Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Παρατηρείται ολοένα και συχνότερα το φαινόμενο, φαρμακευτικά σκευάσματα χαμηλού κόστους να αποσύρονται από την αγορά φαρμάκου, όπως για παράδειγμα πρόσφατα συμβαίνει με το σκεύασμα  prezolon tabl 5mg που έχει λιανική τιμή 1 ευρώ και η κυκλοφορία του σταματά μετά από αίτημα της εταιρείας που το παράγει, επειδή δεν παρουσιάζει πλέον ουσιαστικό εμπορικό και οικονομικό ενδιαφέρον για την εταιρεία

Το φαινόμενο αυτό αφορά  αρκετά φάρμακα αντίστοιχης  χαμηλής τιμής, τα οποία όμως παραμένουν πολύτιμα και αναντικατάστατα για τους ασθενείς που τα λαμβάνουν.

Είναι βέβαιο ότι εφόσον και αυτά αποσυρθούν, είτε θα υποκατασταθούν στη συνταγογράφηση από ακριβότερα σκευάσματα και θεραπείες, είτε θα αναγκαστεί η κρατική φαρμακαποθήκη ΙΦΕΤ να εισάγει τα σκευάσματα της ίδιας δραστικής ουσίας από το εξωτερικό με πολλαπλάσια τιμή, επιβαρύνοντας τον προϋπολογισμό των ασφαλιστικών ταμείων αλλά και την τσέπη των ασθενών, καθώς  αυξάνεται  η  συμμετοχή την οποία καταβάλουν λόγω της αύξησης της τιμής.

Με την λήψη άμεσων μέτρων στήριξης της λιανικής τιμής των φαρμάκων αυτών και τη διαμόρφωση κατάλληλης πολιτικής στο χώρο του φαρμάκου, θα μπορέσει να αποτραπεί το φαινόμενο της απόσυρσης από την αγορά,  φαρμάκων των οποίων η τιμή κυμαίνεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ώστε να  προστατευθεί  η κυκλοφορία τους για λόγους δημόσιας υγείας και να συνεχισθεί  η απρόσκοπτη διάθεσή τους   στους ασθενείς που τα έχουν ανάγκη.

Με αφορμή την παγκόσμια εβδομάδα ενημέρωσης καρδιακής ανεπάρκειας (1- 7 Μαΐου) το Σχολείο Ασθενών με Καρδιαγγειακές Παθήσεις της Γ΄ Καρδιολογικής κλινικής του ΑΠΘ, που λειτουργεί από το 2022, μετά από κύκλο σεμιναρίων που αφορούσαν την καρδιακή ανεπάρκεια, μέσα από τις καταγραφές  των καρδιολογικών ασθενών επισημαίνει τα εξής:

Τα συμπτώματα που μας υποψιάζουν για έλεγχο καρδιακής ανεπάρκειας είναι:

Η εύκολη κόπωση και το αίσθημα αδυναμίας

Η δύσπνοια, κυρίως κατά την κόπωση και σε πιο προχωρημένα στάδια της νόσου δύσπνοια ακόμα και κατά την ηρεμία

Το οίδημα (πρήξιμο), κυρίως των κάτω άκρων

Οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις

Το αίσθημα ζάλης και κακουχίας

Τα συμπτώματα αυτά παρουσιάζονται εξ αιτίας της αδυναμίας της καρδιάς να διατηρεί την ομαλή παροχή αίματος προς τα διάφορα όργανα του σώματος.

Πυλώνες διάγνωσης της καρδιακής ανεπάρκειας είναι αρχικά η λήψη ιστορικού και η κλινική εξέταση. Άλλες σημαντικές εξετάσεις με τις οποίες θα τεκμηριωθεί η  διάγνωση είναι το ηλεκτροκαρδιογράφημα, η ακτινογραφία θώρακος, το υπερηχογράφημα καρδιάς και ειδικές αιματολογικές εξετάσεις. Υπάρχουν και πιο εξειδικευμένες εξετάσεις που γίνονται σε δεύτερο χρόνο για την διάγνωση της αιτιολογίας καρδιακής ανεπάρκειας (π.χ. στεφανιογραφία, μαγνητική καρδιάς κλπ).

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι συχνά απόρροια παθήσεων που προκαλούν βλάβες στην καρδιά όπως η στεφανιαία νόσος και το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η αρρύθμιστη αρτηριακή υπέρταση, οι βαλβιδοπάθειες, συγγενείς και άλλες μυοκαρδιοπάθεις, η μυοκαρδίτιδα κ.α.

Η επιτυχής αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας εξαρτάται από την αντιμετώπιση της πρωταρχικής αιτίας, τη βαρύτητα της νόσου και την διαχείριση άλλων συνοσηροτήτων.

Οι θεραπευτικές επιλογές σήμερα είναι φαρμακευτικές και επεμβατικές, οι οποίες μειώνουν τη νοσηρότητα και τη θνητότητα και βελτιώνουν τη ζωή των ασθενών.

Από τους ασθενείς που παρακολούθησαν τα σεμινάρια προέκυψε ότι οι ίδιοι έχουν ως προς τη θεραπευτική συμμόρφωση κεντρικό ρόλο, όταν κατανοήσουν τη θεραπευτική διαδικασία που καλούνται να υποστηρίξουν.

Φάνηκε ότι ο συμμορφωμένος ασθενής είναι ο καλά ενημερωμένος ασθενής.

Η αυτοφροντίδα του ασθενή με καρδιακή ανεπάρκεια περιλαμβάνει καθημερινό έλεγχο

1. βάρους: η απότομη αύξησή του μπορεί να σημαίνει συσσώρευση υγρών και πιθανή επιδείνωση της νόσου
2. αρτηριακής πίεσης
3. καρδιακής συχνότητας |παλμούς
4. αισθήματος δύσπνοιας

Στην αυτοφροντίδα περιλαμβάνονται η άσκηση που προτάθηκε από τον θεράποντα ιατρό, η διατροφή χωρίς αλάτι, χωρίς λιπαρά, χωρίς κατάχρηση αλκοόλ και ζωή χωρίς κάπνισμα.

Οι ασθενείς για την αυτοφροντίδα τους μπορούν να βρουν πολύτιμο σύμμαχο τις νέες τεχνολογίες που βοηθούν στην αυτοματοποιημένη μέτρηση παραμέτρων όπως η καρδιακή συχνότητα, ο κορεσμός οξυγόνου κ.λ.π. μέσα από εφαρμογές έξυπνων τηλεφώνων και έξυπνων ρολογιών.

Η Γ΄ καρδιολογική κλινική του ΑΠΘ διαθέτει δωρεάν για τους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια την εφαρμογή ThessHF για κινητά τηλέφωνα.

Όπως προέκυψε από το σχολείο, σημαντικό ρόλο στη φροντίδα του ασθενή φάνηκε να έχουν μαζί με τον ίδιο, οι φροντιστές του οι οποίοι κατανοούν, υπενθυμίζουν και υποστηρίζουν τη συμμόρφωσή του.

Παρόλο που σήμερα υπάρχουν στο θεραπευτικό οπλοστάσιο καινοτόμα φάρμακα, ψηφιακές εφαρμογές, ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι, η καρδιακή ανεπάρκεια παραμένει μία από τις κυριότερες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας αλλά και οικονομικής απειλής για τα συστήματα υγείας.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2017 στο περιοδικό International Journal of Cardiology κάθε ασθενής με καρδιακή ανεπάρκεια από τους συνολικά περίπου 200.000 που υπάρχουν στην Ελλάδα, κοστίζει  στο υγειονομικό σύστημα από  4.411 – 4.764 ευρώ τον χρόνο.

Δικαιολογημένα η καρδιακή ανεπάρκεια με τις κλινικές της επιπτώσεις στην υγεία των ασθενών και με κόστος που πλησιάζει το ένα  δις ετησίως χαρακτηρίζεται ως πανδημία.

Ο μήνας Μάϊος έχει καθιερωθεί ως μήνας ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας σηματοδοτεί την έναρξη του Μήνα Ευαισθητοποίησης για το Μελάνωμα, συμμετέχοντας στην ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση του κοινού για τη νόσο, τα μέτρα πρόληψης και τον προσυμπτωματικό έλεγχο για αυτήν.

Το μελάνωμα είναι ένας τύπος καρκίνου του δέρματος και ο πιο θανατηφόρος από αυτούς. Αναπτύσσεται κυρίως στα κύτταρα (μελανοκύτταρα) που παράγουν μελανίνη – τη χρωστική ουσία που δίνει στο δέρμα το χρώμα του. Συνήθως, εμφανίζεται ως μία μικρή μαύρη κηλίδα στο δέρμα ή μπορεί να αναπτυχθεί επί προϋπάρχοντος σπίλου (ελιάς).  Η πρώιμη διάγνωση του μελανώματος και οι νέες θεραπείες έχουν οδηγήσει σε πάρα πολύ καλά θεραπευτικά αποτελέσματα με πενταετή επιβίωση πάνω του 90%.

Επιδημιολογικά Δεδομένα

Μόνο το 2020, διαγνώστηκαν περίπου 325.000 νέες περιπτώσεις μελανώματος παγκοσμίως και περίπου 57.000 άνθρωποι πέθαναν από τη νόσο.  Η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία παρουσιάζουν την υψηλότερη συχνότητα μελανώματος ακολουθούμενες από τη Δυτική Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική και τη Βόρεια Ευρώπη ενώ το μελάνωμα εξακολουθεί να είναι σπάνιο στις περισσότερες χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Στην Ελλάδα το 2020 υπήρξαν 1.313 νέες περιπτώσεις μελανώματος με τη νόσο να αποτελεί τη 14^η πιο συχνή κακοήθη νεοπλασία στον ελληνικό πληθυσμό.

Ο κίνδυνος μελανώματος αυξάνεται όσο αυξάνεται η ηλικία. Ωστόσο, το μελάνωμα δεν είναι ασυνήθιστο ακόμη και σε άτομα κάτω των 30 ετών εφόσον αποτελεί τον δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε άτομα 15-34 ετών. Οι άντρες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν μελάνωμα σε σχέση με τις γυναίκες. Αυτό οφείλεται τόσο σε συμπεριφορικούς (μεγαλύτερη έκθεση στον ήλιο και μικρότερη προστασία από αυτόν) όσο και σε βιολογικούς παράγοντες (πιο παχύ δέρμα με λιγότερο υποδόριο λίπος).

Παράγοντες κινδύνου

Οι ακόλουθοι παράγοντες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης μελανώματος:

ü  Υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV). Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία προέρχεται από τον ήλιο και από λαμπτήρες ή κρεβάτια για τεχνητό μαύρισμα (solarium), μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος, συμπεριλαμβανομένου του μελανώματος. Έξι στις δέκα περιπτώσεις μελανώματος οφείλονται σε υπερβολική έκθεση στον ήλιο.ü  Ανοιχτό δέρμα. Το να έχετε λιγότερη χρωστική ουσία (μελανίνη) στο δέρμα σας σημαίνει ότι έχετε λιγότερη προστασία από την καταστροφική υπεριώδη ακτινοβολία. Ωστόσο, το μελάνωμα μπορεί να αναπτυχθεί και σε άτομα με πιο σκούρα χροιά.ü  Ιστορικό ηλιακού εγκαύματοςü  Διαμονή κοντά στον ισημερινό ή σε υψηλότερο υψόμετρο. Οι άνθρωποι που ζουν πιο κοντά στον ισημερινό της γης, όπου οι ακτίνες του ήλιου είναι πιο άμεσες, βιώνουν υψηλότερες ποσότητες υπεριώδους ακτινοβολίας από εκείνους που ζουν πιο βόρεια ή νότια. Επιπλέον, εάν ζείτε σε υψηλό υψόμετρο, εκτίθεστε σε περισσότερη υπεριώδη ακτινοβολία.ü  Παρουσία πολλών σπίλων ή ασυνήθιστων σπίλωνü  Οικογενειακό ιστορικό μελανώματοςü  Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα  Πρώιμη διάγνωση – Διάγνωση 

Η κατάλληλη ενημέρωση του πληθυσμού όσον αφορά στην πρόληψη και η αύξηση της επαγρύπνησης του κοινού για τη νόσο αποτελούν τη βάση της πρώιμης διάγνωσης. Ιδιαίτερη προσοχή και εγρήγορση συνιστάται στα άτομα με παράγοντες κινδύνου. Η διάγνωση του καρκίνου του δέρματος πραγματοποιείται από εξειδικευμένο ιατρό (δερματολόγο, χειρουργό ή ογκολόγο). Συγκεκριμένα στην περίπτωση του μελανώματος, η διάγνωση βασίζεται στον οδηγό ABCDE (5 πρώτα γράμματα της αγγλικής αλφαβήτου): Asymmetry (ασυμμετρία στο σχήμα του σπίλου), Border (ασαφή όρια), Color (ανομοιομορφία του χρώματος), Diameter (διάμετρος), Evolving (εξέλιξη και μεταβολή του σπίλου).

Μέτρα Πρόληψης

• Προστατευόμαστε από τις ακτίνες UV όλο το χρόνο και όχι μόνο το καλοκαίρι καθώς αυτές μπορούν να φτάσουν σε μας (μέσω αντανάκλασης από επιφάνειες όπως το νερό, το τσιμέντο, η άμμος ή το χιόνι) και τις συννεφιασμένες μέρες.
• Παραμένουμε κατά το δυνατόν περισσότερο στη σκιά.
• Επιλέγουμε ρούχα που καλύπτουν τα χέρια και τα πόδια μας.
• Φοράμε καπέλο με φαρδύ γείσο για να σκιάζουμε το κεφάλι, το πρόσωπο, τα αυτιά το λαιμό και τον αυχένα.
• Σε εξωτερικούς χώρους κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν ξεχνάμε να φοράμε γυαλιά ηλίου με κατάλληλους φακούς που μπλοκάρουν τις ακτίνες UVA και UVB.
• Χρησιμοποιούμε καθημερινά αντηλιακό με κατάλληλο παράγοντα προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία (μεγαλύτερο από SPF 15 και ιδανικά άνω του SPF 30) ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή τη διάρκεια της έκθεσής μας στον ήλιο.
• Αποφεύγουμε το τεχνητό μαύρισμα/έκθεση σε πηγές υπεριώδους ακτινοβολίας.
• Οποιαδήποτε αλλαγή στο χρώμα του δέρματος μετά από έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (είτε πρόκειται για μαύρισμα είτε για έγκαυμα) είναι σημάδι τραυματισμού και όχι υγείας.
• Απευθυνόμαστε στο δερματολόγο μας τακτικά (για σπιλογράφημα/χαρτογράφηση των σπίλων του σώματος) αλλά και σε περίπτωση που παρατηρήσουμε αλλαγές στο δέρμα μας όπως τον εντοπισμό μιας πληγής που δεν επουλώνεται, την εμφάνιση ενός νέου σπίλου ή την αλλαγή στα όρια, το μέγεθος/διάμετρο, το χρώμα και γενικά στην ανάπτυξη του.