Συντάκτης: ΔΥΟ Newsroom

Oλοι οι άνθρωποι και ιδιαίτερα αυτοί που υποφέρουν από προβλήματα του μυοσκελετικού συστήματος  γνωρίζουν ότι η φυσικοθεραπεία είναι ένα μέσο για την  αντιμετώπιση και εξάλειψη συμπτωμάτων όπως είναι ο πόνος, το οίδημα, ο μυϊκός σπασμός  κ.ά., καθώς και  την πρόληψη των παραμορφώσεων με στόχο την πλήρη αποκατάσταση.

Όμως το ευρύ κοινό αγνοεί τα οφέλη της αναπνευστικής φυσικοθεραπείας. Στη χώρα μας δεν είναι ευρέως γνωστή συγκριτικά με το εξωτερικό, όπου εκεί οι φυσικοθεραπευτές είναι ειδικευμένοι όπως και οι γιατροί (αναπνευστικοί φυσικοθεραπευτές, παιδιατρικοί φυσικοθεραπευτές κ.ά.). ΄Ετσι εδώ και κάποιους μήνες έγινε προσπάθεια από το σύλλογο φυσικοθεραπευτών και έχει συσταθεί  τμήμα Καρδιοαγγειακής και Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας και Αποκατάστασης.

Βεβαίως στα νοσοκομεία της χώρας μας εφαρμόζεται τις τελευταίες δεκαετίες με πολύ μεγάλη επιτυχία σε νοσήματα  του αναπνευστικού, καθώς  και επεμβάσεις κοιλιάς  τόσο προεγχειρητικά όσο και  μετεγχειρητικά, ωστόσο σπάνια  κάποιος ασθενής με νόσημα του αναπνευστικού θα επισκεφτεί ένα κέντρο φυσικοθεραπείας ή  θα προγραμματίσει κατ’ οίκον  αναπνευστική φυσικοθεραπεία.

Τα πνευμονικά νοσήματα προκαλούν διαταραχές του πνευμονικού αερισμού, με αποτέλεσμα την ελάττωση της ζωτικής χωρητικότητας και αυτό συμβαίνει είτε λόγω αύξησης στην αντίσταση της ροής του αέρα στους αεραγωγούς είτε λόγω αύξησης ή ελάττωσης της διατατότητας του θώρακα. Σύμφωνα με τις διαταραχές, αυτές τα πνευμονικά νοσήματα διαιρούνται σε δύο μεγάλες κατηγορίες που είναι α. τα αποφρακτικού τύπου νοσήματα και β. τα περιοριστικού τύπου νοσήματα.   Σε κάθε περίπτωση,  οι διάφορες τεχνικές και μέθοδοι που εφαρμόζονται στην αναπνευστική φυσικοθεραπεία έχουν τελικό στόχο τη βελτίωση του πνευμονικού αερισμού.

Η  ΧΑΠ είναι νόσος (χρόνια βρογχίτιδα, πνευμονικό εμφύσημα)  που χαρακτηρίζεται από ελάττωση της ροής του αέρα στους αεραγωγούς δηλαδή απόφραξη, η οποία είναι προοδευτική και συνοδεύεται από παθολογική φλεγμονώδη αντίδραση των πνευμόνων στα τοξικά σωματίδια και αέρια και είναι μερικώς αναστρέψιμη. Κύριος αιτιολογικός παράγοντας ανάπτυξης είναι το κάπνισμα και δευτερεύουσες  η μόλυνση της ατμόσφαιρας και η ανεπάρκεια της α1 – αντιθρυψίνης (πρωτεΐνη που παράγεται στο συκώτι, με προστατευτική δράση στους πνεύμονες).

Σήμερα αποτελεί την τέταρτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, ενώ έως το 2020 αναμένεται να αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου και την πέμπτη αιτία αναπηρίας παγκοσμίως. Αν η νόσος διαγνωσθεί  έγκαιρα  (με τη μέθοδο της σπιρομέτρησης) μπορεί να αντιμετωπιστεί. Συνήθως  άτομα  άνω των 40 ετών χρόνιοι καπνιστές ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου και θα πρέπει να υποβάλλονται σε σπιρομέτρηση για να  προσδιοριστεί το επίπεδο της βλάβης που έχει επέλθει  στη λειτουργική ικανότητα των πνευμόνων.

Συμπτώματα που οδηγούν σε υποψία  ΧΑΠ είναι ο βήχας,  η αυξημένη απόχρεμψη καθώς και η δύσπνοια  στην κόπωση καθημερινών δραστηριοτήτων, ενώ συμπτώματα όπως η κυάνωση, ο συριγμός και η μυϊκή αδυναμία  δηλώνουν προχωρημένο στάδιο. Άτομα που έχουν διαγνωσθεί με ΧΑΠ είναι ιδιαίτερα επιρρεπή σε  λοιμώξεις του αναπνευστικού, καρδιαγγειακές παθήσεις, βρογχεκτασίες, οστεοπόρωση, χρόνια αναιμία, βρογχογενή καρκίνο, κατάθλιψη κ.ά.

Αρχικά επιβάλλεται η διακοπή του καπνίσματος  και αντιμετώπιση με συστηματική χορήγηση καρτικοστεροειδών, χορήγηση O2, βρογχοδιασταλτικών και μη επεμβατικό μηχανικό αερισμό και αναπνευστική φυσικοθεραπεία η οποία στοχεύει:

Στην εκμάθηση οικονομικότερου και αποτελεσματικότερου τρόπου αναπνοής

Στη διαχείριση της δύσπνοιας

Στην απομάκρυνση των εκκρίσεων, και

Στη γενικότερη βελτίωση της φυσικής κατάστασης του ασθενούς.

Η εφαρμογή της αναπνευστικής φυσικοθεραπείας με διάφορες τεχνικές και μεθόδους περιλαμβάνει:

Μείωση του αναπνευστικού έργου

Παροχέτευση εκκρίσεων

Άσκηση των εκπνευστικών μυών

Άσκηση του διαφράγματος

Συγχρονισμό των αναπνευστικών κινήσων

Προσαρμογή του ασθενούς

Χαλάρωση

Μηχανική αναπνοή.

Τα οφέλη της αναπνευστικής  φυσικοθεραπείας επιδρούν θετικά, βελτιώνοντας τον πνευμονικό αερισμό άρα και την ποιότητα της ζωής των πασχόντων.

Η ανεπαρκής φυσική δραστηριότητα και η παχυσαρκία θεωρούνται από τους βασικότερους παράγοντες για την εμφάνιση καρδιαγγειακών προβλημάτων. Η σωματική άσκηση είναι το μέσο που έχει άμεση επίδραση στους δύο αυτούς παράγοντες, ενώ δρα ευεργετικά και στους υπόλοιπους προδιαθεσικούς παράγοντες, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση και η δυσλιπιδαιμία. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να απαξιώσουμε τις φαρμακευτικές θεραπείες, γιατί σε πολλές περιπτώσεις είναι απολύτως απαραίτητες. Επίσης, αυτό το είδος της άσκησης, δηλαδή η προληπτική ή θεραπευτική άσκηση, θα πρέπει να γίνεται πάντοτε υπό ιατρική καθοδήγηση και τακτική παρακολούθηση.

Για τον σκοπό αυτό ξεκίνησε από τις ΗΠΑ ένα νέο κίνημα, αυτό της θεραπευτικής άσκησης (Exercise is Medicine). Η έννοιά του, όμως, παρεξηγήθηκε και εμπορευματοποιήθηκε παρέχοντας τις υπηρεσίες της θεραπευτικής άσκησης χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Στην Ευρώπη εισήχθη από την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Αθλητιατρικών Εταιρειών (EFSMA) και τροποποιήθηκε πολύ εύστοχα σε «Συνταγογράφηση της άσκησης για την υγεία» (Exercise prescription for health). Στη χώρα μας πρωτοπαρουσιάσθηκε από την Αθλητιατρική Εταιρεία Ελλάδος και οι βασικές αρχές της «Συνταγογράφησης της άσκησης για την υγεία» αναγράφονται στην ιστοσελίδας της Εταιρείας (www.sportsmedicinegreece.com).

Τον Μάρτιο του 2013, οργανώθηκε στην Αθήνα, από την Αθλητιατρική Εταιρεία Ελλάδος σε συνεργασία με την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή και το ΚΕΣΥ, διεθνής συνάντηση της EFSMA για την προώθηση του θέματος στη χώρα μας.

Όπως κάθε μορφή θεραπείας, η συνταγογράφηση της άσκησης έχει ενδείξεις και απευθύνεται κυρίως σε:

Υγιή άτομα με προδιαθεσικους παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση καρδιαγγειακών, πνευμονικών και μεταβολικών νοσημάτων, ως πρόληψη.

Ασθενείς με γνωστά προβλήματα υγείας που λαμβάνουν χρόνια φαρμακευτική αγωγή – υπό τακτική ιατρική παρακολούθηση, ως συμπληρωματική θεραπεία.

Αποκατάσταση μυοσκελετικών παθήσεων.

Μία συνταγή άσκησης απαιτεί:

Έναν ιατρό εκπαιδευμένο στην αθλητιατρική με γνώση για την άσκηση, τον τρόπο λειτουργίας, τα οφέλη και τους κινδύνους αυτής.

Έναν πρόθυμο – ενημερωμένο «αθλητή / ασθενή».

Εκπαιδευμένο στην αθλητιατρική μη ιατρικό προσωπικό (γυμναστές, φυσικοθεραπευτές) με γνώση για την άσκηση, τον τρόπο λειτουργίας, τα οφέλη και τους κινδύνους αυτής, καθώς και γνώσεις παθοφυσιολογίας της υποκείμενης νόσου.

Ο ιατρός, μετά τη λήψη του ιστορικού, την κλινική εξέταση και τις κατάλληλες δοκιμασίες και παρακλινικές εξετάσεις γράφει τη συνταγή. Επίσης, ο ιατρός πριν από την έναρξη της άσκησης οφείλει να ενημερώσει τον ασθενή για:

Τα οφέλη της άσκησης στην πάθησή του – κίνητρο για αλλαγή του καθιστικού τρόπου ζωής.

Πώς η άσκηση μπορεί να γίνει μέρος της καθημερινότητάς του. Για παράδειγμα με χρήση σκαλοπατιών αντί για ανελκυστήρες και με βάδισμα αντί για χρήση αυτοκίνητου για μικρές αποστάσεις. Ο στόχος είναι 30’ φυσική δραστηριότητα για 5 φορές την εβδομάδα ή 45’ εξειδικευμένη άσκηση για 3 την εβδομάδα.

Για τους κινδύνους της άσκησης αν δεν προηγηθεί προληπτικός ιατρικός έλεγχος πριν από την έναρξη της άσκησης.

Κατάλληλα εξειδικευμένα κέντρα που μπορούν να «εκτελέσουν» τη συνταγή. Το ζήτημα που προκύπτει είναι ότι θα πρέπει να υπάρξει πιστοποίηση κέντρων έπειτα από εκπαίδευση και εξειδίκευση του προσωπικού και του κέντρου γι’ αυτό το είδος της άσκησης.

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος θα πρέπει να γίνεται τακτική παρακολούθηση, καθοδήγηση και ενθάρρυνση του αθλητή / ασθενούς από τον ιατρό, ενώ μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος θα πρέπει να τον ενθαρρύνει για συνέχιση της άσκησης και αλλαγή του τρόπου ζωής.

Το ειδικά εκπαιδευμένο μη ιατρικό προσωπικό που θα εκτελέσει τη συνταγή θα πρέπει να κατανοεί το είδος της άσκησης, να έχει επικοινωνία με τον υπεύθυνο ιατρό, να ορίσει το πρόγραμμα της άσκησης, να επιβλέπει την πρόοδο του “ασθενούς – αθλητή” και του προγράμματος και να αναγνωρίζει τις παρενέργειες της άσκησης.

Από όλα τα παραπάνω, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η επικοινωνία και συνεργασία με τον υπεύθυνο ιατρό για να αποκομίσει ο ασθενής τα μέγιστα δυνατά οφέλη και να ελαχιστοποιήσει τους κινδύνους από την άσκηση.

Πριν από τη συμμετοχή αθλητή και σε οποιοδήποτε είδος άσκησης, είναι απαραίτητος ο προληπτικός ιατρικός έλεγχος. Το είδος και η έκταση του ελέγχου θα πρέπει να εξατομικεύεται με βάση τον πιθανό κίνδυνο που διατρέχει κάθε ένας.  Έτσι από τη λήψη του ιστορικού και την κλινική εξέταση ο ιατρός κρίνει και συστήνει τον κατάλληλο περαιτέρω έλεγχο με παρακλινικές εξετάσεις και ειδικές δοκιμασίες.

Έναν μελλοντικό στόχο θα μπορούσε να αποτελέσει η αποζημίωση της συνταγογραφούμενης άσκησης από τα ασφαλιστικά ταμεία. Μία τέτοια πρόοδος θα μπορούσε να συμβάλει στην καταπολέμηση της πολυφαρμακείας, καθώς και στην ελάττωση του ιατροφαρμακευτικού κόστους ανά ασθενή.

Κύριε Κουτσολιούτσο πείτε μας λίγα λόγια για το πώς γεννήθηκε και υλοποιήθηκε η  ιδέα του Farmers Republic. Ποιο κίνητρο, ποιο μεράκι σας οδήγησε στο να γίνετε ο εμπνευστής της πρωτότυπης αυτής επιχειρηματικής κίνησης;

Κατά την διάρκεια της προηγούμενης εργασίας μου, παρατήρησα ότι φίλοι και συνεργάτες είχαν την ανάγκη για φρέσκα φρούτα και λαχανικά. Έτσι αποφάσισα να ξεκινήσω το Γίνε Αγρότης μία καινοτόμο υπηρεσία μέσω της οποίας αρχικά φίλοι και γνωστοί και στη συνέχεια περισσότερος κόσμος, επέλεγαν το χωράφι από το οποίο μπορούσαν να προμηθεύονται φρέσκα προϊόντα. Καθώς πέρναγε ο καιρός και ακούγοντας τα «θέλω» των πελατών, παρατήρησα ότι ο κόσμος ήθελε κάτι παραπάνω. Εκτός από τα εκλεκτά νωπά τρόφιμα οι πελάτες ζητούσαν και ένα εκλεκτό κρασί, ένα εκλεκτό ζυμαρικό κ.λπ. Έτσι δημιουργήθηκε η ιδέα του FARMERS REPUBLIC ένα φυσικό και ηλεκτρονικό σημείο πώλησης το οποίο δίνει την ευκαιρία στους πελάτες του να προμηθεύονται αυθεντικά και πιστοποιημένα ελληνικά τρόφιμα. Στηρίζουμε τους μικρούς Έλληνες παραγωγούς, και εγγυόμαστε στους πελάτες μας την ποιότητα και την προέλευση των προϊόντων, εστιάζοντας κυρίως σε βιολογικά προϊόντα.

Γιατί ένας καταναλωτής να επιλέξει βιολογικά προιόντα;

Τα βιολογικά προϊόντα είναι απαλλαγμένα από εντομοκτόνα και ζημιογόνα για την υγεία λιπάσματα. Ανά τα χρόνια έχουν παρατηρηθεί διάφορες περιπτώσεις κατά τις οποίες το DNA φρούτων και λαχανικών έχει τροποποιηθεί λόγω των λιπασμάτων και των εντομοκτόνων. Έτσι επιλέγοντας βιολογικά προϊόντα οι καταναλωτές μπορούν να είναι σίγουροι για την ποιότητα και τη γεύση τους. Έχει αποδειχτεί επίσης ότι τα λιπάσματα και τα εντομοκτόνα που χρησιμοποιούνται στη γεωργία συμβατικών φρούτων και λαχανικών μπορεί να περιέχουν καρκινογόνες για τον οργανισμό ουσίες. Έτσι τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο αυθεντικά και πιο υγιεινά από τα συμβατικά. Η διαφορά δεν είναι όμως μόνο στις ουσίες και στις έρευνες, αλλά και στη γεύση!

Είναι, όμως, πιο ακριβά…

Για να απαλλαγούν από τις συμβατικές τεχνικές, οι παραγωγοί βιολογικών προϊόντων  πρέπει να βρουν οικολογικές λύσεις στα προβλήματα της καλλιέργειάς τους. Γι’ αυτόν τον λόγο οι παραγωγοί ξοδεύουν περισσότερο χρόνο στο χωράφι τους με αποτέλεσμα να αυξάνεται τόσο το κόστος παραγωγής όσο και η τελική τιμή πώλησης. Είναι φυσικό λοιπόν τόσο η extra φροντίδα, όσο και η καλύτερη ποιότητα που χαρακτηρίζει τα βιολογικά προϊόντα να έχουν αντίκτυπο και στην τιμή.

Πόσο σίγουροι μπορούμε να είμαστε ότι τα προϊόντα που μας παρουσιάζονται ως βιολογικά στις λαϊκές αγορές ή στα μανάβικα της γειτονιάς είναι πράγματι βιολογικά; Υπάρχει κάποιος τρόπος να το ελέγξουμε;

Ο μοναδικός τρόπος για να είμαστε σίγουροι ότι τα βιολογικά προϊόντα  είναι όντως βιολογικά είναι να ζητάμε τα πιστοποιητικά του παραγωγού. Γι’ αυτό και εμείς στο FARMERS REPUBLIC έχουμε τα πιστοποιητικά όλων των παραγωγών μας διαθέσιμα στο κατάστημά μας, ώστε οι πελάτες μας να είναι σίγουροι για τον τρόπο παραγωγής των προϊόντων που αγοράζουν.

Είναι αλήθεια ότι τα βιολογικά φρούτα και λαχανικά περιέχουν 40% περισσότερα αντιοξειδωτικά από τα συμβατικά και το επίπεδο αντιοξειδωτικών στο γάλα που παράγεται βιολογικά είναι κατά 90% υψηλότερο από το συμβατικό.

Οι έρευνες που βγαίνουν κατά καιρούς για τα βιολογικά προϊόντα έχουν δείξει σημαντικές διαφορές στα επίπεδα αντιοξειδωτικών. Αυτό είναι κάτι το οποίο το έχουμε παρατηρήσει και εμείς οι ίδιοι με τις αναλύσεις που κάνουμε στα προϊόντα των παραγωγών μας. Αν και οι διαφορές στα επίπεδα των αντιοξειδωτικών που αναφέρατε είναι πολύ μεγάλες, δεν αποκλείεται να παρατηρηθούν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Τα οργανικά βιολογικά προϊόντα μπορούν να υιοθετηθούν σαν τρόπος διατροφής και να καλύψουν ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες  ανθρώπων ας πούμε με ζάχαρο, χοληστερίνη, δυσανεξία τη λακτόζη, στη γλουτένη κ.λπ.;

Δεν μπορώ να σας δώσω μία γενικευμένη απάντηση σε αυτήν την ερώτηση. Από τη μία, πολλές φορές τα λιπάσματα ανεβάζουν τα επίπεδα σακχάρων στα τρόφιμα, οπότε στην περίπτωση των διαβητικών τα βιολογικά φρούτα και λαχανικά είναι πιο ωφέλιμα.

Από την άλλη το βιολογικό κρέας έχει λιγότερη χοληστερίνη από το συμβατικό λόγω της εκτροφής του και της έλλειψης αντιβιοτικών. Τα βιολογικά τρόφιμα δεν παρουσιάζουν μικρότερη περιεκτικότητα σε γλουτένη ή λακτόζη. Έτσι οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν ποιες τροφές έχουν μικρότερη περιεκτικότητα σε αυτές τις ουσίες και να τις προτιμούν σε περίπτωση δυσανεξίας.

Εμείς πάντως έχουμε πλούσια ποικιλία από τρόφιμα για συγκεκριμένες διατροφικές ανάγκες, όπως αλεύρι Ζέας χωρίς γλουτένη, και καλύπτουμε τις ανάγκες ακόμα και των πιο απαιτητικών πελατών.

Φαίνεται ότι η εποχή της χωρίς λίπος διατροφής  και υπέρ των υδατανθράκων¹, όπως υποστηριζόταν εδώ και 35 χρόνια περίπου στις επίσημες οδηγίες  για μια πιο υγιεινή συμπεριφορά, αμφισβητείται.

Αν και υπήρχαν πάντα ενστάσεις κατά αυτών των οδηγιών που στηρίζονταν στην άποψη ότι όποιος έτρωγε τροφές πλούσιες σε λίπος ανέβαζε την LDL (κακή) όπως και την ολική χοληστερόλη, πολλοί από τους ασθενείς μας συνεχίζουν να μην καταναλώνουν αυγά (κρόκο ειδικά) ή τυριά ακόμα και σήμερα. Και ενώ όμως το μεταβολικό σύνδρομο, η παχυσαρκία και οι καρδιοπάθειες θα έπρεπε να μειώνονται με τη συμμόρφωση στις σχετικές οδηγίες, έχουν αντίθετα απογειωθεί.

Ερευνητές στο Harvard που ανέλυσαν τα δεδομένα για την κατανάλωση ισόποσης με ένα αυγό χοληστερόλης σε 120.000 άνδρες και γυναίκες  δεν βρήκαν αύξηση των εγκεφαλικών η καρδιοπαθειών, ενώ σε μια πιο πρόσφατη μελέτη του ιδίου πανεπιστημίου διεπίστωσαν ότι ακόμα και σε άνδρες που κατανάλωναν  μέχρι 7 αυγά την ημέρα (ένα αυγό= 200mg χοληστερόλης αλλά μόνο 1.5 mg κεκορεσμενου λίπους) ο κίνδυνος ήταν μικρός. Υπάρχει σε ένα ποσοστό ατόμων 25% μια ιδιαίτερη ευαισθησία στη χοληστερόλη της τροφής (hyper-responders). Ακόμα όμως και σε αυτή την ομάδα υποστηρίζεται ότι η χοληστερόλη της τροφής αυξάνει τόσο την LDL («κακή») όσο και την καλή (HDL). Η επίδραση της χοληστερόλης  της τροφής πάντως είναι σχετικά μικρή σε σχέση με τα trans & κορεσμένα λίπη.

Ένας μεγάλος αριθμός αξιόπιστων  μελετών (RCTs, τυχαιοποιημένες και ελεγχόμενες) μας λέει ότι:

  οι δίαιτες που περιέχουν περισσότερη πρωτεΐνη και λιγότερους υδατάνθρακες¹ σε σύγκριση με αυτές με λιγότερο λίπος, έχουν πιο ευνοϊκό αποτέλεσμα στη μείωση του βάρους, στη σύνθεση του σώματος, στον βασικό μεταβολισμό και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

  Οι δίαιτες με λιγότερους υδατάνθρακες οδηγούν σε σημαντική μείωση εκτός από το βάρος και στα τριγλυκερίδια, ενώ βελτιώνουν και τους άλλους δείκτες του λιπιδαιμικού profile.

Το ανατρεπτικό εδώ είναι ότι, αντίθετα με όσα συνήθως ελέγοντο, πρόσφατες μετα-αναλύσεις (15) που εξέταζαν την πιθανή αιτιολογική  σχέση της κατανάλωσης λίπους και του καρδιακού κινδύνου δεν επιβεβαίωναν κάτι τέτοιο. Σε καμμιά από τις μελέτες δεν φάνηκε να έχει σημασία η αντικατάσταση των κεκορεσμένων λιπαρών οξέων  με  υδατάνθρακες όσον αφορά τον αριθμό των θανάτων από καρδιακά αίτια. Αυτό που προκύπτει λοιπόν σαν συμπέρασμα από αυτή την αντικατάσταση είναι ότι ίσως μια μακροπρόθεσμη επιβάρυνση δεν αναιρεί τα άμεσα πιθανά οφέλη στους δείκτες που αναφέραμε, δηλαδή τη μείωση του βάρους και τη βελτίωση των μεταβολικών δεικτών.

Μέσα στους τελευταίους περιλαμβάνεται και η βελτίωση των LDL-P. Πρόκειται για τον αριθμό των σωματιδίων της κακής χοληστερόλης που μετρώνται με μαγνητικό συντονισμό και έχουν σε μεγάλο βαθμό δώσει απάντηση στο γιατί σχεδόν το 50% των θανάτων απο καρδιαγγειακά αίτια στις ΗΠΑ αφορούν άτομα που έχουν εντός των στόχων επίπεδα ολικής χοληστερίνης.

Σε δικές μας παρατηρήσεις, η μείωση των επιπέδων τους μέσω συνδυαστικής θεραπείας με ezetimibe & στατίνη  οδηγεί σε θωράκιση των ασθενών, κάτι που ενισχύει την άποψη για τα οφέλη από τη χρήση πιο αποτελεσματικής θεραπείας, όπως έδειξε και η μελέτη IMPROVE-IT.

Να σημειώσουμε ακόμα ότι η μείωση του βάρους βοηθά στη ρύθμιση των διαβητικών ασθενών .

Η μείωση των υδατανθράκων στη δίαιτα λοιπόν :

   Έχει την ισχυρότερη επίδραση στη μείωση του σακχάρου και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, που είναι ο καλύτερος δείκτης για να προλάβει κανείς τις  μικρο και μακρο αγγειακές επιπλοκές.

   Η επιδημία της παχυσαρκίας του μεταβολικού συνδρόμου και του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 έχουν άμεση σχέση με την αυξημένη κατανάλωση θερμίδων σχεδόν αποκλειστικά από υδατάνθρακες.

   Τα οφέλη από τη μείωση των υδατανθράκων της τροφής είναι ανεξάρτητα από την όποια μείωση του βάρους, ενώ ο περιορισμός τους είναι η καλύτερη παρέμβαση για να χάσει κανείς βάρος, όπως δείχνουν οι παρατηρήσεις μας αλλά και πολλές μελέτες.

  Μπορεί να μειώσει την ανάγκη για μεγαλύτερες δόσεις αντιδιαβητικών φαρμάκων  σε τύπου 2 διαβήτη ή και της ινσουλίνης σε τύπου 1, κάτι που μόνο τα τελευταία 5 χρόνια  άρχισε μάλλον απρόθυμα να αποδέχεται το ADA (αμερικανική διαβητολογική εταιρεία) συστήνοντας το «lower carb approach».

   Είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος  για μείωση των τριγλυκεριδίων  και αύξηση της HDL (καλής) χοληστερόλης,  ενώ προτείνεται από τον RD Feinman  ως πρώτη επιλογή  για τη ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη (Nutrition 2015 ).

Κάτι τέλος ακόμα πιο ανατρεπτικό μας έρχεται από τη μελέτη του James  DiNikolantanio στο Open Heart  που υποστηρίζει ότι εκείνο που τελικά μειώνει την αρτηριακή πίεση δεν είναι τόσο η μείωση του αλατιού, όσο πιθανόν η μείωση της ζάχαρης και γενικά των υδατανθράκων στη δίαιτα.

Στην Αμερική όπου το αλάτι περιορίστηκε στα 3,5 έως 4 γραμμάρια την ημέρα η μέση μείωση της συστολικής πίεσης  («μεγάλη») ήταν μόνο 2,5 mm. Και παρά τα όσα χρησιμοποιήθηκαν ως μέσα περιορισμού της υπέρτασης (τροφές χαμηλής περιεκτικότητας σε αλάτι, υποκατάστατα αλατιού κ.λπ.) η υπέρταση αυξήθηκε δραματικά τα τελευταία είκοσι χρόνια .

Τα νέα φάρμακα για το διαβήτη  (SGLT-2  inhibitors) ελέγχουν το ζάχαρο  μέσω αποβολής του από τους νεφρούς και παρά το ότι δεν μειώνουν σημαντικά το αλάτι, μειώνουν την αρτηριακή πίεση. Αυτό μπορεί να σημαίνει πολλά και κυρίως να στηρίζει τις ανατρεπτικές απόψεις που παρουσιάσαμε σε αυτό το άρθρο, και τις οποίες έχει ενδιαφέρον να συζητήσετε με τον θεράποντα ιατρό σας πριν τις αποδεχθείτε.

¹Π.χ. σιτηρά, δημητριακά και ό,τι παράγεται από αυτά, όπως ψωμί, ζυμαρικά, αλεύρι, αμυλούχα λαχανικά -πατάτες καλαμπόκι- όσπρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, φρούτα.

Το 1967 καθιερώθηκε η κλασική εγχείρηση bypass ως η μόνη μέθοδος αντιμετώπισης της στεφανιαίας νόσου, μέχρι την εμφάνιση της αγγειοπλαστικής το 1977.  Η υπεροχή της εγχείρησης έναντι της αγγειοπλαστικής παρέμεινε σταθερή έως τις αρχές του 2000.  Η επέκταση της τεχνικής της πάλλουσας καρδιάς και η καθιέρωση αγγειοπλαστικής  με χρήση stents ήρθαν στην περίοδο αυτή να προσθέσουν νέα δεδομένα.

Σήμερα είναι γενικώς παραδεκτό ότι όλες οι εφαρμοζόμενες μέθοδοι έχουν τα πλεονεκτήματα αλλά και τα αδύνατα σημεία τους.  Η αγγειοπλαστική, το υψηλό ποσοστό επαναστένωσης των κλασσικών stents ή τη θρόμβωση εκείνων της νεότερης γενιάς με κίνδυνο τον αιφνίδιο θάνατο.  Η κλασική εγχείρηση, τη χημική φλεγμονή από τη χρήση της συσκευής εξωσωματικής κυκλοφορίας και την απόφραξη των φλεβικών μοσχευμάτων σε ποσοστό άνω του 50% μετά την 10ετία.  Η τεχνική της πάλλουσας καρδιάς απέδειξε υπεροχή σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, αλλά είναι απαιτητική και έχει το μειονέκτημα των χειρισμών σε σφύζουσα αορτή με κίνδυνο τον τραυματισμό της.  Στην πορεία, εναλλακτικά των φλεβικών μοσχευμάτων, καθιερώθηκε η χρήση των δύο μαστικών αρτηριών που βελτίωσαν το προσδόκιμο ζωής των ασθενών.  Η απευθείας εμφύτευσή τους στα στεφανιαία αγγεία σε πάλλουσα καρδιά χωρίς χειρισμούς στην αορτή, αποτελεί την ιδανική εγχείρηση bypass.  Ωστόσο, υφίσταται η αδυναμία της διενέργειας περισσότερων των δύο περιφερικών αναστομώσεων (π.χ. 3πλό ή 4πλό bypass).

Η φιλοσοφία της μεθόδου

Στην προσπάθεια αναζήτησης τρόπου επίλυσης του εν λόγω περιορισμού, οδηγηθήκαμε στη δημιουργία του επικουρικού αρτηριακού κυκλώματος «Π-Graft», ακολουθώντας τον δρόμο της φύσης.  Στον ανθρώπινο οργανισμό, όλα τα όργανα και τα μέλη του σώματος διαθέτουν για την αιμάτωσή τους δύο ή περισσότερα αρτηριακά κυκλώματα.  Αυτό αποτελεί μια οικονομία της φύσης, έτσι ώστε σε περίπτωση βλάβης του ενός κυκλώματος, να καλύπτονται οι ανάγκες παροχής αίματος από το δεύτερο ή τα υπόλοιπα.  Παραδείγματος χάρη, σε πιθανή απόφραξη των καρωτίδων, ο εγκέφαλος δεν νεκρώνεται, αλλά παίρνει αίμα από άλλες αρτηρίες της σπονδυλικής στήλης.  Το ίδιο συμβαίνει σε περίπτωση τραυματισμού και διατομής μιας αρτηρίας του χεριού μας (π.χ. της κερκιδικής), όπου το χέρι παραμένει λειτουργικό, καθώς παίρνει αίμα από το δεύτερο κύκλωμα (ωλένιος αρτηρία).  Το περίεργο είναι ότι η καρδιά, παρά το γεγονός ότι τροφοδοτεί με αίμα όλα τα όργανα, διαθέτει μόνο ένα αρτηριακό κύκλωμα. Στις περιπτώσεις στενώσεως ή απόφραξης των αγγείων της καρδιάς (στεφανιαία νόσος), δεν υπάρχει δυνατότητα αναπλήρωσης των αναγκών από δεύτερο επικουρικό κύκλωμα και ο ασθενής εμφανίζει είτε πόνο ισχαιμίας (στηθάγχη), είτε νέκρωση τμήματος της καρδιάς (έμφραγμα) ή, το χειρότερο, αιφνίδιο θάνατο.

Με βάση την παραπάνω φιλοσοφία, εμπνευστήκαμε τη δημιουργία ενός βοηθητικού αρτηριακού κυκλώματος, το «Π-Graft», που θα έπαιζε τον ρόλο του βοηθητικού φυσικού κυκλώματος, που η φύση έχει στερήσει από την καρδιά, μετατρέποντάς την κατά μια έννοια σε «αχίλλειο πτέρνα» του κυκλοφορικού συστήματος.  Βασιζόμενοι στη ροή δύο φυσικών αρτηριών που βρίσκονται πίσω από το στήθος, τις μαστικές, δημιουργήσαμε ένα κύκλωμα με πολλαπλές απολήξεις, τόσες κάθε φορά όσα και τα αγγεία που πρέπει να τροφοδοτηθούν. Λειτουργεί σαν ένα είδος «πολύπριζου» που παίρνει ρεύμα από 1 ή 2 καλώδια και το διανέμει σε 3,4,5 ή 6 σημεία.  Επιπρόσθετο στοιχείο της μεθόδου είναι ότι η σύνδεση του κυκλώματος «Π-Graft», μέσω αναστομώσεων, με το φυσικό κύκλωμα των στεφανιαίων αρτηριών γίνεται με την καρδιά πάλλουσα, δηλαδή σε ζωτικό παλμό.  Χρησιμοποιώντας τοπικούς σταθεροποιητές για να ακινητοποιηθεί το αγγείο-στόχος, το διανοίγουμε και στη συνέχεια εισάγουμε προσωρινά ένα σωληνάκι (shunt), ώστε η ροή του αίματος να συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια των χειρισμών.  Μετέπειτα,  αναστομώνουμε (φυτεύουμε) μία προς μία τις πολλαπλές αρτηριακές απολήξεις του κυκλώματος στα πάσχοντα αγγεία.  Έτσι η καρδιά δεν σταματάει και δεν παγώνει, το αίμα του ασθενούς δεν βγαίνει από το σώμα του στο μηχάνημα εξωσωματικής κυκλοφορίας και επιπλέον δεν γίνεται κανένας χειρισμός στο μεγάλο αγγείο που φεύγει από την καρδιά, την αορτή.

Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου «Π-graft»– Ποιοι ασθενείς ωφελούνται

Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι πάρα πολλά γιατί αποφεύγονται οι κίνδυνοι της κλασικής εγχείρησης. Ο οργανισμός αναρρώνει όπως μετά από μία οποιαδήποτε άλλη εγχείρηση και δεν επιβαρύνεται από την εξωσωματική κυκλοφορία. Ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι αιμορραγίας, ενώ εκμηδενίζονται οι κίνδυνοι για τραυματισμό στην αορτή ή για εγκεφαλικό επεισόδιο.  Τέλος, η χρήση των αρτηριακών μοσχευμάτων έναντι φλεβικών από το πόδι δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μακρόχρονη καλή λειτουργία της επέμβασης.  Ως εκ τούτου, η πρώτη κατηγορία ασθενών που ωφελούνται είναι τα νεαρότερα άτομα.  Κατ’ επέκταση, οι υπερήλικες λόγω της απουσίας εξωσωματικής κυκλοφορίας που τους επηρεάζει ιδιαίτερα και λόγω της αποφυγής χειρισμών στην αορτή, που είναι εύθρυπτη σε αυτές τις ηλικίες, καθώς και όλοι οι ασθενείς υψηλού κινδύνου όπως νεφροπαθείς, διαβητικοί, ασθενείς με χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια, με «κουρασμένη καρδιά» (χαμηλή απόδοση), με στενώσεις των καρωτίδων ή των περιφερικών αγγείων και τέλος ασθενείς με ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου ή ασβεστωμένη αορτή που δεν επιτρέπει τους χειρισμούς της κλασικής εγχείρησης.

Αποτελέσματα

Εγχειρήσεις με τη συγκεκριμένη τεχνική από τον εμπνευστή της μεθόδου Δρ. Σωτήριο Ν. Πράπα και την ομάδα του διενεργούνται από το 1997 και τα πλεονεκτήματά της έχουν αποδείξει την ωφελιμότητά της σε μεγάλες ομάδες καρδιοπαθών.

Η δημιουργία της Καρδιοχειρουργικής κλινικής στο Νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν» το 2001  και η διεύθυνσή της από τον προαναφερόμενο Ιατρό, συνδέθηκε με την εφαρμογή της τεχνικής στο σύνολο σχεδόν των ασθενών με στεφανιαία νόσο.

Η αποτίμηση των αποτελεσμάτων της 12ετίας 2001-2013, κατόπιν λεπτομερούς ανάλυσης του αρχείου των ασθενών, ανέδειξε περιεγχειρητική θνητότητα 0,2%, ενδονοσοκομειακή 0,96% (από τις χαμηλότερες διεθνώς), με μόνο 0,32% να οφείλεται σε καρδιακά αίτια.

Τα χαμηλά ποσοστά μετεγχειρητικών επιπλοκών (μηδενικά σχεδόν για εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα), η χαμηλή άμεση και μεσοπρόθεσμη θνητότητα και η δυνατότητα εφαρμογής σε όλες τις ομάδες ασθενών υψηλού κινδύνου συνηγορούν στην άποψη ότι η χρήση του μπορεί να είναι η πλέον φυσική, ανώδυνη και αποτελεσματική μέθοδος bypass.