Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

  • Συμπληρώματα Διατροφής – Η ασπίδα στις ιώσεις

    Συμπληρώματα Διατροφής – Η ασπίδα στις ιώσεις

    Μελέτες των τελευταίων ετών υποστηρίζουν ότι η ανεπαρκής διατροφή εμποδίζει την ορθή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, οδηγώντας έτσι σε αυξημένη ευαισθησία σε λοιμώξεις. Όπως αποδεικνύεται λοιπόν, ένα μήλο δεν φτάνει, μπορεί ωστόσο να αποτελέσει μια καλή αρχή για κάποιον που προσπαθεί να υιοθετήσει υγιεινές διατροφικές συνήθειες.
    Η έλλειψη χρόνου αλλά και γνώσεων οδηγεί τους περισσότερους από εμάς στην επιλογή τροφίμων φτωχών σε θρεπτικά συστατικά. Η καθημερινή έκθεση σε μια μολυσμένη ατμόσφαιρα και το εργασιακό ή οικογενειακό στρες ενισχύουν τις ελλείψεις σε μακροθρεπτικά και μικροθρεπτικά συστατικά, όπως ο ψευδάργυρος, το σελήνιο, ο σίδηρος και οι αντιοξειδωτικές βιταμίνες Ε και C, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε κλινικά σημαντική ανοσολογική ανεπάρκεια.
    Παράλληλα, νέες μελέτες έχουν δείξει ότι η ανάπτυξη άμυνας έναντι των μολύνσεων, καθώς και ο έλεγχος της φλεγμονής επηρεάζονται από την ανταπόκριση της φυσιολογικής χλωρίδας (μικροβίωμα) του ανθρωπίνου σώματος και είναι αλληλένδετες με συγκεκριμένους ανοσολογικούς μηχανισμούς, αποτελώντας γραμμή άμυνας αλλά και προστασίας για την καλή μας υγεία.

    Με όπλο τη διατροφή
    Μπορεί όμως ο συνδυασμός χρόνιου υποσιτισμού και μόλυνσης να αντιμετωπιστεί μόνο διατροφικά;
    Σε έναν κόσμο όπου το υπέδαφος θα ήταν πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά, η παχυσαρκία και τα επεξεργασμένα τρόφιμα δεν θα συνιστούσαν καθημερινότητα αλλά θα ήταν η εξαίρεση, όπου η καθημερινότητα θα περιλάμβανε ποικιλόχρωμη διατροφή και λιγότερο καθιστική ζωή και στρες, τα συμπληρώματα διατροφής πιθανόν να μας ήταν παντελώς άγνωστα.
    Επειδή όμως τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει, ακολουθούν τα στοιχεία (βιταμίνες και βότανα) που μπορούν να μας βοηθήσουν αποτελεσματικά στη μάχη ενάντια στις ιώσεις, καθώς και οι διατροφικές τους πηγές.
    Βιταμίνη C: Η βιταμίνη C είναι το πιο γνωστό συμπλήρωμα διατροφής ενάντια στο κοινό κρυολόγημα. Βιολογικά, η βιταμίνη C ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, ενισχύοντας τη δράση των αντισωμάτων. Δρα προφυλακτικά για τις βιταμίνες Α και Ε, εμποδίζοντας την οξείδωσή τους και ενισχύοντας τη δράση τους. Τέλος, διαθέτει πανίσχυρη αντιοξειδωτική δράση που μειώνει το οξειδωτικό στρες, ενισχύοντας έτσι την καλή λειτουργία του οργανισμού. Διατροφικά προσλαμβάνεται από τα ακτινίδια, τα εσπεριδοειδή, τα κραμβοειδή λαχανικά και τα φρούτα του δάσους.

    Βιταμίνη D: Σύμφωνα με τελευταίες έρευνες, η συντριπτική πλειοψηφία των Ευρωπαίων έχουν έλλειψη σε αυτή τη λιποδιαλυτή βιταμίνη. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά έλλειψης είναι ιδιαιτέρως αποθαρρυντικά. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, σε σημαντικό αριθμό ανθρώπων να συστήνεται η λήψη συμπληρώματος διατροφής και η κατανάλωση τροφίμων εμπλουτισμένων με τη βιταμίνη D, όπως για παράδειγμα τα δημητριακά πρωινού. Εκ φύσεως απαντάται στα λιπαρά ψάρια και στα γαλακτοκομικά. Η βιταμίνη D, με τον ανοσοτροποποιητικό της ρόλο, μπορεί να προφυλάξει τον οργανισμό από τις ιώσεις. Την ίδια ώρα, συμβάλλει στην πρόληψη αρκετών σοβαρών παθήσεων, όπως ο καρκίνος του προστάτη, του μαστού, του παχέος εντέρου και του δέρματος.

    Εχινάκεια ή Echinacea: Είναι πλούσια σε φυτοχημικά δραστικά συστατικά, που δρουν προστατευτικά έναντι των λοιμώξεων. Σημαντικό είναι να αναφέρουμε ότι η τιτλοδότηση του τελικού προϊόντος είναι αυτή που καθιστά το ομώνυμο συμπλήρωμα διατροφής αποτελεσματικό ή όχι σε σχέση με τα απλά ροφήματα που μπορεί κανείς να προετοιμάσει στην άνεση του σπιτιού του, κάνοντας χρήση του αποξηραμένου βοτάνου.

    Σίδηρος (Fe): Η σιδηροπενία είναι πιο συχνή διατροφική ανεπάρκεια. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη ευαισθησία στις λοιμώξεις και εύκολη κόπωση, αδυναμία, τάσεις λιποθυμίας και μειωμένη ανοχή στο κρύο. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να αντιμετωπιστεί με χορήγηση συμπληρώματος διατροφής, αφού προηγηθεί εργαστηριακή αξιολόγηση των τιμών του σιδήρου στο αίμα. Διατροφικά, καλές πηγές σιδήρου αποτελούν το κρέας και τα εντόσθια.

    Ψευδάργυρος (Zn): Η άποψη ότι ο ψευδάργυρος «παίζει» σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση του κοινού κρυολογήματος έκανε σχετικά πρόσφατα την εμφάνισή της. Μια ιδιαιτερότητα του ψευδαργύρου ωστόσο, είναι ότι ο οργανισμός δεν μπορεί να τον αποθηκεύσει. Έτσι, συστήνεται η συχνή κατανάλωση καλών πηγών του, όπως τα οστρακοειδή, οι ξηροί καρποί και το κρέας.
    Πολλά ανοσοενισχυτικά συμπληρώματα περιέχουν ψευδάργυρο, μαζί με βιταμίνη C και άλλα αντιοξειδωτικά. Καθώς συμβάλλει στην καλή υγεία των βλεννογόνων, συχνά απαντάται και σε καραμέλες που ανακουφίζουν από τον πονόλαιμο.
    Κλείνοντας, είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι τα παραπάνω θρεπτικά συστατικά αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής αντιμετώπισης των ιώσεων. Η ισορροπημένη διατροφή, ο επαρκής ύπνος, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος μέσω της άσκησης, η καλή ψυχολογία και η καθημερινή φροντίδα του σώματος αποτελούν τα υπόλοιπα μονοπάτια που πρέπει κάποιος να ακολουθήσει για να εξασφαλίσει υγεία.

     

     


    Η Health Editor Προτείνει:

  • Τα αντιφλεγμονώδη της φύσης

    Τα αντιφλεγμονώδη της φύσης

    Βάζοντας στο πιάτο μας τα κατάλληλα τρόφιμα και αποφεύγοντας άλλα, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης πολλών χρόνιων ασθενειών. Ορισμένα συστατικά των τροφών έχουν ισχυρότατη αντιφλεγμονώδη δράση, ικανή να κρατήσει μακριά ασθένειες όπως ο καρκίνος, οι καρδιοπάθειες, ο διαβήτης, η αρθρίτιδα, η κατάθλιψη και η νόσος Alzheimer.

    Το ανοσοποιητικό σύστημα ενεργοποιείται κάθε φορά που ο οργανισμός αναγνωρίζει την είσοδο κάποιου ξένου στοιχείου, όπως κάποιο μικρόβιο ή χημική ένωση που δεν γνωρίζει. Το γεγονός αυτό πυροδοτεί τη δημιουργία φλεγμονής. Η ικανότητα του οργανισμού να δημιουργεί φλεγμονή εστιασμένα, έναντι μίας πραγματικής απειλής, είναι καθοριστικής σημασίας για την προστασία της υγείας.

    Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις η φλεγμονή επιμένει, ακόμα και σε περιόδους που ο οργανισμός δεν απειλείται από κάποιον «εισβολέα». Τότε εχθρός του οργανισμού γίνεται η ίδια η φλεγμονή. Αρκετές χρόνιες ασθένειες που μας ταλαιπωρούν, όπως ο καρκίνος, οι καρδιοπάθειες, ο διαβήτης, η αρθρίτιδα, η κατάθλιψη και η νόσος του Alzheimer, έχουν συσχετισθεί με τη χρόνια φλεγμονή.

    Τα πιο σημαντικά εργαλεία για την αντιμετώπιση της φλεγμονής δεν έρχεται από φαρμακείο, αλλά από το μανάβικο! Ο καθηγητής Διατροφής και Επιδημιολογίας του Τμήματος Διατροφής της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου του Harvard, Dr Frank Hu, έχει δηλώσει ότι πολλές εργαστηριακές έρευνες έχουν αποδείξει ότι ορισμένα συστατικά των τροφών έχουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Η επιλογή, λοιπόν, των κατάλληλων τροφίμων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ασθενειών. Αντίθετα, η κατανάλωση επεξεργασμένων και ακατάλληλων τροφίμων μπορεί να επιταχύνει τη φλεγμονώδη δράση και την εμφάνιση σχετικών χρόνιων ασθενειών. Τρόφιμα που έχουν ενοχοποιηθεί είναι το άσπρο ψωμί και οι ζύμες, τα τηγανητά τρόφιμα, τα ζαχαρούχα αναψυκτικά, η αυξημένη κατανάλωση κόκκινων κρεάτων και προϊόντα τους, όπως λουκάνικα και ορισμένες τεχνητές λιπαρές ύλες. Τα ίδια τρόφιμα φαίνεται να προάγουν και την παχυσαρκία, η οποία είναι προδιαθεσικός παράγοντας για τη δημιουργία χρόνιας φλεγμονής.

    Στην απέναντι όχθη βρίσκονται τα τρόφιμα που είναι πλούσια σε φυτοχημικά συστατικά και υγιεινά λιπαρά – τα οποία αποτελούν πολύτιμα εργαλεία για την αντιμετώπιση της φλεγμονής. Πιο συγκεκριμένα, τρόφιμα με αποδεδειγμένη αντιφλεγμονώδη δράση είναι:

    Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά

    Θα ήταν αδικία να επιλέξουμε μόνο ένα ή δύο από αυτά. Το σπανάκι, το kale, το κατσαρό λάχανο, το σέσκουλο είναι μόνο μερικά από τα λαχανικά που είναι πλούσια σε φλαβονοειδή, καροτενοειδή και βιταμίνη C, που βοηθούν στην προστασία του οργανισμού από κυτταρικές βλάβες.

    Τα ω-3 πολυακόρεστα λιπαρά οξέα

    Στα ω-3 λιπαρά οξέα και τη δράση τους έχει αναφερθεί εκτενώς η καθηγήτρια και ερευνήτρια κ. Αρτεμις Σιμοπούλου. Στη μειωμένη πρόσληψή τους, αλλά και στη σχέση τους με την πρόσληψη ω-6 λιπαρών οξέων αποδίδονται πολλά προβλήματα υγείας της εποχής μας. Η επαρκής πρόσληψη ω-3 λιπαρών οξέων, μέσω της κατανάλωσης λιπαρών ψαριών, όπως οι σαρδέλες και το σκουμπρί, αλλά και από φυτικές πηγές όπως τα καρύδια και η αντράκλα, συμβάλλει στην αντιμετώπιση της χρόνιας φλεγμονής. Αξίζει να αναφερθεί και μια σκανδιναβική μελέτη που έχει δημοσιευθεί στο «Gastroenterology» και παρουσιάζει ξεχωριστά αποτελέσματα για το έλαιο από Κριλ (Krill oil), το οποίο λόγω της ιδιαίτερης χημικής δομής του συμβάλλει αποτελεσματικά στη μείωση της φλεγμονής και του οξειδωτικού στρες.

    Ζυμωμένα τρόφιμα

    Τρόφιμα όπως το κεφίρ, το αριάνι, αλλά και ορισμένα λαχανικά που γίνονται τουρσιά, είναι ιδιαίτερα πλούσια σε μικροοργανισμούς. Η τακτική κατανάλωσή τους βελτιώνει τη χλωρίδα του εντέρου, η οποία με τη σειρά της εξυπηρετεί την καλή και ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

    Τα μύρτιλλα

    Ολα τα φρούτα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά συστατικά με ευεργετική επίδραση στη λειτουργία του ανοσοποιητικού. Ειδικά όμως τα μύρτιλλα, εκτός της υψηλότερης αντιοξειδωτικής τους ικανότητας, έχουν και χαμηλότερη περιεκτικότητα σε ζάχαρη συγκριτικά με πολλά άλλα φρούτα.

    Ο κουρκουμάς

    Ο κουρκουμάς είναι τρόφιμο με πολύ ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Περιέχει τη δραστική ουσία κουρκουμίνη, η δράση της οποίας φτάνει την αποτελεσματικότητα ορισμένων αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, αφού φαίνεται να μπλοκάρει τη δράση μορίων που φτάνουν μέχρι τον πυρήνα κυττάρων και υποκινούν τη λειτουργία γονιδίων που σχετίζονται με τη φλεγμονή. Πρέπει όμως να αναφερθεί ότι ο κουρκουμάς σε σκόνη απορροφάται από το έντερο σε ποσοστό μόλις 1%. Για το λόγο αυτόν, στις έρευνες χρησιμοποιούνται ειδικά συμπληρώματα που βελτιώνουν τη βιοδιαθεσιμότητα των κουρκουμινοειδών. Ένα από αυτά είναι το στοματικό σπρέι που επιτρέπει την απορρόφηση των ουσιών αυτών, από το στόμα απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος.

    Τo τσάι Matcha

    Το συγκεκριμένο τσάι είναι το πιο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. Προέρχεται από την Ιαπωνία και καταναλώνεται στις χώρες της Νότιας Αμερικής. Είναι πολύ πλούσιο σε φυτοχημικά συστατικά με αντιφλεγμονώδη δράση, αλλά και σε μικροστοιχεία που συμβάλλουν στην καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

    Το σκόρδο

    Περισσότερες από 170 μελέτες στη διεθνή βιβλιογραφία παρουσιάζουν τα οφέλη του σκόρδου για τον οργανισμό. Τα λόγια είναι περιττά για ένα τρόφιμο που χρησιμοποιήθηκε για αιώνες ως φάρμακο και έχει αντιβακτηριακή, αντι-ιική, αντιμυκητιασική και αντιοξειδωτική δράση.

    Η αντιφλεγμονώδης διατροφή

    Για την αντιμετώπιση της φλεγμονής, στόχος πρέπει να είναι συνολικά η υγιεινή διατροφή και ζωή. Η μεσογειακή διατροφή είναι ίσως το πιο κατάλληλο σχήμα. Η αυξημένη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, ολικής άλεσης δημητριακών, βοτάνων και μυρωδικών, ψαριών και υγιεινών λιπαρών βρίσκονται στη «φαρέτρα» της πιο διάσημης διατροφής στον κόσμο. Προσθέστε έναν κατάλληλο τρόπο ζωής και επαρκή χρόνο ξεκούρασης, λιγότερο στρες και φυσική δραστηριότητα για καλύτερη ποιότητα ζωής και υγείας.

    Γιάννης Χρύσου

    Κλινικός διαιτολόγος – διατροφολόγος

    Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Διατροφής

    www.giannischrysou.gr

     

     

     


    Η Health Editor Προτείνει:

  • ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ: Βελτιώστε την υγεία του… φυσικά!

    ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ: Βελτιώστε την υγεία του… φυσικά!

    Η συχνή κατανάλωση πράσινου τσαγιού (που περιέχουν κατεχίνες), ροδιού (που είναι πλούσιο σε φυτοοιστρογόνα και πολυφαινόλες), μπρόκολου και κουρκουμά (χάρη στην κουρκουμίνη που περιέχει), καθώς και ο περιορισμός της κατανάλωσης γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά μπορούν να οδηγήσουν σε φυσική βελτίωση της υγείας του προστάτη.

    Στη φυτοθεραπεία ανακάλυψαν πρόσφατα οι επιστήμονες το «κλειδί» για την πρόληψη και το «φρενάρισμα» της Καλοήθους Υπερπλασίας του Προστάτη (ΚΥΠ), η οποία αφορά περίπου 4 στους 10 άνδρες στην πέμπτη δεκαετία της ζωής τους, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες ταλαιπωρεί έως και το 90% των ανδρών!

    Ο προστάτης αδένας αποτελεί κεντρικό όργανο στην ανθρώπινη αναπαραγωγή αλλά και συχνά σημείο ενόχλησης για τους άνδρες λόγω της ανατομικής του θέσης, αφού περιβάλλει την ουρήθρα στο σημείο εξόδου των ούρων από την ουροδόχο κύστη, μπροστά από το έντερο και εντός της πυέλου. Μεγάλο ποσοστό αντρών μπορεί να υποφέρει από νοσήματα που οφείλονται σε φλεγμονή, όπως οι προστατίτιδες, από διόγκωση του οργάνου, όπως η καλοήθης υπερπλασία, αλλά και από κακοήθη νεοπλάσματα. Η ισορροπημένη διατροφή βασισμένη στις αρχές της μεσογειακής διατροφικής κληρονομιάς, καθώς και η χρήση εκχυλισμάτων θεραπευτικών φυτών αποτελούν ακόμη και σήμερα μεθόδους πρόληψης. Μελέτες έχουν δείξει ότι η συχνή κατανάλωση πράσινου τσαγιού (που περιέχουν κατεχίνες), ροδιού (που είναι πλούσιο σε φυτοοιστρογόνα και πολυφαινόλες), μπρόκολου και κουρκουμά (χάρη στην κουρκουμίνη που περιέχει), καθώς και ο περιορισμός της κατανάλωσης γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά μπορούν να οδηγήσουν σε φυσική βελτίωση της υγείας του προστάτη.

    Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη

    Ιδιαίτερη αναφορά χρήζει η Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη (ΚΥΠ), όρος με τον οποίο εννοούμε κυρίως την αύξηση του μεγέθους του οργάνου που συχνά παρατηρείται μετά την ηλικία των 40 ετών, αλλά και τα συμπτώματα που αυτή προκαλεί λόγω της πίεσης που ασκεί γύρω από το τοίχωμα της ουρήθρας, και στην ουροδόχο κύστη προς τα πάνω, επιφέροντας διαταραχές στην ούρηση που ονομάζονται συμπτώματα του κατώτερου ουροποιητικού.

    Η ΚΥΠ είναι εξαιρετικά συχνή πάθηση, αφού 4 στους 10 άντρες έχουν συμπτώματα ήδη στην 5η δεκαετία της ζωής τους, φθάνοντας έως και το 90% στην 8η με 9η δεκαετία. Πρόκειται για προοδευτική νόσο ή κατάσταση όπως ορίζεται από τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογίας και τουλάχιστον δύο μελέτες, την Olmsted και την PLESS, που επιβεβαίωσαν την προοδευτική της φύση και καθόρισαν τους παράγοντες που επηρεάζουν την πρόοδο αυτή.

    Τα κυριότερα αντικειμενικά κριτήρια προόδου της νόσου που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πράξη είναι η μείωση της μέγιστης ροής ούρων, η αύξηση του υπολείμματος ούρων, η αύξηση του μεγέθους του προστάτη, η ηλικία του ασθενούς, οι τιμές του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA).

    Τα δε υποκειμενικά κριτήρια επιδείνωσης της κατάστασης του ίδιου του ασθενούς αξιολογούνται κυρίως με το ερωτηματολόγιο IPSS (Διεθνής Δείκτης Συμπτωμάτων του Προστάτη) και της Ποιότητας Ζωής (QoL), επιτρέποντας στον ουρολόγο να επιλέξει την καταλληλότερη θεραπεία για τον ασθενή.

    Θεραπευτικές επιλογές

    Οι νεότερες γνώσεις επί του αντικειμένου θα έπρεπε μεταξύ άλλων να οδηγούν στην επιλογή θεραπειών που αποτρέπουν την πρόοδο της νόσου και να δρουν πριν ακόμα τα συμπτώματα γίνουν σοβαρά. Στο σημείο αυτό, βρίσκει τη θέση της η φυτοθεραπεία (κύριος εκπρόσωπος το εκχύλισμα του φυτού Serenoa repens), η οποία έχει έναν αποδεδειγμένο φυσιοπαθολογικό μηχανισμό δράσης στον προστάτη (ΚΥΠ, προστατίτιδα), αλλά και υψηλό προφίλ ασφαλείας. Είναι καλά ανεκτή από τους άνδρες σε μακροχρόνιες θεραπείες, αφού δεν επηρεάζει την αρτηριακή πίεση, τη στυτική λειτουργία και το PSA. Πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2018 (A.Ζ. Vinarov et al, UJ), επιβεβαίωσε τα οφέλη της φυτοθεραπείας, καθώς μετά από 15ετή παρακολούθηση φάνηκε πως η καθημερινή λήψη 320mg εκχυλίσματος του φυτού Serenoa repens συνιστά τον πιο αποδοτικό και ασφαλή τρόπο πρόληψης της προόδου της υπερπλασίας. Η αποτελεσματικότητα του φυτού αξιολογήθηκε θετικά από τους ίδιους τους ασθενείς με τον Διεθνή Δείκτη IPSS και το δείκτη βελτίωσης της Ποιότητας Ζωής QoL, αλλά και αντικειμενικά, από την απουσία προόδου της νόσου, αφού δεν εμφανίστηκε αύξηση του μεγέθους του αδένα, μείωση της ροής ούρων ή αύξηση του υπολείμματος. Ταυτόχρονα, δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες.

    Επίσης, η μεγάλη διπλή, τυφλή, τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη PROCOMB (Morgia G, et al. Prostate, 2014) έδειξε ότι ακόμη και στις περιπτώσεις ασθενών που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή με ταμσουλοσίνη (a-blockers), η συνδυαστική χορήγηση και φυτοθεραπείας με εκχύλισμα Serenoa repens, σελήνιο και λυκοπένιο οδήγησε στη βελτίωση του Διεθνούς Δείκτη Συμπτωμάτων του Προστάτη (I-PSS) σε σύγκριση με την κάθε θεραπεία ξεχωριστά (18,2% με τη χρήση συνδυαστικής θεραπείας), υπογραμμίζοντας τη χρησιμότητα της φυτοθεραπείας στη βελτίωση της αποδοτικότητας ακόμη και των πιο συχνά χρησιμοποιούμενων φαρμακευτικών σκευασμάτων (a-blockers), μειώνοντας το υπόλειμμα και αυξάνοντας τη ροή των ούρων.

    Συμπερασματικά, η φυτοθεραπεία θα μπορούσε υπό την κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση να αποτελεί αξιόπιστη, προληπτική και επικουρική αγωγή για την καλή ρύθμιση της υγείας του αδένα, με έμφαση στην καθυστέρηση της προόδου της νόσου.

    ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΑΡΟΥΝΗΣ, MD, FEBU, FECSM, cPhD

    Χειρουργός ουρολόγος-ανδρολόγος

     

     


    Η Health Editor Προτείνει:

  • Η κρίση αντικατοπτρίζεται στα παιδιά

    Η κρίση αντικατοπτρίζεται στα παιδιά

    Πριν από μερικές εβδομάδες πήρε το «τιμόνι» της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών από τα χέρια ενός από τους πιο σπουδαίους επιστήμονες της χώρας μας, τον κ. Γεώργιο Χρούσο. Πολυγραφότατη και η ίδια, με πλούσιο ερευνητικό και διδακτικό έργο, η δρ Χριστίνα Κανακά-Gantenbein, με τη σπάνια ηρεμία και τον πράο τόνο της φωνής της, είναι μια φωτισμένη καθηγήτρια που καθένας μας θα ήθελε να είχε. Γόνος ιατρικής οικογένειας, με παππού εκπαιδευτικό, υπηρετεί με πάθος και εμφανή αγάπη την Ιατρική. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο περιοδικό «ΔΥΟ» επισημαίνει τα κακώς κείμενα της σύγχρονης κοινωνίας και τις επιπτώσεις τους στην υγεία των παιδιών και των εφήβων, και καλεί τους γονείς να επιστρέψουν στις αξίες και στις παραδόσεις της χώρας μας: στη μεσογειακή διατροφή, στην οικογένεια, στις ρίζες του πολιτισμού μας. Όχι οπισθοδρομικά, αλλά ως βάση για να χτίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιά τους.

     

    Αναλαμβάνετε τη διεύθυνση της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής, διαδεχόμενη τον κ. Χρούσο. Ποιοι είναι οι στόχοι και οι προτεραιότητές σας;

    Η Α’ Παιδιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών είναι η αρχαιότερη παιδιατρική κλινική της χώρας. Έχει την έδρα της στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία», το μεγαλύτερο παιδιατρικό νοσοκομείο των Βαλκανίων.

    Προκαλεί πραγματικά δέος να διαδέχεται κανείς τους γίγαντες της Παιδιατρικής, που κάθισαν σε αυτό το γραφείο, όπως τον αείμνηστο Κωνσταντίνο Χωρέμη και τον αείμνηστο Νικόλαο Ματσανιώτη. Στη συνέχεια, έλαβαν τα ηνία καθηγητές όπως ο κ. Καττάμης, η κυρία Μεταξωτού, η οποία είναι η πρώτη γυναίκα διευθύντρια της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής, και τα τελευταία 17, σχεδόν 18 χρόνια, ο καθηγητής κ. Χρούσος, ο οποίος είναι μία μεγάλη μορφή της επιστήμης την οποία προσπαθούμε να αγγίξουμε, να φτάσουμε.

    Η Παιδιατρική Κλινική ήδη έχει ένα πολύ βαρύ φορτίο πίσω της. Αυτή είναι, όμως, και η μεγάλη πρόκληση. Είμαι παιδί αμιγώς ιατρικής οικογένειας: Και οι δύο μου γονείς αλλά και τα δύο μου αδέλφια είναι γιατροί. Μπήκα στην Ιατρική Σχολή Αθηνών πρώτη, συγκεντρώνοντας την υψηλότερη βαθμολογία τότε για τα ανώτατα ιδρύματα, με μία αγάπη και ένα πάθος για την Ιατρική. Γιατί έμαθα από τον παππού μου, ως δάσκαλο της ελληνικής γλώσσας, τη διδασκαλία και από τους γονείς μου την αγάπη για την ιατρική τέχνη. Για εμένα δεν υπήρχε άλλος δρόμος παρά να υπηρετήσω την Ιατρική. Τελείωσα επίσης πρώτη, παίρνοντας υποτροφία από κληροδοτήματα του Πανεπιστημίου Αθηνών, για αυτό και νιώθω γέννημα θρέμμα όχι απλά της Αθήνας, αλλά και του Πανεπιστημίου.

    Οι πρώτοι μου στόχοι είναι πραγματικά η εκπαίδευση σε κάθε τομέα, η εκπαίδευση των φοιτητών. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να επισημάνω ότι οι Έλληνες γιατροί δεν υστερούν σε τίποτα σε σχέση με τους ξένους. Έχουμε στελεχώσει με γιατρούς κυριολεκτικά ολόκληρο τον κόσμο: Αυστραλία, Αφρική, Γερμανία, Σουηδία, Αγγλία. Οι φοιτητές μας και μετέπειτα γιατροί μας είναι δυνατά μυαλά και σε ένα πλαίσιο οργάνωσης, πραγματικά διαπρέπουν.

     

    Πώς μπορούμε να κρατήσουμε τους νέους επιστήμονες στη χώρα μας, να ανακόψουμε το λεγόμενο brain drain;

    Αυτό είναι μία κατάσταση που προκαλεί πόνο.

    Η Ελλάδα κάποτε έβγαζε μετανάστες εργατικά χέρια και αυτή τη στιγμή βγάζει δυνατά μυαλά σε όλους τους τομείς, παιδιά που σπούδασαν χάρη στις θυσίες της ελληνικής οικογένειας. Όλο αυτό όμως αντανακλάται και εισπράττεται στο εξωτερικό.

    Η ελπίδα της χώρας είναι να αναστηθεί με τα παιδιά της που θα ξαναγυρίσουν. Πρέπει να δώσουμε την ελπίδα στους νέους μας να πάνε να πάρουν γνώσεις από το εξωτερικό και τη δίψα να γυρίσουν στην πατρίδα τους.

    Πιστεύω ότι το ξεπέταγμα της Ελλάδας μέσα από την κρίση θα γίνει χάρη στον πολιτισμό μας και χάρη στην οικογένεια. Φτάνει να ξαναγυρίσουμε στις δικές μας αξίες.

     

    Πώς έχει αλλάξει ο χάρτης των παιδιατρικών παθήσεων τα τελευταία χρόνια;

    Πρώτα από όλα, έχουν μειωθεί σημαντικά τα ποσοστά των λοιμωδών νόσων, και λόγω των καλύτερων δυνατοτήτων περίθαλψης και υγιεινής, αλλά και γιατί και η ίδια η Παιδιατρική άλλαξε χαρακτήρα.

    Δεν εστιάζει μόνο στην απουσία της αρρώστιας, αλλά στη διαφύλαξη της σωματικής και της ψυχικής υγείας των παιδιών.

    Ο παιδίατρος είναι πλέον ο μόνος οικογενειακός γιατρός που αγκαλιάζει την οικογένεια στα πιο ευαίσθητα πρώτα βήματα του παιδιού: από το θηλασμό, όπου θα πρέπει όλοι μας να είμαστε όχι απλώς υποστηρικτές, αλλά να ενισχύσουμε τη γυναίκα, αλλά και πιο πριν. Στη διατροφή της νέας κοπέλας που θα φέρει στον κόσμο το παιδί, στην αποφυγή του καπνίσματος, στην ψυχική υγεία της μέλλουσας μητέρας. Έχει βρεθεί ότι η ενδομήτρια ζωή επηρεάζεται κατά πολύ από την ψυχική κατάσταση της μητέρας, ενώ και μετά τον τοκετό, μητέρα και βρέφος αποτελούν τους πρώτους μήνες της ζωής του μωρού συγκύτιο. Ακόμη και το χτύπημα της καρδιάς της μητέρας, όταν είναι αγχωμένη ή νιώθει ανασφάλεια, μεταφέρεται στο παιδί.

     

    Ας μιλήσουμε για μια από τις αρνητικές πρωτιές της Ελλάδας – το ζήτημα της παιδικής παχυσαρκίας.

    Από την υπερβολική μας αγάπη να τα δώσουμε στα παιδάκια μας όλα, τα έχουμε φορτώσει με ξένες γλώσσες, με υποχρεώσεις, με μαθήματα, καταργώντας τους το παιχνίδι, το να βγουν έξω και να παίξουν.

    Βέβαια, υπάρχει και ο φόβος, το πού θα αφήσουμε το παιδί έξω χωρίς επίβλεψη. Όλο αυτό όμως δημιουργεί μια αλυσίδα που τελικά οδηγεί στην παχυσαρκία. Επίσης, η εργαζόμενη μαμά πολύ συχνά αναγκάζεται λόγω έλλειψης χρόνου να δώσει κάτι τυποποιημένο, κάτι έτοιμο, σαν σνακ στο σχολείο.

    Και εδώ οι παιδίατροι έχουν μεγάλο κομμάτι ευθύνης – είναι σημαντικό να καθοδηγήσουν σωστά τους νέους γονείς. Η φωνή της μαμάς πρέπει να είναι πιο δυνατή από τη φωνή της μίμησης. Όταν το άλλο παιδί παίρνει στο σχολείο το σακουλάκι με τα γαριδάκια και τα πατατάκια, θα πρέπει να εξηγηθεί στο δικό μας παιδί γιατί παίρνει το μήλο, το πορτοκάλι, την μπανάνα.

     

    Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε σε επίπεδο πρόληψης;

    Ενημέρωση. Το πιο σημαντικό όμως είναι το δικό μας παράδειγμα. Πολλές φορές στα ιατρεία παχυσαρκίας βλέπουμε την παχύσαρκη μαμά να φέρνει το παιδί και να λέει «άσε με εμένα, δες εσένα τι θα σου πει ο γιατρός». Μα το παράδειγμα του γονιού είναι το πιο ισχυρό κίνητρο για το παιδί.

    Και, το κυριότερο, δεν πρέπει να περνάμε στο παιδί αρνητικά μηνύματα. Δεν πρέπει να λέμε στο παιδί «μη φας», αλλά να του λέμε να βγει έξω να παίξει. Είναι σημαντικό να προάγουμε το θετικό μήνυμα και όχι το αρνητικό.

    Γιατί, δυστυχώς, το αρνητικό μήνυμα οδηγεί σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, με αποτέλεσμα το παιδί να κλείνεται στον εαυτό του, να αυξάνει την κατανάλωση τροφής και να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.

    Σαφώς η πρόληψη σημαντική, αλλά όταν βλέπουμε ένα παχύσαρκο παιδί δεν θα πρέπει να του μιλάμε με αφοριστικά λόγια. Πρέπει να είμαστε πάρα πολύ καθησυχαστικοί. Γιατί είναι καλύτερο να έχουμε ένα ευτυχισμένο παιδί με λίγα περισσότερα κιλά, παρά ένα δυστυχισμένο παιδί με νευρογενή ανορεξία.

     

    Ας μιλήσουμε για την κρίση. Έχει παρατηρηθεί λόγω κρίσης αύξηση σε κάποια νοσήματα;

    Η κρίση γίνεται πρώτα από όλα εμφανής στην ανασφάλεια των γονέων που φέρνουν τα παιδιά στα εξωτερικά ιατρεία – είναι πολύ πιο επιθετικοί, δεν αντέχουν να περιμένουν ή ανησυχούν ότι αν περιμένουν θα χάσουν τη δουλειά τους.

    Όλη αυτή η κατάσταση αντικατοπτρίζεται στο παιδί, το παιδί μπορεί να εμφανίσει ανασφάλεια, κοιλιακά άλγη που δεν έχουν υπόστρωμα οργανικό και είναι ψυχοσωματικά, ενώ στην εφηβεία εμφανίζονται πονοκέφαλοι και άλλες μορφές σωματοποίησης του άγχους.

     

    Ένα θέμα που δυστυχώς έχει γίνει επίκαιρο, επειδή μας έφερε επιδημίες όπως αυτή της ιλαράς, είναι το αντιεμβολιαστικό κίνημα.

    Στη Γερμανία και στην Ελβετία όπου εκπαιδεύτηκα, αυτά τα κινήματα υπήρχαν ήδη από τη δεκαετία του ’90. Και ιδιαίτερα έντονη αντιεμβολιαστική τάση υπήρχε και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

    Είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος μας ως παιδιάτρων να ευαισθητοποιούμε και να ενημερώνουμε τους γονείς, να τους καθησυχάζουμε. Το να προσκαλούμε κάτι πραγματικά επικίνδυνο (όπως έγινε με την επανεμφάνιση της ιλαράς), φοβούμενοι κάτι μη χειροπιαστό, είναι εγκληματικό.

    Μιλάμε για νοσήματα που είχαν εξαφανιστεί στο βαθμό που γιατροί παθολόγοι δεν μπορούσαν να αναγνωρίσουν τα εξανθηματικά νοσήματα. Νοσήματα που είχαν εξαφανιστεί, αναδύονται εκ νέου λόγω του αντιεμβολιαστικού κινήματος.

    Δυστυχώς σήμερα, κάθε γονιός, ανεξάρτητα από το γνωστικό και γνωσιακό του υπόστρωμα, διαβάζει μέσω Διαδικτύου πληροφορίες που δεν είναι έγκυρες και έρχεται με έναν επιθετικό τρόπο στο γιατρό, έχοντας κάνει σχεδόν διάγνωση! Κι εγώ μπορώ να διαβάσω πώς χτίζεται ένα σπίτι, δεν μπορώ όμως να πάω να το χτίσω.

    Είναι πολύ σημαντικό ο γιατρός να χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης με το γονιό. Δεν μπορούμε να του πούμε «μη διαβάσεις», γιατί θα το κάνει. Ο ρόλος μας όμως είναι να εκπαιδεύσουμε το γονιό ώστε να μπορεί να φιλτράρει ποια πληροφορία είναι έγκυρη και ποια όχι.

     

    Σε κάποιες χώρες επιβάλλονται πλέον πρόστιμα στους γονείς που δεν εμβολιάζουν τα παιδιά τους. Θεωρείτε πως θα έπρεπε να γίνει κάτι αντίστοιχο κι εδώ;

    Αναζητούμε λύση και πιστεύουμε ότι ο γονιός θα πρέπει ενυπόγραφα (όπως γίνεται και με το θηλασμό) να δηλώνει ότι, αν και έχει ενημερωθεί για τα οφέλη του εμβολιασμού, αρνείται την κάλυψη του παιδιού.

     

     Έχετε γράψει ένα βιβλίο για τη ζωή με τον νεανικό διαβήτη. Ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που περνάτε με αυτό το βιβλίο; Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα είναι αφιερωμένη στην οικογένεια, θα ήθελα λοιπόν να ρωτήσω πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της οικογένειας στη διαχείριση της νόσου;

    Η οικογένεια θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι το παιδάκι που έχει διαβήτη ανήκει στην οικογένεια. Όλοι το ίδιο φαγητό θα φάνε, όλοι τις ίδιες δραστηριότητες θα κάνουν. Όσο πιο θετικά είναι τα μηνύματα τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να δούμε τα παιδιά με διαβήτη να ανθίζουν. Έχουμε επιστήμονες με διαβήτη, που ο διαβήτης όχι μόνο δεν υπήρξε εμπόδιο, αλλά βοήθησε στην ανέλιξή τους. Το παιδί με διαβήτη και θα αθληθεί και θα σπουδάσει, θα πάει και στο πάρτι και στην πενθήμερη. Ο διαβήτης απαιτεί απλώς μια πειθαρχημένη σκέψη και πράξη. Και, ευτυχώς, με τις νέες δυνατότητες (αντλίες, στιλό ινσουλίνης) μπορούμε να τα πραγματοποιήσουμε.

     

    Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα της εφηβικής ηλικίας;

    Επειδή συζητήσαμε για τον διαβήτη, θα πρέπει να πούμε ότι η εφηβεία είναι η πιο εκρηκτική φάση, όπου δυστυχώς ο διαβήτης δεν ρυθμίζεται. Στην εφηβεία έχουμε 2,5 φορές πιο συχνά διατροφικές διαταραχές στις έφηβες που πάσχουν από διαβήτη γιατί πολύ συχνά συνυπάρχουν θέματα κατάθλιψης, θέματα «γιατί εγώ;».

    Πρέπει στην εφηβεία τα παιδιά μας να τα αγκαλιάσουμε. Σιγά σιγά η μητέρα που κατακλύζει το ιατρείο πρέπει να απομακρυνθεί και να πάρει το χώρο του το παιδί/ έφηβος.

    Γενικά, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί πολύ το σκέλος της εφηβικής υγείας και τα τμήματα εφηβικής ιατρικής, και είναι πολύ σημαντικά γιατί ο παιδίατρος, ο οποίος πρέπει να συνεχίσει να παρακολουθεί το παιδί, έχει χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης μαζί του. Είναι σημαντικό ο παιδίατρος να μπορεί να συμβουλεύσει τον έφηβο, ακόμη και για θέματα ψυχικής, σεξουαλικής υγείας ή άλλα θέματα που τον απασχολούν.

     

    Θα μπορούσατε να δώσετε μερικές συμβουλές στους σύγχρονους γονείς;

    1. Να εμπιστεύονται το ένστικτό τους.
    2. Να δίνουν τα ίδια μηνύματα στα παιδιά. Είναι καταστροφικό να υπάρχει αντιπαλότητα μεταξύ των γονέων και τα παιδιά να εισπράττουν εντελώς διαφορετικά μηνύματα.
    3. Να βάζουν όρια στο παιδί. Δεν αγαπάμε περισσότερο το παιδί όταν το αφήνουμε χωρίς όρια. Το παιδί χρειάζεται όρια. Η ρήση που λέει «όσο είναι μικρό δώσ’ του ρίζες να ξέρει πού να στηριχθεί και όταν μεγαλώσει δώσ’ του φτερά για να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα», αντικατοπτρίζει ακριβώς το ρόλο του γονιού.
    4. Να γυρίσουν στη μεσογειακή διατροφή. Είναι ντροπή στη χώρα μας που γέννησε τη μεσογειακή, την κρητική, διατροφή να έχουμε τα περισσότερα παχύσαρκα παιδιά. Είναι κρίμα να δίνουμε τα φώτα μας σε όλον τον κόσμο, για τα λαχανικά, για τα όσπρια, για τη σημασία της ελιάς, της ντομάτας, και εμείς να μην έχουμε στο τραπέζι μας σαλάτα και φρούτα.
    5. Να διαβάζουν τα παιδιά λογοτεχνία και να μην περνούν τις ώρες τους μπροστά στις οθόνες. Το λεξιλόγιο των παιδιών έχει πλέον περιοριστεί – τα παιδιά γράφουν με greeklish και ιδιωματισμούς. Αυτό που θα πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι η χρήση της γλώσσας αντικατοπτρίζει και την πολυπλοκότητα της σκέψης. Είναι κρίμα να περιορίζεται αυτός ο πλούτος. Πρέπει να ξαναγυρίσουμε στην αρχαιοελληνική, στη χριστιανική, γενικά στη δική μας παράδοση. Όχι οπισθοδρομικά, αλλά χρησιμοποιώντας τα δημιουργικά για να χτίσουμε γερές βάσεις.
    6. Να αφήνουν στα παιδιά χρόνο για παιχνίδι. Το παιχνίδι είναι ουσιαστικό κομμάτι της ανάπτυξης του παιδιού, όχι μόνο το παιχνίδι έξω, αλλά και το επιτραπέζιο παιχνίδι με τα μέλη της οικογένειας. Η οικογένεια πρέπει να επικοινωνεί.
    7. Να εμβολιάζουν τα παιδιά τους.

    Συνέντευξη στη Νεκταρία Καρακώστα

     

     

  • 5 τρόφιµα  για το φθινόπωρο

    5 τρόφιµα για το φθινόπωρο

    Καθώς οι ζεστοί μήνες αποτελούν σιγά σιγά παρελθόν και μαζί με αυτούς, πολλά φρούτα και λαχανικά που μπορούμε εύκολα να ενσωματώσουμε στην καθημερινή μας διατροφή, είναι σημαντικό να βάλουμε στο πιάτο μας τρόφιμα λιγότερο οικεία, αλλά εξίσου θρεπτικά. ενσωματώσουμε στη διατροφή μας, είναι διαθέσιμο ένα νέο μενού που μπορεί να σας κρατήσει υγιείς και ευτυχισμένους

    Η υγιεινή διατροφή μπορεί να σας φαίνεται πιο δύσκολη το φθινόπωρο, καθώς αγαπημένα φρούτα και λαχανικά αποσύρονται και εμφανίζονται άλλα λιγότερο οικεία. Τα τρόφιμα το φθινόπωρο μπορεί να μοιάζουν λιγότερο ελκυστικά- ιδιαίτερα αν δεν ξέρετε πώς να τα παρασκευάσετε. Ωστόσο, εκτός από τα διατροφικά οφέλη τροφίμων όπως τα λαχανάκια Βρυξελλών και οι γλυκοπατάτες θα διαπιστώστε κάτι άλλο θετικό. Τους νόστιμους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να τα προετοιμάσετε.

    Κολοκύθα

    Η κολοκυθόπιτα γίνεται με κολοκύθα αλλά υπάρχουν και άλλοι τρόποι να ενσωματώσετε την κολοκύθα στη διατροφή σας. Φροντίστε να την καταναλώνετε συχνά λόγω του υψηλού ποσοστού βιταμίνης Α, καροτονοειδών και ινών που περιέχει. Ωστόσο και οι σπόροι της κολοκύθας είναι πολύτιμοι! Αποτελούν καλό σνακ, πλούσιο σε βιταμίνες, φυτικές ίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά.  Περιέχουν επίσης ένα αμινοξύ που ενισχύει τη διάθεση. Απλώς ψήστε μερικούς σπόρους ως φθινοπωρινό σνακ.

    Λαχανάκια Βρυξελλών

    Είναι πλούσια σε πρωτεΐνες, ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά.Προσφέρουν προστασία από την έλλειψη βιταμίνης Α, την οστική απώλεια και την αναιμία. Εκτιμάται επίσης ότι προστατεύουν από την  καρδιαγγειακή νόσο, καθώς και από καρκίνο του παχέος εντέρου και του προστάτη. Αν δεν σας αρέσει η γεύση τους, δοκιμάστε να τα ψήσετε αντί να τα βάλετε στον ατμό. Το ψήσιμο με λίγο ελαιόλαδο, αλάτι και πιπέρι καραμελοποιεί τα φυσικά τους σάκχαρα και φέρνει στην επιφάνεια μια γλύκα στην οποία δεν θα μπορέσετε να αντισταθείτε.

    Αχλάδια

    Όταν αναζητάτε ένα υγιεινό σνακ επιλέξτε ένα αχλάδι. Είναι ένα από τα φρούτα με τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες. Κάθε αχλάδι περιέχει περίπου 6 γρ. φυτικών ινών, που θα σας βοηθήσουν να ανταποκριθείτε στις καθημερινές ανάγκες των 25-30 γρ. Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες βοηθά στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα, στη διατήρηση των επιπέδων της χοληστερόλης σε χαμηλά επίπεδα και συνδέεται με οφέλη για την καρδιά, καθώς και με μειωμένο κίνδυνο για ορισμένα είδη καρκίνου. Επίσης περιέχουν βιταμίνες C, K, B2, B3 και B6, ασβέστιο, μαγνήσιο, χαλκό, κάλιο και μαγγάνιο.

    Κουνουπίδι

    Το κουνουπίδι έχει λίγες θερμίδες, μόλις 26 ανά 100 γρ. και σημαντικά οφέλη για την υγεία. Περιέχει αντικαρκινικά φυτοχημικά και αποτελεί εξαιρετική πηγή βιταμίνης C. Τα 100 γραμμάρια παρέχουν περίπου το 80% της ημερήσιας συνιστώμενης δόσης της συγκεκριμένης βιταμίνης. Έχει επίσης αποδεδειγμένες αντιοξειδωτικές ιδιότητες, που βοηθούν στη μάχη έναντι των ελεύθερων ριζών, ενώ ενισχύουν το ανοσοποιητικό και εμποδίζουν τις λοιμώξεις. Οι λάτρεις του πουρέ μπορείτε να λιώσετε κουνουπίδι, για μια νόστιμη εναλλακτική του πουρέ πατάτας, με  περίπου το ένα τέταρτο των θερμίδων και ισάξια νοστιμιά!

     

    Γλυκοπατάτες

    Είναι γεμάτες γλύκα και έχουν πολύ ωραία γεύση όταν τις ψήσετε. Μπορείτε να τις περιχύσετε με γιαούρτι χαμηλών λιπαρών και να τις πασπαλίσετε με μοσχοκάρυδο. Η γεύση τους θα σας εντυπωσιάσει! Περιέχουν ασβέστιο, κάλιο και βιταμίνες. Μια μεσαίου μεγέθους γλυκοπατάτα περιέχει περισσότερη βιταμίνη A, από αυτήν που έχετε ανάγκη καθημερινά,  σχεδόν το ένα τρίτο της βιταμίνης C που χρειάζεστε, σχεδόν το 15% της καθημερινής πρόσληψης ινών και 10% του αναγκαίου καλίου. Τα άφθονα αντιοξειδωτικά που περιέχουν, έχουν αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, ωφέλιμες σε όσους υποφέρουν από άσθμα ή αρθρίτιδα.

     

  • To νέο «όπλο» στη «μάχη» με τα περιττά κιλά

    To νέο «όπλο» στη «μάχη» με τα περιττά κιλά

    Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται πλέον παγκοσμίως ως χρόνια, πολυπαραγοντική νόσος που απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση και ένα μοντέλο χρόνιας νόσου στην αντιμετώπισή της. Στο πλαίσιο αυτό απαιτεί, εκτός από άσκηση και διατροφή, και φαρμακευτική αγωγή. Ένα νέο φάρμακο που χορηγείται υποδόρια, ρυθμίζοντας την όρεξη και μειώνοντας την επιθυμία μας για συγκεκριμένες τροφές που προκαλούν εξάρτηση, συμβάλλει αποφασιστικά όχι μόνο στην απώλεια βάρους, αλλά και στη διατήρηση αυτής.
    Τα ποσοστά της παχυσαρκίας σε παγκόσμιο επίπεδο διπλασιάζονται κάθε πέντε χρόνια, με τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό φορτίο για τους πάσχοντες, που περιλαμβάνει από μειωμένη παραγωγικότητα και διακρίσεις (στο σχολείο ή στον χώρο εργασίας) έως και αυξημένη νοσηρότητα ή θνησιμότητα. Η παχυσαρκία αποτελεί σήμερα την πέμπτη πιο σημαντική αιτία θανάτου παγκοσμίως, λόγω των συννοσηροτήτων που σχετίζονται με αυτή και συνδέεται με αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας κάθε αιτιολογίας.
    Μετά από περίπου είκοσι χρόνια έρευνας (σε παγκόσμιο επίπεδο) για τον εντοπισμό νέων θεραπειών κατά της παχυσαρκίας, η Novo Nordisk καινοτομεί με την ένεση της λιραγλουτίδης, η οποία μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια ποσοστού 8% του σωματικού μας βάρους (κατά μέσο όρο).
    Πώς το κάνει αυτό; Πρόκειται για ένα ανάλογο του γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1), μια ορμόνη που απελευθερώνεται ως απόκριση στην πρόσληψη τροφής. Παρόμοια με το GLP-1, η λιραγλουτίδη 3.0 mg, πηγαίνει στον υποθάλαμο του εγκεφάλου, αυξάνει τον κορεσμό και μειώνει την όρεξη. Έτσι, αυτός που τη λαμβάνει δεν επιθυμεί τροφή, μειώνει την ημερήσια πρόσληψή του σε θερμίδες και χάνει βάρος.

    Η λιραγλουτίδη συμβάλλει επίσης στη διατήρηση της απώλειας του βάρους που, σύμφωνα με τον ιατρικό διευθυντή της Novo Nordisk, κ. Ευκλείδη Ράπτη, είναι δέκα φορές πιο δύσκολη από την απώλεια αυτή καθ’ αυτή. «Μέσα σε πέντε χρόνια από την απώλεια βάρους, το 90% όσων αδυνατίζουν ξαναγυρίζουν στο βάρος που είχαν πριν την έναρξη της προσπάθειας, ακόμη κι αν συνεχίζουν τη δίαιτα και την άσκηση», τόνισε ο κ. Ράπτης.
    «Το δύσκολο δεν είναι να χάσεις βάρος, αλλά να διατηρήσεις την απώλεια. Δίνεις καθημερινά μάχη με τον εαυτό σου», υπογράμμισε ο γνωστός δημοσιογράφος Γιάννης Λοβέρδος, αποτυπώνοντας την προσωπική του εμπειρία από τη μάχη με τα περιττά κιλά.

    Ένδειξη
    Η λιραγλουτίδη χορηγείται υποδόρια, ως συμπληρωματική αγωγή σε μια δίαιτα χαμηλών θερμίδων και σε αυξημένη σωματική δραστηριότητα για τον έλεγχο του βάρους σε ενήλικες ασθενείς με αρχικό Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ≥30 (παχύσαρκοι) ή σε ασθενείς με ΔΜΣ ≥27 με συννοσηρότητες, όπως π.χ. προδιαβήτη ή σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία ή αποφρακτική άπνοια ύπνου, κατάθλιψη, στεφανιαία νόσο ή πνευμονοπάθεια.
    Είναι γνωστό όμως, ότι μία απώλεια του 5-10% του σωματικού μας βάρους μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο να εμφανίσουμε διαβήτη τύπου 2, να βελτιώσει σημαντικά τα επίπεδα των λιπιδίων, της αρτηριακής πίεσης και την υπνική άπνοια, να φρενάρει την εξέλιξη του προδιαβήτη σε διαβήτη και να βελτιώσει τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής του ασθενούς. Κι όλα αυτά με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες και τεκμηριωμένη ασφάλεια.
    «Στη Novo Nordisk είμαστε διπλά χαρούμενοι για την κυκλοφορία του νέου φαρμάκου. Αφενός γιατί σηματοδοτεί την είσοδο της εταιρείας μας σε μια νέα θεραπευτική περιοχή, αυτή της Παχυσαρκίας, όπου υπάρχει σημαντική ακάλυπτη ιατρική ανάγκη λόγω περιορισμένων θεραπευτικών επιλογών, αφετέρου διότι έχουμε τη δυνατότητα να προσφέρουμε στα άτομα που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με την παχυσαρκία, μια θεραπευτική επιλογή με τεκμηριωμένο προφίλ ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, που μπορεί να τους βοηθήσει να ελαττώσουν σημαντικά το σωματικό τους βάρος και να ενισχύσουν την αυτοπεποίθησή τους για τη διαχείριση του συνήθως χρόνιου και δυσεπίλυτου προβλήματος αυτής της νόσου», δήλωσε κατά την παρουσίαση της νέας θεραπείας ο Γενικός Διευθυντής της Novo Nordisk Ελλάς Ολύμπιος Παπαδημητρίου.

    Η λιραγλουτίδη 3.0 mg συνταγογραφείται, όμως δεν αποζημιώνεται από τα ασφαλιστικά ταμεία.

    Γράφει η Νεκταρία Καρακώστα

  • Το ετήσιο Check Up του μαθητή

    Το ετήσιο Check Up του μαθητή

    Ο προληπτικός έλεγχος θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός, όχι μόνο για τα  άτομα μεγάλης ηλικίας, αλλά και για τα παιδιά. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος συντελεί στην έγκαιρη διάγνωση και κατ’ επέκταση στην αντιμετώπιση διαφόρων παθολογικών καταστάσεων. Για τον έλεγχο αυτό ο κατεξοχήν υπεύθυνος είναι ο παιδίατρος, που παρακολουθεί το παιδί από τη γέννησή του. Ωστόσο, ενώ για τη βρεφική και νηπιακή ηλικία σε πολλές χώρες (μεταξύ αυτών και στη χώρα μας) ο τακτικός παιδιατρικός έλεγχος έχει καθιερωθεί σε επίπεδο πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δεν φαίνεται να ισχύει το ίδιο και για τη λεγόμενη σχολική ηλικία. Είναι συχνό το φαινόμενο μετά την ηλικία των 4-5 χρόνων, που συνήθως είναι και η ηλικία της τελευταίας αναμνηστικής δόσης των εμβολίων, να μην ακολουθεί τακτικός παιδιατρικός έλεγχος, εκτός αν προκύψει έκτακτη ανάγκη π.χ. οξεία εμπύρετη λοίμωξη.

    Σύμφωνα με την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία, συστήνεται τα παιδιά σχολικής ηλικίας να παρακολουθούνται με τακτικό παιδιατρικό έλεγχο, μία φορά ετησίως, από την ηλικία των 3 ετών και μέχρι την ηλικία των 21 ετών.

    Στις επισκέψεις αυτές ο παιδίατρος:

    •  Λαμβάνει πλήρες ιστορικό του παιδιού
    •  Εξετάζει το παιδί κατά συστήματα και κάνει μετρήσεις σωματικού βάρους, ύψους, δείκτη μάζας σώματος και αρτηριακής πίεσης.
    •  Ελέγχει αν έχουν συμπληρωθεί οι απαραίτητες δόσεις εμβολίων και ενημερώνει τους γονείς για τα εμβόλια που εκκρεμούν.
    •  Αξιολογεί τις γλωσσικές δεξιότητες του παιδιού, καθώς και προβλήματα των αισθήσεων (όραση, ακοή).
    •  Παρακολουθεί και διαπιστώνει πώς αλληλεπιδρά το παιδί με τους γονείς του, απευθύνεται και μιλά με το ίδιο, το ρωτά για αγαπημένα του ενδιαφέροντα και δραστηριότητες για το σχολείο, για τους φίλους του και αξιολογεί τις κοινωνικές του δεξιότητες και το συναισθηματικό του επίπεδο.
    •  Συζητά με τους γονείς για θέματα που τους απασχολούν, π.χ. θέματα διατροφής, ανησυχίες τους για την ανάπτυξη του παιδιού, προβλήματα συμπεριφοράς, πειθαρχίας κλπ.

    Με τη φυσική εξέταση και την καταγραφή των σωματομετρικών μετρήσεων στο βιβλιάριο υγείας του παιδιού και τη σύγκρισή τους με παλαιότερες μετρήσεις,  ο παιδίατρος αξιολογεί την ανάπτυξή του και ανιχνεύει έγκαιρα καταστάσεις που δυνητικά μπορεί να αποτελέσουν προβλήματα υγείας μελλοντικά.

    Για παράδειγμα, η  παχυσαρκία, που αποτελεί παράγοντα κινδύνου για σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση και καρδιοπάθεια, είναι κατάσταση που βάσει του ετήσιου παιδιατρικού ελέγχου ανιχνεύεται από τον παιδίατρο. Επίσης, η εξέταση της σπονδυλικής στήλης για σκολίωση, που περιλαμβάνεται στη φυσική εξέταση του παιδιάτρου στα παιδιά ηλικίας 9 ετών και άνω,  είναι σημαντικό να γίνει στην ηλικία αυτή και  πριν την περίοδο μεγίστης ταχύτητας ύψους που γίνεται στην εφηβεία.

    Οι συστάσεις από την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία δίνουν έμφαση στον τακτικό προληπτικό έλεγχο παιδιών σχολικής ηλικίας, ιδίως στα εξής:

    •  Έλεγχο για παχυσαρκία ετησίως
    •  Μέτρηση αρτηριακής  πίεσης ετησίως
    •  Τακτικό οδοντιατρικό έλεγχο στα παιδιά σχολικής ηλικίας
    •  Έλεγχο ακοής που αρχίζει από την ηλικία των 4 ετών και συνεχίζει στις ηλικίες 5,6,8 και 10 χρόνων
    •  Έλεγχο όρασης που αρχίζει από την ηλικία των 3-4 ετών και συνεχίζει στις σε ηλικίες 5,6,8,10,12 και 15 χρόνων
    •  Ανίχνευση εφήβων με κατάθλιψη από την ηλικία των 11 ετών με ετήσιο έλεγχο
    •  Έλεγχο για συμπεριφορές υψηλού κινδύνου σε εφήβους, όπως για παράδειγμα η χρήση αλκοόλ ή ουσιών.
    •  Έλεγχος αυτισμού από την ηλικία των 18 – 24 μηνών.

    Ως προς τον εργαστηριακό έλεγχο (αιματολογικός, βιοχημικός, ορμονολογικός), ο παιδίατρος έχει στη διάθεσή του μεγάλο αριθμό εργαστηριακών εξετάσεων που  θα μπορούσε να συστήσει στο πλαίσιο του προληπτικού ελέγχου. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει ένδειξη για ετήσιο εργαστηριακό έλεγχο στα παιδιά σχολικής ηλικίας. Ο προγραμματισμός εξετάσεων θα γίνει εξατομικευμένα για κάθε παιδί, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και παράγοντες κινδύνου, όπως την ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού.

    Για παράδειγμα, υπάρχει σύσταση για έλεγχο λιπιδίων αίματος σε όλα τα παιδιά μια φορά σε ηλικία 9-11 ετών και μία φορά σε ηλικία 17-21 ετών. Ωστόσο, η σύσταση αυτή διαφοροποιείται στις περιπτώσεις των παιδιών που ανήκουν στις λεγόμενες ομάδες υψηλού κινδύνου, δηλαδή στα παιδιά με οικογενειακό ιστορικό υπερλιπιδαιμίας  ή πρώιμης καρδιαγγειακής νόσου.

    Σε γενικές γραμμές, ο τακτικός και ετήσιος παιδιατρικός έλεγχος σε παιδιά σχολικής ηλικίας είναι σημαντικός, καθώς ανιχνεύονται έγκαιρα καταστάσεις που μπορούν να αποτελέσουν προβλήματα υγείας τόσο στην παιδική ηλικία όσο και μελλοντικά, ενώ παράλληλα συστήνονται παρεμβάσεις και γίνονται παραπομπές σε ειδικούς για την καταλληλότερη αντιμετώπισή τους. Ας μην ξεχνάμε, ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, όσο πιο νωρίς ανιχνευτεί κάποια παθολογική κατάσταση, τόσο καλύτερη είναι η έκβασή της.

  • «Άριστα» στο σχολείο με σωστή διατροφή

    «Άριστα» στο σχολείο με σωστή διατροφή

     

     

    Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή αποτελεί προϋπόθεση όχι μόνο για τη σωστή νοητική, πνευματική, σωματική και ψυχική ανάπτυξη των παιδιών, αλλά μπορεί να επηρεάσει σημαντικά ακόμη και τις σχολικές τους επιδόσεις!

    Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για τη διατροφή που μπορεί να εξασφαλίσει στο παιδί σας καλύτερες σχολικές επιδόσεις, μπορείτε να παρακολουθήσετε το δωρεάν σεμινάριο του infokids.gr με τίτλο «Σωστή διατροφή για καλές επιδόσεις στο σχολείο» από την Κλινική Διαιτολόγο- Διατροφολόγο & Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, κυρία Μαρίνα Πόγκα, το οποίο θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 19 Οκτωβρίου και ώρα 12.00-14.00 στα Public Συντάγματος.

    Δηλώστε εγκαίρως τη συμμετοχή σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://forms.gle/HHg2QjD2dyimsVmLA

    Όπως εξηγεί η κυρία Πόγκα, «κατά την παιδική ηλικία και την εφηβεία υπάρχει αυξημένη ανάγκη θρεπτικών συστατικών. Η μη ισορροπημένη διατροφή σε αυτές τις ηλικίες μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένο σωματικό βάρος και παχυσαρκία,  κακή θρέψη και ανάπτυξη, κόπωση, ζάλη, αδυναμία συγκέντρωσης, πρώιμη εφηβεία κ.ά.».

    Ωστόσο, τα οφέλη από την υιοθέτηση μιας υγιεινής διατροφής δεν περιορίζονται στις σχολικές επιδόσεις. Η παρέμβαση κατά την παιδική και εφηβική ηλικία και η διαμόρφωση σωστών προτύπων και αντιλήψεων σχετικά με τη διατροφή και τη φυσική δραστηριότητα θέτουν τις βάσεις για την καλή υγεία του παιδιού και στο μέλλον.

    Λίγα λόγια για τα σεμινάρια

    Τα δωρεάν σεμινάρια του infokids διοργανώνονται για τέταρτη χρονιά με στόχο να προσφέρουν στους γονείς έγκυρη και αξιόπιστη ενημέρωση πάνω σε θέματα που έχουν να κάνουν με την ανατροφή, την ασφάλεια και την υγεία των παιδιών τους. Κορυφαίοι ειδικοί αναλύουν σημαντικά θέματα που απασχολούν κάθε οικογένεια, κάθε δεύτερο Σάββατο, στον φιλόξενο χώρο των Public Συντάγματος.

    Εκτός από τους γονείς, τα σεμινάρια μπορούν να τα παρακολουθήσουν φοιτητές και εκπαιδευτικοί. Όλοι οι συμμετέχοντες λαμβάνουν στο τέλος του σεμιναρίου βεβαίωση συμμετοχής.

  • Nέο κατάστημα της Juliette Armand στο Κολωνάκι!!

    Nέο κατάστημα της Juliette Armand στο Κολωνάκι!!

    Η Juliette Armand έχοντας στο επίκεντρο τον πελάτη και την καλύτερη εξυπηρέτηση του, ανοίγει έναν καινούριο χώρο ομορφιάς, για πρώτη φορά στο κέντρο της Αθήνας.
    Στο ιστορικό κέντρο, στον δεύτερο όροφο ενός κτιρίου λίγα μόλις μέτρα από την πλατεία Κολωνακίου, σας περιμένουμε σε έναν χώρο που συνδυάζει το κλασικό με το μοντέρνο, για να σας μυήσουμε στον προσωπικό και επαγγελματικό κόσμο της Juliette Armand – The Personal Professional Skincare.
    Επισκεφθείτε μας για να ανακαλύψετε όλη την γκάμα των προϊόντων και των νέων μας τεχνολογιών, να εκπαιδευτείτε, να δοκιμάσετε και να αποκτήσετε εξειδικευμένα προϊόντα επαγγελματικών προδιαγραφών που καλύπτουν τις δικές σας ανάγκες.
    Η ομάδα της Juliette Armand με εξειδικευμένους αισθητικούς και συμβούλους ομορφιάς και πωλήσεων θα σας υποδέχεται από Δευτέρα έως Σάββατο (ώρες καταστήματος) για να σας εξυπηρετήσει και να σας παρέχει οποιαδήποτε τεχνική συμβουλή και υποστήριξη.

     

  • Προβιοτικά: Σύμμαχος καλής υγείας

    Προβιοτικά: Σύμμαχος καλής υγείας

    Είναι γνωστό ή λιγότερο γνωστό πως στο ανθρώπινο έντερο κατοικούν περισσότερα από 300 τρισεκατομμύρια μικρόβια σχηματίζοντας μία πολύπλοκη οικολογική κοινότητα, το εντερικό μικροβίωμα, το οποίο επηρεάζει τόσο τη φυσιολογία του εντέρου, όσο και την προδιάθεση για την εμφάνιση πολλών ανθρώπινων νοσημάτων. Τόσο πολύ περισσότερα είναι τα γονίδια του μικροβιώματός μας σε σχέση με τα γονίδιά μας, που αναρωτάται κανείς αν είμαστε περισσότερο μικρόβια πάρα άνθρωποι.

    Τα μικρόβιά μας μορφοποιούν και αναμορφώνουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα, ενεργοποιούν γονίδια που σχετίζονται με την αγγειογένεση και την κυτταρική διαφοροποίηση, συμμετέχουν στη νευροορμονική ρύθμιση της όρεξης και μειώνουν τη συσσώρευση του λιπώδους ιστού, για να αναφέρουμε μερικές μόνο από τις λειτουργίες του εντερικού μικροβιώματος.
    Τα προβιοτικά είναι φιλικά βακτήρια, δηλαδή μη παθογόνοι ζωντανοί μικροοργανισμοί, που χορηγούμενοι σε επαρκείς ποσότητες ωφελούν την υγεία του ατόμου που τα λαμβάνει.
    Κυριότεροι αντιπρόσωποι είναι οι lactobacillus (acidophilus, rhamnosus, plantarum, bulgaricus), τα bifidobacterium (infantis, animalis, breve, longum), o enterococcus faecium, o streptococcus. Τα προβιοτικά δεν είναι τοξικά, δεν επηρεάζονται από τα γαστρικά υγρά και δρουν κατευθείαν στο εντερικό επιθήλιο, βελτιώνοντας τη λειτουργία του και καταστέλλοντας τη φλεγμονή όταν αυτή προκύψει.
    Μπορεί να βοηθήσουν τόσο στη διάρροια (από μικρόβια ή από αντιβιοτικά), στη διάρροια των ταξιδιωτών, στη δυσκοιλιότητα, στη μη αλκοολική λιπώδη νόσο του ήπατος (NAFLD), στην κοιλιοκάκη, στο ευερέθιστο έντερο, στη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου και πιθανά σε πολλές εξωεντερικές νόσους που η πρωταρχική τους διαταραχή ίσως βρίσκεται στο έντερο.
    Eπιπλέον, εκτός της βελτίωσης της λειτουργίας του εντέρου, τα προβιοτικά συμβάλλουν στην καλύτερη ανοχή στη λοίμωξη, στη σύνθεση βιταμινών, στην απορρόφηση μετάλλων και στη μείωση των στοματικών λοιμώξεων.
    Η χρήση τους πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα και στοχευμένα, αξιολογώντας τις πραγματικές ανάγκες του οργανισμού ανά περίπτωση.
    Τελευταίες μελέτες δείχνουν πως συγκεκριμένα στελέχη ή μείγματα στελεχών έχουν και ανοσοτροποποιητικές ιδιότητες, καθιστώντας τα χρήσιμο όπλο και εργαλείο στα χέρια της επιστήμης.
    Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί πολλές μελέτες και αναλύσεις της εσωτερικής μας χλωρίδας, η επιστήμη δουλεύει συνεχώς πάνω σε αυτούς τους άξονες και τα αποτελέσματα των μελετών θα αποτελέσουν τη σημαντικότερη εξέλιξη και πρόοδο της Ιατρικής τις επόμενες δεκαετίες. Η ελπίδα είναι πως η τροποποίηση της εντερικής μας χλωρίδας θα γεννήσει νέες θεραπείες σε πολλές χρόνιες εντερικές και μη νόσους, ενώ η βελτιστοποίησή της θα αποτρέψει άλλες.

     

     

     


    Η Health Editor Προτείνει: