπ, αλλά από την άλλη πλευρά είμαστε υποχρεωμένοι να μεταφράζουμε, τα επίσημα τουλάχιστον λόγια του, αλλά και τις πράξεις του, όσες τουλάχιστον πιστεύουμε ότι μας αφορούν. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση σίγουρα μας αφορά. Είναι η ευρύτερη οικογένεια μας, η ελπίδα 400 περίπου εκατομμυρίων ανθρώπων, για ένα πιο δημιουργικό και ασφαλές μέλλον.

    Τι έρχεται και μας λέει ο ιδρυτής του MAGA σε ένα προφητικό (;) μανιφέστο 33 σελίδων; ότι με βεβαιότητα η Ε.Ε θα διαλυθεί και σε 20 το πολύ χρόνια, δεν θα έχει καμία σχέση με αυτό που είναι σήμερα. Και που στηρίζει την άποψη του; Κατά κύριο λόγο, όπως αναλύει, στο μεταναστευτικό και τους πολλούς ανίκανους αρχηγούς των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, αλλά και των κρατών μελών αυτής. Συγκλονιστική αναμφίβολα πρόβλεψη και προσβλητική κριτική κατά των σημερινών leaders της Ευρώπης.

    Πόσο δίκιο έχει άραγε;
    Ας μην αντιδράσουμε αυθόρμητα και ας δούμε μαζί, χωρίς φόβο και πάθος, κάποιες αλήθειες, και όχι «προφητείες» που σχετίζονται με το θέμα. Κατηγορεί την Ένωση, ότι οι μεταναστευτικές ροές που επιτρέπει ανεξέλεγκτα να εισρέουν στην Ευρώπη, θα καταστρέψουν τον πολιτισμό την οικονομία, ακόμα και τα γενεαλογικά χαρακτηριστικά της Ευρωπαϊκής φυλής. Η αλήθεια εδώ είναι, και διαφεύγει του Προέδρου Τράμπ, ότι μεταναστευτικές ροές υπήρχαν από καταβολής κόσμου και το ισοζύγιο ήταν πάντοτε περισσότερο θετικό παρά αρνητικό. Ξεκινώντας από τους Homo Sapiens, που 100.000 χρόνια πριν, ξεκίνησαν από την ανατολική Αφρική, κατέλαβαν και επικράτησαν των άλλων φυλών στην Ευρώπη, όπως των Νεάντερταλ, και από εκεί, εξαπλώθηκαν 60.000 χρόνια αργότερα και στην Ασία αλλά και στην Αμερικανική Ήπειρο. Και όχι τυχαία. Οι Homo Sapiens, απόγονοι των οποίων είμαστε όλοι εμείς σήμερα, δημιούργησαν κοινότητες, εξέλιξαν την γλώσσα, καλλιέργησαν την γη και δημιούργησαν την λεγόμενη αγροτική επανάσταση, 12.000 τουλάχιστον χρόνια π.Χ. Έτσι επικράτησαν, όχι μόνο σ’ άλλες τοπικές ανθρώπινες φυλές, αλλά και σε άλλα πολύ πιο δυνατά άγρια ζώα, καθιστώντας τον άνθρωπο κυρίαρχο ον στον τότε αφιλόξενο πλανήτη.

    Στις πιο σύγχρονες εποχές, και μάλιστα στην ίδια την Αμερική, οι μεταναστευτικές ροές από την Ευρώπη, Ασία, αλλά και Αφρική, στα τέλη του 18ου και αρχές 19ου αιώνα, μετατρέπουν την χώρα σ’ ένα χωρίς προηγούμενο αναπτυξιακό τοπίο, βάζοντας τα θεμέλια για την μετέπειτα εξέλιξη της σε υπερδύναμη. Με πληθυσμό που δεν ξεπερνούσε μερικά εκατομμύρια το 1760, στις αρχές του 19ου αιώνα, έφτασε τα 70 εκατομμύρια, με το 60% περίπου να είναι μετανάστες. Δεν χρειάζεται νομίζω να επισημάνω εδώ το όφελος που είχε η χώρα από την μεταφορά τεχνογνωσίας, ακόμα και εργατικών χεριών, που δούλευαν για ένα κομμάτι ψωμί, επι 24ώρου βάσης, στα εργοτάξια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμη και ο εφευρέτης της ατομικής βόμβας, που έπληξε το Ναγκασάκι και την Χιροσίμα τον Αύγουστο του 1945, ήταν γερμανικής καταγωγής. Χωρίς αυτόν, η Αμερική, ακόμα θα συνέχιζε να πολεμάει την Ιαπωνία στην Ανατολική Ασία. Επιπρόσθετα, όλοι γνωρίζουμε, ότι η Αμερική, είναι η χώρα που χαρακτηρίζεται σαν το χωνευτήρι των πολιτισμών, των θρησκευτικών και γλωσσικών διαφορετικοτήτων.

    Το να κηρύσσει ο Τράμπ, ανελέητο πόλεμο στην μεταναστευτικότητα σήμερα, εκτός αλλά κυρίως εντός της Αμερικής, μοιάζει με προσπάθεια να αλλάξει το κόκκινο χρώμα του αίματος σε πράσινο. Πολύ αργά. Όσο και να προσπαθεί να εξαγνίσει την Αμερικανική φυλή από τις προσμίξεις των μεταναστών τόσο θα καταστρέφει την εικόνα της χώρας, αλλά και την επιρροή της στον πλανήτη. Για τους ίδιους λόγους και η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί να εξορκίζει το μεταναστευτικό, πανάρχαιο για χίλιους λόγους φαινόμενο, καλά θα κάνει, με σεβασμό αλλά και σοφία, να το αξιοποιήσει. Η Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, χρειάζεται εργατικά χέρια, ενώ την ίδια στιγμή γερνάει επικίνδυνα και στερεύει από νέες και δημιουργικές δυνάμεις. Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, με δυναμικές νέες γενιές, είναι η βασική ειρηνική απειλή της Ευρώπης και όχι η ελεγχόμενη και προγραμματισμένη μετανάστευση. Πάρτε για παράδειγμα το λάθος της Ελλάδας. Για μια σχεδόν δεκαετία, απωθούσαμε ή στοιβάζαμε σε απαράδεκτες δομές, χιλιάδες έντιμους, ακόμα και με παιδιά Σύριους μετανάστες και κανένας δεν πρόβλεψε ότι σε πολύ λίγα χρόνια αργότερα θα χρειαζόντουσαν χιλιάδες εργαζόμενοι στον Τουρισμό, τον Πρωτογενή τομέα, αλλά και στην Βιομηχανία. Σήμερα τρέχουμε να κάνουμε συμφωνίες εισαγωγής, όπως – όπως, σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Τότε είχαμε την πολυτέλεια επιλογής ανθρώπων με skills και κάθε είδους τεχνογνωσίας, σήμερα εισάγουμε ότι μας προκύψει.

    Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο πλυθυσμός της Αμερικής, αποτελείτο ήδη κατά 60% από μετανάστες Ευρωπαίους, Ασιάτες αλλά και Αφρικανούς. Δουλεύοντας σε ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες, με μισθούς πείνας, έθεσαν τα θεμέλια της αμερικανικής εκβιομηχάνισης. Και στην συνέχεια της παγκόσμιας αμερικανικής υπεροπλίας, σε όλο το οικονομικό φάσμα. Ακόμα και ο πατέρας της ατομικής βόμβας, που χάρησε την νίκη των Αμερικανών κατά της Ιαπωνίας, τον Αύγουστο του 1945, ήταν γερμανικής καταγωγής.

    Συμπέρασμα: η μετανάστευση δεν είναι ο μεγάλος κίνδυνος για την διάλυση της Ευρώπης. Κατά συνέπεια ο κύριος «Πρώτα η Αμερική» σφάλει στην βασική αρχή της πρόβλεψης του ότι η Ευρώπη θα διαλυθεί εξ αιτίας του μεταναστευτικού.

    Και πάμε τώρα στην τοποθέτηση του για κακούς και αναποτελεσματικούς ηγέτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εδώ φοβάμαι, ότι εγώ τουλάχιστον, δεν έχω ιδιαίτερα πειστικά αντιεπιχειρήματα. Ποιος αλήθεια πιστεύει ότι η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ο Aντόνιο Κόστα, η Κάια Κάλλας ή ο Εμμανουέλ Μακρόν, ο Φρίντριχ Μερτς, ή η Τζώρτζια Μελόνι, είναι ικανοί ηγέτες να οδηγήσουν την Ένωση σ’ έναν νέο κόσμο, της τεχνολογίας, της πολιτικής και της ασφάλειας, ανάμεσα σε Αμερική, Κίνα ακόμη και ταχέως αναδυόμενες χώρες όπως η Ινδία, η Κορέα, η Ινδονησία κ.α; Πλήρης ανικανότητα στο να πείσουν τους πολίτες της Ένωσης, αλλά και των επιμέρους κρατών, γεμάτοι από σκάνδαλα, αδυναμία αποφασιστικότητας, και παντελή έλλειψη κοινής εξωτερικής πολιτικής, σύρονται πίσω από τον πόλεμο της Ουκρανίας, χωρίς σχέδιο και προοπτική. Ή μάλλον, η μοναδική προοπτική είναι να αυξήσουν τις δαπάνες για την άμυνα, και να μειώσουν τις δαπάνες για την παιδεία, την υγεία, και την τεχνολογική ανάπτυξη. Υποστηρίζουν τον Ζελένσκι, με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, όταν, την ίδια στιγμή, γνωρίζουν ότι αυτός έχει χάσει τον πόλεμο και ταυτόχρονα, στελέχη του, καταχρώνται δημόσιο χρήμα. Φτάνουν ακόμα και στο σημείο να επιδιώκουν την παράνομη κατάσχεση των ρωσικών καταθέσεων σε ευρωπαϊκές τράπεζες, παραβιάζοντας την διεθνή ασφάλεια της διακίνησης αξιών και κεφαλαίων.

    Η αναμφισβήτητη έλλειψη ικανών ηγετών, στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ακόμα και στα περισσότερα κράτη μέλη της, δημιουργούν συνθήκες πλήρους αποδυνάμωσης της ανταγωνιστικότητας, τόσο σε σχέση με την Κίνα και την Αμερική, όσο και με τις ανερχόμενες υπερδυνάμεις όπως η Ινδία, Ινδονησία, Κορέα και άλλες. Το μεταναστευτικό είναι η παρανυχίδα στα πραγματικά αίτια του προβλήματος.

    Ναι, με όλα αυτά, και άλλα πολύ περισσότερα, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το πραγματικό όραμα, που είχαν οι εμπνευστές της δημιουργίας της, που δεν ήταν άλλο, από την οικονομική ανάπτυξη, την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών της.

    Εδώ ο Τράμπ έχει απόλυτο δίκιο. Όχι πως τον ενδιαφέρει, αντίθετα το γλεντάει και το απολαμβάνει.
    Εμείς τι κάνουμε;
    Προς το παρόν, σας εύχομαι Καλές Γιορτές, και έναν πιο πολλά υποσχόμενο Νέο Χρόνο.

    Και όπως πάντα περιμένω τις εύστοχες και συνετές απόψεις σας τις οποίες το περιοδικό μας θα τις δημοσιεύσει.
    Email : z.ka@women-in-business.gr

  • ΣΕ ΤΙ ΚΟΣΜΟ ΜΠΑΜΠΑ ………

    ΣΕ ΤΙ ΚΟΣΜΟ ΜΠΑΜΠΑ ………

    Ζαχαρίας Καπλανίδης
    Οικονοµολόγος

    Σχεδόν πάντοτε, πριν πάρω το στυλό μου για να γράψω ένα άρθρο στα περιοδικά ΔΥΟ & WIBS, έχω εντοπίσει εκ των προτέρων τo θέμα μέσα από την επικαιρότητα, διεθνή και ελληνική, και έτσι η σκέψη μου είναι ξεκάθαρη και απόλυτα προσηλωμένη.

    Αυτή την φορά, έχω πιάσει το στυλό, και ακόμα προσπαθώ να εντοπίσω τι από όλα αυτά που συμβαίνουν για μας αλλά χωρίς εμάς, έχουν ένα ειδικό βάρος στην καθημερινότητα, αν μη τι άλλο του μέσου Έλληνα πολίτη.

    Νοιώθω ότι έχω πάθει κάτι σαν vertigo. Ίσως όχι άδικα, σπεύδω να δικαιολογήσω τον εαυτό μου. Αυτά που συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα, και κυρίως αυτά που προδιαγράφονται για το εγγύς μέλλον, να ξεπερνούν τον μέσο Έλληνα πολίτη και εγώ σίγουρα είμαι ένας από αυτούς.

    Πάμε λοιπόν μαζί, να προσπαθήσουμε να ξετυλίξουμε το τόσο σύνθετο κουβάρι, του να ζεις ανθρώπινα και ισορροπημένα, σ΄ένα κόσμο που κινείται σε ένα «θέατρο του παραλόγου».
    Θα έλεγα να αρχίσουμε με τις τελευταίες εξελίξεις στην Γαλλία. Αν με ρωτήσετε γιατί, η απάντηση είναι γιατί η χώρα αυτή είναι η δεύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης και η έβδομη στον κόσμο, άρα επηρεάζει άμεσα και έμμεσα την οικονομική, και όχι μόνο, ζωή του κάθε πολίτη της Ευρώπης, άρα και των Ελλήνων.

    Παράλληλα οι Γάλλοι φημίζονται για τις προοδευτικές τους ιδέες και το ασυμβίβαστο του χαρακτήρα τους σε βασικές πανανθρώπινες αξίες. Η επανάσταση του 1789, αποτελεί ορόσημο και ενέπνευσε πολλά Κράτη και Έθνη συμπεριλαμβανομένου και του Ελληνικού, στην έναρξη της επανάστασης του ’21. Αυτό που συμβαίνει στην Γαλλία σήμερα, δηλαδή η αλλαγή των κυβερνήσεων σαν τα νερά της Χαλκίδας, κάθε 6 ώρες, δεν είναι ούτε τυχαίο ούτε εντοπισμένο στην συγκεκριμένη χώρα. Είναι συνέπεια μιας άτυχης συνολικής πολιτικής του προέδρου Μακρόν άλλα και εν γένει της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την έναρξη του Ρωσοουκρανικού πολέμου.

    Σ’αυτόν τον πόλεμο, η Γαλλία και η Γερμανία, δηλαδή οι ατμομηχανές της Ε.Ε. αποφάσισαν αβίαστα και χωρίς δεύτερη σκέψη και συνετή διπλωματία, να τα δώσουν όλα υπέρ της Ουκρανίας, αποκόπτοντας κάθε οικονομικό δεσμό με μια χώρα 145 εκατομμυρίων κατοίκων. Και φυσικά, πάνω από όλα, έκλεισαν τις στρόφιγγες του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, στις φθηνές τιμές των οποίων στηρίχθηκαν, τα τελευταία τουλάχιστον 30 χρόνια, οι βιομηχανίες τόσο της Γαλλίας όσο και της Γερμανίας, που με την σειρά τους, άμεσα ή έμμεσα, επηρέασαν θετικά όλα τα κράτη και τους πολίτες στην Ευρώπη.

    Αυτό λοιπόν έπαθε η Γαλλία και όχι μόνο αυτή. Αγοράζει σήμερα ενέργεια από την Αμερική, με σχεδόν διπλάσια τιμή, από ότι λίγα χρόνια πριν από την Ρωσία. Έκλεισε τις πόρτες των εμπορικών συναλλαγών της, σε μια αγορά με υπερδιπλάσιους κατοίκους απ’ αυτήν, ξόδεψε δισεκατομμύρια σε απευθείας ενίσχυση της Ουκρανικής πολεμικής οικονομίας, μειώθηκε η ανάπτυξη της σχεδόν στο 0%, τα τελευταία τρία χρόνια, αυξήθηκε το Δημόσιο χρέος της στο 114% του ΑΕΠ της, και τώρα καλείται επειγόντως να κάνει μειώσεις 40-50 δισεκατομμυρίων, στις δημόσιες δαπάνες, για να μην εκτροχιαστεί ανεπανόρθωτα το Δημόσιο χρέος. Πως να το δεχθούν αυτό λοιπόν ειδικά οι Γάλλοι πολίτες; Οι Γερμανοί είναι ίσως λίγο πιο υπομονετικοί. Να θυμίσουμε, ότι όταν το 1789 ξέσπασε η Γαλλική Επανάσταση, ο λαός της χώρας στην πλειονότητα του, πλήρωνε το 80% του ημερομίσθιου του για την αγορά ενός καρβελιού ψωμιού, και το κράτος, το 50% των εσόδων του για την αποπληρωμή των δανείων του.

    Σήμερα η Γαλλία δεν είναι σ΄αυτό ακριβώς το επίπεδο, αλλά οδεύει σε παρόμοια μονοπάτια. Από κοντά και η Γερμανία με χιλιάδες λουκέτα μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μηδενική ανάπτυξη, υστέρηση στην έρευνα και τεχνολογία έναντι Αμερικής και Κίνας.  Και δεν φθάνουν όλα αυτά, αλλά έρχεται και η «σύμμαχος» Αμερική του Τράμπ, και απαιτεί την αύξηση των δαπανών άμυνας ή πολέμου, όπως είναι η νέα ονομασία του Πενταγώνου, από το 1% του ΑΕΠ των κρατών του ΝΑΤΟ, δηλαδή όλων σχεδόν των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο 5%. Από την μια δηλαδή καλούμαστε σε μειώσεις Δημοσίων Δαπανών σε συντάξεις, κοινωνικές παροχές, επιστημονική έρευνα ,υγεία κ.ά. και από την άλλη μας ζητάνε οι Αμερικανοί αύξηση πολεμικών δαπανών στο 5%. Με δεδομένο ότι το συνολικό Κοινοτικό Ακαθάριστο Προϊόν ανέρχεται σε 16,5 τρισεκατομμύρια ετησίως, κάντε το λογαριασμό για να δείτε πόσα δισεκατομμύρια θα πηγαίνουν πλέον σε δαπάνες πολέμου και «αντιμετώπιση» του Ρωσικού κινδύνου!

    Μα θα μου πείτε η Ρωσία επιτέθηκε και εισέβαλε στην Ουκρανία. Ναι, χωρίς αμφιβολία. Και το Ισραήλ επιτέθηκε και ισοπέδωσε την Παλαιστίνη. Για τη Ρωσία η Ευρώπη επέβαλε πάνω από 20 οικονομικά, και όχι μόνο, πακέτα αντιποίνων αλλά για το Ισραήλ κανένα.

    Θα μου πείτε, ίσως, ότι η Χαμάς προκάλεσε το Ισραήλ με την τρομοκρατική ενέργεια της 7ης Οκτωβρίου. Ασφαλώς, αλλά και η Ουκρανία δεν προκαλούσε επι χρόνια με την εξουδετέρωση χιλιάδων Ρωσόφωνων κατοίκων στις ανατολικές της επαρχίες; με το να «διαρρηγνύει τα ιμάτια της» να φέρει το ΝΑΤΟ στην πόρτα της Ρωσίας; Και μάλιστα παρά τις επιφυλάξεις ακόμα και της ίδιας της Αμερικής; Δύο μέτρα λοιπόν και δύο σταθμά όπου στην περίπτωση της Ρωσίας η Ευρώπη και η Ελλάδα χωρίς διπλωματική ωριμότητα και στρατηγική μετατρέπουν έναν ιστορικό σύμμαχο(θυμηθείτε Α’ και Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) αλλά και οικονομικό εταίρο, σε «ανάθεμα», ανάλογο της περίπτωσης Ελ.Βενιζέλου και έτσι «βάζουν τα χέρια τους και βγάζουν τα ίδια τα μάτια τους». Οι Ευρωπαίοι πολίτες, και φυσικά οι Γάλλοι, πληρώνουν αυτήν την επιλογή της ηγεσίας τους και αναπόφευκτα αντιδρούν ανάλογα. Ας μην παραπονιόμαστε λοιπόν για την άνοδο ακραίων κομμάτων, την ύφεση στην Ευρωπαϊκή οικονομία, τον πληθωρισμό και άλλα πολλά.

    Η ευημερία των λαών είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις επιλογές των κυβερνήσεων τους. Αυτός είναι ο κανόνας και μάλιστα χωρίς εξαιρέσεις. Είτε συμφωνείτε είτε όχι με τις παραπάνω επισημάνσεις μου, το βέβαιο είναι, ότι η Ευρώπη χαρακτηρίζεται σήμερα από έλλειψη ηγεσίας και σε Εθνικό και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

    Και ας έλθουμε τώρα στα αυστηρά καθ’ ημάς. Το «έλα να δεις». Το ένα σκάνδαλο μετά το άλλο, ο πρωτογενής τομέας, δηλαδή η βάση της οικονομίας σε διάλυση, η Ελληνική Επαρχία σε ερημοποίηση και λόγω της κτηνοτροφικής και αγροτικής κρίσης, το δημογραφικό στα τάρταρα (χάνουμε 40,000 Έλληνες ετησίως στο ισοζύγιο θανάτων -γεννήσεων) η Δικαιοσύνη μπαλάκι του τένις στα χέρια πολιτικών, η παραγωγικότητα να χάνει διαρκώς θέσεις στον παγκόσμιο χάρτη, η ενδοοικογενειακή βία αλλά και η βία στους νέους να παίρνει διαρκώς διαστάσεις που ανησυχούν πλέον κάθε συνετό πολίτη αυτής της χώρας.

    Δεν κάνουμε αντιπολίτευση. Σ’ αυτή την χώρα, όπως και σε κάθε χώρα, και στην Γαλλία,το 80% των πολιτών δεν τους ενδιαφέρει το «χρώμα» των κυβερνήσεων τους. Αυτό που μετράνε είναι το επίπεδο της οικονομικής και κοινωνικής τους ευμάρειας. Ένα μόλις 10% έχει σύνδεση με συγκεκριμένες κυβερνήσεις γιατί διαπλέκεται με αυτές, και ένα 10% ακόμα είναι στον «κόσμο» του εντελώς αδιάφορο. Μακάρι η παρούσα κυβέρνηση, να είχε καταφέρει πολύ καλύτερα αποτελέσματα σε όλα τα παραπάνω αναφερόμενα. Δυστυχώς δεν έχει γίνει, τουλάχιστον μέχρι σήμερα.
    Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση εν γένει, υπόσχεται πολύ καλύτερη διακυβέρνηση αλλά αρνείται να ενωθεί. Αντίθετα, διαρκώς διασπάται, δίνοντας έτσι την δυνατότητα στην ΝΔ να συντηρείται και να επιδιώκει και τρίτη θητεία. Αλαλούμ. Και άντε τώρα ο Έλληνας να επιτύχει για αυτόν και την οικογένεια του την απαραίτητη οικονομική και ψυχική του ισορροπία. Στόχος χωρίς κέντρο.
    Αναπόφευκτα: Ένα σωρό παράδοξα, που ούτε οι σύγχρονοι οικονομολόγοι και αναλυτές μπορούν να ερμηνεύσουν, όπως π.χ. ότι έχουμε υψηλή ανεργία κοντά στο 8,5%, αλλά την ίδια στιγμή λείπουν σε κενές θέσεις εργασίας 300-400 χιλιάδες εργαζόμενοι, οι Έλληνες νέοι να φεύγουν από τα σπίτια των γονιών τους μετά τα 30 τους χρόνια, ενώ στην Ευρώπη μετά τα 22, οι μισθοί του μέσου Έλληνα να αναλώνονται κατά 50-60% στην ενοικίαση ενός μέτριου διαμερίσματος, και την ίδια στιγμή εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα στα χέρια ιδιωτών αλλά και τραπεζών να παραμένουν κλειστά για λόγους γραφειοκρατίας!! Και πλείστα άλλα φαινόμενα που οδηγούν, όπως και μένα σήμερα, σε vertigo, με αποτέλεσμα να μου βγαίνουν ασυναίσθητα, τα λόγια παλιού ελληνικού τραγουδιού σε «τι κόσμο μπαμπά με έχεις φέρει να ζήσω».

    Αλλά για να μην είμαστε άδικοι, και να προσθέσουμε και λίγο χιούμορ στα παραπάνω λόγια, να κάνουμε αναφορά και στην μαμά, για να μοιραστούν οι «ευθύνες» της ύπαρξης μας, σε αυτό το θέατρο του παραλόγου.

    Καλό Φθινόπωρο

  • Η Ελλάδα απεμπολεί το μοναδικό παγκόσμιο συγκριτικό της πλεονέκτημα

    Η Ελλάδα απεμπολεί το μοναδικό παγκόσμιο συγκριτικό της πλεονέκτημα

    ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΚΑΠΛΑΝΙΔΗΣ
    Οικονομολόγος

    Έχουν περάσει 3 μήνες από το προηγούμενο άρθρο μας, στο έγκριτο περιοδικό ΔΥΟ, που συμπληρώνει εφέτος 10 χρόνια έκδοσης, και πραγματικά αυτό το τρίμηνο, η παγκόσμια κοινότητα «τα είδε όλα». Θα λέγαμε η χαρά του πολιτικού αναλυτή. Σίγουρα η πιο μεστή σε εξελίξεις περίοδος των τελευταίων δεκαετιών. Η ανθρωπότητα βίωσε συνθήκες κατάλυσης ανθρώπινων δικαιωμάτων, οικονομικού και εμπορικού πολέμου, ανατροπής κάθε ηθικής αξίας και αίσθησης περί δικαίου, και συνειδητοποίησε με τον πιο αδίστακτο και ωμό τρόπο, ότι δίκαιο δεν είναι τίποτε άλλο παρά το συμφέρον και οι απαιτήσεις του ισχυρού. Όσο παράλογες και να είναι αυτές.

    Για όλα αυτά έχουν γραφτεί και θα συνεχίσουν να γράφονται χιλιάδες άρθρα και εκατοντάδες παρουσιάσεις στα τηλεοπτικά δίκτυα στην Ελλάδα και διεθνώς.
    Το ενδιαφέρον είναι οι διαφορετικές τοποθετήσεις όλων αυτών, επαϊόντων και μη, και είναι σχετικά εύκολο να διακρίνει κανείς μέσα από τις τοποθετήσεις τους, τις πολιτικές τους επιλογές, τα μεγάλα ή μικρά οικονομικά τους συμφέροντα, ακόμα και την έμφυτη ανασφάλεια τους. Υπάρχουν βέβαια, για να είμαστε δίκαιοι, και κάποιες ρεαλιστικές φωνές που μοιάζουν όμως με «φωνή βοόντως εν τη ερήμω».

    Σε αυτό το άρθρο θα προσπαθήσουμε, χωρίς πολλά λόγια, να αναλύσουμε με ρεαλισμό και αντικειμενικότητα, όπως άλλωστε συνηθίζουμε, τα νέα δεδομένα που φέρνουν οι τελευταίες διεθνείς εξελίξεις, τόσο για το παγκόσμιο γίγνεσθαι όσο και για την Ελλάδα.

    Και ας ξεκινήσουμε από την αρχή, αλλά και την αφορμή των γεγονότων, που είναι αναμφισβήτητα το Παλαιστινιακό και η στάση του Ισραήλ.
    Σίγουρα, κανείς δεν αμφισβητεί το δικαίωμα του Ισραήλ στο να προστατεύσει την ασφάλεια και την ευημερία του λαού του. Ωστόσο είναι ξεκάθαρο, σήμερα, ότι έχει ξεπεράσει κάθε κόκκινη γραμμή και έχει διαπράξει σοβαρότατα εγκλήματα, σκοτώνοντας αδιακρίτως δεκάδες χιλιάδες γυναικόπαιδα και οδηγώντας έναν ιστορικό λαό, από τον οποίο αφαιρέθηκαν εδάφη, το 1948, για να ιδρυθεί το κράτος του Ισραήλ, στα όρια της ανθρώπινης καταστροφής.

    Ένας λαός που πραγματικά υπέστη τα πάνδεινα για χιλιετίες με αποκορύφωμα το ολοκαύτωμα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κερδίζοντας την παγκόσμια συμπάθεια και υποστήριξη, μετατρέπεται τώρα από θύμα του 20ου αιώνα σε θύτη του 21ου.

    Μεγάλο λάθος για το Ισραήλ. Χάνει το μέχρι σήμερα ηθικό πλεονέκτημα και δείχνει διεθνώς ένα άλλο πρόσωπο, αυτό του δυνάστη, του κατακτητή και με τις πλάτες της Αμερικής, του χωροφύλακα όλης σχεδόν της ευρύτερης περιοχής της Μέσης Ανατολής.

    Επιβεβαίωσε αυτό που ξέραμε όλοι, την μεγάλη στρατιωτική του ισχύ, τις απεριόριστες δυνατότητες των μυστικών υπηρεσιών και την διαχρονική και άνευ όρων υποστήριξη της Αμερικής. Ωστόσο, ένα είναι βέβαιο, πυροδοτεί παράλληλα τα αντανακλαστικά της διεθνούς κοινότητας, τόσο σε επίπεδο κοινής γνώμης όσο και σε επίπεδο γεωπολιτικών συσχετισμών. Ήδη, κάποια Ευρωπαϊκά κράτη, προχώρησαν στην αναγνώριση ενός ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους και το διεθνές δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης του Νετανιάχου για εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας.

    Αυτά όμως, κατά την γνώμη μου, είναι ήσσονος σημασίας μπροστά στις μεσομακροπρόθεσμες συνέπειες που θα αντιμετωπίσει το Ισραήλ με τους πρόσφατους χειρισμούς του στην Μέση Ανατολή. Έχασε για πάντα και το ηθικό αλλά και το στρατιωτικό του πλεονέκτημα. Κρίμα, αλλά δική του η επιλογή. Και πάμε για λίγο να αναλύσουμε τις εξελίξεις στην Αμερική.
    Εδώ σχεδόν όλοι οι αναλυτές συγκλίνουν στο θέατρο του παραλόγου. Δεν θα ασχοληθούμε λοιπόν με τις τακτικές, τις επιλογές και τα προσωπικά χαρακτηριστικά του Προέδρου Τράμπ. Θα τολμήσουμε προβλέψεις για τις μεσομακροπρόθεσμες συνέπειες για την Αμερική, κυρίως λόγω του φαινομένου Τράμπ. Η Αμερική λοιπόν, κατά την προσωπική μας άποψη, βυθίζεται σταθερά και ίσως όχι και τόσο αργά, σε μια εσωστρέφεια φέρνοντας ακόμα και παραδοσιακούς συμμάχους και εμπορικούς εταίρους της, όπως ο Καναδάς, σε πλήρη διάσπαση δεσμών. Την ίδια στιγμή, ενδυναμώνει παραδοσιακές φυγόκεντρες δυνάμεις που συσπειρώνονται κυρίως στο λεγόμενο Ανατολικό Μπλοκ. Η αδιαμφισβήτητη μέχρι σήμερα οικονομική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, τίθεται σε αμφιβολία και το δολάριο επίσης, το ισχυρό της χαρτί, χάνει σταδιακά αλλά σταθερά το ρόλο του σαν συναλλακτικό και αποθεματικό διεθνές νόμισμα. Αυτές οι εξελίξεις είναι δρομολογημένες και χωρίς γυρισμό υπό συνθήκες τουλάχιστον μη τρίτου Παγκόσμιου Πολέμου.

    amerikaniki-simaia-ktirio

    Για τρία ακόμα χρόνια η διοίκηση Τράμπ, που δεν νομίζω ότι υπάρχουν σοβαροί αναλυτές που πιστεύουν ότι αυτή θα αλλάξει άρδην, θα βομβαρδίζει ανηλεώς όλα τα ηθικά, πολιτικά, και οικονομικά πλεονεκτήματα που έκτισαν μερικοί σπουδαίοι πρόεδροι της Αμερικής.

    Έξυπνα και με υπομονή, όπως απέδειξε στην πρόσφατη κρίση της Μέσης Ανατολής και του Ιράν, το αντίπαλο Μπλοκ, σχεδιάζει το «αύριο» των οικονομικών και στρατιωτικών συσχετισμών.
    Ειδική περίπτωση σε αυτές τις εξελίξεις παίζει και θα παίζει η γείτονα Τουρκία. Να υπενθυμίσουμε ότι είναι μια χώρα 100 περίπου εκατομμυρίων κατοίκων και συνεχώς αυξανόμενη και 17η παγκοσμίως οικονομική δύναμη. Αξιοποιώντας αυτά τα στοιχεία αλλά και την στρατηγική γεωπολιτική της θέση, διεκδικεί με αξιώσεις το ρόλο της μεγάλης περιφερειακής δύναμης στην Ασία, την Μέση Ανατολή αλλά και στην Αφρική. Επιλέγει, έξυπνα προς το παρόν, να κάθεται στην μέση της διεθνούς τραμπάλας, παρακολουθώντας προσεκτικά τα εκατέρωθεν σκαμπανεβάσματα. Έτσι κερδίζει χρόνο, δυναμώνει οικονομικά και στρατιωτικά και έχει και τα δύο μπλοκ να την «χαϊδεύουνε».Το μοναδικό της πρόβλημα είναι το προσδόκιμο της ηλικίας του σημερινού προέδρου και ποια θα είναι, αναπόφευκτα, σε λίγα χρόνια, η διάδοχος κατάσταση. Διαφορετικά είναι βέβαιο ότι ο ρόλος της είναι και θα είναι καθοριστικός στο παγκόσμιο γίγνεσθαι για τις επόμενες δεκαετίες.
    Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα είναι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης σε αυτές τις δεκαετίες. Παραδοσιακά υποτελής σύμμαχος και εταίρος της Αμερικής, δέχεται αδιαμαρτύρητα τις προσβολές του Αμερικανού προέδρου σε προσωπικό και θεσμικό επίπεδο. Με παντελή έλλειψη αξιοπρέπειας, εκλιπαρεί τον Τράμπ για δασμούς και άλλα, και παραβλέπει ότι είναι μια Ένωση 500 σχεδόν εκατομμυρίων πολιτών και στο σύνολο, η δεύτερη οικονομική δύναμη στον κόσμο. Δέχεται, πρόσφατα την απαίτηση της Αμερικής για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, των κρατών μελών της, με ότι αυτό συνεπάγεται για την ευημερία των λαών της Ένωσης και στρέφει όλα τα όπλα της κατά της Ρωσίας λες και κινδυνεύει η Γαλλία, η Ολλανδία ακόμα και η Γερμανία από την επεκτατική πολιτική της Ρωσίας. Όλοι οι σοβαροί και αντικειμενικοί άνθρωποι γνωρίζουν πολύ καλά γιατί η Ρωσία αποφάσισε να εισβάλει στην Ουκρανία και τι ήταν «το λεμόνι στα μάτια της».

    Η Ουκρανία προκάλεσε και συνεχίζει, με την εμμονή της στο ΝΑΤΟ, και το μπούλινγκ στους Ρωσόφωνους πολίτες της Ανατολικής Ουκρανίας, παραβιάζοντας μάλιστα διεθνείς συνθήκες όπως για παράδειγμα του Ελσίνκι. Κατά συνέπεια, η αποδοχή της αύξησης στο 5% των αμυντικών δαπανών, δεν αποβλέπει στην ασφάλεια της Ευρώπης από την Ρωσία, αλλά στα συμφέροντα της αμυντικής βιομηχανίας των ΗΠΑ. Γιατί κυρίως από εκεί θα αγοραστούν τα όπλα. Άλλο ένα δώρο του Τράμπ, στους υποστηρικτές του βιομήχανους του πολέμου. Αυτό το 5% όμως είναι πολύ βαρύ για τις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μάλιστα σε μακρά περίοδο αναιμικής ανάπτυξης ή ακόμα και ύφεσης. Με ολοφάνερη έλλειψη ηγεσίας, σε όλα τα θεσμικά επίπεδα, κοινής στρατηγικής, που είναι βέβαια απόρροια του πρώτου, ακόμα και προβλημάτων διαφάνειας και διαφθοράς στα κράτη μέλη της, η Ευρωπαϊκή Ένωση τρέχει πίσω από όλα τα διεθνή γεγονότα αδυνατώντας να παράξει διεθνή οικονομική και πολιτική οντότητα και φωνή. Την ίδια στιγμή, κάνει εμάς τα 500 εκατομμύρια της «Γηραιάς Ηπείρου», να αισθανόμαστε ανασφάλεια και ντροπή από τις απειλές και τις προσβολές που δεχόμαστε από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Δεν αξίζει μια τέτοια συμπεριφορά στου πολίτες μιας Ηπείρου που έδωσε πρώτη τα φώτα των ανθρώπινων αξιών και του πολιτισμού. Και μια και μιλάμε για πανανθρώπινες αξίες και πολιτισμό, ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για εμάς.

    arxaio-elliniko-skitso

    Θα ξεκινήσω με την επίσημη στάση μας στο Παλαιστινιακό, όπου η κυβέρνηση και άλλοι παρατρεχάμενοι στάθηκαν στο πλευρό του Ισραήλ ακόμα και όταν αυτό ξεπερνούσε όλες τις κόκκινες γραμμές του δικαιώματος αυτοάμυνας. Διάβασα αρκετά άρθρα, ακόμα και σε έγκριτο τύπο, όπου σχολιαστές επιχειρηματολογούσαν ότι εμείς πρέπει να εγκρίνουμε κάθε ενέργεια του Ισραήλ γιατί κινδυνεύουμε από την Τουρκία και εάν συμβεί κάτι θα έρθουν οι Ισραηλινοί να μας σώσουν!!!. Ίδια ουσιαστικά είναι και η θέση της κυβέρνησης: «το Ισραήλ είναι στρατηγικός εταίρος και εμείς αποδεχόμαστε σιωπηλά ή φανερά κάθε του ενέργεια». Μπορεί να δικαιολογήσω τους μεμονωμένους αρθρογράφους σαν αφελείς και ανιστόρητους, αλλά δεν μπορώ να δικαιολογήσω την κυβέρνηση σε μια τέτοια επιχειρηματολογία. Στα αλήθεια η κυβέρνηση πιστεύει ότι αν εμπλακεί η χώρα σε θερμό επεισόδιο με την Τουρκία, το Ισραήλ θα σηκώσει τα βομβαρδιστικά της να κτυπήσει την Τουρκία; Μιλήσαμε παραπάνω για την δύναμη της Τουρκίας και το έξυπνο ρόλο της στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Παράλληλα, και ιστορικά να το δείτε, πότε οι «σύμμαχοι μας» έβαλαν πλάτη στις διακρατικές μας διενέξεις; Να θυμίσω την επίλυση του Κυπριακού, την παρέμβαση τους και την συμβολή τους στην Μικρασιατική καταστροφή, που δεν μπήκαν καν στο κόπο να σώσουν τους Έλληνες που πνιγόντουσαν λίγα μέτρα μακριά από τα καράβια τους στην Σμύρνη; Το ότι ετοιμάζονται να αγοράσουν όπλα από το οπλοστάσιο της Τουρκίας παρά τις αντιρρήσεις της Ελλάδας ξεπερνώντας ακόμα και το δικαίωμα του VETO της χώρας μας;

    Ας δούμε επιτέλους τα πράγματα ρεαλιστικά και χωρίς εθνικιστικές κορώνες και ανώφελους υστερισμούς.

    Η Ελλάδα αποτελεί το 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ (100 τρισεκατομμύρια δολάρια έναντι 236 δισεκατομμυρίων) την ίδια στιγμή ο πληθυσμός φτάνει μόλις το 0,12 του παγκόσμιου πληθυσμού (8 δισεκατομμύρια έναντι 10 εκατομμυρίων) και το χειρότερο βαίνει συνεχώς μειούμενος. Δύο βασικά στοιχεία που καθιστούν την χώρα μας ιδιαίτερα αδύναμη στο να ασκήσει καθοριστική διεθνή πολιτική και να επιβάλει ακόμα και τα δίκαια συμφέροντα της.

    Αυτό δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να χτίζει συμμαχίες ή να συμμετέχει σε ενώσεις όπως το ΝΑΤΟ ή η Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν υποστηρίζω αυτό. Λέω ναι στο ΝΑΤΟ, αν και είμαι η γενιά του όχι, λέω ναι στην Ευρωπαϊκή Ένωση αν και είμαι απογοητευμένος. Εκείνο που υπογραμμίζω είναι, ότι σαν χώρα, πρέπει να κρατάμε και μικρό καλάθι απ΄όλες αυτές τις συμμαχίες. ‘Έχουμε άπειρα ιστορικά και πρόσφατα παραδείγματα. Πόσο αφελείς πρέπει ακόμα να είμαστε!!!

    Την ίδια στιγμή όμως, που όπως εξηγήσαμε, δεν έχουμε καμία οικονομική ή δημογραφική δύναμη στο παγκόσμιο περιβάλλον, έχουμε ένα αδιαφιλονίκητο δικαίωμα να μιλάμε παγκοσμίως για πανανθρώπινες αξίες, για πραγματική δικαιοσύνη, και όχι δικαιοσύνη του ισχυρού, για δημοκρατία και ελευθερία του λόγου, για επιστήμες και γράμματα, για ανθρώπινα δικαιώματα. Το δικαίωμα αυτό μας το δίνει το έργο και οι πράξεις των προγόνων μας και η αναγνώριση, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, της παγκόσμιας κοινότητας για την συμβολή της αρχαίας Ελλάδας στην ανάπτυξη διαχρονικών αξιών στις επιστήμες και τα γράμματα, τον πολιτικό λόγο και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

    antras-anamesa-se-robot

    Εδώ η Ελλάδα όχι μόνο παγκόσμιο λόγο και θέση έχει, αλλά είναι και υποχρεωμένη από την Ιστορία της να τον ορθώσει.
    Σ’αυτό το πεδίο η Ελλάδα θα πρέπει να είναι πρωταγωνίστρια de jure και de facto.

    Είναι κρίμα λοιπόν και θα τρίζουν τα κόκκαλα του Σωκράτη, του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη και δεκάδων άλλων Σοφών της αρχαιότητας, εμείς οι σύγχρονοι Έλληνες να απεμπολούμε αυτό το δικαίωμα και της υποχρέωσης μας προς την διεθνή υγιή τουλάχιστον κοινότητα. Αν δεν αντιτάξουμε εμείς τις πανανθρώπινες αξίες, ενάντια στα όπλα, το δίκαιο του ισχυροτέρου, την σφαγή και την εγκατάλειψη εκατομμυρίων ανθρώπων στον βωμό του πλούτου και της απληστίας, ποιος αλήθεια θα το κάνει; η Αμερική; η Ρωσία; ή η Γερμανία; χωρίς να θέλω να υποτιμήσω την ιστορία και τον πολιτισμό αυτών των χωρών, είναι πραγματικότητα, ότι αυτές οι χώρες και πολλές άλλες, όταν θεμελίωναν τα πρώτα Δημοκρατικά τους Συντάγματα, υιοθετούσαν τις πανανθρώπινες αξίες και το ελεύθερο πνεύμα που τόσο εμφατικά ανέδειξαν και εφάρμοσαν οι Έλληνες στον 5ο π.Χ. αιώνα.

    Για να το κάνεις όμως αυτό χρειάζεται εκτός από το ένδοξο παρελθόν να έχεις και σημερινή «καλή μαρτυρία».
    Δεν είναι δυνατόν ο σημερινός Έλληνας να ασπάζεται σαν θεό μόνο το χρήμα και οι κυβερνήσεις του την ίδια στιγμή να είναι βουτηγμένες στα οικονομικά και νομικά σκάνδαλα.
    Γενικεύω το πρόβλημα για να μην τολμήσει κανείς να σκεφθεί ότι με αυτά που γράφω κάνω πολιτική.
    Σας υποσχέθηκα στην αρχή ρεαλιστική και αντικειμενική ανάλυση. Αυτό και κάνω.

    Το συμπέρασμα μου είναι ότι η κυβέρνηση και κάθε κυβέρνηση Ελληνική, είναι υποχρεωμένη να σεβαστεί τις αξίες και τον πολιτισμό που απορρέει από την Ιστορία και τον ρόλο της, στην διαμόρφωση των διεθνών ανθρώπινων αξιών. Οφείλει να δίνει το καλό παράδειγμα διαφάνειας και αξιοκρατίας, πρωτίστως στους πολίτες της και όχι να τους οδηγεί σε κυνηγητό της απόκτησης χρήματος με κάθε θεμιτό και κυρίως αθέμιτο μέσο. Ήδη η Ελληνική κοινωνία γέμισε από «εξυπνάκηδες», που ζουν στα όρια της ανομίας και της ηθικής, πλουτίζουν συχνά σε βάρος των πολλών, και ζουν προκλητικό βίο με πανάκριβα αυτοκίνητα, βίλλες, ταξίδια κλπ. Μολύνουν τις νέες γενιές που μεγαλώνουν με ανάλογα πρότυπα, αφού ζουν δίπλα στα παιδιά αυτών των άπληστων νεοελλήνων, και άντε αυτές οι γενιές να θυμηθούν τις αξίες του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα. Προσθέστε και τις ζημιές, στην συναισθηματική νοημοσύνη των νέων και μελλοντικών γενεών από ΑΙ και social media, και βγάλτε μόνοι σας τα συμπεράσματα, πως θα είναι η Ελλάδα, μετά από 20 το πολύ 30 χρόνια.

    Ευτυχώς δεν θα ζω για να το βιώσω.
    Σ’ όλα αυτά τα απογοητευτικά, περνά, ωστόσο μέσα μου, μια αναλαμπή τρόμου και συνάμα ελπίδας:
    Η ρήση του Ηράκλειτου «πόλεμος πατήρ πάντων» και ο νοών νοείτο.
    Καλό καλοκαίρι

  • Αξιοκρατία και παραγωγικότητα… Δυο έννοιες σε μόνιμη αποχή από τον Ελληνικό βίο

    Αξιοκρατία και παραγωγικότητα… Δυο έννοιες σε μόνιμη αποχή από τον Ελληνικό βίο

    kaplanz
    Ζαχαρίας Καπλανίδης, Οικονομολόγος

    Δεν είναι η πρώτη φορά, που με συναισθήματα απογοήτευσης και έντονου προβληματισμού, αλλά και βέβαια, ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος Έλληνας πολίτης, που με ανάλογα ή και ακόμα πιο έντονα συναισθήματα, καταπιάνεται με την χρόνια αυτή μάστιγα της ελληνικής κοινωνίας.

    Αφορμή αυτή την φορά υπήρξε, για μένα, η συνέντευξη σε κανάλι της ΕΡΤ και μάλιστα στο δελτίο ειδήσεων, μιας νεαρής Ελληνίδας νοσηλεύτριας, που πριν από 3-4 χρόνια αποφάσισε να φύγει από τον Ευαγγελισμό, όπου εργαζόταν στo επάγγελμα της, και να μετακομίσει και να εργαστεί σε νοσοκομείο του Λονδίνου. Ο λόγος δε, για τον οποίο την κάλεσε για συνέντευξη η ΕΡΤ ήταν, ότι πριν λίγο καιρό, ανακηρύχθηκε από το νοσοκομείο της ως η νοσηλεύτρια της χρονιάς και το σπουδαιότερο, ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Αγγλίας, την κάλεσε στην Downing Street για να την συγχαρεί!!.

    Το ότι μια Ελληνίδα νοσηλεύτρια μετακόμισε στην Αγγλία, με στόχο μια καλύτερη καριέρα, ασφαλώς, δεν είναι πρωτόγνωρο ούτε καν είδηση. Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες και Ελληνίδες, όλων των δεξιοτήτων και επιστημών, ακολούθησαν αυτό το παράδειγμα τα τελευταία τουλάχιστον 10-12 χρόνια. Το ότι όμως ο πρωθυπουργός μιας χώρας, και μάλιστα λίγους μήνες μετά την εκλογή του, βρίσκει τον χρόνο και ακομπλεξάριστα καλεί στο πρωθυπουργικό μέγαρο να συγχαρεί μια αλλοδαπή νεαρή γυναίκα, που υπηρετεί στις δημόσιες δομές υγείας, αυτό σίγουρα είναι είδηση και παράδειγμα με πολλούς αποδέκτες. Όπως και αυτά που ανέφερε στον δημοσιογράφο παρουσιαστή του δελτίου της ΕΡΤ, χρήζουν ανάλυση και προβληματισμό, όχι μόνο των αρμόδιων φορέων αλλά και όλων ημών, που εύκολα γινόμαστε αυστηροί κριτές των χρόνιων παθογενειών της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, αλλά στην πράξη αδυνατούμε να θέσουμε « επί τον τύπον τον ύλον».

    Τι είπε λοιπόν η βραβευθείσα και συμπαθέστατη Ελληνίδα νοσηλεύτρια στην συνέντευξη της; Αυτά που όλοι ξέρουμε και πολλοί από εμάς έχουν βιώσει. Με απλά λόγια, αναφέρθηκε στο γνωστό θέμα των χαμηλών αμοιβών, την συμπεριφορά των ανωτέρων της προς το κατώτερο προσωπικό, υπογραμμίζοντας εδώ, ότι στην Αγγλία, ανεξάρτητα του βαθμού και των χρόνων προϋπηρεσίας, όλοι στην εργασία τους και τα καθήκοντα είναι ίσοι και συμπεριφέρονται σαν ομάδα και όχι σαν μικροί «δικτατορίσκοι» που μοιράζουν εντολές και «βίσματα» δεξιά και αριστερά.

    Και όλα αυτά, τα είπε με συστολή και σεβασμό προς τις εν Ελλάδι συναδέλφους της και μάλιστα κάτω από τις πιεστικές ερωτήσεις του παρουσιαστή, ο οποίος, και καλώς για εμένα, προσπάθησε να αναδείξει τα κακώς κείμενα των δημόσιων δομών υγείας, που αναγκάζουν χιλιάδες στελέχη να «δραπετεύουν» στο εξωτερικό ή να αποφεύγουν τα δημόσια νοσοκομεία με τα γνωστά αποτελέσματα που όλοι γνωρίζουμε.

    Απ’αυτά που άκουσα στην συγκεκριμένη συνέντευξη, δεν θα σταθώ στον οικονομικό παράγοντα, μολονότι, πολλοί από εσάς, θεωρείτε ότι το μεγάλο πρόβλημα του δημόσιου τομέα είναι οι χαμηλοί μισθοί. Εξαιτίας αυτών υπάρχει χαμηλή παραγωγικότητα και εξαιτίας αυτών υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε διάφορους τομείς με κυρίαρχο τον τομέα υγείας.

    Αν και «υπηρέτης» της οικονομικής επιστήμης και της αξίας των αριθμών, θα διαφωνήσω με όσους έχουν αυτή την άποψη, ότι δηλαδή το κυρίαρχο πρόβλημα στην παραγωγικότητα είναι πάντα το ύψος των αμοιβών. Και για να σας πείσω, αν βέβαια σας πείσω, θα σας διηγηθώ μια επαγγελματική μου συνάντηση, κάπου στην Άπω Ανατολή με έναν συνάδελφο επιχειρηματία και μάλιστα από τους πιο επιτυχημένους διεθνώς στο χώρο του Συνεδριακού Τουρισμού.

    Σε ερώτηση μου πως τα πάει με την εξεύρεση προσωπικού στην Ελβετία, που είναι η βάση του, αλλά και σε άλλες χώρες της κεντρικής Ευρώπης που έχει υποκαταστήματα, μου απάντησε τα εξής:
    Ξέρεις αγαπητέ Ζαχαρία εγώ έχω ένα τεράστιο πρόβλημα και κυρίως στην Ελβετία, διότι εκεί περιτριγυρίζομαι από φαρμακευτικές και άλλες κολοσσιαίες εταιρείες οι οποίες για να εξασφαλίσουν προσωπικό δίνουν διπλάσιους και τριπλάσιους μισθούς απ΄αυτούς που μπορώ να αντέξω εγώ. Και τι κάνεις ήταν το εύλογο ερώτημα μου. Εργάζομαι, μου απάντησε, για να φτιάχνω και να συντηρώ ένα άριστο εργασιακό περιβάλλον, επιλέγω και εκπαιδεύω τους διευθυντές μου να είναι ιδιαίτερα φιλικοί με τους υπαλλήλους, το ίδιο κάνω βέβαια και εγώ ο ίδιος, τους καλώ συχνά στο σπίτι μου και τρώμε μαζί σαν καλοί φίλοι, τους παρέχω δωρεάν εισιτήρια για ταξίδια που ούτως ή άλλως λόγω τζίρου μου παρέχουν οι αεροπορικές εταιρείες και βέβαια σε θέσεις και αυξήσεις αναβαθμίζω το προσωπικό μου με απόλυτα αξιοκρατικά κριτήρια.

    Αυτά κάνω και καταφέρνω, απ΄ότι φαίνεται, να συντηρώ το προσωπικό μου, γιατί σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα είχα ούτε έναν από τους 500 που εργάζονται σήμερα στην εταιρεία μου. Έχουν περάσει από τότε 30 περίπου χρόνια, η εταιρεία του εξακολουθεί να είναι πρότυπο στον τομέα της και εγώ να θυμάμαι τα λόγια του σαν το σημαντικότερο μάθημα ακόμα και από τα πανεπιστήμια που εκπαιδεύτηκα.

    WORK-PEOPLE-SMILING2

    Η Ελλάδα, ας μη γελιόμαστε, είναι μια οικονομικά φτωχή αν όχι πτωχευμένη χώρα που ευτυχώς που υπάρχει η Βουλγαρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν «φιγουράρουμε» τελευταίοι στους περισσότερους οικονομικούς δείκτες, όπως κατά κεφαλήν εισόδημα, ύψος ανεργίας, ύψος άμεσων ξένων επενδύσεων, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα στην δημόσια διοίκηση και δικαιοσύνη, και βέβαια στην παραγωγικότητα, το Δημόσιο χρέος κλπ.

    Είμαστε επισήμως φτωχοί, αφού και από τα στατιστικά ευρωπαϊκά στοιχεία 1στους 4 περίπου Έλληνες ζει στα όρια της φτώχειας, με εισοδήματα κάτω από 250€ μηνιαίως. Την ίδια όμως στιγμή, η Ελλάδα των μόλις 10,000,000 περίπου κατοίκων, φιγουράρει πρώτη παγκοσμίως σαν ναυτιλιακή δύναμη, με 6500 περίπου εμπορικά πλοία (40%περίπου του ευρωπαϊκού στόλου), μέσα στις 10 μεγαλύτερες τουριστικές χώρες του πλανήτη, με μια πολιτιστική κληρονομιά που παράγει ή θα μπορούσε να παράξει πλούτο όσο λίγες χώρες παγκοσμίως, με ανεκμετάλλευτο υπέδαφος ακόμα και σε σπάνιες γαίες, με νέους επιστήμονες που κερδίζουν διαγωνισμούς δεξιοτήτων και διαπρέπουν στο εξωτερικό, ( βλέπε την νοσηλεύτρια στην αρχή του άρθρου), την αιολική και ηλιακή ενέργεια κλπ κλπ.

    Αν όλα αυτά τα στοιχεία, τα έβαζες από μόνα τους σε έναν απλό ηλεκτρονικό υπολογιστή ή ακόμα για να είμαστε πιο σύγχρονοι σε έναν επεξεργαστή τεχνητής νοημοσύνης, θα σου έβγαζαν ότι αυτός ο λαός είναι ο πιο πλούσιος και ευτυχής στον πλανήτη.
    Τι ειρωνεία !!!. Κοντεύουμε να είμαστε το αντίθετο.

    Αν όμως στα δεδομένα παραπάνω προσθέσουμε τα δύο στοιχεία του σημερινού μας τίτλου, δηλαδή αξιοκρατία και παραγωγικότητα, τότε μάλλον η διάγνωση που θα παίρναμε, θα ήταν πολύ κοντά στην σημερινή πραγματικότητα.

    Οι κυβερνήσεις, αντί να επιλέγουν τους καλύτερους σε θέσεις κλειδιά, επιλέγουν τους δικούς τους και όχι πάντα τους καλύτερους, και οι πολίτες ανέκαθεν, με την σειρά τους, επιδιώκουν τις δημόσιες θέσεις, όχι για να πάρουν καλύτερους μισθούς, αλλά για να εξασφαλίσουν μονιμότητα, ανεξάρτητα από την παραγωγικότητα τους!.
    Έτσι, ταλαιπωρούν με την αδιαφορία τους, όλους τους άλλους, που προσπαθούν για την επιβίωσης τους, μειώνουν κατά συνέπεια και την παραγωγικότητα αυτών των ανθρώπων που εξοργισμένοι «ρίχνουν τα βέλη τους» και όχι αδίκως, στους διοικούντες, και πάει λέγοντας. Σκεφτείτε το παράδειγμα του Ελβετού φίλου μου παραπάνω και κάντε την σύγκριση του εργασιακού περιβάλλοντος της εταιρείας του, με την ελληνική πραγματικότητα και ιδιαίτερα του δημόσιου τομέα. Και βέβαια θα μπορούσατε να με ρωτήσετε, και ελπίζω να το κάνετε νοερά, πως μπορεί να αλλάξει αυτή η χρόνια δυστυχώς νοοτροπία και παθογένεια της αξιοκρατίας και κατά συνέπεια και της παραγωγικότητας, αυτής της κατά τα άλλα ευλογημένης χώρας.

    Θα σας απαντήσω απλά:

    Να προσπαθήσουμε όλοι να ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Ελβετού. Έστω και χωρίς ιδιαίτερους οικονομικούς πόρους να φτιάξουμε, όπως και εκείνος, το εργασιακό μας περιβάλλον, να είμαστε φιλικοί και ομαδικοί στην εργασία μας, να δεχόμαστε και να χειροκροτούμε τις αξίες και τα επιτεύγματα των συναδέλφων μας, να χαιρόμαστε με απλά πράγματα στην ζωή, όπως ένα φιλικό τραπέζι ή ένα οικονομικό ταξίδι, να αντιδρούμε αποφασιστικά στις αδιαφανείς και αντιπαραγωγικές πρακτικές των κυβερνήσεων και όχι να τρέχουμε από πίσω τους ζητώντας να βολευτούμε με κανένα ρουσφετάκι !!.

    Ζητάω πολλά;

    Αν θεωρείτε πως ναι, τότε λυπάμαι που θα σας το πω αλλά δεν υπάρχει ελπίδα για κάτι καλύτερο σ’ αυτή τη χώρα και τους κατοίκους της, δηλαδή εμάς.
    Αν πάλι πιστεύετε, ότι όλα αυτά, δεν είναι στη σφαίρα του ανέφικτου και ότι εμείς πρέπει να κάνουμε την υπέρβαση μας, μην περιμένοντας πρώτα τους άλλους, τότε σας διαβεβαιώ ότι μπορούμε να ανοίξουμε από σήμερα σαμπάνια και ας είναι και Καΐρ.

    Χρειαζόμαστε, απλά, να πιστέψουμε και να στηριχθούμε περισσότερο στις ικανότητες μας και όχι στις εύκολες λύσεις. Έχουμε αποδείξει, στην διάρκεια της ιστορίας μας, πως όταν ξεπερνάμε τον κακό εαυτό μας, μπορούμε να κάνουμε θαύματα.

    Ας βάλουμε ένα τέλος στην αδιαφορία, το εγώ μας και την φυγοπονία. Θα αλλάξουν όλα για όλους μας.
    Καλό φθινόπωρο.

  • Απαράδεκτα τα σχόλια κάποιων Ελλήνων στο διαδίκτυο για την Τελετή Έναρξης του «Παρίσι 2024»

    Απαράδεκτα τα σχόλια κάποιων Ελλήνων στο διαδίκτυο για την Τελετή Έναρξης του «Παρίσι 2024»

    kaplanz
    Από τον Ζαχαρία Καπλανίδη

    Από πεποίθηση και εντελώς συνειδητά έχω αποφύγει μέχρι σήμερα να εμπλακώ σε κριτικές ή αν θέλετε σε κάθε λογής σχόλια, θετικά ή αρνητικά, σε όσα γράφονται και διακινούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

    Για τους ίδιους λόγους έχω αποφύγει να δημιουργήσω προσωπική διεύθυνση στο Facebook ή σε άλλα μέσα, περιοριζόμενος μόνο στο επαγγελματικό LinkedIn.

    Αυτή τη φορά, όμως, στάθηκε αδύνατο να παραμείνω αδιάφορος μπροστά σε ένα σχεδόν μαζικό “οχετό” που εξαπολύθηκε αμέσως μετά τη λήξη της Τελετής Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού. Και τι δεν ειπώθηκε: “τσίρκο”, “πανηγύρι”, “αίσχος”, “ντροπή”, “απαράδεκτη”, “καμία σχέση με την Αθήνα 2004”. Ακόμα και ο κατά τα άλλα αξιοσέβαστος για τη δουλειά του Αρκάς, μετέτρεψε τον εμβληματικό, όχι μόνο για τους Γάλλους, πύργο του Άιφελ, σε σκηνικό τσίρκου.

    Ε, λοιπόν η ντροπή είναι εξολοκλήρου πάνω σε όλους αυτούς που εξέφρασαν με αυτούς τους χαρακτηρισμούς την άποψη τους για το επίπεδο διοργάνωσης «Παρίσι 2024», τουλάχιστον για την εναρκτήρια τελετή.

    Και το δικαιολογώ:

    Α. Δεν χρησιμοποιείς τέτοιους χαρακτηρισμούς και κυρίως εμείς οι Έλληνες, σε μια χώρα που διοργανώνει Ολυμπιακούς Αγώνες και αναδεικνύει ουσιαστικά την Ελλάδα, μέσω του αρχαίου Ολυμπιακού Ύμνου, του όρκου των αθλητών και την έναρξη της παρέλασης με τον Έλληνα Σημαιοφόρο, τιμής ένεκεν, ως επικεφαλής. Υπάρχουν πιο ευπρεπείς τρόποι να εκφράσεις τις απόψεις σου. Εμείς φτάσαμε να βρίζουμε ακόμα και τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας!!

    Β. Για την διοργάνωση αυτής της Έναρξης εργάστηκαν πάνω από 45.000 εθελοντές, χιλιάδες επαγγελματίες και χιλιάδες αστυνομικοί και στρατιώτες, για να μην μιλήσουμε για τα εκατομμύρια Γάλλων κατοίκων του Παρισιού, που λόγω των επιβεβλημένων, κατά την άποψη μου, μέτρων ασφαλείας δεν μπορούν να πάνε ούτε στα Super Markets. Που είναι ο σεβασμός λοιπόν προς όλους αυτούς τους ανθρώπους και της προσπάθειας που καταβάλανε; Σας θυμίζω ότι στα Ολυμπιακά ιδεώδη το κυρίαρχο στοιχείο δεν είναι η επιτυχία και η νίκη, αλλά η συμμετοχή και ο αγώνας. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι έδωσαν έναν τεράστιο αγώνα και μάλιστα είχαν την ατυχία να τα βάλουν και με τα στοιχεία της φύσης με καταρρακτώδη βροχή για πάνω από 6-7 ώρες. Δεν τους αξίζουν λοιπόν τέτοιοι χαρακτηρισμοί ακόμα και αν η Τελετή Έναρξης δεν είχε καμία σχέση με τις προσδοκίες μας. Έδωσαν ένα τεράστιο αγώνα και μόνο γι’ αυτό αξίζουν τα συγχαρητήρια και τον σεβασμό μας.

    Γ. Είναι αν μη τι άλλο αχάριστο να απευθύνεσαι με τέτοιους χαρακτηρισμούς σε μια χώρα που η δική της επανάσταση ενέπνευσε τη δική μας, αυτή του 1821, και επιπρόσθετα συνέβαλε επί του πεδίου στη διάλυση του στόλου της Τουρκίας στο Ναβαρίνο, και ενώ εμείς, ως συνήθως, είχαμε εμπλακεί σε εμφύλιο πόλεμο και σκοτώναμε ο ένας τον άλλο. Χωρίς τη συμβολή της Γαλλίας δεν ξέρω αν θα ήμασταν αυτοί που είμαστε σήμερα. Τι λέτε εσείς κύριε ΑΡΚΑ γι’ αυτό; Αλλά και στη νεότερη ιστορία οι Γάλλοι στάθηκαν σχεδόν πάντα αρωγοί στα ελληνικά ζητήματα. Σας θυμίζω ότι στο πρόσφατο 2015 έβαλαν “πλάτη” για να παραμείνει η Ελλάδα στα κράτη μέλη του «ευρώ» και όχι μόνο. Και αυτά είναι μερικά μόνο στοιχεία έμπρακτης φιλίας και υποστήριξης αυτής της μεγάλης χώρας προς την Ελλάδα.

    Δ. Ερχόμαστε τώρα σε αυτή καθ’ αυτήν τη διοργάνωση της Τελετής Έναρξης και μάλιστα στο θέμα της σύγκρισής της με την αντίστοιχη των Αθηνών το 2024. Είχα την τύχη να παρακολουθήσω δια ζώσης εκείνη την Έναρξη και έχω προσωπική άποψη.

    Ναι λοιπόν, η «Αθήνα 2024» ήταν μια μεγαλειώδης και απόλυτα επιτυχημένη διοργάνωση που στηρίχτηκε στην ανάδειξη των απίστευτων επιτευγμάτων της αρχαίας Ελλάδας και κυρίως των Αθηνών, σε όλα τα επίπεδα της επιστήμης, της πολιτικής, της ιατρικής και της φιλοσοφίας. Ωστόσο φαίνεται ότι το “ρολόι” της προόδου για την Ελλάδα σταμάτησε τον 5ο αιώνα π.Χ. Έκτοτε, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν έχουμε τίποτα σημαντικό να επιδείξουμε.

    Οι Γάλλοι αντίθετα δεν είχαν να επιδείξουν τίποτα από το μακρινό π.Χ. παρελθόν τους, αλλά έχουν πάρα πολλά να δείξουν από το σύγχρονο πολιτισμό τους. Και αυτό έκαναν. Σύγχρονο χορό από νέους ανθρώπους, επίδειξη μόδας, τεχνολογία αιχμής αλλά και ισότητα και αποδοχή μεταξύ των ανθρώπων και των ιδιαιτεροτήτων τους. Νέοι, ηλικιωμένοι, χοντροί, ΛΟΑΤΚΙ και λοιπά είναι κατά τους Γάλλους απόλυτα αποδεκτοί χωρίς διαχωρισμούς. Η Γαλλία κύριοι επικριτές, είναι σήμερα η 2η μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρώπη και μέσα στις 7 μεγαλύτερες του πλανήτη.

    Η Ελλάδα στο σύγχρονο γίγνεσθαι παλεύει μεταξύ 55ης και 60ης θέσης. Και αυτό, γιατί εμείς μείναμε στις δάφνες του 5ου π.Χ. αιώνα ενώ αυτοί δουλεύουν για το σήμερα και το αύριο με σεβασμό και αποδοχή όλων των ιδιαιτεροτήτων και των ατομικών δικαιωμάτων. Εμείς, να σας θυμίσω, ότι μετά την επιτυχία του “Αθήνα 2004”, ακόμα βρίζουμε την κυρία Γιάννα Αγγελοπούλου και τον κύριο Δημήτρη Παπαϊωάννου. Επιπρόσθετα να σας θυμίσω ότι τα τελευταία 100-200 χρόνια που οι Γάλλοι εξελίσσονται, εμείς δολοφονήσαμε τον Καποδίστρια, στρέψαμε τα όπλα μας ενάντια στους ίδιους τους αδελφούς μας, και στην επανάσταση αλλά και αμέσως μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, οδηγήσαμε στην εξορία τον Βενιζέλο κατ’ επανάληψη, δώσαμε στη χούντα των συνταγματαρχών τα κλειδιά της Δημοκρατίας μας, αλλά και την ευκαιρία στους Τούρκους να εισβάλουν και να διχοτομήσουν την Κύπρο, οδηγηθήκαμε με δική μας ευθύνη στα εξευτελιστικά μνημόνια και σήμερα ακόμα “απολαμβάνουμε” το 2ο χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ελέω κυβέρνησης αλλά και αντιπολίτευσης, όπου εκεί σφάζονται και σήμερα για το ποιος θα πάρει την καρέκλα του αρχηγού και όχι ουσιαστικά για τα προβλήματα της χώρας και των πολιτών. Και σε όλα αυτά έχει τεράστια ευθύνη και ο Ελληνικός Λαός και όχι μόνο οι πολιτικοί του. Με απλά λόγια έχουμε τους Πολιτικούς που μας αξίζουν.

    Θα περίμενα λοιπόν σαν Έλληνες να είμαστε πιο προσεκτικοί στις επικρίσεις μας, και ιδιαίτερα σε χώρες που μας έχουν στηρίξει, και περισσότερο επικριτικοί στους εαυτούς μας για το τεράστιο κενό που μας χωρίζει σήμερα από τις προηγμένες χώρες όπως η Γαλλία.

    Κλείνοντας θα ήθελα προσωπικά να συγχαρώ τη Γαλλία και το γαλλικό λαό για τη συνολική διοργάνωση των 33ων Ολυμπιακών Αγώνων και να τους ευχηθώ κάθε επιτυχία μέχρι και το τέλος των Παραολυμπιακών Αγώνων.

    Τρία μόνο θέματα, θα ήθελα να επισημάνω που όμως δεν αναιρούν τα όσα προανέφερα:

     

    1. Στους λόγους του Προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής και κυρίως του Προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, ενώ έγινε εκτεταμένη αναφορά για το ρόλο του De Coubertin στην αναβίωση των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, δεν ειπώθηκε το παραμικρό για τη γένεση των αγώνων στην Αρχαία Ελλάδα. Θεωρώ ότι ήταν μια ουσιαστική παράλειψη.
    2. Δεν κατάλαβα γιατί η Αυστραλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παρέλασαν σύμφωνα με την αλφαβητική τους σειρά, όπως όλες οι άλλες αποστολές, αλλά κατ’ εξαίρεση αμέσως πριν από τη Γαλλία, που δικαιωματικά έκλεισε την παρέλαση τελευταία. Δεν καταλαβαίνω αυτή τη διάκριση. Ο Ολυμπισμός προϋποθέτει ισότητα σε όλα τα επίπεδα.
    3. Και τρία ακόμα πιο σοβαρό: για να συμμετέχει στην Αρχαία Ολυμπία μια πόλη-κράτος με τους αθλητές της, απαραίτητη προϋπόθεση ήταν να μην εμπλέκεται σε κάποιο πόλεμο ή να προχωρήσει σε εκεχειρία τουλάχιστον μέχρι τη λήξη των αγώνων. Και τη μεν Ρωσία, και καλώς, την απέκλεισαν οι διοργανωτές από την αρχή σχεδόν του Ρωσο-Ουκρανικού πολέμου. Το Ισραήλ όμως τι; Το ίδιο το Ισραήλ πιστεύω πως θα έπρεπε από μόνο του ή να σταματήσει τον πόλεμο στη Γάζα μέχρι τα μέσα τουλάχιστον Αυγούστου, ή να μην στείλει αθλητική αποστολή στο Παρίσι δείχνοντας έτσι σεβασμό στα Ολυμπιακά ιδεώδη. Αλλά αφού δεν το έκανε το Ισραήλ, θα έπρεπε να επέμβει με αποκλεισμό του, και η Οργανωτική και η Διεθνής Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων. Εδώ, παραβιάστηκε ένα από τα πιο ουσιώδη προαπαιτούμενα της οργάνωσης Ολυμπιακών Αγώνων. Κρίμα.
  • Εκλογές – Πολιτική – Οικονομία – Πληθωρισμός: 4 όψεις της ίδιας Πυραμίδας

    Εκλογές – Πολιτική – Οικονομία – Πληθωρισμός: 4 όψεις της ίδιας Πυραμίδας

    kaplanz
    Ζαχαρίας Καπλανίδης, Οικονομολόγος

     

    Έχω αναφερθεί αναλυτικά σε προηγούμενο άρθρο μου, πριν από 2 χρόνια, στις απόψεις μου για το φαινόμενο του πληθωρισμού και τις πραγματικές του αιτίες στην χώρα μας, που δυστυχώς εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από όλες εκείνες τις παθογένειες, μιας υπό ανάπτυξη χώρας, παρόλο που από 1981 αποτελεί μέλος και μάλιστα το 15ο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από το 2001 μέλος της ευρωζώνης, μαζί με ένα group χωρών με ώριμες και ισχυρές οικονομίες όπως η Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία κ.α .

    Δεν είχα λοιπόν σκοπό να επανέλθω στο θέμα (πληθωρισμός)ωστόσο η συγκυρία των προσεχών σημαντικών γεγονότων όπως οι Ευρωεκλογές , αλλά και οι συνεχείς αντεγκλήσεις όλων των κομμάτων, στο θέμα των υπερβολικών ανατιμήσεων, με προκαλούν να ξαναθέσω τις απόψεις μου, αλλά αυτή την φορά διευρύνοντας το οικονομικό και κοινωνικοπολιτικό πεδίο του αντικειμένου.

    Ξεκινώντας απ’αυτό που όλοι βιώνουμε, δηλαδή την ανελέητη και καθημερινή αντιπαράθεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, όπου η μεν κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πληθωρισμός είναι κατά βάση εισερχόμενος και οφείλεται στις τελευταίες αναταράξεις (πόλεμοι Ουκρανία, Μέση Ανατολή) η δε αντιπολίτευση εστιάζει στις εσωτερικές ατέλειες της αγοράς, δηλαδή στις πρακτικές των ολιγοπωλίων και στην ανικανότητα, ακόμα και στην έλλειψη βούλησης, από πλευράς κυβέρνησης, να ελέγξει τον λεγόμενο « πληθωρισμό απληστίας».

    Ποιος στα αλήθεια έχει δίκιο; ποια είναι η πραγματικότητα σε μια διαμάχη με ισχυρό πολιτικό αντίκτυπο, αλλά που διεξάγεται πάνω στις πλάτες των Ελληνικών Νοικοκυριών;

    Πριν απαντήσω, ασφαλώς πάντα κατά την γνώμη μου, σ’αυτό το τόσο επίκαιρο ερώτημα, θα ήθελα να βάλω στην εξίσωση και τον επίσημο διεθνή παράγοντα, που εν πολλοίς καθορίζει τους όρους και τους στόχους που ορίζουν την έννοια του πληθωρισμού.

    Σύμφωνα λοιπόν με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αλλά και την Αμερικάνικη (FED) οποιαδήποτε αύξηση των τιμών πάνω από 2%, σε σχέση με την αντίστοιχη προηγούμενη περίοδο, θεωρείται «επικίνδυνο πληθωριστικό φαινόμενο» και αμέσως ενεργοποιούνται μηχανισμοί όπως αυξήσεις επιτοκίων, μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας των κρατών κ.α.
    Το όριο του 2%, που κρίνει αν μια οικονομία είναι σε κανονικότητα ή σε πληθωριστικό περιβάλλον, με την επιβολή των παραπάνω μέτρων, κατά αρχήν θεωρώ, όπως άλλωστε και άλλοι οικονομολόγοι, ότι είναι ξεπερασμένο και αναχρονιστικό. Οι αυξήσεις των τιμών σε μια υγιή και δυναμική οικονομία είναι αναπόφευκτες και μάλιστα ευπρόσδεκτες αρκεί να συνοδεύονται από ανάλογες, αν όχι και μεγαλύτερες, αυξήσεις μισθών, αμοιβών και συντάξεων.

    Για παράδειγμα, σκεφτείτε, ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός, υπόσχεται συνεχείς αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, ώστε να συγκλίνουμε έστω και μέχρι το 2030, με το μέσο Ευρωπαϊκό όρο.

    Η αύξηση όμως σε μισθούς σημαίνει και αύξηση του κόστους παραγωγής, σε οτιδήποτε παράγεται στην χώρα .Άρα και ανάλογη αύξηση των τιμών στα προϊόντα. Κατά συνέπεια, ο πληθωρισμός, εντός ορίου, που απορρέει κυρίως από την βελτίωση του οικονομικού status των πολιτών, είναι απόλυτα ευπρόσδεκτος και το όριο του 2% είναι σχεδόν άνευ σημασίας.
    Έχει σημασία, μόνο εάν οι μισθοί και οι συντάξεις παραμένουν καθηλωμένοι ή κάτω του 2%. Σε μια Ελλάδα όμως με τις χαμηλότερες αποδοχές, σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, το ζητούμενο δεν είναι το 2% στις τιμές αλλά οι υπερδιπλάσιες αυξήσεις αμοιβών έναντι του τρέχοντος πληθωρισμού.

    Συμπέρασμα πρώτον: το διεθνές αποδεκτό όριο του πληθωρισμού στο 2% είναι ξεπερασμένο και πρέπει να αναθεωρηθεί προς τα πάνω και φυσικά είναι σχετικό από κράτος σε κράτος και ειδικά από οικονομία σε οικονομία. Το όριο για την Γερμανία, για παράδειγμα, είναι διαφορετικό με το όριο για την Ελλάδα, αλλά δυστυχώς η ΕΚΤ λαμβάνει υπόψιν της τις Γερμανικές ανάγκες, αυξάνει τα επιτόκια, περιορίζοντας την ανάπτυξη των μικρότερων χωρών και δυσχεραίνοντας, με την αύξηση των επιτοκίων από τις εμπορικές τράπεζες, την αποπληρωμή δανείων επιχειρήσεων και πολιτών στις λιγότερο οικονομικά ισχυρές χώρες, που συνήθως είναι και οι πλέον χρεωμένες.

    Και για να ολοκληρώσω τις απόψεις μου για το θέμα της σχετικότητας του ορίου 2% του πληθωρισμού, θα αναφέρω ότι χαμηλός πληθωρισμός συνήθως, συνοδεύει μια οικονομία σε ύφεση, όπου η ζήτηση για προϊόντα, εν γένει, είναι τόσο χαμηλή που αναγκαστικά συμπιέζει το επίπεδο τιμών ακόμα και σε αρνητικά επίπεδα. Σε μια τέτοια όμως οικονομία κανείς δεν σκέπτεται να επενδύσει και είναι ο εφιάλτης κράτους και πολιτών(ανεργία). Υπάρχει βέβαια και χειρότερο σενάριο ο «Στασιμοπληθωρισμός» αλλά ας μην επεκταθούμε σε αυτό σήμερα.

    Τι συμβαίνει λοιπόν σήμερα στην χώρα μας; και πως συνδέεται ο τίτλος αυτού του άρθρου πληθωρισμός -οικονομία-πολιτική -εκλογές ;

    Ας τα πάρουμε ένα- ένα από την αρχή.Οι αυξήσεις των τιμών στην Ελλάδα ξεκίνησαν σταδιακά και δειλά με την αύξηση της δραστηριότητας και του ΑΕΠ, μετά το 2018 και αυτό ήταν φυσιολογικό, μετά από 10 χρόνια ύφεσης, που το ακαθάριστο προϊόν της χώρας μειώθηκε σχεδόν 30% ενώ μισθοί, συντάξεις και περιουσιακά στοιχεία έφτασαν σε επίπεδα φτωχοποίησης.

    anisixi-gunaika-super-market
    Η πανδημία 2019-2021, αλλά και ο πόλεμος που επακολούθησε στην Ουκρανία, είναι γεγονός, δημιούργησε συνθήκη αβεβαιότητας και δυσκολίας στην παγκόσμια διακίνηση αγαθών αλλά και αύξηση στο κόστος συντελεστών παραγωγής και ειδικά στην ενέργεια .Ως αποτέλεσμα, αυξήσεις στα τελικά προϊόντα ανάλογα και με τις ανάγκες εισαγωγών κάθε χώρας, των ευαίσθητων προϊόντων.

    Η Ελλάδα, για παράδειγμα, επηρεάστηκε από την εκτόξευση των τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου, αλλά και από την κατακόρυφη αύξηση στα λιπάσματα λόγω Ουκρανό Ρωσικού πολέμου. Τα λιπάσματα και το ακριβό πετρέλαιο, σίγουρα ώθησαν τις τιμές των αγροτικών και όχι μονο προϊόντων σε σημαντικές αυξήσεις.

    Ωστόσο πετρέλαιο, φυσικό αέριο ακόμα και λιπάσματα, ανέλπιστα πολύ σύντομα, και χωρίς να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι σχετικές κυρώσεις στην Ρωσία, επανήλθαν σχεδόν σε επίπεδα κανονικότητας . Οι τιμές όμως στα ράφια, στα βενζινάδικα και σε ένα σωρό αλλά προϊόντα δεν επανήλθαν ποτέ.

    Η Ελλάδα, κάποτε πασίγνωστη για την αγροτική της παραγωγή, είναι σήμερα ακριβότερη ακόμα και στο λάδι σε όλη σχεδόν την Ευρώπη!!. Ο πληθωρισμός στο καλάθι των τροφίμων εν γένει, είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη μετά την Ισπανία!!!., τι φαινόμενο είναι αυτό; απλά αισχροκέρδεια και σίγουρα αδυναμία της κυβέρνησης να την ελέγξει.

    Για να είμαστε δίκαιοι, τον τελευταίο καιρό, έχει γίνει αντιληπτό και υπάρχουν προσπάθειες επιβολής ελέγχων ακόμα και υψηλών προστίμων, θα αποδώσουν άραγε; Θα το δούμε, είναι θέμα σίγουρα πολιτικής βούλησης.
    Και έτσι μπαίνουμε και στη τρίτη πλευρά της πυραμίδας. Η οικονομία αναμφισβήτητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πολιτική. Κατά την γνώμη μου δεν θα έπρεπε να είναι. Όπως και με την δικαστική εξουσία όλοι μιλάνε για την αναγκαιότητα διαχωρισμού και ανεξαρτησίας κράτους και δικαστικής αρχής αλλά όλοι γνωρίζουμε τι συμβαίνει.

    Η οικονομική επιστήμη, στηρίζεται βασικά, στα μαθηματικά, και στην συνεχή παρατήρηση δηλαδή την Στατιστική.

    Και οι δύο αυτές συνιστώσες, υπηρετούν αποδεδειγμένες αλήθειες και μεγάλο βαθμό αντικειμενικότητας.

    Δεν είναι τυχαίο όταν λέμε 1+1κάνουν 2 και εννοούμε το σίγουρο και το αδιαμφισβήτητο. Η πολιτική επιστήμη δεν στηρίζεται στην αδιαμφισβήτητη αλήθεια, αλλά στην σκοπιμότητα που οδηγεί σε συγκεκριμένους στόχους που μάλιστα συχνά-πυκνά αλλάζουν, ανάλογα με τους εκάστοτε επικεφαλείς και τις επιδιώξεις τους.

    Όταν λοιπόν η πολιτική ή οι πολιτικοί επιβάλουν την σκοπιμότητα τους στους οικονομικούς μηχανισμούς μιας κοινωνίας τότε η στρέβλωση είναι αναπόφευκτη και όσο πιο υποκειμενική είναι αυτή η παρέμβαση τόσο πιο εκτεταμένη θα είναι και η στρέβλωση.

    Με απλά λόγια, στην σημερινή πραγματικότητα και στο θέμα του πληθωρισμού: α) η κυβέρνηση έχει ή οφείλει να έχει τους μηχανισμούς ελέγχου της αισχροκέρδειας, σε όλο το φάσμα της παραγωγικής και εμπορικής διαδικασίας και β) διαθέτει το μεγάλο «όπλο» των φορολογικών συντελεστών. Ειδικά για το 2ο, είναι μια μεγάλη ευκαιρία, η ψαλίδα στην χώρα μας, μεταξύ εμμέσων και άμεσων φόρων να κλείσει αποφασιστικά.
    Σε κανένα προηγμένο κράτος, οι έμμεσοι φόροι δηλαδή οι φόροι που επιβάλλονται στα προϊόντα και τις υπηρεσίες δεν υπερβαίνουν τους άμεσους δηλαδή τους φόρους εισοδήματος και κερδών.

    Στην Ελλάδα οι έμμεσοι είναι σχεδόν διπλάσιοι. Στην Γερμανία, Γαλλία κ.λ.π. συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Με τους έμμεσους όμως πλήττεις τα φτωχότερα τμήματα του πληθυσμού, με τους άμεσους πλήττεις περισσότερο τους πλέον εύπορους. Βλέπετε λοιπόν πως η πολιτική επεμβαίνει στην οικονομία και δημιουργεί κοινωνικές αδικίες στον πλυθυσμό.Η αντιπολίτευση σήμερα φωνάζει να μειωθεί ο ΦΠΑ στα τρόφιμα και να αυξηθεί η φορολογία στις μεγάλες επιχειρήσεις.

    Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι εάν μειώσει τον ΦΠΑ θα χάσει 2 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ δεν είναι σίγουρη ότι θα μειωθούν οι τιμές στα ράφια. Αντίθετα ο κος. Ιωάννης Μασούτης πρόεδρος της ΚΕΕΕ( Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδας) & Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, υποστηρίζει ότι πρέπει να μειωθεί ο ΦΠΑ και υπόσχεται μείωση των τιμών στα βασικά προϊόντα. Ποιος λέει την αλήθεια; εξαρτάται από ποια πλευρά της πολιτικής το αντιμετωπίζουμε. Η οικονομική επιστήμη όμως είναι ξεκάθαρη: μειώνεις τους φόρους στα προϊόντα, μειώνονται οι τιμές. Δεν μειώνονται οι τιμές… επιστρατεύεις τους μηχανισμούς ελέγχου που οφείλεις να διατηρείς και είναι ευθύνη σου, η εντιμότητα, η διαφάνεια, και η αποτελεσματικότητα τους.

    Και τέλος, ό,τι θα χάσεις από την μείωση των έμμεσων αυτών φόρων, έχεις τεράστια περιθώρια να το αναπληρώσεις από την αύξηση των άμεσων φόρων και κυρίως από την πάταξη της φοροδιαφυγής που είναι και το μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό συνάμα πρόβλημα της χώρας. Και τέλος και αισίως φτάσαμε στην τέταρτη και τελευταία πλευρά της πυραμίδας: τις εκλογές.

    Την ώρα που γράφουμε αυτό το άρθρο είναι μόλις 10 ημέρες πριν τις Ευρωεκλογές.

    elections

    Με τι αλήθεια κριτήρια θα ψηφίσουμε τους εκπροσώπους μας στο Eυρωκοινοβούλιο; Έχουμε κατανοήσει τι σημαίνει Ευρωκοινοβούλιο;

    Η βουλή των Ελλήνων επι 27.
    Αυτοί για τα επόμενα 5 χρόνια, θα αποφασίζουν για την οικονομική ζωή των Ελλήνων αλλά και άλλων 26 χωρών. Εμείς όμως αυτό το υποτιμάμε και φοβάμαι ότι για μια ακόμα φορά θα ψηφίσουμε τους υποψήφιους, που είναι γνωστοί από τηλεπαιχνίδια, τηλεπαρουσιάσεις, αθλητικά δρώμενα κα.
    Μα θα μου πείτε τους άλλους δεν τους γνωρίζουμε.

    Σωστό. Να ανοίξουμε το βιογραφικό τους και να τους μάθουμε. Αξίζει να χάσουμε μια ώρα από τον ελεύθερο χρόνο μας, και να διασφαλίσουμε όσο το δυνατόν την αποτελεσματικότερη εκπροσώπηση μας στη βουλή της Ευρώπης. Αφορά την οικονομική, πολιτική και κοινωνική μας επιβίωση για πολλά χρόνια μπροστά μας. Δεν κάνω πολιτική. Κάθε κόμμα έχει και κατάλληλους υποψηφίους και απλά εύχομαι αυτούς να έχουμε επιλέξει.
    Το ίδιο και στις εθνικές εκλογές. Πάντα υπάρχουν άξιοι σε όλες τις παρατάξεις που είναι ικανοί να υπηρετήσουν την ρεαλιστική οικονομική επιστήμη και όχι την πολιτική σκοπιμότητα.

    Σε διαφορετική περίπτωση μη διερωτόταστε «τι είχαν τα έρημα και ψόφησαν».

    Καλό Καλοκαίρι.

  • 3+1 αποτελεσματικοί τρόποι για να εξοικονομήσεις χρόνο στην καθημερινότητά σου

    3+1 αποτελεσματικοί τρόποι για να εξοικονομήσεις χρόνο στην καθημερινότητά σου

    Η καθημερινότητα όλων μας είναι αρκετά απαιτητική και οι περισσότεροι νιώθουμε ότι ένα μόνο εικοσιτετράωρο δε μας φτάνει. Πολλές φορές μάλιστα ευχόμαστε η μέρα να αποκτήσει παραπάνω ώρες, στις οποίες θα χωράνε όλες μας οι δραστηριότητες και υποχρεώσεις. Αυτό όμως είναι ανέφικτο και έτσι πρέπει οι ίδιοι να βρίσκουμε συνεχώς νέους τρόπους που θα μας βοηθούν να εξοικονομούμε πολύτιμο χρόνο.

    Ποιοι είναι όμως αυτοί και πώς μπορούμε να τους κάνουμε μέρος της ρουτίνας μας; Σου τα περιγράφουμε όλα παρακάτω. Πάμε λοιπόν να ξεκινήσουμε!

    1.  Κάνε προετοιμασία

    young-woman-making-salad-kitchen_1303-20191

    Είναι γεγονός ότι το κλειδί για κάθε επιτυχία είναι η προετοιμασία και αυτό φαίνεται να ισχύει για όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας. Για αυτόν τον λόγο σε συμβουλεύουμε να οργανώνεις εκ των προτέρων την κάθε σου ημέρα και να δημιουργείς όμορφες ρουτίνες. Ενδεικτικά λοιπόν σου προτείνουμε να προετοιμάζεις από πριν τα γεύματα της εβδομάδας, να χρησιμοποιείς έξυπνους τρόπους μαγειρέματος, όπως είναι η μαγειρική με air fryer και να αφιερώνεις 10 λεπτά καθημερινά για μικροδουλειές στο σπίτι.

    Με αυτές τις συνήθειες θα κερδίζεις επιπλέον ώρες για να κάνεις αυτό που επιθυμείς και παράλληλα θα βάλεις τη ζωή σου σε τάξη. Φυσικά, είναι καλό να τονίσουμε ότι πρέπει να διαμορφώνεις την καθημερινότητα με βάση τις δικές σου ανάγκες και να την κάνεις όσο πιο λειτουργική επιθυμείς.

    2.  Δημιούργησε λίστες

    young-girl-writing-notepad_23-2147656256

    Οι υποχρεώσεις που συνοδεύουν την κάθε μας ημέρα είναι πραγματικά πολλές και συνήθως δημιουργούν ένα χάος. Αν βλέπεις και εσύ τον εαυτό σου σε αυτήν τη διαπίστωση, τι θα έλεγες να αρχίσεις να οργανώνεις τις δουλειές σου με τη δημιουργία λιστών; Εμείς θα λέγαμε ένα μεγάλο ναι, καθώς η συγκεκριμένη πρακτική μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα στα ύψη.

    Είτε λοιπόν προτιμάς τις ηλεκτρονικές λίστες, είτε σου αρέσει ο παραδοσιακός τρόπος με το χαρτί και το μολύβι, σε συμβουλεύουμε να υιοθετήσεις αυτήν την τεχνική οργάνωσης και σύντομα θα δεις τις ώρες της ημέρας να αυξάνονται.

    3.  Επαναπροσδιόρισε τη ρουτίνα σου

    happy-time-cycling_329181-17392

    Αν έχεις ήδη μία ρουτίνα, αλλά βλέπεις ότι δεν καρποφορεί και νιώθεις ότι και πάλι ο χρόνος σου είναι μειωμένος, ίσως είναι μία πολύ καλή ευκαιρία να την επαναπροσδιορίσεις. Στην περίπτωση λοιπόν που παρατηρείς ότι αυτό που κάνεις μέχρι τώρα δε σε βοηθάει, άλλαξέ το και δοκίμασε διαφορετικές τακτικές.

    Αν για παράδειγμα βλέπεις ότι δυσκολεύεσαι ιδιαίτερα να ολοκληρώσεις τις πρωινές σου υποχρεώσεις, μπορεί πολύ απλά να μην είσαι πρωινός τύπος και να σε διευκολύνει αν τις μεταφέρεις κάποια άλλη ώρα μέσα στην ημέρα. Βρες λοιπόν αυτό που σε αποτρέπει από την εφαρμογή της εκάστοτε ρουτίνας και κάνε τις αλλαγές που χρειάζεσαι.

    4.  Αξιοποίησε την τεχνολογία

    home-automation-with-water-boiler-device_23-2148994135

    Η τεχνολογία, ειδικά τα τελευταία χρόνια, έχει γίνει ο νούμερο ένα σύμμαχός μας και τα επιτεύγματά της συνοδεύουν κάθε πτυχή της καθημερινότητας. Μπορείς λοιπόν να την εκμεταλλευτείς προς όφελός σου και να εξοικονομήσεις σημαντικό χρόνο. Πιο αναλυτικά, οι “έξυπνες” συσκευές σε βοηθούν στις δουλειές του σπιτιού, με το πάτημα ενός απλού κουμπιού.

    Μπορείς λοιπόν να είσαι στον χώρο της εργασίας σου και να ενεργοποιείς, όποτε το θελήσεις, την “έξυπνη” σκούπα ή το πλυντήριο στο σπίτι σου. Με αυτόν τον τρόπο θα γυρνάς καθημερινά σε ένα τακτοποιημένο σπίτι και επιπλέον θα βλέπεις τις ώρες που έχεις να διαθέσεις για πράγματα που σου αρέσουν, να αυξάνονται. Φυσικά, η τεχνολογία δεν περιορίζεται μόνο στις οικιακές εργασίες, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε λογής υποχρέωση, από online shopping, μέχρι και εφαρμογές που βελτιώνουν την καθημερινότητα.

    Φτάνοντας στο τέλος, μόλις είδες κάποιους από τους τρόπους που σε βοηθούν να εξοικονομείς επιπλέον χρόνο στην καθημερινή σου ζωή. Διάλεξε λοιπόν αυτόν που σου ταιριάζει και φτιάξε μία πιο ευέλικτη καθημερινότητα, η οποία θα σε γεμίζει με χαρά και ευεξία. Να θυμάσαι! Ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσεις την αλλαγή!