Κατηγορία: ΑΠΟΨΕΙΣ

Ζαχαρίας Καπλανίδης
Οικονοµολόγος

Η πρόσφατη παγκόσμια οικονομική κρίση, που άρχισε από την Αμερική το 2008, και γρήγορα εξαπλώθηκε και στις 5 ηπείρους, ήταν απόρροια της κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος των Ηνωμένων Πολιτειών και κυρίως της ασύστολης παροχής δανείων στεγαστικών σε μη φερέγγυους πολίτες.
Όταν αυτοί άρχισαν να μην αποπληρώνουν τα δάνεια τους, η μία μετά την άλλη, οι τράπεζες, βρέθηκαν σε vertigo και με τη βοήθεια και του πανικού, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, κατέρρευσαν κολοσσοί όπως η Lehman Brothers και όχι μόνο.

Οι συνέπειες γνωστές. Λόγω της σύνδεσης των διεθνών αγορών και κυρίως του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της ηγεμονίας του δολαρίου στις συναλλαγές και στα αποθεματικά των διεθνών τραπεζών, επακολούθησε ντόμινο οικονομικών καταρρεύσεων, με ιδιαίτερα επώδυνες συνέπειες για τα περισσότερα κράτη του πλανήτη. Τα μέτρα θεραπείας λίγο πολύ κοινά για όλες τις χώρες. Ενέσεις ρευστότητας τρισεκατομμυρίων δολαρίων από τα δημοσιονομικά αποθέματα των κυβερνήσεων και των κεντρικών τραπεζών, ομολογιακά δάνεια με κύριο στόχο την στήριξη των τραπεζών, αλλά και κυρίως απώλεια περιουσιών και καταθέσεων εκατομμυρίων πολιτών και φορέων όπως των Ασφαλιστικών Ταμείων. Παράπλευρη απώλεια και η αύξηση της ανεργίας, η μείωση των μισθών και η απώλεια περιουσιακών στοιχείων ακόμα και της α’ κατοικίας. Το πόσο γρήγορα επανήλθαν τα κράτη σε κάποια μορφή κανονικότητας, γιατί οι συνέπειες συνεχίζουν να υπάρχουν μέχρι σήμερα, εξαρτήθηκε από τη δημοσιονομική κυρίως ευρωστία αυτών.

Τα πλουσιότερα, που σημαίνει κυρίως με εμπορικά πλεονάσματα και υψηλή πιστοληπτική ικανότητα, κατάφεραν να εξισορροπήσουν το ντόμινο της χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης και να προστατέψουν σε ένα σημαντικό βαθμό τις τραγικές συνέπειες στις πλάτες των πολιτών τους. Σε άλλες όμως χώρες, συνέβη το αντίθετο. Και μέσα σ’ αυτές εξέχουσα θέση κατέλαβε η Ελλάδα. Τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα που προηγήθηκαν της παγκόσμιας κρίσης και τα χρόνια ελλείμματα στο εμπορικό ισοζύγιο, βρήκαν τη χώρα εντελώς ανοχύρωτη, σε μία τέτοια κατάρρευση που ο πλανήτης είχε να βιώσει από το μεγάλο κραχ του 1929.

Το τι επακολούθησε είναι γνωστό και οι συνέπειες ακόμα νωπές για όλους εμάς τους Έλληνες. Δεν έχει αξία να τις απαριθμήσω σε εκατομμύρια Έλληνες και να «ξύσω πληγές».
Ο στόχος αυτού του άρθρου είναι να δούμε την επόμενη ημέρα. Μετά δηλαδή από 16 χρόνια (2010-2026) σε ποιό σημείο «θεραπείας» της ελληνικής οικονομίας βρισκόμαστε και κυρίως σε ποιό επίπεδο ευημερίας του ελληνικού λαού.

Είναι γεγονός, ότι μετά τα αλλεπάλληλα μνημόνια που έφεραν κράτος και πολίτες στο επίπεδο απόλυτης πτωχοποίησης, η σημερινή εικόνα, τουλάχιστον των δημόσιων οικονομικών, είναι σαφώς πολύ καλύτερη. Από διψήφια ελλείμματα (άνω του 10%)των κυβερνήσεων της χώρας τουλάχιστον από το 2004 έως το 2010, σήμερα μπορούμε να μιλάμε για πλεονάσματα τουλάχιστον 2% του ΑΕΠ και η πιστοληπτική εικόνα της χώρας να έχει βελτιωθεί από το επίπεδο «σκουπιδιών» σε επενδυτικό, με ό,τι αυτό σημαίνει για την ικανότητα του κράτους να δανείζεται και μάλιστα σε ικανοποιητικά επίπεδα επιτοκίων.

Πολύ καλά λοιπόν αυτά τα νέα για κυβέρνηση και κράτος.

Τι γίνεται όμως με την πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών; Σε ποιό βαθμό τα καλά νέα της δημοσιονομικής σταθερότητας και ευημερίας έχουν αγγίξει τον ελληνικό λαό; Την απάντηση μας την δίνουν, αδιαμφισβήτητα, οι ίδιοι οι οικονομικοί δείκτες, τόσο της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, όσο και των διεθνών οίκων μέτρησης της ευημερίας των λαών παγκοσμίως. Ας δούμε μαζί κάποιους τουλάχιστον απ’ αυτούς:

1) Η ανεργία στον γενικό πληθυσμό παραμένει σε επίπεδα άνω του 8%, πολύ υψηλότερο του μέσου ευρωπαϊκού με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

2) Το ύψος του κατώτερου αλλά και του μέσου μισθού των Ελλήνων είναι στις τελευταίες θέσεις στην ευρωπαϊκή ένωση και σίγουρα πολύ κατώτερη του μέσου μισθού της ΕΕ.

3) Το χειρότερο είναι η αγοραστική δύναμη των μισθών της χώρας σε σχέση με την αντίστοιχη των άλλων ευρωπαϊκών. Με το ζόρι είμαστε στην 26η θέση, έχοντας από κάτω μόνο την Βουλγαρία και μάλιστα όχι για πολύ. Σ’ αυτή μάλιστα την εικόνα συμβάλει και ο καλπάζων πληθωρισμός τόσο στα ενοίκια όσο και στα είδη πρώτης ανάγκης όπως τα τρόφιμα.

4) Η δεκαετής κρίση που προηγήθηκε, όπως αναφέραμε, είχε σαν αποτέλεσμα να πληγούν πρωτίστως οι μικρές επιχειρήσεις, που αναγκάστηκαν να κλείσουν ή να πωληθούν, με συνέπεια σήμερα εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες να μην έχουν πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό, προκειμένου να ξαναεπιχειρήσουν, και παράλληλα η εγχώρια παραγωγή, να συγκεντρώνεται στα χέρια ολίγων προνομιούχων επιχειρηματιών, δημιουργώντας συνθήκες ολιγοπωλίων ακόμα και μονοπωλίων.

Η κυβέρνηση, δυστυχώς, ευνοεί αυτές τις συνθήκες, αφού αδυνατεί να παρέμβει στην πολιτική των τραπεζών, που ενώ οι ίδιες διασώθηκαν κυρίως με τις θυσίες των πολιτών και έτσι είχαν μια δεύτερη ευκαιρία, δεν αναγνωρίζουν το ίδιο δικαίωμα σε μικρούς και πολύ μικρούς επιχειρηματίες. Αντίθετα, με πλειστηριασμούς, τους αφαιρούν συνεχώς σπίτια και επιχειρήσεις με τις ευλογίες του κράτους.

5) Ο Έλληνας πολίτης επιβαρύνεται με τους μεγαλύτερους έμμεσους φόρους σχεδόν σ’ ολόκληρη την ευρωπαϊκή ένωση αλλά και στα 38 κράτη του ΟΟΣΑ.
Ως γνωστόν οι έμμεσοι φόροι πλήττουν κυρίως τις μεγάλες μάζες των πολιτών και όχι των πλουσίων.
ΦΠΑ στο 24%, είναι από τα υψηλότερα όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά και παγκοσμίως. Επίσης στα καύσιμα, που είναι και πολύ επίκαιρα, αυτά επιβαρύνονται και με ΦΠΑ αλλά και με ειδικό φόρο κατανάλωσης με αποτέλεσμα όταν το λίτρο βενζίνης στην αντλία είναι 1,80 € το 1 € πηγαίνει στο Κράτος!!
Και ούτε συζήτηση για μείωση αυτού του ποσού. Μεταθέτει το πρόβλημα στην «αισχροκέρδεια» των πρατηριούχων, με πλαφόν στο κέρδος τους, που όμως δεν ξεπερνά τα 12 λεπτά.

6) Σ’ όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης και των μνημονίων αναγκάστηκαν να πάρουν το δρόμο της ξενιτιάς πάνω από 500.000 Έλληνες, κυρίως νέοι, και μάλιστα μορφωμένοι. Το αποτέλεσμα γνωστό σε όλους μας. Σήμερα ψαχνόμαστε για εξειδικευμένο προσωπικό σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Το κακό είναι ότι αυτές οι διαρροές συνεχίζονται και σήμερα, καθαρά για λόγους οικονομικούς.

7) Απόρροια όλων αυτών των παραπάνω παραγόντων είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή και για την ελληνική οικονομία αλλά και την εν γένει ευτυχία του Έλληνα απλού πολίτη: Το δημογραφικό. Από 120 – 130.000 γεννήσεις, προ κρίσης, ετησίως, φτάσαμε τις 70.000 (έναντι 120.000 θανάτων ετησίως). Οι προβλέψεις καταλήγουν ότι έως το τέλος του αιώνα οι Έλληνες πολίτες δεν θα ξεπερνούν τα 6,5 εκατομμύρια. Από την μία πλευρά δηλαδή, η διαφυγή των Ελλήνων στο εξωτερικό, και από την άλλη η μείωση των γεννήσεων, καταστρατηγούν όχι μόνο την ύπαρξη μας σαν πολίτες αυτής της χώρας αλλά και την ανάπτυξη και την ευημερία, αφού χωρίς εργατικό δυναμικό, το ενδιαφέρον για επενδύσεις, και μάλιστα ξένες, θα πέσει πολύ χαμηλότερα από τα ήδη χαμηλά επίπεδα που βρίσκεται σήμερα.

8) Τέλος το επίπεδο ευημερίας και ικανοποίησης ενός λαού, δεν εξαρτάται μόνο από το οικονομικό επίπεδο και τους αντίστοιχους δείκτες, επηρεάζεται άμεσα και από το επίπεδο των υπηρεσιών που λαμβάνει από την λειτουργία του κράτους όπως π.χ. η γραφειοκρατία, η δικαιοσύνη, η αίσθηση του κράτους δικαίου, η διαφάνεια σε όλες τις πτυχές της δημόσιας διοίκησης, το επίπεδο των υποδομών και η ασφάλεια σε αυτές, το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα, το εκπαιδευτικό σύστημα και η αξιοκρατική προώθηση πολιτών σε θέσεις του Δημοσίου και πολλά άλλα. Πιστεύω ότι και εσείς συμφωνείτε μαζί μου, και χωρίς διάθεση κομματικής τοποθέτησης, ότι η χώρα μας σε τίποτα από τα παραπάνω δεν παίρνει ικανοποιητικό έστω βαθμό. Γίνονται, για να μην είμαστε ιδιαίτερα πεσιμιστές κάποια βήματα, αλλά με ταχύτητες που δυστυχώς τα διεθνή γεγονότα μας ξεπερνάνε.

Η παρούσα αλλά και οι μελλοντικές κυβερνήσεις πρέπει να καταλάβουν, ότι δεν αρκεί να ευημερούν τα δημοσιονομικά με υψηλά πλεονάσματα και αποθεματικά.
Πρέπει να ευημερεί και ο λαός και κυρίως ο λαός. Γιατί όπως αναλύσαμε και παραπάνω, όταν αυτός δυστυχεί και καταφεύγει στο εξωτερικό, και όταν οι γεννήσεις διαρκώς μειώνονται, τότε κανένα μέτρο κυβερνητικό δεν θα μπορέσει να εξασφαλίσει ούτε την δημοσιονομική σταθερότητα ούτε και την ευημερία.
Παράλληλα, φαινόμενα όπως η βία στους νέους, στις γυναίκες, στα πανεπιστήμια αλλά και γενικώς κάθε μορφή βίας, θα εξαπλώνεται, δηλητηριάζοντας τον κοινωνικό και παραγωγικό ιστό της χώρας.

Ακούω συχνά τον Υπουργό προστασίας του πολίτη, να αναφέρει ότι πρέπει να διερευνήσουμε τα αίτια της αύξησης κάθε μορφής βίας. Για εμάς είναι ξεκάθαρα και τα αναφέραμε.

Το πρόβλημα δεν είναι η ανεύρεση των αιτίων αλλά η θεραπεία αυτών.
Και σήμερα είναι αδιαμφισβήτητο, ότι το κράτος ευημερεί αλλά ο λαός πτωχεύει. Το έδειξε και επίσημη έρευνα, ανεξάρτητου διεθνούς φορέα, ότι το 65% των Ελλήνων, έχουν την αίσθηση της πτωχοποίησης, ποσοστό χειρότερο σ´ όλη την ΕΕ.

Συμπέρασμα:«δεν είναι στραβός ο γιαλός (εξωτερικό περιβάλλον) αλλά εμείς στραβά αρμενίζουμε».
Περιμένουμε και τα δικά σας σχόλια με θερμή παράκληση χωρίς υπερβολική φρασεολογία.
Σ’ αυτή τη λογική θα αναρτήσουμε στα social media του περιοδικού και τις δικές σας απόψεις.

Email: z.ka@women-in-business.gr

Ζαχαρίας Καπλανίδης
Οικονοµολόγος

Διάβασα πολύ προσεκτικά τις θέσεις του Προέδρου των ΗΠΑ, σ ’αυτό το μανιφέστο των 33 σελίδων, για το μέλλον της Ε.Ε, και ομολογουμένως με την ίδια περισυλλογή, προσπάθησα να αξιολογήσω την επιχειρηματολογία του. Ξέρετε, ανεξάρτητα το πως κρίνει ο καθένας μας, τα λόγια και τις πράξεις του Αμερικανού Προέδρου, το βέβαιο είναι ότι αυτά επηρεάζουν, με τον ένα ή άλλο τρόπο, τα σχέδια και τις αντιδράσεις όλων σχεδόν των κρατών του πλανήτη μας και συνεπώς και των ανθρώπων που ζουν σε αυτόν. Και μπορεί να είναι δύσκολο πραγματικά να εμβαθύνεις και να κατανοήσεις μια τέτοια οντότητα και ιδιοσυγκρασία, σαν αυτή του Τράμπ, αλλά από την άλλη πλευρά είμαστε υποχρεωμένοι να μεταφράζουμε, τα επίσημα τουλάχιστον λόγια του, αλλά και τις πράξεις του, όσες τουλάχιστον πιστεύουμε ότι μας αφορούν. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση σίγουρα μας αφορά. Είναι η ευρύτερη οικογένεια μας, η ελπίδα 400 περίπου εκατομμυρίων ανθρώπων, για ένα πιο δημιουργικό και ασφαλές μέλλον.

Τι έρχεται και μας λέει ο ιδρυτής του MAGA σε ένα προφητικό (;) μανιφέστο 33 σελίδων; ότι με βεβαιότητα η Ε.Ε θα διαλυθεί και σε 20 το πολύ χρόνια, δεν θα έχει καμία σχέση με αυτό που είναι σήμερα. Και που στηρίζει την άποψη του; Κατά κύριο λόγο, όπως αναλύει, στο μεταναστευτικό και τους πολλούς ανίκανους αρχηγούς των θεσμικών οργάνων της Ένωσης, αλλά και των κρατών μελών αυτής. Συγκλονιστική αναμφίβολα πρόβλεψη και προσβλητική κριτική κατά των σημερινών leaders της Ευρώπης.

Πόσο δίκιο έχει άραγε;
Ας μην αντιδράσουμε αυθόρμητα και ας δούμε μαζί, χωρίς φόβο και πάθος, κάποιες αλήθειες, και όχι «προφητείες» που σχετίζονται με το θέμα. Κατηγορεί την Ένωση, ότι οι μεταναστευτικές ροές που επιτρέπει ανεξέλεγκτα να εισρέουν στην Ευρώπη, θα καταστρέψουν τον πολιτισμό την οικονομία, ακόμα και τα γενεαλογικά χαρακτηριστικά της Ευρωπαϊκής φυλής. Η αλήθεια εδώ είναι, και διαφεύγει του Προέδρου Τράμπ, ότι μεταναστευτικές ροές υπήρχαν από καταβολής κόσμου και το ισοζύγιο ήταν πάντοτε περισσότερο θετικό παρά αρνητικό. Ξεκινώντας από τους Homo Sapiens, που 100.000 χρόνια πριν, ξεκίνησαν από την ανατολική Αφρική, κατέλαβαν και επικράτησαν των άλλων φυλών στην Ευρώπη, όπως των Νεάντερταλ, και από εκεί, εξαπλώθηκαν 60.000 χρόνια αργότερα και στην Ασία αλλά και στην Αμερικανική Ήπειρο. Και όχι τυχαία. Οι Homo Sapiens, απόγονοι των οποίων είμαστε όλοι εμείς σήμερα, δημιούργησαν κοινότητες, εξέλιξαν την γλώσσα, καλλιέργησαν την γη και δημιούργησαν την λεγόμενη αγροτική επανάσταση, 12.000 τουλάχιστον χρόνια π.Χ. Έτσι επικράτησαν, όχι μόνο σ’ άλλες τοπικές ανθρώπινες φυλές, αλλά και σε άλλα πολύ πιο δυνατά άγρια ζώα, καθιστώντας τον άνθρωπο κυρίαρχο ον στον τότε αφιλόξενο πλανήτη.

Στις πιο σύγχρονες εποχές, και μάλιστα στην ίδια την Αμερική, οι μεταναστευτικές ροές από την Ευρώπη, Ασία, αλλά και Αφρική, στα τέλη του 18ου και αρχές 19ου αιώνα, μετατρέπουν την χώρα σ’ ένα χωρίς προηγούμενο αναπτυξιακό τοπίο, βάζοντας τα θεμέλια για την μετέπειτα εξέλιξη της σε υπερδύναμη. Με πληθυσμό που δεν ξεπερνούσε μερικά εκατομμύρια το 1760, στις αρχές του 19ου αιώνα, έφτασε τα 70 εκατομμύρια, με το 60% περίπου να είναι μετανάστες. Δεν χρειάζεται νομίζω να επισημάνω εδώ το όφελος που είχε η χώρα από την μεταφορά τεχνογνωσίας, ακόμα και εργατικών χεριών, που δούλευαν για ένα κομμάτι ψωμί, επι 24ώρου βάσης, στα εργοτάξια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ακόμη και ο εφευρέτης της ατομικής βόμβας, που έπληξε το Ναγκασάκι και την Χιροσίμα τον Αύγουστο του 1945, ήταν γερμανικής καταγωγής. Χωρίς αυτόν, η Αμερική, ακόμα θα συνέχιζε να πολεμάει την Ιαπωνία στην Ανατολική Ασία. Επιπρόσθετα, όλοι γνωρίζουμε, ότι η Αμερική, είναι η χώρα που χαρακτηρίζεται σαν το χωνευτήρι των πολιτισμών, των θρησκευτικών και γλωσσικών διαφορετικοτήτων.

Το να κηρύσσει ο Τράμπ, ανελέητο πόλεμο στην μεταναστευτικότητα σήμερα, εκτός αλλά κυρίως εντός της Αμερικής, μοιάζει με προσπάθεια να αλλάξει το κόκκινο χρώμα του αίματος σε πράσινο. Πολύ αργά. Όσο και να προσπαθεί να εξαγνίσει την Αμερικανική φυλή από τις προσμίξεις των μεταναστών τόσο θα καταστρέφει την εικόνα της χώρας, αλλά και την επιρροή της στον πλανήτη. Για τους ίδιους λόγους και η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί να εξορκίζει το μεταναστευτικό, πανάρχαιο για χίλιους λόγους φαινόμενο, καλά θα κάνει, με σεβασμό αλλά και σοφία, να το αξιοποιήσει. Η Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, χρειάζεται εργατικά χέρια, ενώ την ίδια στιγμή γερνάει επικίνδυνα και στερεύει από νέες και δημιουργικές δυνάμεις. Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, με δυναμικές νέες γενιές, είναι η βασική ειρηνική απειλή της Ευρώπης και όχι η ελεγχόμενη και προγραμματισμένη μετανάστευση. Πάρτε για παράδειγμα το λάθος της Ελλάδας. Για μια σχεδόν δεκαετία, απωθούσαμε ή στοιβάζαμε σε απαράδεκτες δομές, χιλιάδες έντιμους, ακόμα και με παιδιά Σύριους μετανάστες και κανένας δεν πρόβλεψε ότι σε πολύ λίγα χρόνια αργότερα θα χρειαζόντουσαν χιλιάδες εργαζόμενοι στον Τουρισμό, τον Πρωτογενή τομέα, αλλά και στην Βιομηχανία. Σήμερα τρέχουμε να κάνουμε συμφωνίες εισαγωγής, όπως – όπως, σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Τότε είχαμε την πολυτέλεια επιλογής ανθρώπων με skills και κάθε είδους τεχνογνωσίας, σήμερα εισάγουμε ότι μας προκύψει.

Συμπέρασμα: η μετανάστευση δεν είναι ο μεγάλος κίνδυνος για την διάλυση της Ευρώπης. Κατά συνέπεια ο κύριος «Πρώτα η Αμερική» σφάλει στην βασική αρχή της πρόβλεψης του ότι η Ευρώπη θα διαλυθεί εξ αιτίας του μεταναστευτικού.

Και πάμε τώρα στην τοποθέτηση του για κακούς και αναποτελεσματικούς ηγέτες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εδώ φοβάμαι, ότι εγώ τουλάχιστον, δεν έχω ιδιαίτερα πειστικά αντιεπιχειρήματα. Ποιος αλήθεια πιστεύει ότι η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ο Aντόνιο Κόστα, η Κάια Κάλλας ή ο Εμμανουέλ Μακρόν, ο Φρίντριχ Μερτς, ή η Τζώρτζια Μελόνι, είναι ικανοί ηγέτες να οδηγήσουν την Ένωση σ’ έναν νέο κόσμο, της τεχνολογίας, της πολιτικής και της ασφάλειας, ανάμεσα σε Αμερική, Κίνα ακόμη και ταχέως αναδυόμενες χώρες όπως η Ινδία, η Κορέα, η Ινδονησία κ.α; Πλήρης ανικανότητα στο να πείσουν τους πολίτες της Ένωσης, αλλά και των επιμέρους κρατών, γεμάτοι από σκάνδαλα, αδυναμία αποφασιστικότητας, και παντελή έλλειψη κοινής εξωτερικής πολιτικής, σύρονται πίσω από τον πόλεμο της Ουκρανίας, χωρίς σχέδιο και προοπτική. Ή μάλλον, η μοναδική προοπτική είναι να αυξήσουν τις δαπάνες για την άμυνα, και να μειώσουν τις δαπάνες για την παιδεία, την υγεία, και την τεχνολογική ανάπτυξη. Υποστηρίζουν τον Ζελένσκι, με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, όταν, την ίδια στιγμή, γνωρίζουν ότι αυτός έχει χάσει τον πόλεμο και ταυτόχρονα, στελέχη του, καταχρώνται δημόσιο χρήμα. Φτάνουν ακόμα και στο σημείο να επιδιώκουν την παράνομη κατάσχεση των ρωσικών καταθέσεων σε ευρωπαϊκές τράπεζες, παραβιάζοντας την διεθνή ασφάλεια της διακίνησης αξιών και κεφαλαίων.

Ναι, με όλα αυτά, και άλλα πολύ περισσότερα, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το πραγματικό όραμα, που είχαν οι εμπνευστές της δημιουργίας της, που δεν ήταν άλλο, από την οικονομική ανάπτυξη, την ασφάλεια και την ευημερία των πολιτών της.

Εδώ ο Τράμπ έχει απόλυτο δίκιο. Όχι πως τον ενδιαφέρει, αντίθετα το γλεντάει και το απολαμβάνει.
Εμείς τι κάνουμε;
Προς το παρόν, σας εύχομαι Καλές Γιορτές, και έναν πιο πολλά υποσχόμενο Νέο Χρόνο.

Και όπως πάντα περιμένω τις εύστοχες και συνετές απόψεις σας τις οποίες το περιοδικό μας θα τις δημοσιεύσει.
Email : z.ka@women-in-business.gr

Ζαχαρίας Καπλανίδης
Οικονοµολόγος

Σχεδόν πάντοτε, πριν πάρω το στυλό μου για να γράψω ένα άρθρο στα περιοδικά ΔΥΟ & WIBS, έχω εντοπίσει εκ των προτέρων τo θέμα μέσα από την επικαιρότητα, διεθνή και ελληνική, και έτσι η σκέψη μου είναι ξεκάθαρη και απόλυτα προσηλωμένη.

Αυτή την φορά, έχω πιάσει το στυλό, και ακόμα προσπαθώ να εντοπίσω τι από όλα αυτά που συμβαίνουν για μας αλλά χωρίς εμάς, έχουν ένα ειδικό βάρος στην καθημερινότητα, αν μη τι άλλο του μέσου Έλληνα πολίτη.

Νοιώθω ότι έχω πάθει κάτι σαν vertigo. Ίσως όχι άδικα, σπεύδω να δικαιολογήσω τον εαυτό μου. Αυτά που συμβαίνουν το τελευταίο διάστημα, και κυρίως αυτά που προδιαγράφονται για το εγγύς μέλλον, να ξεπερνούν τον μέσο Έλληνα πολίτη και εγώ σίγουρα είμαι ένας από αυτούς.

Πάμε λοιπόν μαζί, να προσπαθήσουμε να ξετυλίξουμε το τόσο σύνθετο κουβάρι, του να ζεις ανθρώπινα και ισορροπημένα, σ΄ένα κόσμο που κινείται σε ένα «θέατρο του παραλόγου».
Θα έλεγα να αρχίσουμε με τις τελευταίες εξελίξεις στην Γαλλία. Αν με ρωτήσετε γιατί, η απάντηση είναι γιατί η χώρα αυτή είναι η δεύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης και η έβδομη στον κόσμο, άρα επηρεάζει άμεσα και έμμεσα την οικονομική, και όχι μόνο, ζωή του κάθε πολίτη της Ευρώπης, άρα και των Ελλήνων.

Παράλληλα οι Γάλλοι φημίζονται για τις προοδευτικές τους ιδέες και το ασυμβίβαστο του χαρακτήρα τους σε βασικές πανανθρώπινες αξίες. Η επανάσταση του 1789, αποτελεί ορόσημο και ενέπνευσε πολλά Κράτη και Έθνη συμπεριλαμβανομένου και του Ελληνικού, στην έναρξη της επανάστασης του ’21. Αυτό που συμβαίνει στην Γαλλία σήμερα, δηλαδή η αλλαγή των κυβερνήσεων σαν τα νερά της Χαλκίδας, κάθε 6 ώρες, δεν είναι ούτε τυχαίο ούτε εντοπισμένο στην συγκεκριμένη χώρα. Είναι συνέπεια μιας άτυχης συνολικής πολιτικής του προέδρου Μακρόν άλλα και εν γένει της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την έναρξη του Ρωσοουκρανικού πολέμου.

Σ’αυτόν τον πόλεμο, η Γαλλία και η Γερμανία, δηλαδή οι ατμομηχανές της Ε.Ε. αποφάσισαν αβίαστα και χωρίς δεύτερη σκέψη και συνετή διπλωματία, να τα δώσουν όλα υπέρ της Ουκρανίας, αποκόπτοντας κάθε οικονομικό δεσμό με μια χώρα 145 εκατομμυρίων κατοίκων. Και φυσικά, πάνω από όλα, έκλεισαν τις στρόφιγγες του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, στις φθηνές τιμές των οποίων στηρίχθηκαν, τα τελευταία τουλάχιστον 30 χρόνια, οι βιομηχανίες τόσο της Γαλλίας όσο και της Γερμανίας, που με την σειρά τους, άμεσα ή έμμεσα, επηρέασαν θετικά όλα τα κράτη και τους πολίτες στην Ευρώπη.

Αυτό λοιπόν έπαθε η Γαλλία και όχι μόνο αυτή. Αγοράζει σήμερα ενέργεια από την Αμερική, με σχεδόν διπλάσια τιμή, από ότι λίγα χρόνια πριν από την Ρωσία. Έκλεισε τις πόρτες των εμπορικών συναλλαγών της, σε μια αγορά με υπερδιπλάσιους κατοίκους απ’ αυτήν, ξόδεψε δισεκατομμύρια σε απευθείας ενίσχυση της Ουκρανικής πολεμικής οικονομίας, μειώθηκε η ανάπτυξη της σχεδόν στο 0%, τα τελευταία τρία χρόνια, αυξήθηκε το Δημόσιο χρέος της στο 114% του ΑΕΠ της, και τώρα καλείται επειγόντως να κάνει μειώσεις 40-50 δισεκατομμυρίων, στις δημόσιες δαπάνες, για να μην εκτροχιαστεί ανεπανόρθωτα το Δημόσιο χρέος. Πως να το δεχθούν αυτό λοιπόν ειδικά οι Γάλλοι πολίτες; Οι Γερμανοί είναι ίσως λίγο πιο υπομονετικοί. Να θυμίσουμε, ότι όταν το 1789 ξέσπασε η Γαλλική Επανάσταση, ο λαός της χώρας στην πλειονότητα του, πλήρωνε το 80% του ημερομίσθιου του για την αγορά ενός καρβελιού ψωμιού, και το κράτος, το 50% των εσόδων του για την αποπληρωμή των δανείων του.

Σήμερα η Γαλλία δεν είναι σ΄αυτό ακριβώς το επίπεδο, αλλά οδεύει σε παρόμοια μονοπάτια. Από κοντά και η Γερμανία με χιλιάδες λουκέτα μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μηδενική ανάπτυξη, υστέρηση στην έρευνα και τεχνολογία έναντι Αμερικής και Κίνας.  Και δεν φθάνουν όλα αυτά, αλλά έρχεται και η «σύμμαχος» Αμερική του Τράμπ, και απαιτεί την αύξηση των δαπανών άμυνας ή πολέμου, όπως είναι η νέα ονομασία του Πενταγώνου, από το 1% του ΑΕΠ των κρατών του ΝΑΤΟ, δηλαδή όλων σχεδόν των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο 5%. Από την μια δηλαδή καλούμαστε σε μειώσεις Δημοσίων Δαπανών σε συντάξεις, κοινωνικές παροχές, επιστημονική έρευνα ,υγεία κ.ά. και από την άλλη μας ζητάνε οι Αμερικανοί αύξηση πολεμικών δαπανών στο 5%. Με δεδομένο ότι το συνολικό Κοινοτικό Ακαθάριστο Προϊόν ανέρχεται σε 16,5 τρισεκατομμύρια ετησίως, κάντε το λογαριασμό για να δείτε πόσα δισεκατομμύρια θα πηγαίνουν πλέον σε δαπάνες πολέμου και «αντιμετώπιση» του Ρωσικού κινδύνου!

Μα θα μου πείτε η Ρωσία επιτέθηκε και εισέβαλε στην Ουκρανία. Ναι, χωρίς αμφιβολία. Και το Ισραήλ επιτέθηκε και ισοπέδωσε την Παλαιστίνη. Για τη Ρωσία η Ευρώπη επέβαλε πάνω από 20 οικονομικά, και όχι μόνο, πακέτα αντιποίνων αλλά για το Ισραήλ κανένα.

Θα μου πείτε, ίσως, ότι η Χαμάς προκάλεσε το Ισραήλ με την τρομοκρατική ενέργεια της 7ης Οκτωβρίου. Ασφαλώς, αλλά και η Ουκρανία δεν προκαλούσε επι χρόνια με την εξουδετέρωση χιλιάδων Ρωσόφωνων κατοίκων στις ανατολικές της επαρχίες; με το να «διαρρηγνύει τα ιμάτια της» να φέρει το ΝΑΤΟ στην πόρτα της Ρωσίας; Και μάλιστα παρά τις επιφυλάξεις ακόμα και της ίδιας της Αμερικής; Δύο μέτρα λοιπόν και δύο σταθμά όπου στην περίπτωση της Ρωσίας η Ευρώπη και η Ελλάδα χωρίς διπλωματική ωριμότητα και στρατηγική μετατρέπουν έναν ιστορικό σύμμαχο(θυμηθείτε Α’ και Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) αλλά και οικονομικό εταίρο, σε «ανάθεμα», ανάλογο της περίπτωσης Ελ.Βενιζέλου και έτσι «βάζουν τα χέρια τους και βγάζουν τα ίδια τα μάτια τους». Οι Ευρωπαίοι πολίτες, και φυσικά οι Γάλλοι, πληρώνουν αυτήν την επιλογή της ηγεσίας τους και αναπόφευκτα αντιδρούν ανάλογα. Ας μην παραπονιόμαστε λοιπόν για την άνοδο ακραίων κομμάτων, την ύφεση στην Ευρωπαϊκή οικονομία, τον πληθωρισμό και άλλα πολλά.

Η ευημερία των λαών είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις επιλογές των κυβερνήσεων τους. Αυτός είναι ο κανόνας και μάλιστα χωρίς εξαιρέσεις. Είτε συμφωνείτε είτε όχι με τις παραπάνω επισημάνσεις μου, το βέβαιο είναι, ότι η Ευρώπη χαρακτηρίζεται σήμερα από έλλειψη ηγεσίας και σε Εθνικό και σε Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Και ας έλθουμε τώρα στα αυστηρά καθ’ ημάς. Το «έλα να δεις». Το ένα σκάνδαλο μετά το άλλο, ο πρωτογενής τομέας, δηλαδή η βάση της οικονομίας σε διάλυση, η Ελληνική Επαρχία σε ερημοποίηση και λόγω της κτηνοτροφικής και αγροτικής κρίσης, το δημογραφικό στα τάρταρα (χάνουμε 40,000 Έλληνες ετησίως στο ισοζύγιο θανάτων -γεννήσεων) η Δικαιοσύνη μπαλάκι του τένις στα χέρια πολιτικών, η παραγωγικότητα να χάνει διαρκώς θέσεις στον παγκόσμιο χάρτη, η ενδοοικογενειακή βία αλλά και η βία στους νέους να παίρνει διαρκώς διαστάσεις που ανησυχούν πλέον κάθε συνετό πολίτη αυτής της χώρας.

Δεν κάνουμε αντιπολίτευση. Σ’ αυτή την χώρα, όπως και σε κάθε χώρα, και στην Γαλλία,το 80% των πολιτών δεν τους ενδιαφέρει το «χρώμα» των κυβερνήσεων τους. Αυτό που μετράνε είναι το επίπεδο της οικονομικής και κοινωνικής τους ευμάρειας. Ένα μόλις 10% έχει σύνδεση με συγκεκριμένες κυβερνήσεις γιατί διαπλέκεται με αυτές, και ένα 10% ακόμα είναι στον «κόσμο» του εντελώς αδιάφορο. Μακάρι η παρούσα κυβέρνηση, να είχε καταφέρει πολύ καλύτερα αποτελέσματα σε όλα τα παραπάνω αναφερόμενα. Δυστυχώς δεν έχει γίνει, τουλάχιστον μέχρι σήμερα.
Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση εν γένει, υπόσχεται πολύ καλύτερη διακυβέρνηση αλλά αρνείται να ενωθεί. Αντίθετα, διαρκώς διασπάται, δίνοντας έτσι την δυνατότητα στην ΝΔ να συντηρείται και να επιδιώκει και τρίτη θητεία. Αλαλούμ. Και άντε τώρα ο Έλληνας να επιτύχει για αυτόν και την οικογένεια του την απαραίτητη οικονομική και ψυχική του ισορροπία. Στόχος χωρίς κέντρο.
Αναπόφευκτα: Ένα σωρό παράδοξα, που ούτε οι σύγχρονοι οικονομολόγοι και αναλυτές μπορούν να ερμηνεύσουν, όπως π.χ. ότι έχουμε υψηλή ανεργία κοντά στο 8,5%, αλλά την ίδια στιγμή λείπουν σε κενές θέσεις εργασίας 300-400 χιλιάδες εργαζόμενοι, οι Έλληνες νέοι να φεύγουν από τα σπίτια των γονιών τους μετά τα 30 τους χρόνια, ενώ στην Ευρώπη μετά τα 22, οι μισθοί του μέσου Έλληνα να αναλώνονται κατά 50-60% στην ενοικίαση ενός μέτριου διαμερίσματος, και την ίδια στιγμή εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα στα χέρια ιδιωτών αλλά και τραπεζών να παραμένουν κλειστά για λόγους γραφειοκρατίας!! Και πλείστα άλλα φαινόμενα που οδηγούν, όπως και μένα σήμερα, σε vertigo, με αποτέλεσμα να μου βγαίνουν ασυναίσθητα, τα λόγια παλιού ελληνικού τραγουδιού σε «τι κόσμο μπαμπά με έχεις φέρει να ζήσω».

Αλλά για να μην είμαστε άδικοι, και να προσθέσουμε και λίγο χιούμορ στα παραπάνω λόγια, να κάνουμε αναφορά και στην μαμά, για να μοιραστούν οι «ευθύνες» της ύπαρξης μας, σε αυτό το θέατρο του παραλόγου.

Καλό Φθινόπωρο

Δεν είναι η πρώτη φορά, που με συναισθήματα απογοήτευσης και έντονου προβληματισμού, αλλά και βέβαια, ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος Έλληνας πολίτης, που με ανάλογα ή και ακόμα πιο έντονα συναισθήματα, καταπιάνεται με την χρόνια αυτή μάστιγα της ελληνικής κοινωνίας.

Αφορμή αυτή την φορά υπήρξε, για μένα, η συνέντευξη σε κανάλι της ΕΡΤ και μάλιστα στο δελτίο ειδήσεων, μιας νεαρής Ελληνίδας νοσηλεύτριας, που πριν από 3-4 χρόνια αποφάσισε να φύγει από τον Ευαγγελισμό, όπου εργαζόταν στo επάγγελμα της, και να μετακομίσει και να εργαστεί σε νοσοκομείο του Λονδίνου. Ο λόγος δε, για τον οποίο την κάλεσε για συνέντευξη η ΕΡΤ ήταν, ότι πριν λίγο καιρό, ανακηρύχθηκε από το νοσοκομείο της ως η νοσηλεύτρια της χρονιάς και το σπουδαιότερο, ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Αγγλίας, την κάλεσε στην Downing Street για να την συγχαρεί!!.

Το ότι μια Ελληνίδα νοσηλεύτρια μετακόμισε στην Αγγλία, με στόχο μια καλύτερη καριέρα, ασφαλώς, δεν είναι πρωτόγνωρο ούτε καν είδηση. Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες και Ελληνίδες, όλων των δεξιοτήτων και επιστημών, ακολούθησαν αυτό το παράδειγμα τα τελευταία τουλάχιστον 10-12 χρόνια. Το ότι όμως ο πρωθυπουργός μιας χώρας, και μάλιστα λίγους μήνες μετά την εκλογή του, βρίσκει τον χρόνο και ακομπλεξάριστα καλεί στο πρωθυπουργικό μέγαρο να συγχαρεί μια αλλοδαπή νεαρή γυναίκα, που υπηρετεί στις δημόσιες δομές υγείας, αυτό σίγουρα είναι είδηση και παράδειγμα με πολλούς αποδέκτες. Όπως και αυτά που ανέφερε στον δημοσιογράφο παρουσιαστή του δελτίου της ΕΡΤ, χρήζουν ανάλυση και προβληματισμό, όχι μόνο των αρμόδιων φορέων αλλά και όλων ημών, που εύκολα γινόμαστε αυστηροί κριτές των χρόνιων παθογενειών της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, αλλά στην πράξη αδυνατούμε να θέσουμε « επί τον τύπον τον ύλον».

Τι είπε λοιπόν η βραβευθείσα και συμπαθέστατη Ελληνίδα νοσηλεύτρια στην συνέντευξη της; Αυτά που όλοι ξέρουμε και πολλοί από εμάς έχουν βιώσει. Με απλά λόγια, αναφέρθηκε στο γνωστό θέμα των χαμηλών αμοιβών, την συμπεριφορά των ανωτέρων της προς το κατώτερο προσωπικό, υπογραμμίζοντας εδώ, ότι στην Αγγλία, ανεξάρτητα του βαθμού και των χρόνων προϋπηρεσίας, όλοι στην εργασία τους και τα καθήκοντα είναι ίσοι και συμπεριφέρονται σαν ομάδα και όχι σαν μικροί «δικτατορίσκοι» που μοιράζουν εντολές και «βίσματα» δεξιά και αριστερά.

Και όλα αυτά, τα είπε με συστολή και σεβασμό προς τις εν Ελλάδι συναδέλφους της και μάλιστα κάτω από τις πιεστικές ερωτήσεις του παρουσιαστή, ο οποίος, και καλώς για εμένα, προσπάθησε να αναδείξει τα κακώς κείμενα των δημόσιων δομών υγείας, που αναγκάζουν χιλιάδες στελέχη να «δραπετεύουν» στο εξωτερικό ή να αποφεύγουν τα δημόσια νοσοκομεία με τα γνωστά αποτελέσματα που όλοι γνωρίζουμε.

Απ’αυτά που άκουσα στην συγκεκριμένη συνέντευξη, δεν θα σταθώ στον οικονομικό παράγοντα, μολονότι, πολλοί από εσάς, θεωρείτε ότι το μεγάλο πρόβλημα του δημόσιου τομέα είναι οι χαμηλοί μισθοί. Εξαιτίας αυτών υπάρχει χαμηλή παραγωγικότητα και εξαιτίας αυτών υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε διάφορους τομείς με κυρίαρχο τον τομέα υγείας.

Αν και «υπηρέτης» της οικονομικής επιστήμης και της αξίας των αριθμών, θα διαφωνήσω με όσους έχουν αυτή την άποψη, ότι δηλαδή το κυρίαρχο πρόβλημα στην παραγωγικότητα είναι πάντα το ύψος των αμοιβών. Και για να σας πείσω, αν βέβαια σας πείσω, θα σας διηγηθώ μια επαγγελματική μου συνάντηση, κάπου στην Άπω Ανατολή με έναν συνάδελφο επιχειρηματία και μάλιστα από τους πιο επιτυχημένους διεθνώς στο χώρο του Συνεδριακού Τουρισμού.

Σε ερώτηση μου πως τα πάει με την εξεύρεση προσωπικού στην Ελβετία, που είναι η βάση του, αλλά και σε άλλες χώρες της κεντρικής Ευρώπης που έχει υποκαταστήματα, μου απάντησε τα εξής:
Ξέρεις αγαπητέ Ζαχαρία εγώ έχω ένα τεράστιο πρόβλημα και κυρίως στην Ελβετία, διότι εκεί περιτριγυρίζομαι από φαρμακευτικές και άλλες κολοσσιαίες εταιρείες οι οποίες για να εξασφαλίσουν προσωπικό δίνουν διπλάσιους και τριπλάσιους μισθούς απ΄αυτούς που μπορώ να αντέξω εγώ. Και τι κάνεις ήταν το εύλογο ερώτημα μου. Εργάζομαι, μου απάντησε, για να φτιάχνω και να συντηρώ ένα άριστο εργασιακό περιβάλλον, επιλέγω και εκπαιδεύω τους διευθυντές μου να είναι ιδιαίτερα φιλικοί με τους υπαλλήλους, το ίδιο κάνω βέβαια και εγώ ο ίδιος, τους καλώ συχνά στο σπίτι μου και τρώμε μαζί σαν καλοί φίλοι, τους παρέχω δωρεάν εισιτήρια για ταξίδια που ούτως ή άλλως λόγω τζίρου μου παρέχουν οι αεροπορικές εταιρείες και βέβαια σε θέσεις και αυξήσεις αναβαθμίζω το προσωπικό μου με απόλυτα αξιοκρατικά κριτήρια.

Αυτά κάνω και καταφέρνω, απ΄ότι φαίνεται, να συντηρώ το προσωπικό μου, γιατί σε διαφορετική περίπτωση, δεν θα είχα ούτε έναν από τους 500 που εργάζονται σήμερα στην εταιρεία μου. Έχουν περάσει από τότε 30 περίπου χρόνια, η εταιρεία του εξακολουθεί να είναι πρότυπο στον τομέα της και εγώ να θυμάμαι τα λόγια του σαν το σημαντικότερο μάθημα ακόμα και από τα πανεπιστήμια που εκπαιδεύτηκα.

Η Ελλάδα, ας μη γελιόμαστε, είναι μια οικονομικά φτωχή αν όχι πτωχευμένη χώρα που ευτυχώς που υπάρχει η Βουλγαρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν «φιγουράρουμε» τελευταίοι στους περισσότερους οικονομικούς δείκτες, όπως κατά κεφαλήν εισόδημα, ύψος ανεργίας, ύψος άμεσων ξένων επενδύσεων, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα στην δημόσια διοίκηση και δικαιοσύνη, και βέβαια στην παραγωγικότητα, το Δημόσιο χρέος κλπ.

Είμαστε επισήμως φτωχοί, αφού και από τα στατιστικά ευρωπαϊκά στοιχεία 1στους 4 περίπου Έλληνες ζει στα όρια της φτώχειας, με εισοδήματα κάτω από 250€ μηνιαίως. Την ίδια όμως στιγμή, η Ελλάδα των μόλις 10,000,000 περίπου κατοίκων, φιγουράρει πρώτη παγκοσμίως σαν ναυτιλιακή δύναμη, με 6500 περίπου εμπορικά πλοία (40%περίπου του ευρωπαϊκού στόλου), μέσα στις 10 μεγαλύτερες τουριστικές χώρες του πλανήτη, με μια πολιτιστική κληρονομιά που παράγει ή θα μπορούσε να παράξει πλούτο όσο λίγες χώρες παγκοσμίως, με ανεκμετάλλευτο υπέδαφος ακόμα και σε σπάνιες γαίες, με νέους επιστήμονες που κερδίζουν διαγωνισμούς δεξιοτήτων και διαπρέπουν στο εξωτερικό, ( βλέπε την νοσηλεύτρια στην αρχή του άρθρου), την αιολική και ηλιακή ενέργεια κλπ κλπ.

Αν όλα αυτά τα στοιχεία, τα έβαζες από μόνα τους σε έναν απλό ηλεκτρονικό υπολογιστή ή ακόμα για να είμαστε πιο σύγχρονοι σε έναν επεξεργαστή τεχνητής νοημοσύνης, θα σου έβγαζαν ότι αυτός ο λαός είναι ο πιο πλούσιος και ευτυχής στον πλανήτη.
Τι ειρωνεία !!!. Κοντεύουμε να είμαστε το αντίθετο.

Αν όμως στα δεδομένα παραπάνω προσθέσουμε τα δύο στοιχεία του σημερινού μας τίτλου, δηλαδή αξιοκρατία και παραγωγικότητα, τότε μάλλον η διάγνωση που θα παίρναμε, θα ήταν πολύ κοντά στην σημερινή πραγματικότητα.

Οι κυβερνήσεις, αντί να επιλέγουν τους καλύτερους σε θέσεις κλειδιά, επιλέγουν τους δικούς τους και όχι πάντα τους καλύτερους, και οι πολίτες ανέκαθεν, με την σειρά τους, επιδιώκουν τις δημόσιες θέσεις, όχι για να πάρουν καλύτερους μισθούς, αλλά για να εξασφαλίσουν μονιμότητα, ανεξάρτητα από την παραγωγικότητα τους!.
Έτσι, ταλαιπωρούν με την αδιαφορία τους, όλους τους άλλους, που προσπαθούν για την επιβίωσης τους, μειώνουν κατά συνέπεια και την παραγωγικότητα αυτών των ανθρώπων που εξοργισμένοι «ρίχνουν τα βέλη τους» και όχι αδίκως, στους διοικούντες, και πάει λέγοντας. Σκεφτείτε το παράδειγμα του Ελβετού φίλου μου παραπάνω και κάντε την σύγκριση του εργασιακού περιβάλλοντος της εταιρείας του, με την ελληνική πραγματικότητα και ιδιαίτερα του δημόσιου τομέα. Και βέβαια θα μπορούσατε να με ρωτήσετε, και ελπίζω να το κάνετε νοερά, πως μπορεί να αλλάξει αυτή η χρόνια δυστυχώς νοοτροπία και παθογένεια της αξιοκρατίας και κατά συνέπεια και της παραγωγικότητας, αυτής της κατά τα άλλα ευλογημένης χώρας.

Θα σας απαντήσω απλά:

Να προσπαθήσουμε όλοι να ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Ελβετού. Έστω και χωρίς ιδιαίτερους οικονομικούς πόρους να φτιάξουμε, όπως και εκείνος, το εργασιακό μας περιβάλλον, να είμαστε φιλικοί και ομαδικοί στην εργασία μας, να δεχόμαστε και να χειροκροτούμε τις αξίες και τα επιτεύγματα των συναδέλφων μας, να χαιρόμαστε με απλά πράγματα στην ζωή, όπως ένα φιλικό τραπέζι ή ένα οικονομικό ταξίδι, να αντιδρούμε αποφασιστικά στις αδιαφανείς και αντιπαραγωγικές πρακτικές των κυβερνήσεων και όχι να τρέχουμε από πίσω τους ζητώντας να βολευτούμε με κανένα ρουσφετάκι !!.

Ζητάω πολλά;

Αν θεωρείτε πως ναι, τότε λυπάμαι που θα σας το πω αλλά δεν υπάρχει ελπίδα για κάτι καλύτερο σ’ αυτή τη χώρα και τους κατοίκους της, δηλαδή εμάς.
Αν πάλι πιστεύετε, ότι όλα αυτά, δεν είναι στη σφαίρα του ανέφικτου και ότι εμείς πρέπει να κάνουμε την υπέρβαση μας, μην περιμένοντας πρώτα τους άλλους, τότε σας διαβεβαιώ ότι μπορούμε να ανοίξουμε από σήμερα σαμπάνια και ας είναι και Καΐρ.

Χρειαζόμαστε, απλά, να πιστέψουμε και να στηριχθούμε περισσότερο στις ικανότητες μας και όχι στις εύκολες λύσεις. Έχουμε αποδείξει, στην διάρκεια της ιστορίας μας, πως όταν ξεπερνάμε τον κακό εαυτό μας, μπορούμε να κάνουμε θαύματα.

Ας βάλουμε ένα τέλος στην αδιαφορία, το εγώ μας και την φυγοπονία. Θα αλλάξουν όλα για όλους μας.
Καλό φθινόπωρο.

Από πεποίθηση και εντελώς συνειδητά έχω αποφύγει μέχρι σήμερα να εμπλακώ σε κριτικές ή αν θέλετε σε κάθε λογής σχόλια, θετικά ή αρνητικά, σε όσα γράφονται και διακινούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Για τους ίδιους λόγους έχω αποφύγει να δημιουργήσω προσωπική διεύθυνση στο Facebook ή σε άλλα μέσα, περιοριζόμενος μόνο στο επαγγελματικό LinkedIn.

Αυτή τη φορά, όμως, στάθηκε αδύνατο να παραμείνω αδιάφορος μπροστά σε ένα σχεδόν μαζικό “οχετό” που εξαπολύθηκε αμέσως μετά τη λήξη της Τελετής Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού. Και τι δεν ειπώθηκε: “τσίρκο”, “πανηγύρι”, “αίσχος”, “ντροπή”, “απαράδεκτη”, “καμία σχέση με την Αθήνα 2004”. Ακόμα και ο κατά τα άλλα αξιοσέβαστος για τη δουλειά του Αρκάς, μετέτρεψε τον εμβληματικό, όχι μόνο για τους Γάλλους, πύργο του Άιφελ, σε σκηνικό τσίρκου.

Ε, λοιπόν η ντροπή είναι εξολοκλήρου πάνω σε όλους αυτούς που εξέφρασαν με αυτούς τους χαρακτηρισμούς την άποψη τους για το επίπεδο διοργάνωσης «Παρίσι 2024», τουλάχιστον για την εναρκτήρια τελετή.

Και το δικαιολογώ:

Α. Δεν χρησιμοποιείς τέτοιους χαρακτηρισμούς και κυρίως εμείς οι Έλληνες, σε μια χώρα που διοργανώνει Ολυμπιακούς Αγώνες και αναδεικνύει ουσιαστικά την Ελλάδα, μέσω του αρχαίου Ολυμπιακού Ύμνου, του όρκου των αθλητών και την έναρξη της παρέλασης με τον Έλληνα Σημαιοφόρο, τιμής ένεκεν, ως επικεφαλής. Υπάρχουν πιο ευπρεπείς τρόποι να εκφράσεις τις απόψεις σου. Εμείς φτάσαμε να βρίζουμε ακόμα και τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας!!

Β. Για την διοργάνωση αυτής της Έναρξης εργάστηκαν πάνω από 45.000 εθελοντές, χιλιάδες επαγγελματίες και χιλιάδες αστυνομικοί και στρατιώτες, για να μην μιλήσουμε για τα εκατομμύρια Γάλλων κατοίκων του Παρισιού, που λόγω των επιβεβλημένων, κατά την άποψη μου, μέτρων ασφαλείας δεν μπορούν να πάνε ούτε στα Super Markets. Που είναι ο σεβασμός λοιπόν προς όλους αυτούς τους ανθρώπους και της προσπάθειας που καταβάλανε; Σας θυμίζω ότι στα Ολυμπιακά ιδεώδη το κυρίαρχο στοιχείο δεν είναι η επιτυχία και η νίκη, αλλά η συμμετοχή και ο αγώνας. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι έδωσαν έναν τεράστιο αγώνα και μάλιστα είχαν την ατυχία να τα βάλουν και με τα στοιχεία της φύσης με καταρρακτώδη βροχή για πάνω από 6-7 ώρες. Δεν τους αξίζουν λοιπόν τέτοιοι χαρακτηρισμοί ακόμα και αν η Τελετή Έναρξης δεν είχε καμία σχέση με τις προσδοκίες μας. Έδωσαν ένα τεράστιο αγώνα και μόνο γι’ αυτό αξίζουν τα συγχαρητήρια και τον σεβασμό μας.

Γ. Είναι αν μη τι άλλο αχάριστο να απευθύνεσαι με τέτοιους χαρακτηρισμούς σε μια χώρα που η δική της επανάσταση ενέπνευσε τη δική μας, αυτή του 1821, και επιπρόσθετα συνέβαλε επί του πεδίου στη διάλυση του στόλου της Τουρκίας στο Ναβαρίνο, και ενώ εμείς, ως συνήθως, είχαμε εμπλακεί σε εμφύλιο πόλεμο και σκοτώναμε ο ένας τον άλλο. Χωρίς τη συμβολή της Γαλλίας δεν ξέρω αν θα ήμασταν αυτοί που είμαστε σήμερα. Τι λέτε εσείς κύριε ΑΡΚΑ γι’ αυτό; Αλλά και στη νεότερη ιστορία οι Γάλλοι στάθηκαν σχεδόν πάντα αρωγοί στα ελληνικά ζητήματα. Σας θυμίζω ότι στο πρόσφατο 2015 έβαλαν “πλάτη” για να παραμείνει η Ελλάδα στα κράτη μέλη του «ευρώ» και όχι μόνο. Και αυτά είναι μερικά μόνο στοιχεία έμπρακτης φιλίας και υποστήριξης αυτής της μεγάλης χώρας προς την Ελλάδα.

Δ. Ερχόμαστε τώρα σε αυτή καθ’ αυτήν τη διοργάνωση της Τελετής Έναρξης και μάλιστα στο θέμα της σύγκρισής της με την αντίστοιχη των Αθηνών το 2024. Είχα την τύχη να παρακολουθήσω δια ζώσης εκείνη την Έναρξη και έχω προσωπική άποψη.

Ναι λοιπόν, η «Αθήνα 2024» ήταν μια μεγαλειώδης και απόλυτα επιτυχημένη διοργάνωση που στηρίχτηκε στην ανάδειξη των απίστευτων επιτευγμάτων της αρχαίας Ελλάδας και κυρίως των Αθηνών, σε όλα τα επίπεδα της επιστήμης, της πολιτικής, της ιατρικής και της φιλοσοφίας. Ωστόσο φαίνεται ότι το “ρολόι” της προόδου για την Ελλάδα σταμάτησε τον 5^ο αιώνα π.Χ. Έκτοτε, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν έχουμε τίποτα σημαντικό να επιδείξουμε.

Οι Γάλλοι αντίθετα δεν είχαν να επιδείξουν τίποτα από το μακρινό π.Χ. παρελθόν τους, αλλά έχουν πάρα πολλά να δείξουν από το σύγχρονο πολιτισμό τους. Και αυτό έκαναν. Σύγχρονο χορό από νέους ανθρώπους, επίδειξη μόδας, τεχνολογία αιχμής αλλά και ισότητα και αποδοχή μεταξύ των ανθρώπων και των ιδιαιτεροτήτων τους. Νέοι, ηλικιωμένοι, χοντροί, ΛΟΑΤΚΙ και λοιπά είναι κατά τους Γάλλους απόλυτα αποδεκτοί χωρίς διαχωρισμούς. Η Γαλλία κύριοι επικριτές, είναι σήμερα η 2^η μεγαλύτερη οικονομία στην Ευρώπη και μέσα στις 7 μεγαλύτερες του πλανήτη.

Η Ελλάδα στο σύγχρονο γίγνεσθαι παλεύει μεταξύ 55^ης και 60^ης θέσης. Και αυτό, γιατί εμείς μείναμε στις δάφνες του 5^ου π.Χ. αιώνα ενώ αυτοί δουλεύουν για το σήμερα και το αύριο με σεβασμό και αποδοχή όλων των ιδιαιτεροτήτων και των ατομικών δικαιωμάτων. Εμείς, να σας θυμίσω, ότι μετά την επιτυχία του “Αθήνα 2004”, ακόμα βρίζουμε την κυρία Γιάννα Αγγελοπούλου και τον κύριο Δημήτρη Παπαϊωάννου. Επιπρόσθετα να σας θυμίσω ότι τα τελευταία 100-200 χρόνια που οι Γάλλοι εξελίσσονται, εμείς δολοφονήσαμε τον Καποδίστρια, στρέψαμε τα όπλα μας ενάντια στους ίδιους τους αδελφούς μας, και στην επανάσταση αλλά και αμέσως μετά τον 2^ο Παγκόσμιο Πόλεμο, οδηγήσαμε στην εξορία τον Βενιζέλο κατ’ επανάληψη, δώσαμε στη χούντα των συνταγματαρχών τα κλειδιά της Δημοκρατίας μας, αλλά και την ευκαιρία στους Τούρκους να εισβάλουν και να διχοτομήσουν την Κύπρο, οδηγηθήκαμε με δική μας ευθύνη στα εξευτελιστικά μνημόνια και σήμερα ακόμα “απολαμβάνουμε” το 2^ο χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ελέω κυβέρνησης αλλά και αντιπολίτευσης, όπου εκεί σφάζονται και σήμερα για το ποιος θα πάρει την καρέκλα του αρχηγού και όχι ουσιαστικά για τα προβλήματα της χώρας και των πολιτών. Και σε όλα αυτά έχει τεράστια ευθύνη και ο Ελληνικός Λαός και όχι μόνο οι πολιτικοί του. Με απλά λόγια έχουμε τους Πολιτικούς που μας αξίζουν.

Θα περίμενα λοιπόν σαν Έλληνες να είμαστε πιο προσεκτικοί στις επικρίσεις μας, και ιδιαίτερα σε χώρες που μας έχουν στηρίξει, και περισσότερο επικριτικοί στους εαυτούς μας για το τεράστιο κενό που μας χωρίζει σήμερα από τις προηγμένες χώρες όπως η Γαλλία.

Κλείνοντας θα ήθελα προσωπικά να συγχαρώ τη Γαλλία και το γαλλικό λαό για τη συνολική διοργάνωση των 33^ων Ολυμπιακών Αγώνων και να τους ευχηθώ κάθε επιτυχία μέχρι και το τέλος των Παραολυμπιακών Αγώνων.

Τρία μόνο θέματα, θα ήθελα να επισημάνω που όμως δεν αναιρούν τα όσα προανέφερα:

 

1. Στους λόγους του Προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής και κυρίως του Προέδρου της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, ενώ έγινε εκτεταμένη αναφορά για το ρόλο του De Coubertin στην αναβίωση των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, δεν ειπώθηκε το παραμικρό για τη γένεση των αγώνων στην Αρχαία Ελλάδα. Θεωρώ ότι ήταν μια ουσιαστική παράλειψη.
2. Δεν κατάλαβα γιατί η Αυστραλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν παρέλασαν σύμφωνα με την αλφαβητική τους σειρά, όπως όλες οι άλλες αποστολές, αλλά κατ’ εξαίρεση αμέσως πριν από τη Γαλλία, που δικαιωματικά έκλεισε την παρέλαση τελευταία. Δεν καταλαβαίνω αυτή τη διάκριση. Ο Ολυμπισμός προϋποθέτει ισότητα σε όλα τα επίπεδα.
3. Και τρία ακόμα πιο σοβαρό: για να συμμετέχει στην Αρχαία Ολυμπία μια πόλη-κράτος με τους αθλητές της, απαραίτητη προϋπόθεση ήταν να μην εμπλέκεται σε κάποιο πόλεμο ή να προχωρήσει σε εκεχειρία τουλάχιστον μέχρι τη λήξη των αγώνων. Και τη μεν Ρωσία, και καλώς, την απέκλεισαν οι διοργανωτές από την αρχή σχεδόν του Ρωσο-Ουκρανικού πολέμου. Το Ισραήλ όμως τι; Το ίδιο το Ισραήλ πιστεύω πως θα έπρεπε από μόνο του ή να σταματήσει τον πόλεμο στη Γάζα μέχρι τα μέσα τουλάχιστον Αυγούστου, ή να μην στείλει αθλητική αποστολή στο Παρίσι δείχνοντας έτσι σεβασμό στα Ολυμπιακά ιδεώδη. Αλλά αφού δεν το έκανε το Ισραήλ, θα έπρεπε να επέμβει με αποκλεισμό του, και η Οργανωτική και η Διεθνής Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων. Εδώ, παραβιάστηκε ένα από τα πιο ουσιώδη προαπαιτούμενα της οργάνωσης Ολυμπιακών Αγώνων. Κρίμα.

 

Έχω αναφερθεί αναλυτικά σε προηγούμενο άρθρο μου, πριν από 2 χρόνια, στις απόψεις μου για το φαινόμενο του πληθωρισμού και τις πραγματικές του αιτίες στην χώρα μας, που δυστυχώς εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από όλες εκείνες τις παθογένειες, μιας υπό ανάπτυξη χώρας, παρόλο που από 1981 αποτελεί μέλος και μάλιστα το 15ο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από το 2001 μέλος της ευρωζώνης, μαζί με ένα group χωρών με ώριμες και ισχυρές οικονομίες όπως η Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία κ.α .

Δεν είχα λοιπόν σκοπό να επανέλθω στο θέμα (πληθωρισμός)ωστόσο η συγκυρία των προσεχών σημαντικών γεγονότων όπως οι Ευρωεκλογές , αλλά και οι συνεχείς αντεγκλήσεις όλων των κομμάτων, στο θέμα των υπερβολικών ανατιμήσεων, με προκαλούν να ξαναθέσω τις απόψεις μου, αλλά αυτή την φορά διευρύνοντας το οικονομικό και κοινωνικοπολιτικό πεδίο του αντικειμένου.

Ξεκινώντας απ’αυτό που όλοι βιώνουμε, δηλαδή την ανελέητη και καθημερινή αντιπαράθεση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, όπου η μεν κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πληθωρισμός είναι κατά βάση εισερχόμενος και οφείλεται στις τελευταίες αναταράξεις (πόλεμοι Ουκρανία, Μέση Ανατολή) η δε αντιπολίτευση εστιάζει στις εσωτερικές ατέλειες της αγοράς, δηλαδή στις πρακτικές των ολιγοπωλίων και στην ανικανότητα, ακόμα και στην έλλειψη βούλησης, από πλευράς κυβέρνησης, να ελέγξει τον λεγόμενο « πληθωρισμό απληστίας».

Ποιος στα αλήθεια έχει δίκιο; ποια είναι η πραγματικότητα σε μια διαμάχη με ισχυρό πολιτικό αντίκτυπο, αλλά που διεξάγεται πάνω στις πλάτες των Ελληνικών Νοικοκυριών;

Πριν απαντήσω, ασφαλώς πάντα κατά την γνώμη μου, σ’αυτό το τόσο επίκαιρο ερώτημα, θα ήθελα να βάλω στην εξίσωση και τον επίσημο διεθνή παράγοντα, που εν πολλοίς καθορίζει τους όρους και τους στόχους που ορίζουν την έννοια του πληθωρισμού.

Σύμφωνα λοιπόν με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αλλά και την Αμερικάνικη (FED) οποιαδήποτε αύξηση των τιμών πάνω από 2%, σε σχέση με την αντίστοιχη προηγούμενη περίοδο, θεωρείται «επικίνδυνο πληθωριστικό φαινόμενο» και αμέσως ενεργοποιούνται μηχανισμοί όπως αυξήσεις επιτοκίων, μέτρα δημοσιονομικής πειθαρχίας των κρατών κ.α.
Το όριο του 2%, που κρίνει αν μια οικονομία είναι σε κανονικότητα ή σε πληθωριστικό περιβάλλον, με την επιβολή των παραπάνω μέτρων, κατά αρχήν θεωρώ, όπως άλλωστε και άλλοι οικονομολόγοι, ότι είναι ξεπερασμένο και αναχρονιστικό. Οι αυξήσεις των τιμών σε μια υγιή και δυναμική οικονομία είναι αναπόφευκτες και μάλιστα ευπρόσδεκτες αρκεί να συνοδεύονται από ανάλογες, αν όχι και μεγαλύτερες, αυξήσεις μισθών, αμοιβών και συντάξεων.

Για παράδειγμα, σκεφτείτε, ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός, υπόσχεται συνεχείς αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις, ώστε να συγκλίνουμε έστω και μέχρι το 2030, με το μέσο Ευρωπαϊκό όρο.

Η αύξηση όμως σε μισθούς σημαίνει και αύξηση του κόστους παραγωγής, σε οτιδήποτε παράγεται στην χώρα .Άρα και ανάλογη αύξηση των τιμών στα προϊόντα. Κατά συνέπεια, ο πληθωρισμός, εντός ορίου, που απορρέει κυρίως από την βελτίωση του οικονομικού status των πολιτών, είναι απόλυτα ευπρόσδεκτος και το όριο του 2% είναι σχεδόν άνευ σημασίας.
Έχει σημασία, μόνο εάν οι μισθοί και οι συντάξεις παραμένουν καθηλωμένοι ή κάτω του 2%. Σε μια Ελλάδα όμως με τις χαμηλότερες αποδοχές, σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, το ζητούμενο δεν είναι το 2% στις τιμές αλλά οι υπερδιπλάσιες αυξήσεις αμοιβών έναντι του τρέχοντος πληθωρισμού.

Συμπέρασμα πρώτον: το διεθνές αποδεκτό όριο του πληθωρισμού στο 2% είναι ξεπερασμένο και πρέπει να αναθεωρηθεί προς τα πάνω και φυσικά είναι σχετικό από κράτος σε κράτος και ειδικά από οικονομία σε οικονομία. Το όριο για την Γερμανία, για παράδειγμα, είναι διαφορετικό με το όριο για την Ελλάδα, αλλά δυστυχώς η ΕΚΤ λαμβάνει υπόψιν της τις Γερμανικές ανάγκες, αυξάνει τα επιτόκια, περιορίζοντας την ανάπτυξη των μικρότερων χωρών και δυσχεραίνοντας, με την αύξηση των επιτοκίων από τις εμπορικές τράπεζες, την αποπληρωμή δανείων επιχειρήσεων και πολιτών στις λιγότερο οικονομικά ισχυρές χώρες, που συνήθως είναι και οι πλέον χρεωμένες.

Και για να ολοκληρώσω τις απόψεις μου για το θέμα της σχετικότητας του ορίου 2% του πληθωρισμού, θα αναφέρω ότι χαμηλός πληθωρισμός συνήθως, συνοδεύει μια οικονομία σε ύφεση, όπου η ζήτηση για προϊόντα, εν γένει, είναι τόσο χαμηλή που αναγκαστικά συμπιέζει το επίπεδο τιμών ακόμα και σε αρνητικά επίπεδα. Σε μια τέτοια όμως οικονομία κανείς δεν σκέπτεται να επενδύσει και είναι ο εφιάλτης κράτους και πολιτών(ανεργία). Υπάρχει βέβαια και χειρότερο σενάριο ο «Στασιμοπληθωρισμός» αλλά ας μην επεκταθούμε σε αυτό σήμερα.

Τι συμβαίνει λοιπόν σήμερα στην χώρα μας; και πως συνδέεται ο τίτλος αυτού του άρθρου πληθωρισμός -οικονομία-πολιτική -εκλογές ;

Ας τα πάρουμε ένα- ένα από την αρχή.Οι αυξήσεις των τιμών στην Ελλάδα ξεκίνησαν σταδιακά και δειλά με την αύξηση της δραστηριότητας και του ΑΕΠ, μετά το 2018 και αυτό ήταν φυσιολογικό, μετά από 10 χρόνια ύφεσης, που το ακαθάριστο προϊόν της χώρας μειώθηκε σχεδόν 30% ενώ μισθοί, συντάξεις και περιουσιακά στοιχεία έφτασαν σε επίπεδα φτωχοποίησης.

Η πανδημία 2019-2021, αλλά και ο πόλεμος που επακολούθησε στην Ουκρανία, είναι γεγονός, δημιούργησε συνθήκη αβεβαιότητας και δυσκολίας στην παγκόσμια διακίνηση αγαθών αλλά και αύξηση στο κόστος συντελεστών παραγωγής και ειδικά στην ενέργεια .Ως αποτέλεσμα, αυξήσεις στα τελικά προϊόντα ανάλογα και με τις ανάγκες εισαγωγών κάθε χώρας, των ευαίσθητων προϊόντων.

Η Ελλάδα, για παράδειγμα, επηρεάστηκε από την εκτόξευση των τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου, αλλά και από την κατακόρυφη αύξηση στα λιπάσματα λόγω Ουκρανό Ρωσικού πολέμου. Τα λιπάσματα και το ακριβό πετρέλαιο, σίγουρα ώθησαν τις τιμές των αγροτικών και όχι μονο προϊόντων σε σημαντικές αυξήσεις.

Ωστόσο πετρέλαιο, φυσικό αέριο ακόμα και λιπάσματα, ανέλπιστα πολύ σύντομα, και χωρίς να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι σχετικές κυρώσεις στην Ρωσία, επανήλθαν σχεδόν σε επίπεδα κανονικότητας . Οι τιμές όμως στα ράφια, στα βενζινάδικα και σε ένα σωρό αλλά προϊόντα δεν επανήλθαν ποτέ.

Η Ελλάδα, κάποτε πασίγνωστη για την αγροτική της παραγωγή, είναι σήμερα ακριβότερη ακόμα και στο λάδι σε όλη σχεδόν την Ευρώπη!!. Ο πληθωρισμός στο καλάθι των τροφίμων εν γένει, είναι ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη μετά την Ισπανία!!!., τι φαινόμενο είναι αυτό; απλά αισχροκέρδεια και σίγουρα αδυναμία της κυβέρνησης να την ελέγξει.

Για να είμαστε δίκαιοι, τον τελευταίο καιρό, έχει γίνει αντιληπτό και υπάρχουν προσπάθειες επιβολής ελέγχων ακόμα και υψηλών προστίμων, θα αποδώσουν άραγε; Θα το δούμε, είναι θέμα σίγουρα πολιτικής βούλησης.
Και έτσι μπαίνουμε και στη τρίτη πλευρά της πυραμίδας. Η οικονομία αναμφισβήτητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πολιτική. Κατά την γνώμη μου δεν θα έπρεπε να είναι. Όπως και με την δικαστική εξουσία όλοι μιλάνε για την αναγκαιότητα διαχωρισμού και ανεξαρτησίας κράτους και δικαστικής αρχής αλλά όλοι γνωρίζουμε τι συμβαίνει.

Η οικονομική επιστήμη, στηρίζεται βασικά, στα μαθηματικά, και στην συνεχή παρατήρηση δηλαδή την Στατιστική.

Και οι δύο αυτές συνιστώσες, υπηρετούν αποδεδειγμένες αλήθειες και μεγάλο βαθμό αντικειμενικότητας.

Δεν είναι τυχαίο όταν λέμε 1+1κάνουν 2 και εννοούμε το σίγουρο και το αδιαμφισβήτητο. Η πολιτική επιστήμη δεν στηρίζεται στην αδιαμφισβήτητη αλήθεια, αλλά στην σκοπιμότητα που οδηγεί σε συγκεκριμένους στόχους που μάλιστα συχνά-πυκνά αλλάζουν, ανάλογα με τους εκάστοτε επικεφαλείς και τις επιδιώξεις τους.

Όταν λοιπόν η πολιτική ή οι πολιτικοί επιβάλουν την σκοπιμότητα τους στους οικονομικούς μηχανισμούς μιας κοινωνίας τότε η στρέβλωση είναι αναπόφευκτη και όσο πιο υποκειμενική είναι αυτή η παρέμβαση τόσο πιο εκτεταμένη θα είναι και η στρέβλωση.

Με απλά λόγια, στην σημερινή πραγματικότητα και στο θέμα του πληθωρισμού: α) η κυβέρνηση έχει ή οφείλει να έχει τους μηχανισμούς ελέγχου της αισχροκέρδειας, σε όλο το φάσμα της παραγωγικής και εμπορικής διαδικασίας και β) διαθέτει το μεγάλο «όπλο» των φορολογικών συντελεστών. Ειδικά για το 2ο, είναι μια μεγάλη ευκαιρία, η ψαλίδα στην χώρα μας, μεταξύ εμμέσων και άμεσων φόρων να κλείσει αποφασιστικά.
Σε κανένα προηγμένο κράτος, οι έμμεσοι φόροι δηλαδή οι φόροι που επιβάλλονται στα προϊόντα και τις υπηρεσίες δεν υπερβαίνουν τους άμεσους δηλαδή τους φόρους εισοδήματος και κερδών.

Στην Ελλάδα οι έμμεσοι είναι σχεδόν διπλάσιοι. Στην Γερμανία, Γαλλία κ.λ.π. συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Με τους έμμεσους όμως πλήττεις τα φτωχότερα τμήματα του πληθυσμού, με τους άμεσους πλήττεις περισσότερο τους πλέον εύπορους. Βλέπετε λοιπόν πως η πολιτική επεμβαίνει στην οικονομία και δημιουργεί κοινωνικές αδικίες στον πλυθυσμό.Η αντιπολίτευση σήμερα φωνάζει να μειωθεί ο ΦΠΑ στα τρόφιμα και να αυξηθεί η φορολογία στις μεγάλες επιχειρήσεις.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι εάν μειώσει τον ΦΠΑ θα χάσει 2 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ δεν είναι σίγουρη ότι θα μειωθούν οι τιμές στα ράφια. Αντίθετα ο κος. Ιωάννης Μασούτης πρόεδρος της ΚΕΕΕ( Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδας) & Αντιπρόεδρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, υποστηρίζει ότι πρέπει να μειωθεί ο ΦΠΑ και υπόσχεται μείωση των τιμών στα βασικά προϊόντα. Ποιος λέει την αλήθεια; εξαρτάται από ποια πλευρά της πολιτικής το αντιμετωπίζουμε. Η οικονομική επιστήμη όμως είναι ξεκάθαρη: μειώνεις τους φόρους στα προϊόντα, μειώνονται οι τιμές. Δεν μειώνονται οι τιμές… επιστρατεύεις τους μηχανισμούς ελέγχου που οφείλεις να διατηρείς και είναι ευθύνη σου, η εντιμότητα, η διαφάνεια, και η αποτελεσματικότητα τους.

Και τέλος, ό,τι θα χάσεις από την μείωση των έμμεσων αυτών φόρων, έχεις τεράστια περιθώρια να το αναπληρώσεις από την αύξηση των άμεσων φόρων και κυρίως από την πάταξη της φοροδιαφυγής που είναι και το μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό συνάμα πρόβλημα της χώρας. Και τέλος και αισίως φτάσαμε στην τέταρτη και τελευταία πλευρά της πυραμίδας: τις εκλογές.

Την ώρα που γράφουμε αυτό το άρθρο είναι μόλις 10 ημέρες πριν τις Ευρωεκλογές.

Με τι αλήθεια κριτήρια θα ψηφίσουμε τους εκπροσώπους μας στο Eυρωκοινοβούλιο; Έχουμε κατανοήσει τι σημαίνει Ευρωκοινοβούλιο;

Η βουλή των Ελλήνων επι 27.
Αυτοί για τα επόμενα 5 χρόνια, θα αποφασίζουν για την οικονομική ζωή των Ελλήνων αλλά και άλλων 26 χωρών. Εμείς όμως αυτό το υποτιμάμε και φοβάμαι ότι για μια ακόμα φορά θα ψηφίσουμε τους υποψήφιους, που είναι γνωστοί από τηλεπαιχνίδια, τηλεπαρουσιάσεις, αθλητικά δρώμενα κα.
Μα θα μου πείτε τους άλλους δεν τους γνωρίζουμε.

Σωστό. Να ανοίξουμε το βιογραφικό τους και να τους μάθουμε. Αξίζει να χάσουμε μια ώρα από τον ελεύθερο χρόνο μας, και να διασφαλίσουμε όσο το δυνατόν την αποτελεσματικότερη εκπροσώπηση μας στη βουλή της Ευρώπης. Αφορά την οικονομική, πολιτική και κοινωνική μας επιβίωση για πολλά χρόνια μπροστά μας. Δεν κάνω πολιτική. Κάθε κόμμα έχει και κατάλληλους υποψηφίους και απλά εύχομαι αυτούς να έχουμε επιλέξει.
Το ίδιο και στις εθνικές εκλογές. Πάντα υπάρχουν άξιοι σε όλες τις παρατάξεις που είναι ικανοί να υπηρετήσουν την ρεαλιστική οικονομική επιστήμη και όχι την πολιτική σκοπιμότητα.

Σε διαφορετική περίπτωση μη διερωτόταστε «τι είχαν τα έρημα και ψόφησαν».

Καλό Καλοκαίρι.

Η καθημερινότητα όλων μας είναι αρκετά απαιτητική και οι περισσότεροι νιώθουμε ότι ένα μόνο εικοσιτετράωρο δε μας φτάνει. Πολλές φορές μάλιστα ευχόμαστε η μέρα να αποκτήσει παραπάνω ώρες, στις οποίες θα χωράνε όλες μας οι δραστηριότητες και υποχρεώσεις. Αυτό όμως είναι ανέφικτο και έτσι πρέπει οι ίδιοι να βρίσκουμε συνεχώς νέους τρόπους που θα μας βοηθούν να εξοικονομούμε πολύτιμο χρόνο.

Ποιοι είναι όμως αυτοί και πώς μπορούμε να τους κάνουμε μέρος της ρουτίνας μας; Σου τα περιγράφουμε όλα παρακάτω. Πάμε λοιπόν να ξεκινήσουμε!

1.  Κάνε προετοιμασία

Είναι γεγονός ότι το κλειδί για κάθε επιτυχία είναι η προετοιμασία και αυτό φαίνεται να ισχύει για όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας. Για αυτόν τον λόγο σε συμβουλεύουμε να οργανώνεις εκ των προτέρων την κάθε σου ημέρα και να δημιουργείς όμορφες ρουτίνες. Ενδεικτικά λοιπόν σου προτείνουμε να προετοιμάζεις από πριν τα γεύματα της εβδομάδας, να χρησιμοποιείς έξυπνους τρόπους μαγειρέματος, όπως είναι η μαγειρική με air fryer και να αφιερώνεις 10 λεπτά καθημερινά για μικροδουλειές στο σπίτι.

Με αυτές τις συνήθειες θα κερδίζεις επιπλέον ώρες για να κάνεις αυτό που επιθυμείς και παράλληλα θα βάλεις τη ζωή σου σε τάξη. Φυσικά, είναι καλό να τονίσουμε ότι πρέπει να διαμορφώνεις την καθημερινότητα με βάση τις δικές σου ανάγκες και να την κάνεις όσο πιο λειτουργική επιθυμείς.

2.  Δημιούργησε λίστες

Οι υποχρεώσεις που συνοδεύουν την κάθε μας ημέρα είναι πραγματικά πολλές και συνήθως δημιουργούν ένα χάος. Αν βλέπεις και εσύ τον εαυτό σου σε αυτήν τη διαπίστωση, τι θα έλεγες να αρχίσεις να οργανώνεις τις δουλειές σου με τη δημιουργία λιστών; Εμείς θα λέγαμε ένα μεγάλο ναι, καθώς η συγκεκριμένη πρακτική μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα στα ύψη.

Είτε λοιπόν προτιμάς τις ηλεκτρονικές λίστες, είτε σου αρέσει ο παραδοσιακός τρόπος με το χαρτί και το μολύβι, σε συμβουλεύουμε να υιοθετήσεις αυτήν την τεχνική οργάνωσης και σύντομα θα δεις τις ώρες της ημέρας να αυξάνονται.

3.  Επαναπροσδιόρισε τη ρουτίνα σου

Αν έχεις ήδη μία ρουτίνα, αλλά βλέπεις ότι δεν καρποφορεί και νιώθεις ότι και πάλι ο χρόνος σου είναι μειωμένος, ίσως είναι μία πολύ καλή ευκαιρία να την επαναπροσδιορίσεις. Στην περίπτωση λοιπόν που παρατηρείς ότι αυτό που κάνεις μέχρι τώρα δε σε βοηθάει, άλλαξέ το και δοκίμασε διαφορετικές τακτικές.

Αν για παράδειγμα βλέπεις ότι δυσκολεύεσαι ιδιαίτερα να ολοκληρώσεις τις πρωινές σου υποχρεώσεις, μπορεί πολύ απλά να μην είσαι πρωινός τύπος και να σε διευκολύνει αν τις μεταφέρεις κάποια άλλη ώρα μέσα στην ημέρα. Βρες λοιπόν αυτό που σε αποτρέπει από την εφαρμογή της εκάστοτε ρουτίνας και κάνε τις αλλαγές που χρειάζεσαι.

4.  Αξιοποίησε την τεχνολογία

Η τεχνολογία, ειδικά τα τελευταία χρόνια, έχει γίνει ο νούμερο ένα σύμμαχός μας και τα επιτεύγματά της συνοδεύουν κάθε πτυχή της καθημερινότητας. Μπορείς λοιπόν να την εκμεταλλευτείς προς όφελός σου και να εξοικονομήσεις σημαντικό χρόνο. Πιο αναλυτικά, οι “έξυπνες” συσκευές σε βοηθούν στις δουλειές του σπιτιού, με το πάτημα ενός απλού κουμπιού.

Μπορείς λοιπόν να είσαι στον χώρο της εργασίας σου και να ενεργοποιείς, όποτε το θελήσεις, την “έξυπνη” σκούπα ή το πλυντήριο στο σπίτι σου. Με αυτόν τον τρόπο θα γυρνάς καθημερινά σε ένα τακτοποιημένο σπίτι και επιπλέον θα βλέπεις τις ώρες που έχεις να διαθέσεις για πράγματα που σου αρέσουν, να αυξάνονται. Φυσικά, η τεχνολογία δεν περιορίζεται μόνο στις οικιακές εργασίες, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε λογής υποχρέωση, από online shopping, μέχρι και εφαρμογές που βελτιώνουν την καθημερινότητα.

Φτάνοντας στο τέλος, μόλις είδες κάποιους από τους τρόπους που σε βοηθούν να εξοικονομείς επιπλέον χρόνο στην καθημερινή σου ζωή. Διάλεξε λοιπόν αυτόν που σου ταιριάζει και φτιάξε μία πιο ευέλικτη καθημερινότητα, η οποία θα σε γεμίζει με χαρά και ευεξία. Να θυμάσαι! Ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσεις την αλλαγή!

Στη μνήμη της Λαβίνιας Σταθάκη 

Για τη δημιουργία ενός Εγχειριδίου Αντιμετώπισης και Διαχείρισης της καθημερινότητας των ογκολογικών ασθενών

Η Λαβίνια Σταθάκη ήθελε πολύ να ενημερώσει τις γυναίκες που θα έρθουν αντιμέτωπες με τον καρκίνο για τα διαθέσιμα εργαλεία βελτίωσης της ποιότητας ζωής τους. Ήθελε ακόμη να σημειώσει τα θετικά αλλά και τα αρνητικά που συνάντησε στη δική της πορεία.

Ας τη διαβάσουμε:

«Ονομάζομαι Λαβίνια Σταθάκη, είμαι 38 ετών και μητέρα 3 παιδιών. Έχω σπουδάσει Διοίκηση Επιχειρήσεων, εργάστηκα επί 15 συναπτά έτη στον ιδιωτικό τομέα μέχρι και την περιπέτεια μου με τον καρκίνο του μαστού. Συγκεκριμένα το 2021 σε ηλικία 36 ετών διαγνώστηκα, ούσα έγκυος στο τρίτο μου παιδί, με τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού. Μια νόσος που χτυπά κυρίως νεαρότερες γυναίκες. Σημειωτέον, τα τελευταία χρόνια ο καρκίνος παγκοσμίως δείχνει ανοδική τάση σε νεαρότερα κυρίως άτομα. 

Μέσα από την περιπέτειά μου αυτή ήρθα σε στενή επαφή με το Εθνικό Σύστημα Υγείας αλλά και με ογκολογικούς ασθενείς. Η ζωή μου άλλαξε και πλέον είμαι ένα άτομο ΑΜΕΑ με 80% αναπηρία. 

Επιθυμία μου είναι να μοιραστώ από την εμπειρία μου αυτή τα θετικά αλλά και τα αρνητικά που συνάντησα. Με σκοπό να μπορέσω μέσα από την ιστορία μου να βοηθήσω ανθρώπους με ειδικές ανάγκες να έχουν ένα καλύτερο μέλλον αλλά και να ενημερωθούν για τις παροχές που ήδη υπάρχουν και δυστυχώς δεν γνωρίζουν».

Η Λαβίνια Σταθάκη δεν πρόλαβε να γνωρίσει ανταπόκριση στην προσπάθειά της να αναδείξει την αναγκαιότητα λήψης των ανωτέρω μέτρων για τη διευκόλυνση της καθημερινότητας χιλιάδων ασθενών.

Κατάφερε όμως να «μιλήσει» στην καρδιά όλων μας και αυτό θα τη συντροφεύει στο ταξίδι της στο φως.

Πηγή: http://www.conceptcom.gr/

Ζαχαρίας Καπλανίδης
Οικονοµολόγος

Οικονομολόγοι και γενικά η επιστημονική κοινότητα θεωρούν, ότι διατρέχουμε ήδη την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, που χαρακτηρίζεται από την ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και μάλιστα της πρόσφατης αλλά ιδιαίτερα  επιθετικής τεχνητής νοημοσύνης.

Αναπόφευκτα, όπως οτιδήποτε καινούργιο στην ζωή του ανθρώπου, συνοδεύεται με αντικρουόμενα συναισθήματα όπως ελπίδα, ενθουσιασμό αλλά και φόβο, προβληματισμό και σίγουρα επιφυλάξεις μέχρι να σταθεροποιηθούν τα όποια αποτελέσματα.

Η πρώτη λοιπόν επιφύλαξη που αναδύεται, όπως και στις προηγούμενες βιομηχανικές και οικονομικές εξελίξεις, είναι κατά πόσον θα διαφυλαχθούν οι θέσεις εργασίας και τα επίπεδα απασχόλησης σε παγκόσμιο μάλιστα περιβάλλον. Πολλά επαγγέλματα, και όχι άδικα, ανησυχούν ότι θα αντικατασταθούν από έξυπνες μηχανές ή αν θέλετε ρομπότς, που θα εκτελούν συγκεκριμένες εργασίες και δεξιότητες πολύ πιο γρήγορα, αποτελεσματικά και οικονομικότερα.

Χωρίς αμφιβολία τους απαντούμε ότι αυτό θα συμβεί, όπως ήδη συμβαίνει, καθ΄ όλη την διάρκεια της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, όπου ο αυτοματισμός, ιδιαίτερα στην μεταποίηση, έχει αντικαταστήσει εργατικά ακόμα και υψηλής εξειδίκευσης ανθρώπινα χέρια και μυαλά. Ωστόσο, στο ερώτημα αν αυτό το φαινόμενο θα οδηγήσει σε μαζική ανεργία ,η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Όπως σε κάθε βιομηχανική και τεχνολογική εξέλιξη, από την πρώτη μέχρι την τέταρτη σήμερα, ο βαθμός απασχόλησης και συνολικά η οικονομία και το παγκόσμιο ΑΕΠ αυξάνεται, έτσι και στην επερχόμενη επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης η απασχόληση θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα βιωσιμότητας. Απλά, και αυτό έχει γίνει ήδη συνείδηση σε επιστημονικό, οικονομικό αλλά και πολιτικό περιβάλλον, θα πρέπει να προσαρμοστεί, στα νέα δεδομένα, το εκπαιδευτικό σύστημα,  σ ’όλα τα επίπεδα, ώστε να αναδειχθούν δεξιότητες συμβατές με τις επερχόμενες αλλαγές στο παραγωγικό και οικονομικό μοντέλο του 21ου αιώνα, αν μη τι άλλο. Αυτό ήδη αποδεικνύεται και σήμερα με το παγκόσμιο φαινόμενο έλλειψης εξειδικευμένων στελεχών και τον προβληματισμό χιλιάδων επιχειρήσεων στο πως θα καλύψουν τις κενές ανάλογες θέσεις. Η Ελλάδα, για παράδειγμα, πρόσφατα, βαθμολογήθηκε σαν 7η παγκοσμίως στην έλλειψη εξειδικευμένων στελεχών και δεξιοτήτων.

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι αν τα ρομπότς και η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει τον άνθρωπο εκτός εργασίας και άρα χωρίς εισόδημα. Όπως τονίσαμε θα χρειαστεί αλλαγή στο εκπαιδευτικό σύστημα και μάλιστα με γρήγορους ρυθμούς. Οικονομίες και άνθρωποι που θα αποδειχθούν ιδιαίτερα προσαρμοστικοί σ ’αυτές τις νέες παραγωγικές συνθήκες, θα έχουν και το προβάδισμα στην κούρσα της εξέλιξης και του διεθνούς ανταγωνισμού.

Αλλού είναι το πρόβλημα κατά την ταπεινή άποψη μας.

Η τεχνητή νοημοσύνη στηρίζεται, όπως όλοι γνωρίζουμε, σε αλγόριθμους και σε μαθηματικά μοντέλα. Είναι η επιστήμη ή αν θέλετε η τεχνολογία που αναγνωρίζει την μαθηματική αλήθεια σαν απόλυτη δύναμη και μάλιστα σ ’όλες τις ανθρώπινες εκφάνσεις. Δεν αποδέχονται διαφορετικότητες, επιβάλει την ορθολογική και μαθηματική εκδοχή όχι μόνο στο παραγωγικό μοντέλο αλλά και στην καθημερινότητα του  κάθε ανθρώπου σαρώνοντας κάθε μορφή διαφορετικότητας και συναισθηματικής νοημοσύνης.

Μέχρι σήμερα γνωρίζουμε, ότι ή ίδια η φύση αλλά και ο πλανήτης μας, συντελούν στην δημιουργία και αναπαραγωγή διαφοροποιήσεων τόσο στο ανθρώπινο DNA όσο και στις κλιματολογικές και φυσικές συνθήκες. Γιατί μιλάμε για παράδειγμα σήμερα, για την ανάγκη εξατομικευμένης ιατρικής εάν δεν αναγνωρίζουμε την διαφορετικότητα του κάθε ανθρώπου σε μια γενικευμένη θεραπευτική αντιμετώπιση και γιατί μιλάμε για την διαφύλαξη των κλιματικών διαφοροποιήσεων, στα άκρα για παράδειγμα του πλανήτη, όπου η υπερθέρμανση και ή τήξη των πάγων θεωρείται, και καλώς, καταστροφική;

Εάν η Αλάσκα και η Ανταρκτική αποκτήσουν θερμοκρασίες Κεντρικής Αφρικής τότε οι συνέπειες θα είναι το λιγότερο απρόβλεπτες και καταστροφικές. Το ίδιο και με το ανθρώπινο DNA και την διαφορετικότητα. Κανένας δεν θα ήθελε να  είναι  το  απόλυτο  αντίγραφο  δισεκατομμυρίων  άλλων ανθρώπων και η φύση δόξα τω θεό, φροντίζει γι’ αυτό. Αυτή όμως η φυσική και κοσμική αρχή της διαφορετικότητας είναι ο μεγάλος εχθρός της τεχνητής νοημοσύνης. Κανένας αλγόριθμος και μαθηματικό μοντέλο δεν μπορεί να εισάγει συναισθήματα όπως συμπάθεια, αγάπη, έρωτα αλλά και μίσος, διαίσθηση, διορατικότητα και συντροφικότητα. Όλα αυτά ανάγονται στην σφαίρα της συναισθηματικής νοημοσύνης. Και όλα αυτά είναι κατά συνέπεια αντίρροπα και μη συμβατά της ορθολογικής και απόλυτης τεχνητής νοημοσύνης. Έτσι, το πρόβλημα της αντιπαλότητας των δυο αυτών βασικών φυσικών αρχών δεν είναι εάν τα ρομπότς αντικαταστήσουν τον άνθρωπο αλλά εάν ο άνθρωπος υποβαθμιστεί σε ρομπότ. Μέχρι σήμερα αυτό που κάνει τον άνθρωπο να ξεχωρίζει, από όλα τα άλλα ζώντα είδη αλλά και να διατηρεί, στο βαθμό που διατηρεί, την ισορροπία του πλανήτη, δεν είναι τόσο η μαθηματική του και η εξορθολογιστική του υπόσταση όσο η συναισθηματική του.

Αισθήματα όπως η αγάπη, πάθος, φιλία, εχθρότητα, ανταγωνιστικότητα, σε όλες τις μορφές της, ήταν και είναι, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, οι βασικοί συντελεστές των μεγάλων εξελίξεων στην ιστορία του ανθρώπινου γένους. Αυτή η μεγάλη ανθρώπινη υφή και διαφορετικότητα είναι ο μεγάλος εχθρός της επερχόμενης και μάλιστα ακάθεκτα, τεχνητής νοημοσύνης. Αφού δεν μπορεί να αποκτήσει συναισθηματική θα παλέψει τον άνθρωπο να την απωλέσει και αυτός. Και τότε θα είναι η κυρίαρχος.

Κανένας ανθρώπινος νους δεν μπορεί να συναγωνιστεί τα δισεκατομμύρια  δεδομένα που επεξεργάζεται σε μόλις λίγα λεπτά μια εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης. Εδώ υπάρχει το απόλυτο πλεονέκτημα και η επικράτηση αδιαμφισβήτητη. Θα με ρωτήσετε βέβαια, και εύλογα, πως θα αντιπαλέψει και τελικά θα καταφέρει η τεχνητή νοημοσύνη να καταστρέψει την συναισθηματική αφού η δεύτερη είναι βαθιά ριζωμένη στο ανθρώπινο DNA και στις πλέον ανθρώπινες αρχέγονες εκφάνσεις. Η απάντηση είναι  δυστυχώς πιο εύκολη και απλή απ’ όσο θα θέλαμε σαν ανθρώπινο γένος. Η συναισθηματική ανωτερότητα και η εξ’ αυτής διαφορετικότητα μεταξύ των ανθρώπων αλλά και μεταξύ ανθρώπων και άλλων ζώντων και φυσικών στοιχείων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις προσλαμβάνουσες που δέχεται ο άνθρωπος από την στιγμή που γεννιέται μέχρι που πεθαίνει. Η οικογένεια, το εκπαιδευτικό σύστημα, το κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον, ακόμα και οι καιρικές συνθήκες, επηρεάζουν άμεσα συναισθήματα και καθημερινές συμπεριφορές και αργά  αλλά  σταθερά ξαναγράφουν DNA  και συναισθηματική διαφορετικότητα. Για παράδειγμα αναλογιστείτε πως διασκέδαζε και ποιες ήτανε οι φιλικές και ερωτικές σχέσεις των νέων της δεκαετίας του ’60 και ποιες είναι οι αντίστοιχες των γενεών Ζ και Α σήμερα. Το παραδέχονται και οι ίδιοι οι νέοι. Είναι έξω για καφέ με άλλους φίλους και επικοινωνούν τελικά μόνο με το smart κινητό τους: Δεν διαβάζουν βιβλία αλλά παίρνουν γρήγορη και επιφανειακή πληροφόρηση από τα social media, την ίδια στιγμή δεν γνωρίζουν ιστορία δεν εξασκούν κριτική ανάλυση γεγονότων, δεν εμβαθύνουν συναισθηματικά σε ανθρώπινες και πανανθρώπινες σχέσεις. Εγκαταλείπουν, και λόγω οικογένειας αλλά και πολιτείας, ήθη και έθιμα χιλιάδων χρόνων, στοιχεία που συντηρούν και προάγουν το συναίσθημα και τις συμπεριφορές. Όλα αυτά καταγράφονται στην συνείδηση και σιγά αλλά σταθερά  περνούν στο DNA και στην συναισθηματική νοημοσύνη του ανθρώπου. Φαινόμενα όπως η έκφυλη βία, η παιδική ή η αθλητική βία και η πορνογραφία δεν είναι τίποτα άλλο παρά το αποτέλεσμα του ίδιου φαινομένου: Της υποβάθμισης της συναισθηματικής νοημοσύνης εξ’ αιτίας της επίθεσης της τεχνολογικής και τώρα της τεχνητής.

Ο μέγας και επερχόμενος κίνδυνος, δεν είναι, η αναβάθμιση και η υπεροχή των ρομπότς έναντι των ανθρώπων. Είναι  αντίθετα η υποβάθμιση των ανθρώπων σε ρομπότ λόγω της απώλειας του μεγάλου συγκριτικού μας πλεονεκτήματος που λέγεται Συναισθηματική Νοημοσύνη.

Μπορεί θα με ρωτούσατε ο άνθρωπος να αντιδράσει σ ’αυτήν την εξέλιξη;

Θεωρητικά ναι, θα σας απαντούσα. Αλλά θα συνέχιζα με αντερώτηση προς εσάς. Μπορεί η οικογένεια να σκύψει περισσότερο από σήμερα στην διαπαιδαγώγηση του παιδιού της; μπορεί να αντισταθεί στην επιμονή του δεκάχρονου να αποκτήσει κινητό; μπορεί να διδάξει τις αξίες των διαχρονικών εθίμων και ηθών; μπορεί το εκπαιδευτικό σύστημα εκτός από τις νέες δεξιότητες να επιμείνει και στην διδαχή κλασικών αξιών όπως η αγάπη στο περιβάλλον, ο σεβασμός στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, στην αλήθεια και την διαφάνεια; μπορεί ο πολιτικός κόσμος να αντιληφθεί πόσο σημαντική είναι η διάχυση του πλούτου σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη; Μπορεί επιτέλους να κατανοήσει ότι όλα τα δεινά και στις ανεπτυγμένες οικονομίες όπως μετανάστευση, πανδημίες, τοπικοί πόλεμοι, με ότι αυτό συνεπάγεται στις πληθωριστικές πιέσεις, οφείλονται στην υπανάπτυξη και οικονομική ανέχεια αυτών των λαών; Πόσο τα οποιαδήποτε οφέλη, γιατί θα υπάρξουν και τέτοια, της τεχνητής νοημοσύνης θα φθάσουν και στα υπανάπτυκτα κράτη, και μιλάμε για το 60% του παγκόσμιου πληθυσμού, και δεν θα αυξήσουν απλά την μεταξύ τους ψαλίδα;

Απαντήστε με ειλικρίνεια αυτές τις ερωτήσεις και θα έχετε μια στιβαρή απάντηση στο εάν η κατάσταση είναι αναστρέψιμη ή στο εγγύς μέλλον θα έχουμε την πλήρη υποταγή του ανθρώπου στην λογική των μηχανών.

Εγώ για ένα πράγμα είμαι σίγουρος, η γενιά μου τον baby boomers και ενδεχομένως και η επόμενη γενιά των Χ σε καμία περίπτωση δεν θα θέλαμε να ζήσουμε την υποβάθμιση του ανθρώπου σε ρομπότ.

Η γενιά των Ζ,Α, και η οποιαδήποτε νέα γενιά στο μέλλον, αναπόφευκτα θα προσαρμοστεί με τροποποιημένο DNA και Συναισθηματική Νοημοσύνη. Και με αυτή την προοπτική χαμογελώ στην ενθύμηση των λόγων του μεγάλου οικονομολόγου John Keynes ο οποίος είπε ότι «άλλωστε μακροπρόθεσμα είμαστε όλοι νεκροί». Απαισιόδοξα λόγια για να κλείσω το άρθρο.

Αναθεωρώ λοιπόν τον Keynes, λέγοντας ότι στο διάστημα μιας κανονικής ζωής, από σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε ότι δεν μας αρέσει, και να συνεχίσουμε να πιστεύουμε στην μοναδικότητα και την κυριαρχία του ανθρώπου και στο ζωικό και στο φυσικό αλλά και στο τεχνολογικό βασίλειο.